Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . . 1
2 3 4 5 6 7 8
9 10 11 12 13 14 15
16 17 18 19 20 21 22
23 24 25 26 27 28 29
30 . . . . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						Þríðjudagur 18. apríl 1939.
U

f 1
tcef.: H.f. Árvaknr, RayaJaTla,
Rltatjðrar: J6n  Kjartanaaos  oa- VaJtTr Stat&naaon   (*.byra«a.ra«nnr>
A.uglýalnfc-ar: Árnl 01«.
Rltatjörn, aua;lyaina:ar o« »fBT»l««l».  Auatoratratl  I. — Stmi   uoa
Aakrlftarsjald: kr.  1,00 * amanaol.
f lauauaolu: II aura alntakiB — II s.ara aaaH LaabOk.
ÞJÓÐSTJÓRNIN
Idag tekur þjóðstjórn hjer
við völdum, stjórn, sem hef-
ir á bak við sig allan megin-
jþorra þingmanna.
Umtalið um slíka stjórnar-
iinyndun hefir staðið lengi yfir,
og viðræður stjórnmálamanna
til undirbúnings slíkrar stjórn-
armyndunar síðan í nóvember
síðastliðnum, með æðilöngum
ihvíldum þó.
Hvernig sem á stjórnarmynd-
un þessa er iitið, þá hljóta allir
að vera sammála um, að það er
Ætórmerkur viðburður í íslensku
stjórnmálalífi, er menn, sem
barist hafa í návígi hinnat
;.p6iitísku orrahríðar hjer á
landi, ganga til samvinnu um
stjcrn landsins.
Svo ólíkar skoðanir hafa þeir
haft á því, hvaða leiðir liggi til
farsældar fyrir þjóðina, og svo
ólíkum stefnum hafa þeir fylgt,
að ekki er að undra, þó ýmsir
menn í óllum flokkum líti svo á,
að samvinnan verði erfið þegar
til átakanna kemur í því um-
bóta- og viðreisnarstarfi, sem
nú á að hef jast.
Enhversu litla trú sem menn
'hafa á þessu í dag, verða þeir
jað viðurkenna, að hjer er lagt
út á merkilega braut til um-
ibóta.
•
1 haust, þegar viðræður
•stjórnmálaflokkanna hófust, leit
Hermann Jónasson svo á, og
aðrir f lokksmenn hans, að ekki
væri gerlegt fyrir Framsóknar-
flokkinn einan, að fara með
völdin í landinu. Var málið frá
öndverðu túlkað þannig, að
Framsóknarflokkurinn          eðaí
stjórn hans gerði eitt af tvennu,
að leiða samningana, um þjóð-
stjórn til lykta, eða efna til
kosninga. Um þetta var að
velja.
Vafalaust iíta menn misjöfn-
um augum á það, hverjar yrðu
horfur á úrslitum í kosningum,
«er færu fram í sumar. En senni-j
lega eru þeir ekki margir, sem
halda því fram, að þingstyrkur
og aðstaða flokkanna hefði tek-
ið stórmiklum breytingum. Og
.jþá voru líka allar horfur á, að
taka hefði upp samninga að
nýju um þjóðstjórn að afstöðn-
um kosningum.
Vinningurinn við kosningar í
sumar, hefði þá orðið sá einn,
að stjórn sem tók við að þeim
ioknum, hefði teoretiskan mögu-
leika til þess að fara með völd í
'4 ár. En slíkur dráttur á því um-
bótastarfi, sem þjóðinni er
uauðsynlegt gat líka orðið henni
dýr.                               i
•
Því hefir verið haldið fram
hjer í blaðinu og víðar, að rík-
isstjórn sú, sem setið hefir hjer
að völdum, hafi um of verið
flokkslituð   í   athöfnum sínum.
Tillögur framfærslunefndar II
ÚTSVARSLOGIN
Að það hafi viljað gleymast, að
setja skal þjóðarhagsæld ofar
öllu.
Þegar þeir menn, sem hafa
fengið þetta ámæli, sýna á því
vilja, að breyta til, og ganga til
þjóðstjórnar, þá teljum vjer að
nokkur skortur væri það á
ábyrgðartilfinningu, að hafna
því tilboði. Enda hefir þing-
flokkur Sjálfstæðisflokksins tek
ið þann kostinn, að skorast eigi
undan þeirri ábyrgð.
•
Það hefir oft viljað brenna
við hjá okkur íslendingum, þeg-
ar ráðherraval hefir verið á dag
skrá, að þar hafi gætt reip-
dráttar persónulegrar togstreitu
hverjir ættu að verða ráðherr-
ar. Við þessi stjórnarskifti kom
slíkt ekki til greina. Ólafur
Thors hefir, sem formaður
Sjálfstæðisflokksins, verið aðal-
samningamaður flokksins. Und-
ir forystu hans hefir flokkurinn
aukist að atkvæðamagni svo
þúsundum skiftir og gengi hans
yfirleitt farið vaxandi. Sjálfur
hefði Ólafur að vísu helst kos-
ið að hann þyrfti ekki að taka
að sjer ráðherraembætti. Bn
Sjálfstæðismenn gátu yfirleitt
ekki felt sig við slíka hlje-
drægni frá hans hendi. Sem
forystumaður flokksins varð
hann að taka það að sjer.
Jakob Möller var óljúft að
taka við ráðherraembætti. En
hann ljet undan eindregnum
vilja flokksmannanna. Með því
sýndi hann þann drengskap sem
honum er og verður mikill sómi.
Hann trygði með þessu það, sem
flokknum er ómetanlegt, að
flokkurinn stendur heill og ó-
skiftur að stjórnarsamvinnu
þessari.
*
Aldrei hefir nokkur stjórn
sest að völdum hjer á landi, sem
hefir eins mikinn liðstyrk að
baki sjer sem þessi. Því allir
sannir og þjóðhollir Islendingar
standa saman um þá ósk, að
þessi braut samstarfs og ein-
drægni leiði þjóðina frá að-
steðjandi hættum inn á leiðir
farsældar.
Hattabúðin, Austurstræti 14,
efnir til tískusýningar í dag.
Verða sýndir nýjustu vor- og sum-
arhattarnir, og alls þrjár sýning-
ar, kl. 4, kl. 6 og kl. 8.
Skilnaðarsamsæti og dansleik
fyrir Georg Tuvfesson skíðakenn-
ara heldur f. R. í kvöld að Hótel
Borg. Tuvfesson fer af landi burt
á fimtudaginn. Ætlast er til að
það fólk, sem verið hefir á skíða-
námskeiðum á Kolviðarhóli í vet-
ur, sæki samsætið, svo og aðrir,
sem vilja kveðja Tuvfesson. Sam-
sætið hefst með borðhaldi fyrir
þá, sem það vilja, en engar ræð-
ur verða fluttar, og verður borð-
haldið  því stutt.
Eins og nú er háttað gjald-
lögum og innheimtu út-
svara, eiga bæjar- og sveit-
arfjelögin við þann erfiða
kost að búa, að mikill hluti
útsvarsteknanna innheimtist
ekki fyrr en seinni hluta
ffjaldársins, og innheimta
með lögtaki hjá vanskila-
mönnum er fyrirhafnarsöm
ofi: dýr.
Þetta veldur þeim sveitarfjelög-
um, sem erfitt eiga um útvegun
lánsfjár, miklum fjárhagsvand-
ræðum fyrri hluta ársins. Til þess
að ráða nokkra bót á þeim vand-
ræðum, og jafnframt til þess að
gera innheimtuna einfaldari og
kostnaðarminni, afgreiddi nefndin
til ríkisstjórnarinnar frumvarp til
breytinga á útsvarslögunum, og
er aðalefni þess á þessa leið:
•
I 1. gr. frv. er mælt svo fyrir,
að hreppsnefndum, með samþykki
sýslunefnda, og bæjarstjórnum,
með samþykki atvinnumálaráð
herra, sje heimilt að ákveða gjald-
daga og innheimtu á útsvörum
sem  hjer segir:
Prá byrjun næsta mánaðar, eft-
ir að niðurjöfnun útsvara er lokið,
er sjerhver kaupgreiðandi, sem
hefir fasta starfsmenn í þjónustu
sinni, hvort sem kaup þeirra greið-
ist vikulega, mánaðarlega eða á
annan hátt, skyldur til að halda
eftir af kaupinu fyrir hvern mán-
uð upphæð, er nægi til fuílnaðar-
greiðslu á iitsvarinu fyrir næstu
áramót, miðað við jafnar greiðsl-
ur mánaðarlega til ársloka.
Vilji bæjarstjórn eða hrepps-
nefnd haga innheimtunni þannig,
er þeim skylt að senda hverjum
kaupgreiðanda, í tæka tíð eftir
niðurjöfnun útsvara, tilkynningu
umi útsvör þeirra gjaldenda, sem
hann hefir í þjónustu sinni, og
krefjast þess, að hann haldi eftir
áskyldri upphæð af kaupinu.
Nú hefir kaupgreiðandi í þjón-
ustu sinni daglaunafólk, sjómenn,
ákvæðisvinnufólk eða annað starfs
fólk, sem ekki er á föstu árs-
kaupi, og skal hann þá skyldur
frá fyrsta degi næs^ta mánaðar
eftir niðurjöfnun útsvara að halda
eftir við hverja útborgun, sem út-
svarshluta, 10% af kaupi hvers
kaupþiggjanda. Geri menn út til
fiskjar í fjelagi upp á hlut, eða
stundi aðra atvinnu í fjelagi með
sama greiðslufyrirkomulagi, ber
eftir niðurjöfnun útsvara, að halda
eftir til greiðslu á útsvari alt að
10% af því fje; sem hver útsvars-
greiðandi ber úr býtum. — Þó
skal ekki skylt að halda eftir út-
svarshluta af minni útborgunar-
upphæð en 30 krónum, enda líði
þá minst vika milli útborgunar-
daga. — Ákvæði þetta nær til
allra nema þeirra, er sanna með
vottorði oddvita eða bæjarstjóra,
að útsvarsgreiðslu sje ekki kraf-
ist á þennan hátt, og það gildir
þar til kaupþiggjandi hefir greitt
útsvar sitt að fullu, enda þótt
komið sje nýtt gjaldár, en heimilt
innheimta hjá honum eftir-
nm
Hjer birtist önnur grein Ólafs
Sveinbjörnssonar, þar sem hann
skýrir tillögur framfærslunefndar
um breytingar á framfærslulögunum
er
stöðvar útsvarsins með lögtaki eða
á íiiman hátt, þegar sýnt er, að
fullnaðarskil fást ekki á þennan
hátt fyrir gjaldárslok. — Sje
heimildargrein þessi notuð, má
ekki reikna dráttarvexti af út-
svörum þeim, er undir hana heyra
á því gjaldári, sem útsvörin eru
á lögð.
Vanræki kaupgreiðandi að
standa skil á þessum útsvars-
greiðslum, má taka upphæðir þær,
er honum ber að sjá um greiðslu
á, lögtaki hjá honum sjálfum.
*
Þá er og í frumvarpinu mælt
svo fyrir, að verslanir, iðnfyrir-
tæki, skráð útgerðarfjelög og önn-
ur sambærileg útsvarsskyld fyrir-
tæki, skuli greiða útsvör sín mán-
aðarlega, og fellur fyrsta mánað- •
argreiðslan í gjalddaga fyrsta dag
næsta mánaðar eftir að niðurjöfn-
un útsvara er lokið, og greiðist
alt útsvarið með jöfnum mánað-
arlegum greiðslum til ársloka.
Á þennan hátt dreifast útsvars-
greiðslurnar   yfir   lengri   tíma   en
áður, — þær byrja fyrr á árinu,
en er ekki lokið fyrr en um ára-
mót. Bæjarsjóðurinn fær nokkurn
hluta útsvarsteknanna  2—3 mán-
uðum fyrr en ella, og þær greið-
ast   einmitt   á   þeim   tíma   þegar
þörfin  er mikil  og  lítil  von um
aðrar tekjur. — Utsvarsgreiðend-
um verður  þetta  ekki til neinna
óþæginda nema síður sje. Þar sem
útsvörin eru tilfinnanlega há, bæði
hjer í bæ og annarsstaðar, verður
flestum  það   erfitt  að   greiða  út-
svar,   sem  kann  að  vera  áttundi
til tíundi hluti allra árslaunanna,
með fáum afborgunum seinni part
ársins, auk þess sem við þau bæt-
ast háir dráttarvextir ef ekki er
greitt á rjettum gjalddögum. All-
ir skilamenn reyna til þess ítrasta
að ljúka útsvarsgreiðslunum fyrir
áramót til þess að fá útsvarsupp-
hæðina    til    frádráttar    á    næsta
skattaframtali.   Bn þar sem menn
eru yfirleitt ekki svo forsjálir, að
leggja til hliðar af tekjum sínum
til greiðslu á útsvari og sköttum
meðan innheimtan ekki kallar að,
verður  síðasta  greiðslan,   í mesta
útgjaldamánuði    ársins,    ákaflega
tilfinnanleg.  —   En  með   því   að
skifta útsvarinu í fleiri greiðslur
og smærri, eins og frv. gerir ráð
fyrir, verður dregið úr þessum ó-
þægindum að miklum mun.
Á hinn bóginn gera ákvæði frv.,
ef að lögum verða, innheimtu-
mönnum útsvara miklu hægara
fyrir um innheimtu hjá óreiðu- og
vanskilamönnum, og ættu auðveld-
lega að hafa þær afleiðingar, að
minna tapist af útsvörum hjá slíku
fólki.
Þessar innheimtureglur eru al-
gengar víða erlendis um innheimtu
skatta til ríkis og bæja, og hafa
þótt gefast vel.
Þótt undarl«gt megi virðast,
hefir frumvarp þetta «kki ennt
komið fram á Alþingi, en yænt-
anlega verður þess ekki langt a5
bíða.
Áttræður: Siourður
Pjetursson, íyrv.
fangavörður

Attræðisafmæli á í dag Sig-
urður Pjetursson, fyrv.
fangavorður, einn af elstu og
mætustu  borgurum  þessa bæjar.
Sigurður er fæddur að Porna-
seli í Alftaneshreppi. Faðir hans
var Pjetur Þórðarson járnsmiður,
sonur Þórðar í Skildinganesi.
Móðir Sigurðar var Sigríður Jóns
dóttir frá Krossanesi í Álftanes-
hreppi.
Árið 1887 fluttist Sigurður til
Ameríku og vann í þrjú ár við
smíða- og járnbrautavinnii, en
hvarf síðan heim aftur. Hann
kvæntist 1892 Guðríði (Giisdóttur
og fluttu þau hingað til bæjarins
1898. Gegndi Sigurður hjer lög-
regluþjónsstarfi í 5 ár, en launin
voru lág fyrir það starf á þeim
árum og heimili Sigurðar þungt.
Stundaði hann smíðar hjer í bæn-
um næstu tvö ár og á sumrum
var hann fylgdarmaður erlendra
ferðamanna.
Pangavörður varð hann 1907.
Sigldi hann til Danmerkur áður
en hann tók við því starfi, til að
kynna sjer starfshætti í erlendum
fangelsum.
Pyrri konu sína misti Sigurður
20. apríl 1918. Þau eignuðust sjö
börn: Guðrúnu, Pjetur háskóla-
ritara, Sigríði, Gils verslm., Jón
verkfr., Sesselju og Sigurð.
6. nóv. 1919 kvæntist Sigurður
seinni konu sinni, Sigríði Gils-
dóttur, systur fyrri konu sinnar.
Fjölda margir vinir og kunn-
ingjar munu á þessum merkis-
degi Sigurðar Pjeturssonar færa
honum heillaóski? og árna honum
blessunarríks   æfikvölds.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8