Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 31 . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						2
M 0 R G U N B L A Ð I Ð
Miovikuclagur  30. ínaí 1043
VIPAST l!M A REYKJANESSFLIiGVELLI
; FLUGVOLLURINN á Reykja
Ejtesi með öllum þeim bygg-
ihgum, sem honum fylgja, er
langmesta mannvirki hjer á
landi. Það hafa menn lengi vit-
að-
tím það leyti sem byrja^ð var
á flugvallargerðinni i Miðnes-
heiði fyrir ofan Keflavík,
snemma á árinu 1942, heyrðist
það nefnt, að þarna myndi vera
um mannvirki að ræða, sem
kostaði eina miljón í dollurum.
Síðan hefir það heyrst, að doll-
ararniljónirnar hafi orðið 4 eða
5, eða hver veit hvað margar.
Jeg sel það ekki dýrara en jeg
keypti. Og kanske veit enginn
um þetta fyrir víst, því hjer,
sem oftar, fari það eftir því,
hvaða tölur eru teknar.
„Mest í heimi"
Haft er eftir kunnugum
tnönnum, að flugvöllurinn á
Reykjanesi sjé með þeim
átærsta í heimi. Eigi hafa menn
alment lagt trúnað á þá sögu-
sögn. Sumpart vegna þess, hve
.©ft heyrist í munni Ameríku-
manna, að þetta eða hitt, sem
J>eir .hafa með höndum, sje
mest í heimi. Kanske er þetta
alveg rjett alt saman. En menn
¦ecu því svo ó'vanir hjer á landi,
að hafa það nálægt sjer, sem
hægt er að ^telja „stærst í
fceimi", að þeir ósjálfrátt verða
^fagjarnir.Og svo er hitt. Aldr-
<ei var því spáð, að hin eyðilega
Miðnesheiði yrði nokkurn tíma
sett í samfeand \rið nokkurn
Mut, sem væri nokkuð í átt-
ina  við heimsmet.
JLeyndarmál.
Yfir mannvirki þessu hefix
írá byrjun ríkt leynd. Flug-
völlurinn, með öllu saman, var,
eins og menn vita, hernaðar-
leyndarmál, þó naumast geti
hann hafa leynst fyrir glögg-
tfcEft augum njósnaflugmanna,
¦er hjer voru við og við á ferð.
Nú er frjettabannihu Ijelt af
"biöðunum. Þess vegna tók jeg
mjer ferð um daginn á hendur
lil að skoða flugvöllinn.
Þegar við nálgumst Keflavík,
íer að hylla undir ýms mann-
virki, uppi í heiðinni, sem eng-
íin. eru þó sjerlega há I loftinu.
35n umferðar gætir hið efra ekki
^íður en á vegum niðri, þar
Éem hver silfurgrá flugvjelin
-af annari kemur utan af hafi
og lækkar flugið, ellegar hún
Iteemur úr heiðinni og flýgur á
fefcf út.
Mniian girðingar.
Fyrir ofan Keflavík rennur
foíllinn að varðhliði mikillar
igirðingar. Þar spyr varðmaður
\im erindi okkar. Við segjum
Jbonum sem er, og fáum síðan
munnlegan reisupassa hjá hon-
tira, til þess að fara hvert sem
við viljum, um hið afgirta
cvæði.
Þegar inn fyrir hlið þetta er
komið, blasir margt við augum,
setn bendir til að þarna sje at-
Infnasvæði mikið. Þar er röð
£márra bensíngeyma. Þar eru
Iraggabúðir miklar, sem not-
aðar eru lil geymslu fyrir verk-
fræðingadeild. Þar eru miklir
hlaðar undir beru lofti, af alls
konar   efnivörum.
En ekki er ástæða til að
staðnæmast hjer. Áíram er hald
ið til stjórnarstöðvar þessa flug
Áfangastaður Atlantshafsleiða
u
'^ÆBUmSHmBmB^'   ffll
Á einni  af   rennibrautum   Reykjanessflugvallar.
vallar,  eða   ,,lofthafnar",    sem
kallað er á ensku máli.
Saga og landafræði.
Við hittum þar yfirrnann að
máli, sem fengið hefir tilmæli
um að leiða okkur í allan sann-
leika um það, sem þarna er.
Við komum fyrst í matstofu,
sem ætluð er fyrir gesti þá, sem
ber að garði og hafa stutta við-
dvöl. En Reykjanesflugvöllur-
inn er sem kunnugt er einskon-
ar áningarstaður á flugleiðinni
milli heimsálfanna. Hjer erum
við í svonefndum Turner-búð-
um. Að þeim renna hinar stóru
fjögurra hreyfla flutningaflug-
vjelar, sem nú eru notaðar til
þess að flytja sæfea menn frá
Evrópu vestur um haf.
I matstofu þessari, sem er
hreinleg og íburðarlaus, ganga
íslenskar slúlkur um beina. Þar
er fjölritaður matseðill rjettur
að gestu-m, með fyrirsögninni
,,Welcome to Iceland". En mat-
skrá bæði á ensku og íslensku.
Mun þessi tilhögun frekar vera
til þess að benda komumönnum
á, að hjer á landi sje talað ann-
að mál en enska, heldur en til
þess að greiða fyrir viðskift-
unum, því fátt mun koma þarna
íslenskra gesta- A. m. k. enn
sem komið er.
Aftan á þessari ensk-íslensku
matskrá er saga íslands í 32
línum. Þar er sagt, að land-
búnaður, einkum sauðfjárrækt,
sje aðalatvinnuvegur íslend-
inga og má til sanns vegar færa
ef fleiri vinna að búnaði en
sjósókn. Og að 70 þús. íbúar
sjeu í Reykjavík.
Kvenkapteinn frá Californ-
iu, frú Carlson að nafni, var
þarna stödd með okkur. Það
var engin furða, að fengnum
þessum upplýsingum, þó hún
teldi afkomumöguleika fólks-
ins á Reykjanesi dularfulla. Á
leið sinni til Reykjavíkur fanst
henni kenna ósamræmis mílli
hinna reisulegu bygginga og
nátlúruskilyrðanna til land-
búnaðar. Hún hafði ekki heyrt
um gullið í sjónum.
A stafnvegg í þessari bragga
matstofu hangir hin víðkunna
þjóðhátiðarmynd        Benedikts
Gröndal. Hvernig hún er þang-
að komin, er mjer ókunnugt.
En Gröndal gamli er þá þarna
sá eiginlegi landkynnir, með
sína 70 ára gömlu táknmynd.
Löng skýring er fest á vegg-
inn með myndinni. Var mjer
sagt, að margir langferðamenn,
sem þangað hafa komið, haíi
falað myndina til kaups og
viljað hafa hana með sjer. En
.Gröndal' er kyr á veggnum, til
þess að fræða sem flesta loft-
farendur um sögu þjóðarinnar.
Stöðvarbygging.
Er við höfðum neytt morgun-
verðar þarna á vegum „Air
Transport Commans'í, byrjaði
skoðunarferðin. En A. T. C. er
nafn þeirrar herdeildar, sem
hjer er hæstráðandi og er hjer
stöð Norðuratlantsdeildar.
Gengum við fyrst um þessa
braggasamstæðu. Þar eru skrif
stofur og varðstofur og biðsal-
ir, og gæti þetta alt mint á járn
brautarstöð í borg, ef járn-
brautarteinar væru þar fyrir
utan.
I stjórnarskrifstofu í stöð
þessari er gríðarmikil vegg-
tafla með línum og reitum.
Þar er jafnóðum skrifað, þegar
von er á flugvjelum, hvenær
þeirra er von, hvað þær hafi
meðferðis af farþegum og flutn-
ingi, hvað þær þurfa af elds-
neyti, hvort farþegar þurfi sjer-
staka hjúkrun o. fl. o. fl. Hve-
nær þær eigi að leggja upp að
nýju og hvenær þær hafi kom-
ist af slað- Það skeikar kann-
ske nokkurum mínútum milli
áætlunar og brottferðartíma.
„Loftlestirnarí' halda sem sje
ekki enn áætlun eins og járn-
bratitir á friðartímum.
Þarna er skrifstofa fyrir far-
miðasölu, fyrir vegabrjefaskoð-
un, skoðun á farangri o. s. frv.
Björgunartæki.
En í forsal einum, þar sem
allir eiga leið um, eru í einu
horninu til sýnis hlutur, sem
ótvíræðlega bendír á, að sam-
göngustöð þessi lilheyri nýjum
tíma í tækninni. Þarna er stór
gúmmíbátur reistur upp að
veggnum. Áfast við hann er
rammgert lofthylki. I því er
þrýstiloft, nægjanlegt til að
blása flotholtinu í bátinn. Á
veggnum yfir bátnum eru til
sýnis ýms áhöld og tæki, sem
ætluð   eru   þeim,   er   þurfa   á
björgunarbátnum að halda,
björgunarvesti fyrst og fremst.
Þar eru loftskeytatæki og út-
búnaður, sem nota má fyrir
loftnet, svo bátverjar geti sagt
til sín. Þarna eru malvæli í
hentugum umbúðum, vatnsílát,
tómatsafi. Tæki eru til að bæta
gúmmíið í bátnum ef á þarf
að halda, veiðarfæri, net og
önglar. Og dósir eru þarna með
sterku litarefni, sem helt er í
sjóinn, svo sjávar yfirboz-ðið fái
áberandi lit. Er þetla gert til
þess að björgunarmenn geti
beiur komið auga á það, hvar
gúmmíbáturinn er og nauðstatt
fólk, sem þarf að sækja.
Jeg spurði leiðbeinanda minn
hvort slík björgunartæki hefðu
komið að fullu gagni, og kvað
hann svo verið hafa. Áhafnir
fiugvjela og farþegar, sem lent
bafi í sjónum, hafi með þessum
útbúnaði getað bjargað sjer,
uns flugbátar hafi komið og sótt
þá „hröpuðu".
Vcgamót-
Nú göngum við út úr stöðv-
arbyggingu þessari og komum
út á mjög víðan asfaltvöll. Fyr-
ir dyrum úti eru mannhæðar-
I'háir tröppupallar, til þess að
renna að útgöngudyrum flug-
,vjelanna. Yfir aðaldyrunum
eru letraðar vegalengdirnar til
Washington í Bandaríkjunum
2996 mílur og til Prestwick í
Skotlandi 850 mílur. Er maður
lítur á slaðarákvörðun þessa,
finnst manni ósjálfrátt að lönd-
in færist nær.
Sleinsnar frá þessum aðal-
inngangi eru sjúkrastofur í 2
skálum. Þegar það kann að
koma fyrir, að særðir menn eða
veikir á annan hátt, þurfa að
gista þarna, er þeim komið
fyrir á bráðabirgðaspítala
þessum.
Ekki veit jeg, hver margt
fer þarna um daglega af særð-
um mönnum. En vel gæti jeg
trúað, eftir þeim útbúnaði, sem
þarna er, að þeir gætu skift
r.okkrum hundruðum.
Á víðum asfalt-velli.
Nú göngum við yfir hinn
víða asfaltvöll og yfir að mikl-
um viðgerðarskála, sem blasir
við sjónum á gagnslæðri vall-
arbrún.   En   síðan   tekur     við
melhryggur, sem gnæfir yfis
voiiinn.
Á leiðinni að skálanum kom
um við auga á ýms tæki, sem
standa á veilinum. Þar eru t. d.
tvær beltadrátlarvjelar. Þær
eru þar til taks til þess að
draga flugvjelar sem sestar eru
eftir asfaltbraulunum.
En þessi „völlur", sem viS
erum nú á, tilheyrir ekki hin-
um eiginlegu rennibrautum,
heldur er hann stöðvarvöllut;
og eru vjelarnar dregnar þang-
að eftir að þær hafa sest á hin-
um eiginlegu rennibrautum.
Rennibrautirnar, þar sem flug'-.
vjelarnar setjast og hefja sig
aftur til flugs, mun vera 2%—3
kílómetrar á lengd og vel breið
ar. Liggja þær í kro^ss efiii;
aðalvindátturri. En auk þeirraí
eru miilibrautir og útskotfyr^
ir flugvjelar að standa á, rvd,
þetta er stórt brautarkerfi, serri
jeg fjekk ekkert yfirlit yfir a<$
þessu sinni. Það skiftir ekkj
máli.                                            |
Ljósatæki voru þarna mikijj
á vellinum, til þess að sel.ja
ljósrákir eftir rennibrautununi
þegar skyggja tekur, svo fkig-
menn geti sest þó dimmt r.je.
Og margt var þar fleira merki-
legra áhalda.
I viðgerðarskála.
Nú komum við inn í viðgcrð-
arskálann. Þar var ein Libcra-
torflugvjel innan við dyrnar eS
inn var komið, fjögurra hreyfla
og var verið að skifta þar unt
einn hreyfil.
Leiðsögumaðurinn afsakaðia
að þarna væri ekki alt í röð
og reglu inni, því kvöldið áóur
hafði nokkru fleiri næturgcsti
borið að garði en rúm var fyrir
í hinum venjulegu gistiskélum.
Svo búa þurfti um nokkra
þarna. Mjer taldist svo til, að
rúmbeddar, sem þarna voru,
væru um 300.
í hinni miklu breiðu af clála-
beddum kom jeg auga á ivo
hermenn, sem af einhverjum
ástæðum hafa orðið eftir. Þeir
sváfu vært, þó ekki væri sjer--
lega hljótt í skálanum. Leið-
sögumaður minn benti mjcr á,
að víða sæ.iust þess merki. að
flugvjelin, sem nú var þarna
stödd, hefði komisl í hanrk
krappann. Því um hana alla"
voru kringlóttar og ferhyrnclar
bætur, þar sem bætt höfðu ver-
ið skolgöt, er hún hafði fengið
í bardögum.
Útsýn yfir rennibrautir.
fjr skálanum gengum við u,op
á melhrygginn, sem jeg minlist
á. — Þar uppi eru turnbyag-
ingar með gluggum á öllum
hliðum, í lögun áþekkar hafn^'
arvitum, en mikið stærri. Þarnaj
eru varðstöðvar flugvallarins.
Þarna eru menn, sem fá ial-
samband við alla flugmenna
sem eru á leið hingað, fylgjas^
með ferðum þeirra, fá að vitgj
hvers þeir óska, er hingað kcm-<
ur, og stjórna lending flugvjel-
ur, og gefa leiðbeiningar urrj
það, hvar flugvjelarnar eigi að|
lenda, á hvaða braut og hvenæq
þær megi lækka flugið til lend-«
ingar. En uppi á melhryggnurrí
er slór ör á stillum, þrístrcnci
og sjest vel úr lofti. Snýr hút|
oddi altaf í vindinn, svo afl
Framh. á bls. 7.  4
m
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12