Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . . 1 2
3 4 5 6 7 8 9
10 11 12 13 14 15 16
17 18 19 20 21 22 23
24 25 26 27 28 29 30
31 . . . . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 174. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						[7 Sunrmdagur 3. águst 1852
MORGVNBLAÐIÐ
I
Franz von
r *r
sss
k í lieimssfyr jöldunuiii Mðum ?
EINS og getið var um hér í
blaðinu í s. 1. viku heíur hinn
gamli, harðsnúni, þýzki
stjórnmálamaður, Franz von
Papen, nýlega gefið út endur-
minningar sínar. Hafa þær
þegar verið þýddar á ensku
og selst í 40 þús. eintökura og
íékk Papen um hálfa niilljón
króna fyrir útgáfuréttinn að
þessari einstöku bók. t>að virð-
ist vera orðin tízka meðai upp-
gjafa stjórnmálamanna, og
hershöfðingja, þýzkra jafnt
sem bandarískra, er Ianga og
viðburðaríka æfi hafa Iifað og
flestir séð sinn fífil fegtírri að
gefa út endurminningar sín-
ar, segja skoðun sína á mönn-
um og málefnum í skýrum,
stórum og oft bitrum drátt-
um. Baron von Schweppen-1
burg, sem mun verða eính af
foringjum hins nýja þýzka|
hers hefur nýlega gefið út
bókina „Hin erfiðu ár", þar
sem hann skellir allri styrjald-
arskuldinni á Hitler og kveð-
ur hann hafa valdið bióðsút-l
hellingum heimsstyrjaldarinn- ,
ar. — Von Rundsted hershöfð-
ingi var látinn laus úr dýfliss-
unni fyrir 3 árum og hefur
hann selt brezku útgáfufyrir-
tæki réttindin að væntanleg-
um minningum sínum, og ihn-
an skamms kemur út bókin
„Dagbækur Rommels". Þeir
herforingjarnir         Guderian,
Halder,   Speidel   Og   Student
hafa og þegar ritað sinar minn
ingar og þrjú útgáfufyrirtæki
berjast    nú   um   réttinn    að
minningum   S.   S.   foríngjans
fræga, Scorzenys. Þar sem hin
um    þýzku   herjöfrum   tókst
ekki að sigra heiminn á víg-
völlunum,  virðast  þeír  aftur
¦     á  móti  á  góðri  leið ineð  að
sigra  á  bókamörkuðum allra
landa   með   litskrúðuguni   og
;     harðskeyttum   endurmínníng-
j     um  sínum  um  merkustu at-
j     burði    veraldarsögunnar   hin
síðari ár.
r
RÓTLAUS  JÚNKARI
Hinn aldni hermaður, stjórn-
málamaður, ríkiskanslari og ráð-
herra,- Franz von Papen, fcominn
af saltgröfurum frá Werlhéraði
í Westfalíu í Þýzkalandi,, sem
fyrst var getið í sögu landsins
1263, og unnu sig síðan tíi tign-'
ar og prússneskra mannvirðiríga,
er einhver sérstæðasti persónu-
íeiki vorra tíma, óhapparoaður
ef til vill, en hefur þó aðeins
átt eitt markmið í lífi sínu og
eina hugsjón: Að þjónS föður-
landinu, keisara sínum og kirkju.
Því ók líf hans og rökheimur all-
ur út af teinum hinnar veglausu
stjórnmálabaráttu þegar myrkur
og öngþveiti eftirstríðsáranna
lagðist yfir „ Das Vaterland" og
enn rótlausarivarðhannsemhinn
gamli þýzki heraðall, þegar húsa-
málarinn Hitler tók völdín. Von
Papen skýrir svo frá í endur-
minningum sínum, að hinir þýzku
herforingjar hafi allt frá því, er
þeir komu ungir að árum í þjálf-
aðar fylkingar hersins, verið
vandir á að virða heiður föður-
landsins og Iiðssveitar sinnar öilu
©far, að þeim hafi verið kehnt að
hugsa sjálfstætt, taka eigin á-
kvarðanir í skjótu bragði og láta
ekki leiðast af neinum annar-
legum stjórnmálasiónarmiðum.
Þetta uppeldi allt hafi Hitler eyði
lagt, er hann vildi leggja herinn
undir vilja sinn, Og gerði sjálfan
sig að æðsta manni þýzka her-
foringjaráðsins. Það var ávallt
Ijóst, að togstreita mikil stóð
irlilli Hitlers annarsvegar og hers
íns hinsvegar, er hundsaði hin
nazisku fræðilögmál og æsi-
fengnu RosenberggnðspjöTL en
baráttan endaði með sigrí Hítíers
og Görings. Vilji þý2ka herfor-
ingjaráðsins var ávallt sá einí að
hefna ófara fyrri heimsstyrjald-
r endurminningum „gamla refsins"
arinnar, Og það hugði í einfeldni
sinni að Hitler væri maðurinn
til þess að afla fylgis meðal
þjóðarinnar til stríðshalds, ef
herforingjaráðið sæi síðan fyrir
vopnunum til þess að lemja á
óvininum •— Jóni Bola.
HÚSAMÁLARINN
HEILLADI ÞJÓDINA
En hið íhaldssama, varkára,
herforingjaráð hafði aidrei þekkt
menn með slíku hugarfari sem
austurríska málarann með svarta
skegghýjunginn og það reiknaði
ekki með hinum ofsafengna fram
ferði hans eða hinni örskjótu
fylgisöflun meðal þýzku þjóðar-
innar í brimsjóum hörmungaár-
anna fyrir 1930. En það var einnig
feyra í sjálfum kjarnanum, menn
eins og Kurt von Schleicher hers
höfðingi og kanslari Þýzkalands
á eftir Papen, og Blomberg hers-
höfðingi gengu yfir til hinna
herbúðanna og sviku ætt sína og
erfðavenjur. Það kom líka að
þeirri stunda að herforingjaráð-
ið þoldi Hitler ekki að draga sig
lengra á asnaeyrunum og gerði
samsæri gegn lífi hans og upp-
reisn, gegn stjórnarfari og stríðs-
rekstri nazistanna, svo sem hinn
bráðsnjalli yfirforingi leyniþjón-
ustu Þýzkalands (Abwher) Wil-
helm Canaris, flotaforingi, er
Himmler tók við störfum af, síð-
ast í stríðinu. Samsæri þetta
vakti feikna athygli þótt öll ráða-
gerðin mistækist.
HERINN OG HIRBLÍFIÐ
VARÐ  HANS  SKÓLI
En að öllu þessu verður kom-
Síðan gekk Papen til samstarfs
við Hitler og varð varakanslari
í fyrstu ríkisstjórn hans árið 1933.
En Papen var enginn nazisti,
aðeins hentistefnumaður, jafnvel
meiri en sjálfur Talleyrand.
Þegar Papen hélt hina kunnu
Marburg ræðu sina, þar sem hann
réðst á nazistaflokkinn fyrir
frelsisskerðingu hans í landinu
var hann sviftur öllum völdum
og hreinsað til i kringum hann,
en hann slapp sjálfur við líflát,
og átti það vafalaust að þakka
Hindenburg forseta. Seinna varð
Papen þó sendiherrá lands síns
í Vínarborg, á þeim tíma, er Aust-
urríki var innlimað í Stór-Þýzka-
land og á stríðsárunum gegndi
hann sama embætti í Ankara í
Tyrklandi. Þar tókst honum að
koma því til leiðar, að landið
fór ekki í styrjöldina með Banda-
mönnum, heldur var hlutlaust.
Von Papen var sýknaður í
Nurnbergréttarhöldunum eftir
stríðslokin,   ásamt   þeim   Fritsch
verða allir að bera sinn skerf af
ábyrgðinni á valdatöku Hitlers án
nokkurrar undantekningar. í stað
þess að velta sökinni yfir á'ann-
arra herðar skulum við viður-
kenna villur okkar til þess að
forðast að gera sömu skyssuna
tvisvar.                                            |
HIÖ VIDRURÐARÍKA
LÍF MITT
Það hefur sannarlega margt Og
undarlegt á daga mína 'drifið á
langri ævi og þegar mér koma
í hug hinar furðulegu andstæður
samslungnar lífi mínu, þá er mér
ljóst hve vel ég hlýt að hafa
legið við alls kyns áróðurssögunu
Ég hefi staðið á tindi maniwirð-
inga þessa heiros sem kanslari
lands míns og sokkið til þeirrarj
svívirðingar að sitja í fangabásn-
um' í Nurnberg sem hinn svart-
asti stríðsglæpamaður. Ég þjón-
aði föðurlandí mínu nær því i
hálfa öld og hefi eytt flestum ár-
unum síðan frá styrjaldarlokum
í svartholi. Ég er ásakaður" fyrir,
að hafa verið skeleggur fylgis-
maður  Adolfs  Hitlers,  en - samfí
og dr. Schatch, en landar hans' sem áður stóð naín mitt °farlega
dæmduhannafturámótiífang-|á                                  ;      !l1        ,l
Von Papen í Englandi 1903.
réðu, eða stofuvitringur án þeirr- I
ar herkju, er hið prússneska þjóð
félag aldamótaáranna krafðist af
efnilegum ungum manni. Þannig
sameinaði hann hina tvo kosti og
beztu þekkingu, er vænleg var,
og brátt var hann sendur til
Washington, árið 1913 og gjörð-
ist þar hermálafulltrúi við sendi-
rá'ðið þýzka. Því starfi gegndi
hann til ársins 1915, er hann
hvarf heim til Berlínar og tjáði
ið síðar og birtir kaflar þeir, sem keisaranum og herforingjaráðinu
Papen ritar um samsærið frá þá skoðun sína, að ef kafbáta-
fyrstu hendi, en hann var einn  hernaðinum   á   Atlantshafi,   sem
Papen á fundi þýzkra þjóðernissinna 1933. Frá vinstri: Hugenberg,
ráðherra, von Papen, varakanzlari og von Seldte, rikisráðherra. —
af þeim  er  á ráðin lögðu, þótt  bitnaði jafnt á bandarískum skip-
hann slyppi frá dauðanum sem' um sem öðrum, þótt landið væri
ávallt, gæddur hinum níu lífurh
kattarfns:
Franz von Papen fæddist árið
1879,   og   valdi   sér   hermennsk-
una að  ævistarfi þegar í æsku.
Hann   Var   brátt   tekinn   í   her-
foringjaráðið  þýzka  sem  ungur
kapteinn,   eftir   að   hafa   staðizt
mikil    og    erfið    úrtökupróf    í
þyngstu herskólum landsins. Ung
j ur var 'hann valinn úr herskól-
anum til þess að þjóna sem hirð-
sveinn  Vilhelms 2.  Þýzkalands-
keisara, og hafði þá kynnzt hirð-
' siðum óg hirðlífi því, sem hann
' varð svo alvanur síðar á ævinni,
| er hann gjörðist hinn gljástrokni
' diplomat, mjúkmáll og óaðfinn-
anlega klæddur. En herinn mót-
enn hlutlaust, væri ekki hætt
þegar i stað, myndu Bandaríkin
brátt segja Þýzkalandi stríð á
hendur. En Papen talaði fyrir
daufum eyrum, og því fór sem
hann hafði sagt fyrir, að Banda-
ríkin hófu stríðsþátttökuna árið
1917.
elsi fyrir samstarf hans við
Hitler. Úr dýflissunni kom hann
1949.
ÚR  ENDURMINNINGUNUM
Hér fer á eftir hluti úr fyrsta
kafla bókarinnar:
— Ég vil enn leggja áherzlu
á, að þessi bók er ekki rituð í
þeim tilgangi að afsaka sjálfan
mig eða gjörðir mínar. Ég hefi
gjört margt misráðið og vanhugs-
að um dagána, en sökum mann-
orðs og heiðurs fjölskyldu minn-
ar hlýt ég að leiðrétta hroðaleg-
ustu missagnirnar og lygarnar,
sem á mig hafa verið bornar.
Ef við lítum hlutlausum aug-
um á þær staðreyndir, sem fyrir
liggja, hlýtur málið að horfa
mjög á annan veg. En það skipt-
ir mig í rauninni ekki svo miklu.
Nú þegar ellin hefur tekið að
færast yfir og ævirökkrið að
nálgast, eftir nær þriggja manns-
aldra líf, þá þykir mér mestu
skipta að heimurinn skilji í raun
og sannleik
FENGU BANDAMENN
HITLER  VÖLDIN?
Það eru ekki margir, er yirð-
ast gera sér grein fyrir, að Hitler
var í rauninni aðeins afleiðing
hegningarákvæða Versalasamn-
ingsins. Það liðu áratugir áður en
sagnfræðingar urðu loks sam-
mála um að Þýzkaland var fjarri
því að eiga eitt sök á fyrri heims-
styrjöldinni. Við lifðum árum
saman með sektartilfinningu á
sinninu í maðksmognu þjóðfélagi
fátæktar, dýrtíðar og kreppu, er
orsakaðist mjög af hinum háu
skaðabótakröfum      Bandamanna
stríðsáfin, og þeir heiðursmenií
komu f jölmörgum samstarfsmönni
um iríínum fyrir kattarnef. Helm-
ing æfi minnar hefi ¦ ég klæðsií
einkennisbúningi hermannsins Og
farið á mis við dauðánn á ótal
vígvöllum fyrir ókennilega hjálpi
verndarengils míns, en slapp svo>
með naumindum frá leigðrimortí
hendi, er varpaði að mér. ruSS*
neskri sprengju.
i
RANGLÆTI HEIMSINS            *
Og an dstæðurnar ganga emt
fram í hópum. Ég hefi alla tí<S
verið ákafur konungssinni, et*.
varð'þó að þjóna lýðveldi langa
hríð. íhaldssamur er ég að eðli
og upplagi, en var þó ásakaður .
um að hafa verið skósveinrjr
Hitlers og einræðisskoðana hans.
Krá æsku var ég fylgjandi 'þ}óð-
félagsframförum og umbótum, err
var þó álitinn fjandmaður hirína
vinnandi stétta. — Eftir að ég
hafði barizt álla mína ævi'fyrir
því að tryggja Þýzkalandi sterka
aðstöðu í Mið-Evrópu, þá má ég
nú magnlaus sjá þá hryggðarsjón,
að helmingur Iands míns liggi
undir .austrænni áþján og ógn-
arstjórn. Eldheitur og sannfærð-
ur kaþólikki var ég, en þó álit-
inn verkfæri hinnar guðlausustu,.
síjórnar síðari tíma,
ÞÝZKI HERINN                      9$
FRIDSAMUR
Síðan segir von Papen ixnX
heimsstyrjöldina fyrri:
— Mikill og útbreiddur mis-
skilningur ríkir urrí árásafhneigð
og landvinningaþorsta þýzka
hersins.   Ég   get   sagt   það   me<S)
eftir fyrri heimsstyrjöldina.' g°ðri samvizku að aldrei várð óg
Snjallari pennar en minn hafa var við neitt slíkt. Þjálfun okkar
lýst hinu efnahagslega kviksyndi, (herforingjanna) og menntfm ðlf
er þýzka þjóðin brauzt um í á hlýtur að hafa verið keimlík þvi
þessum árum, atvinnuleysinu, fá- sem foringjar annarra landa
tækt millistéttanna og skipbroti hlutu; og okkar eina markmið!
hinna kristnu trúar og siðferðis- og ætlun var að vernda og við-
'kenninga.                                           halda   hinni   nýfengnú   efhingu
Hitler og hreyfing hans voru í Þýzkalands og hihdrautanaðkom
eðli sínu svörun og mótvægi »gegn andi árásir. Árásargjarn hernað-
hinni tærðu ógn vonleysisins, en \ arhugur er ein af þesstim héild-
á því áttu sigurvegararnir helzt  kenndu   fullyrðingum,   er' enga
sökina.
NÆR LIFLATI
NAZISTA
Eftir styrjöldina sagði Papen
sig úr hernum, gerðist þingmað-
ur fyrir sveitahérað sitt og gekk
í Miðflokkinn svonefnda, (Zentr-
um). Hann skýrir í bók sinni frá
hrörnuK Weimerlýðveldisins, og
stjórnmálabaráttu sinni, sem end-
aði með því, að hann varð kansl-
NAZISTAR ATTU FYLGI
í ólgusjóum! ÞJÓÐARINNAR
Hitler tók völdin i Þýzkalandi
aði skapgerð Papens; hann varð^ ari   landsins,   skömmu   áður   en
I enginn aukvisi, er héngi í pils- Hitler tók völdin og var Göring
földum hofróðanna sem á bak við   þá þegar orðinn forseti þingsins.
stoð eiga sér í raunveruleikan-
um. Þegar ég varð að hverfa frá
Berlín síðustu tvö á,rUv sem ég;
hlaut heifþjálfun, tók nýliðadeild-
in tvisvar á ári þátVí her^öng-
s»m    kanslari    með    atkvæðum  ufmi   fyrir   Keisarann.   Það  vaB
40% þjóðarinnar. Það á sér eng-, hrífandi éjón að sjá hina upplit-*
an stað í sannleika og staðreynd- uðu og geiruðu fá'fiabOr'gr'forn-.
um, að fylgi hans og valdaíaka frægu herdeildanna borna'fyriS
hafi stafað af svikabruggi örfárra yfirmann þýzka hersins, en ekki
„stóriðjuhölda, hernaðarsinna Og hygg ég að tilfinningar 'bkkar
staurfjötraðra íhaldsmanna" eins 'hermannanna á því íaugríablikt
og dómsorðin frá Nurnbérg kusu hafi verið aðrar en annarra þjóða
að nefna það. Þýzku stjórnmála- hermanna undir svipuðum kring-*
flokkarnir frá Weimartímabilinu,) umstæðum.       _                ,.^       J
hægri flokkar jafnt sem viristri,
'Wáninala á bls. 8t i

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12