Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Heimskringla

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Heimskringla

						Reyal Optkal Ce.

Omtimimns i Wi*nip*e Vi8

k&fmm rmmmti vinttm þintutt t>*U *—

mtfém mkkmr tækifa-ri iil aé r«fn-

mmí þmr **i.   Stefntetl 1M5.

W. E. FowUr. OpL

XXXI. ÁR

WINNIPEG, MANITOBA, 13. SEPTEMBER 1917

NOMER 51

Styrjöldin

Frá vestnr-vígstöðvum.

Ekki er hægt að segja, að stóror-

usfcur ættu sér stað á Prakklandi

eða í Belgíu síðustu viku. Strax í

byrjun vikunnar hafði veður þó á

flestum bardagasvæðunuin breyzt

til hins betra og irteð það sama

hófu loftbátaflotarnir rannsóknar-

terðir sínar á nýjan leik. Loftbáb-

arnir eru nú á dögum eins og alsjá-

»ndi augu herskara þeirra, sem

stríðið þreyta. Enga sókn er hægt

að hefja á'ra þess þeir hafi fyrst

svifið yfir vígstöðvum óvinaliðsins

og afchugað þar hvern krók og

kiuna. Sprengikúlum steypa þeir

einnig niður á þessum fer'ðum sín-

Um og ryðja þannig leiðina til

sóknar; ijósmyndir taka þeir einn-

ig af skotvirkjum og öðru, þegar

þeir koma því við, og veita ná-

kvæmar gætur hvernig öllu er

háttað á hersvæðum óvinanna. —

Síðustu viku bar óvanalega inikið

a loftbátaferðum Þjóðverja og var

uiargur harður leikur háður f

Keiminum uppi á milli loftbátanma

þýzku og ensku.

í byrjun vikunnar hófu Þjóð-

?erjar undanhald vestanvert f

Flanders. Var þetta um 12 mílur

íyrir austan DiximudetYpres svæð-

ið. Hafia Þjóðverjar sjálfsagt bi'rist

við öflugri sókn á þessum stað sök-

um þess, að loftbátar bandamanna

höfðu um tíma <verið þarna á ein-

iægu sveimi. Talið er líka sjálf-

*agt, að öflug sókn verði þarna

hafin áður langt líður. Rétt fyrir

miðja vikuna gerðu Þjóðverjar all-

mikið áhlaup í grend við Armen-

tieres, en urðu þar frá að hrökkva

eftir töiuvert mannfall. Eins fór

uieð áhlaup þoirra á Casematas há-

sléttunni. Um þessar mundir

"toyptu þýzkir loftbátar sprcngi-

kúlum niður á frönsk sjúkrahús í

Ohampagne héraðinu, en ekki er

boss getið hve mikið tjón þeir hafi

orsakað með þessu. — Canadamenn

halda uppi stöðugri sókn gegn

borginni Lens og um miðja vikuna

gerðu herdeildir frá Manitoba og

Alberta áhlaup inn í borgina á

einum stað og fengu tekið' þar

nokkra fanga og komið Þjóðverj-

Um til að hrökkva á því svæði inn-

•r í borgina. Eftir miðja vikuna

stóðu yfir allharðar orustur bcggja

'nfogin við Meuse fljótið og virtist

Prökkuia veita þar að mun betur.

Alt virðist nú benda til þess, að

•tríðsaðferðir allar séu að breytast

•0 miklum mun frá þvf sem áður

Tar. Sókn og vörn virðist nú alt

*nnan veg háttað. Þjóðverjar eru

uú að hætta að grafa sig lengst

ofan í jörðina, því reynslan er að

eera þeim skiijanlegt, að þetta

hafi enga þýðingu. í stað þessa

«ru ])eir farnir að treysta meira á

loftbátaflota sína en áður og teknir

«ð efla þá með öllu móti. En hér

settu bandamenn að standa vel að

vígi ]>ví ótrúlegt er, að þeir standi

Þjóðverjum langt að baki hvað

ioftbátahornaðinn snertir. Stór-

•kotabyssur ciga þeir nú líka

uiargar og góðar engu síður en

Þjóð'verjar. Svo þegar bardaginn

ar nú tekinn að færast upp úi'

skotgröfunum og upp á yfirborí

jar'ðarinnar, vorður breyting sú á-

íeiðanlega bandamönnum í vil.

í iok vikunnar stóðu yfir harðar

Wustur liér og þar. Frakkar sóttu

tnálega fram á Verdun svæðinu og

?anst töluvert á. Einnig var kná-

'&ga barist í grend við Lorraine og

oáru Frakkar algerðan sigur úr

býtum í þeim viðkiftum. Bretar

sóttu fram á Ypres svæðinu í nánd

v'ð St. Julien og femgu hrakið

Þjóðverja þar töluvcrt aftur á bak

°ff tekið af þeim marga fanga.

ítalir halda í horfinn.

Sókn ítala íiélt áfram með full-

Uni krafti aila síðustu viku, og

brátt fyrir öfluga vörn Austurrík-

'sinanna hafa þeir nú færst að

íriun nær aðal-takmarki sínu —

hafnarborginni Triest. [ lok vik-

unniar höfðu þeir tckið rúmar 30,-

°00 fanga síðan sókn þeivra byrjaði.

Voru beir ])á að þokast í áttina að

•Klaganfurt og Lubiano, 8ém eru

nú þær einu öflugar varnarstöðvai-,

»ean Austurríkismenn eiga cft-

ír a þessu svæði. Geti ítalir náð

fcessum tveimur herstöðvum, hafa

þeir borginaa Triesíe á valdi sfnu.

En við fall þessovar borgar verða

Austurríkismenn í mesta voða

staddir, því þá missa þeir aðal-

sjóliðsstöð sína. Við að ná Klagan-

furt og Lubiano herstöðvunum, er

ftölum einnig leiðin opin til Vín-

arborgar, höfuðborgar Austurríkis,

en hvort þeir reyna einnig að ná

borg þessari, verður tíminn að leiða

í ljós. — Á ölluim þeim sivæðum, sem

þeir halda, hafa íta'lir sótt fram

með hreysti mikilli í seinni tíð, og

að eins á einum stað hafa Austur-

ríkismenn getað varist þvf að

hrökkva undan.

Þjóoverjar hraktir í Afríku.

Þjóðverjar hafa fanið mjög halloka

í Austur-Afríku í seinni tíð. Á

vestur hersvæðunum þar voru þeir

í síðustu viku hraktir frá Mpepos,

sem er bær um 65 mílur suðvestur

af Mahange, og urðu þeir fyrir

nriklu manmfalli. Einnig hefir

]>orpið Malanje verið frá þeim

tekið, sem er um 18 mílur frá

Mpepos. Herdeildir Belgíumanna,

sem þarna sækja gegn Þjóðverjum

á einum stað, hafa getið sér bezta

orðstýr fyrir hiausta framgöngu.

Sænskur   konsúll   aostooar Þjó'o'-

verja.

Sendiherra Svíþjóðar í borginni

Buenos Ayres, sem er höfuðborg

Argentina ríkis í SuðupAmeríku,

hefir mýlega orðið uppvís að þvf,

að hafa verið milligöngumaður

Þjóðverja í langa tíð. Á hann að

hafa útvegað Þjóðverjum ýmsar

upplýsingar, tilkynt þeim sigling-

ar skipa og fleira. Að konsúll ó-

liáðrar og hlutlausrar þjóðar ger-

ist þannig verkfæri í höndum

stríðs])jóðar, er hin mesta óhæfa.

Og hafi þetta verið gert að vitund

stjórnarinnar í Svíþjóð, getur

])etta leitt til alvarlegra afleiðinga.

Vonandi fær þó heimastjórnin

hreinsað sig af þessu. — Er ólíkiegt

að Þjóðverjar hefðu sökt jafnmörg-

af skipum iyrir Svium, «f þeir

liefðu verið  samsæriismenn  þeirra.

Brennivínsgero Lönnuo.

Á laugardaginn -var gemgu bann-

lög í gildi í Bandaríkjunum, sem

taka íyrir alla brennivínsgerð í

landinu. Tiibúningur alcohols

til meðalablöndunar og annara

nota en drykkjar lieldur þó áfram,

en öll vanalog brennivfnsgerð er

stranglega bönnuð. Banulög þeasi

votfca ljóslega, að Bandarkjaþjóðin

hálfgerir ekki hlutina, og stfgur, án

þeas að vera á báðum 'áttum, öll

spor til þess að ná því takmarki,

scm hún hefir sett sér.

Tekio í taumana.

Verkamanna félag eitt í Banda-

ríkjunum gengur undir nafninu

"Industrial Workers of the World"

og að stærðinni til virðist féiag

þetta nú vera orðið hið öflugasta.

Tilheyra félagi þossu stjórnleysingj-

ar og æsingamenn af öllu tagi, —

sem hvergi ú jarðrfki virðast geta

verið ánægðir og som leitast við

að æsa og trylla alla, er þeir kom-

ast í kynni við. Þegar slíkir menn

gerast leiðtogar 1 einhverjum félags

skap, or því ekki við góðu að bú-

ast. Haldið að þýzkir samsæris-

monn í Bandaríkjunum liafi ausið

út fé á báða bóga í meðlimi þessa

ofangreinda félags mcð því augna-

iniði að fá þá til að gerast andvígir

stjórninni í öllum homnar gerðum.

rlorfði ]>etta til mestu vandræða.

Ilófst ])á stjómin til hiarnda og lét

grcipar sópa um allar aða^stöðvar

þessa félags í borgum og bæjum

og hnepti suma meðlimi þess f

varðhald. Vomandi er því enda

bundið á ófögnuð þenna, í bráð-

ina að minsta kosrti.

Kínar á lei'ð' til vígvallar.

Sú frétt berst frá San Prancisco,

að Kínar séu nú f þann veginn að

senda 15,000 æfða heimenn til víg-

valla f Evrópu. Eregnriti eins kín-

verska blaðsins, sem gefið er út 1

San Trancisco, á að hafa skýrt frá

þeasu nýlega. Eiga hormennirnir

að koma Rússuim til hjálpar og

verða sendir í gegn um Síberfu og

til austur hersvæðanna. Einnig er

sagt, að Japanar muni hafa f

hyggju að send liðstyrk á þessar

slóðir áður en langt líður.

BORGARASTRID NU I

VÆNDUM Á RUSSLANDI

Ktrensky, alræðisráðherra Rússlands, og Korni-

loff, œðsti hershöfðingi, berjast nú um

völdin.  Otlitið hið ískyggilegasta.

Alt er nú að fara í bál og brand

á Rússlandi. Aðal orsakir þessa

munu vera hinar miklu ófarir

Rússa í seinni tíð. Korniloff, æðsti

herforingi, som heimsfrægur varð

fyrir forstöðu sína við sókn rúss-

noska hersins í Galicíu í sumar,

hefir af ítrasta megni reynt að

bæla niður upprcistarliug her-

mannanna, en þrátt fyrir allar til-

raunir fékk hann þó litlu í lag

hrunidið—^því hrakfarir Rússa virð-

ast eindægt hafa verið að verða

meiri. Á raðstefnunni, sem nýlega

var haldin í Moscow, krafðist hann

þess að dauðadómurinn væri sam-

þyktur á þingi það bráðasta og

bað einnig um öll æðstu yfirráð

hermiálum viðkomandi. Endaði

ráðstofna þessi svo f góðu sam-

konuulagi og virtist hún vera spor

í þá áfct að hrinda öllu í betra horf

cn áður.

Framkvæmdirnar   gengu   alltreg>

lega.   Áður langt leið fór alt út um

])úfur á  þinginu og v«gna þess  ó

samkomulags   virtist   alt í bili að |

V(>rða óviðráðanlegt.   Rússar fá þá j

líka það mikla áfall að tapa hafn-

arborginni Riga   og   virðist þetta

fyrsta sporið til þess að hleypa öllu '.

á Rússlandi i óviðráðanlega hring- j

iðu. — Korniloíf scndir stjórninni

Skeyti  á laugardaginn    og    krefst

þess að vera tafarlaust settur til

æðstu valda eða hann neyðist til

]>os.s að viðhafa ofbcldi. Alexand-

or Koronsky, scni nú er við æðstu

stjórn, fer þá ekki að lítast á blik-

una og telur þetta tiltæki Korni-

loffs verstu landráð. Bráðabyrgða-

stjórnin og sambandsráð verka-

manna og hermanna fylgir Kep-

ensky að málum. Einnig hefir

h'ercnsky sjóherinn á sínu bandi og

eins most af hernum í landinu

heima fyrir.—Korniloff aftur á móti

heifir allar herdcildir Kósakkanna

með sér og í viðbót eikki svo lítinn

hluta af rússnosika hernum á her-

svæðununn. Útlit þvi alt annað en

glæsilegt, ef í borgarastríð slær.

Nú eru herdeildir Korniloffs

teknar að sækja í áttina til Petro-

grad. Kerensky býst til varnar og

hefir látið rífa upp járnbrautir á

stöku stöðum til þess að tofja að-

sóknina. Hefir hann létið hnej)pa

inarga háttstandandi menn í varð-

hald, er hann skoðar samsæris-

menn að þessum ófögnuði — þar á

inooal  Lvoff prinz.

Vafalaust er þetta ósamkomulag

þeirra Kornloff og Kerensky

sprottið af argasta misskilningi.

Báðir munu þeir vera þjóðholliv

og vilja vel og eru mikilhæfustu

lciðtogar.

Hveitiverð ákveðið

í Canada.

Kornvörudeild stjórnarinnar hef

ir ákveðið hæsta verð á hveitikorni

hér í Canada þefcfca ár $2.20 bush-

elið. Enn hefir þetta þó ekki ver-

ið formlega tilkynt. Þetta er sama

verð og ákveðið var í Bandaríkjun-

um fyrir rúmri viku síðan og sem

valdið hefir töluverðri óánægju Á

meðal sumra bænda þar. Þykir

])cim verð þetta lágt hlutfallslc.íra

við það verð, sem þeir verða að

borga fyrir flostar nauðsynjavörur

sínar. Vaíalaust er þotta þó spor

í rétta átt og ætti að hafa hinar

æskilegustu aflciðingar.

Sundurlhnun Póllands ákveoin.

að ])cim veitist ])ó sírstök undan-

þága — því ]>ar som verzlunarsamn-

ingar eru á milli Englands og fs-

lands, ætti engu síður að vera unt

að koma á slíkum samningum á

milli íslands og Bandarfkjanna.

Miðveldin hafa nú ákveðið að

innlima Pólland og skifta þvf á

niilli sfn. Þýzkaiand atlar að

hneppa undir sig l>ann hluta hins

"rússiioska Póllands", sem þýzka

stjórnin skoðar "óumflýjanlegan til

landvarnar." Stærstu sneiðina af

Póllandi á þó Austurríki að fá og

hefir þetta þær afieiðingar, að all-

ir Pólverja í þeim liluta lands-

ins verða tafarlaust herskyldaðir.

\rcrður Pólverjum beasuan ])á engr-

ar uindankomu auðið og verða til

noyddir að ganga í her Austurrík-

ismanna.

-----------o^-----------

Hvað um íslenzku skipin?

Prézt hefir að Bandaríkjastjórnin

muni hafa í hyggju að taka trausta'

taki mörg af skipum óháðra þjóða,!

sem nú liggja þar við  hafnir.    A-

stæða færð fyrir þessu er sú, að al-|

])jóða lög ákveði hverri stríðs])jóð.

rétt til þess að færa sér f nyt skip'

óhaðra þjóða þegar n'auðsyn krefji

þese.   Hafa nú þegar þannig verið \

hertekin  mörg    af    þeim   skipum'

Austurríkismanna,     sem    leituðu

skjóls í höfnum Bandaríkjanna er;

stríðið  byrjaði.    p]innig hafa  skip

Hollcndinga   og   Skandinava   vcrið

tekin, sem legið hafa þar við land

alfcniiri ýmsum vörum, síðani verzl-

unarbannslögin    gongu    í     gildi.

Sagt er að þessi   skip   eigi að nota

til  þess að sækja hveiti og sykur-

farma til Ástralíu og Jave.   Plostir

af eigendum   þeasara   skipa   hafa

neitað    að    aifferma,    on  illa mjög

horfist    á    fyiir    þerm,    þar   scm

stjórnin hefir algerlega ncitað þelm

um leyfi til þess að sigla. — Hver

örlög verða    íslenzkra    skipa    við

Bandaríkjahafnir   hefir   ekki frézt

þegar þetta er skrifað.   Vonandi er

Uppskeran betta ár.

Yfir heila tekið virðist uppskcra

Ycstuilandsins iciia að verða í

þolanlegu meðallagi. Eftir áætlun

þelrra manma, scm kunnugastir

eru í þessum efnum, vciður meðal

hveiti uppskera l)etta ár liér í

Manifcoba um 15 busiiol cftir ekr-

una. í Saskatohewan fylkinu er

hvelti uppskeran áætluð að verða

um 14 bushel cftir hvcrja ckru að

mcðaitali. En í Albcrta er ætlað,

að uppskeran verði mest og mun

þax verða 25 bushel að jafnaðartali

étftlr hvcrja ekru. Meðal uppskera

af höfrum í þessum þremur fylkj-

um cr haldin að vcrða um 25 bush-

ii oftir ekruna. — Rcynist áætlanir

þessar réttar, som engin ástæða er

til að efa, níá segja að uppskcran

l>ctta ár sé eftir öllum vonum.

Þresking er ni'i víðast hvar búin í

vestari fylkjunum, 6n í Manitoba

er hún um það bil hálfnuð.

fslenzkir hennenn f allnir og særðir.

M.     Bjarmason,       Churchbridge,

Sask., særður.

W. T. Johmson, 196 Arnold street,

Winnipeg, særður.

H.   I.   Jöhnson,    Cypress    River,

Man., særður.

R.    Stefánsson,    Pebble    Beach,

Man., særður.

B. Thorvaldsson, 371 Toronto str.,

Winnipeg, særður.

W. B. Benson, Winnipeg, særður.

R.     Johnson,     Pairford,     Man.,

fallinn.

B. Gíslason,   Wilbin Bay,   Man.,

fallinni.

W. B. Benson.

Mr. og Mrs. Benson, að 771

Toronto St., Wlnnlpeg. fengu

hraðskeyti uin það það 1. sep.,

að aonur þeirra Pte. William

Björn Bomsom, No. 74286, hafi

22. ágúst særst hætUilega í

vimstra lærið. Pto. Benson

gekk 1 herinn 29. febr. 1916 og

fór til Englands með 184. her

deildinni síðastl. október.

Herskyldulögin.

Herskyldulögin eru nú gengin í

gildi, eins og sagt var frá í síðasta

blaði. Vonandi fá þau fylgi allra

góðra borgara, því flestum mun

nú vera orðið skiljanlegt, að undir

múverandi kringumst-æðum voru

þau óumflýjanl«g. Verði bér eftir

nokkurrar mótspyrnu vart gegn

lögum þessum, mun mótspyrma sú

tafariaust verða bæld niður af lög-

rcglu landsins. Em> óhætt mun vera

að fullyrða, að engin slík mót-

spyrna komi í ljós frá Islendingum

—þvf fra fyrstu tímum hafa þoir

verið góðir og löghlýðnir borgarar,

hvar som þeir hafa verið.

Tilgangur stjórnarinnar er sá, að

framfylgja þessum lögum án

minstu tafar. Herdeildir Canada-

mamma á Frakklandi þarfnast

bráð'S liðstyrks og má þvi engin

ó])örf tímatöf eiga sér stað. Verð-

ur því fyrsti flokkur þeirra manna,

som koma undir herskyldulögin,

kallaður fram bráðloga. Stjórnin

iiniii þá auglýsa dag þann er

menn þessir verða að gefa sig fram.

Hverjum beri undanþága frá

herskyldulögunum verður ekki á-

kveðið af hermála yfirvöldunum

eða stjórninni heldur af dómstól-

um (tribunals), sem skipaðir verða

inönnum, sem valdir verða í hverju

héraði landsins úr hópi héraðs-

manna sjálfra. Þessum mönnum

verður falið að ákveða um undan-

þágur allar og þar sem þeir verða

vol kunnugir í héraðinu, er þeim

treystandi til þess að leysa verk

þetta vel af hendi. Áfríjunar-dóm-

Któlar verða settir í hverju fylki

landsins (Provincial Appellate

Tribunals) og til þeirra gota þeir

skýrskotað máli sínu, sem ekki

cru ánægðir með ákvæði héraðs-

riómstólanna. En bæði héraðs-

dómstólarnir og áfrýjunar dómsfcól-

arnir eru undir umsjón eims aðal-

riómKtóls fyrir alt Oanada ríkið

(Central Appeal Tribunal).

Héraðs dómstólarnir, eða undan-

þágu dómstóiarnir verða settir

eins fljótt og hægt er að velja hæfa

menn til að skipa þá og kymma

þeim skyldur sínar. Verða um þús-

unri, eða rúmlega það, settir í

landinu og verður hver ])eirra

skipaður tveimur nuinnum. Skrá-

sctjari (registrar) verður eetbur í

hverju fylki, sem nefndur verður

I þegar yfiriýsing stjórnarimmar er

birt, og til hans má senda fyrir-

| spurnir. Beiðni- hvers eins um

undanþágu mun hann framvísa til

hciaðsd6mstólamna, þogar þeir

vorða settir, og hver sá, sem slíka

beiðnl hefir sent, þarf ekki að

' mæta fyr en honum er send til-

kynning. Þeir, sem enga beiðni

' hafa sont, verða að gefa sig fram

| við héraðs dómstólana án annarar

; tiikynningar en yfirlýsingar stjórn-

arinnar.

Eyðublöð fyrir beiðni um undan-

þágu fást á öllum pósthúsum.

Ekki er endilega nauðsynlegt, að

mcnn sendi þessa beiðni, heldur

gota þcir lagt fram beiðni sjálfir

til héraðsdómstólanna, þegar þeir

verða settir. Em þeir, sem slika

boiðni hafa sent, verða látnir sitja

f fyrirrúmi íyrir öðrum, þogar

riómstólarnir taka til starfa.

Fyrsti flokkurinn, sem kallaður

vorður fram, verða menn á aldrin-

um frá 20 til 34 ára og sem voru ó-

kvongaðir, eða barnlausir 'ekkju-

memm 6. júlí 1917.

Alt þotta verður tekið fram ná-

kvæmlega, þegar yfirlýsing stjórn-

arinnar er birt og sem verður inn-

an skamms.

Kosningalaga frum-

varpið.

Frumvarp nýrra kosningalaga

hefir nú verið lagt fyrir þingið i

Ottavt-a. Var það tekið til fyrstu

umræðu á fimtudaginn var og les-

ið upp af Hon. Arthur Meighen í

fjærveru forsætisráðherrans, sem

þá gat ekki setið á þingi sökum

lasleika. Eftir að hafa lesið frum-

varpið útskýrði Mr. Meighen þa8

rækilega í langri ræðu. Sýndi

hamn íram á, að lagafrumvarp

þetta væri að eins miðað við tíma

þann, sem stríðið stæði yfir (war>-

time measune) og að stríðinu loknu

myndu lög þessi undir eins ganga

úr gildi. Stefnan, sem lægi til

grundvallar þessu frumvarpi nýrra

kosningalaga væri sú, að "skyldug

þjónusta i þarfir lands og þjóðar

skapaði atkvæðisréttinn." Væri

þetta óumflýjamleg skilyrði þegar

kosningar væru haldnar á stríðs-

tímum, því óréttiætanlegt væri að

þeir, sem undanþegnir væru her-

þjónustu, gætu beitt magni sínu

til þess að hindra þátttöku þjóð-

arinnar í stríðinu, Þeim, sem mót-

snúnir væru af einhverjum orsök-

um í þessum sökum yrði því ekki

veittur atkvæðisréttur. Þjóðflokk-

ar eins og Doukhoborar og Meno-

nitar, sem komið hefðu hér til

lands gegn þvf loforði að vera

undanþegnir herskyldu, fengju

ekki atkvæðisrétt við komandi

kosningar. — En það tók ræðu-

maður rækilega fram, að þeir ein-

staklingar, sem af einhverjum or-

sökum fengju nú ekki að greiða at-

kvæði, væru algerlega undanþegn-

ir herþjónustu. Að ræðu hans lok-

inni spurði Sir Wilfrid Laurier

ýmisra spurninga til þess að gera

sér frumvarpið skiljanlegt, en

hreyfði engum mótbárum.

Útdráttur úr aðal liðum þess-

ara nýju kosningalaga, er sem

fylgir:

1.   Atkvæðisrétfcur er veittur eig-

inkonum, mæðrum, systrum og

dætrum allra hermanna í Canada-

liðinu.

2.  En í þessum styrjaldar kosn-

ingum er atkvæðksréttur ekki

veittur niðjum óvinaþjóðanna,

sem fæddir eru 1 þeirra löndum

eða öðrum Evrópulöndum; mönn-

um, sem iskoða tungu l>essara 6-

vina]ijóða móðurmál sitt oða

þjóðartungu og som brezk þegn-

réttindi hafa fengið síðan 31. mare

árið 1902.

Undanþegnir þessum lið eru þeir

einstaklingar, sem eiga syni, sonar-

syni eða bræður i Canada hernum.

Armeníumenn og Syríumenn, ser»

þektir eru að því að vora óvinveitfc-

ir Tyrklandi, eru hér einnig und-

an])cgnir.

3.    Atkvæðisrétt hafa ekki þeir,

scm undanþegnir eru herþjónustH

Bamkveanrt lögum — Doukhoborar

og Mononitar.

4.   Engir þeir, sem beðið hafa um

undanþágu frá herþjónustu, skoð-

ana sinna vegna og hefir ekki veriS

noitað, hafa atkvæðisrébt. Þeir,

som atkvæði greiða f þessum kosn-

ingum, fá okki eltir á undanþágu

frá herþjónustu sökum þess þeir

geti okki í stríð farið skoðana

sinna vogma.

5.   Þcir, sem gert ihafa sig seka í

oinhvcrju gagmvart herlögum, hafa

ckki atkvæðisrétt.

6.   Pylkis kjörréttur verður vi8-

hafður í öllum hinum níu fylkjura.

Hingað til hafa Alberta og Saa-

katclicwan fylki haft sambanóU-

kjörsikrár (federal lists).

7.   í fylkjunum British Columbia,

Alberta, Saskatc.hewan, Manitoba

og Prince Edward Island, þar sem

núvcrandi kjöiskrár eru þannig, atJ

ekki er hægt að nota þær, verð>a

nýjar kjörskrár gerðar af skrásetj-

urum, sem til þess verða valdir, og

gcta þeir kjósendur, som þar eru

okki skráðir, staðfest atkvirði sín

mcð oiði á kosningadegi. Verða

slík atkvæði sett í sérstök umslög

og þegar atkvæðin eru talin hlíta

lnssi atkvæði úrskurði dómara,

hvort þau séu gild eða ekki.

S. í Onfcario, Quebec, New Bruna-

wick og Nova Scotia fylkium verða

núvorandi kjörskrár notaðar, en at-

kvæðisbærum konum verður bætt

inn í af skrásetjururn, sem einnier

stryka út nöfn þeirra manna, er

ekki hafa atkvæðisrétt.

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8