Tímarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vísbending

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Vísbending

						D
ISBENDING
Rafeyrir
Internetið er ekki enn orðin sú féþúfa
sem sumir héldu fyrir nokkrum árum.
Sá möguleiki sem flestir gældu við
fyrir nokkrum árum var að Internetið y rði
ofurmarkaður framtíðarinnar. Þetta átti
að verða svo einfalt. Þú ferð inn á netið
skoðar í búðir í rólegheitum og berð
saman verð og þjónustu. Þegar þú ert
síðan tilbúinn getur þú pantað vöruna og
húnersendtil þínumhæl. Reyndinhefur
verið sú að margir skoða en fáir kaupa.
Fjölmargar verslanir eru á netinu og þar
er hægt að kaupa vörur, allt frá bókum og
geisladiskum upp íbifreiðar. Vandamál-
ið er það hvernig á að greiða fyrir vöruna.
Til skamms tíma var talið ótryggt að
senda númer á greiðslukorti yfir netið.
Þetta á nú að vera komið í lag en
viðskiptavinirnir hafa verið tregir til.
Rafeyrir
Verið er að þróa aðferðir til að leysa
þetta vandamál. Þær felast í notkun
svokallaðs rafeyris. Með rafeyrí er hægt
að taka ut fé annað hvort af korti (snjöllu
korti) eða beint af hörðum diski. En áður
þarf að vera búið að leggja inn á viðkom-
andi miðla. Þegarþessi greiðsluþjónusla
verður fullbúin mun hún fara fram á eftir-
farandi hátt. Tölva kaupandans heimilar
tölvu seljandans að færa fé af reikningi
kaupanda yfir á reikning seljanda. Boðin
eru á dulmáli og báðir aðilar verða að
gefa lykilorð til að færslan eigi sér stað.
Talið er að eftir átta ár muni rafeyrir að
verðmæti 8,6 milljarða Bandaríkjadala
verða í umferð í heiminum og viðskiptin
muni verða um 150 milljarðar dala á ári.
Talið er að heildarkostnaðurinn við notk-
un seðla og myntar nemi frá tveimur til
fjórum prósentum af landsframleiðslu
þróaðri ríkja. Ef hægt er að draga úr
þessum kostnaði þó ekki væri nema um
I % þá væri það gríðarlegur sparnaður.
Það er því augljóst að ávinningurinn af
rafeyri getur verið mikill.
Svik og prettir
Þegar nýjir greiðslumiðlar koma til
sögunnar koma ný vandamál. Meðal
þess sem menn óttast eru svik og prettir
afýmsutagi.Rafeyrirmunflæðayfir
Iandamæri á mun fljótlegri hátt en
venjulegar peningasendingar.
Auðkenni greiðandans mun ekki
fylgja sendingunni (það er allt á
dulmáli). Hættan á peningaþvætfi
er því til staðar og einnig óttast
menn skattsvik af ýmsum toga.
Unnið er að því á vegum
opinberra stofnana í ýmsum
löndum að þróa varnir.
Helstu varnirnareruþær
að íjárhæðir verða
væntanlega fremur
lágar á þessu formi
og því er minni
akkur í því fyrir
atvinnuglæpa-
menn að nota þennan greiðslumiðil.
Fölsun á greiðslumiðlinum er hins vegar
vandamál sem mennóttast. Efslíkarfals-
anir tækjust myndi trúin á greiðslumiðil-
inn bíða hnekki.
Tekur tíma
Rafeyrirkannaðleiðatil nýrratækifæra
í viðskiptum. Því má þó ekki gleyma
að útbreiðslan kann að taka tíma, sem
dæmi má nefna að greiðslukort voru kynnt
tilsógunnarfyrir30árumennofkunþeirra
er aðeins um 10% í almcnnum viðskipt-
Vísbendingin
Einstaklingar og fyrirtæki hafa á undan-
förnum fimm árum keypt meira af hluta-
bréfum en áður. Stundum virðast kaupin
ekki vera gerð af mikilli yfirvegun.
Einstaklingar kaupa hlutabréf vegna
skattaafsláttar en fyrirtæki hafa stundum
litið á aðra viðskiptahagsmuni þegar
hlutabréf eru keypt. Menn ættu að gera
sér það að reglu áður en farið er út í
hlutabréfakaup að meta bæði áhættu og
arðsemisvon af viðskiptunum. Heilbrigði
hlutafélaga ræðst af því að hluthafar hafi
arðsemi af rekstri að leiðarljósi.
Aðrir sálmar
Samsæri
þagnarinnar?
Viðskiptaráðherra neitaði Alþingi
nýlega um upplýsingar um hlutabréfa-
eign ríkisbankanna og dótturfélaga
þeirra. Þessi viðbrögð eru óskiljanleg og
ekki síst þær viðbárur að um viðskipta-
leyndarmál sé að ræða. Þrennt er
aðfinnsluvert við málið:
a)  Rfkisbankarnir eru eign almennings
og hann á því fullkominn rétt á að fá að
vita í hvaða hlutafélögum bankarnir eiga.
b) Opinber stefna stjórnvalda er að selja
bankana og kaupendur verða að vita hvað
þeir eru að fá.
c)   Bankar eru þjónustustofnanir við
atvinnurekstur og því er mjög óeðlilegt
aðþeirmismuni viðskiptavinummeðþví
að eiga í sumum þeirra en öðrum ekki.
Víða erlendis er þetta ólöglegt.
Mikilvægt er að upplýsa hvort slík
mismunun er í gangi og þá hve mikil og
hvar hún er. Þetta kann að vera það sem
viðskiptaráðherra óttast.
Allt að einu ber viðskiptaráðherra að
upplýsa fyrirspyrjanda á Alþingi um
hlutafjáreignina. Benda má á að fyrirtæki
á Verðbréfaþingi tíunda nákvæmlega
hlutabréfaeign sína í ársreikningi.
Fákeppni
Þegar boðin voru út 7% hlutabréfa í
Islandsbanka fyrir skömmu kom það í
ljós sem margir hafa óttast að kaupendur
að svo stórum skammti af hlutabréfum
eru ekki margir. A næstu misserum liggur
fyrir rfkisvaldinu að selja stóra hluti í
ríkisbönkunum þremur og Landsíma
Islands. Ef ekki koma til erlendir
kaupendur þá virðist víst að þessi
fyrirtæki muni að stærstum hluta lenda
í eign lífeyrissjóða. Lífeyrissjóðir eru
ekki slæmir eigendur en hitt er
varhugaverðara þegar þeir eiga að verða
driffjaðrir í rekstri margra fyrirtækja.
Miklu æskilegra er að hlutafé
fyrirtækjanna fái raunverulega hirða, en
það verður erfitt vegna þess að hér á landi
eru einfaldlega of fáir aðilar sem hafa
fjármuni til þess að standa í svo stórum
innkaupum.
^Ritstjóm: Tómas Örn Krístinsson ritstjóri ogN
ábyrgðarmaður., Benedikt Jóhannesson.
Útgefandi: Talnakönnun hf., Borgartúni 23,
105 Reykjavík.
Sími: 561-7575. Myndsendir: 561-8646.
Netfang:visbending@talnakonnun.is.
Málfarsráðgjöf: Málvísindastofnun Háskólans.
Prentun: Gutenberg. Upplag: 700 eintök.
Öll réttindi áskilin. © Ritið má ekki afrita  án
leyfis útgefanda.
					
Fela smámyndir
Blağsíğa 1
Blağsíğa 1
Blağsíğa 2
Blağsíğa 2
Blağsíğa 3
Blağsíğa 3
Blağsíğa 4
Blağsíğa 4