Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. . . . 1 2 3
4 5 6 7 8 9 10
11 12 13 14 15 16 17
18 19 20 21 22 23 24
25 26 27 28 29 30 31
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						10
MORGUNBLAÐIÐ, SUNNUDAGUR 25. MAI 1975
vað er „kreppa"? Eru kjör okkar
orðin „kröpp" þegar við höfum ekki
bolmagn til þess að endurnýja tveggja
ára gamlan, milljón króna bíl . . . eða þegar við
verðum að taka á honum stóra okkar til þess
að standa í skilum með afborganirnar af
íbúðinni . . . eða þegar við verðum jafnvel
(aldrei þessu vant)  að  velta því fyrir okkur
tvisvar, hvort við höfum efni á því að fljúga í
sumarfrí til sólarlanda eða í vetrarfrí til Sviss,
þegar skammdegið byrjar að þrúga okkur?
Rosknir Islendingar muna þó annarskonar
kreppu? Hér segir nokkuð frá árunum þeim -
þegar það var „helsta stöðutáknið að geta
tekið vel á móti gesti, sem að garði bar, enda
var hann oft svangur eftir langa göngu".
Kreppan i
Akureyri
# VI AKI.IflT Magnúsdótlir frá
Hafnarncsi við Fáskrúðsfjörð,
ciginkona Ingólfs Arnasonar frá
Auðbrokku og hoiðursfélajíi
Vci'kalýðsfólagsins          Finingar,
man límana tvenna um lífsbar-
állii (>k lífsafkomu. I'au Ingólfur
flultusl lil Akurcyrar voslan úr
Ilörgárdal árið 1ÍI25 og slofnuðu
hcimili mi'i) Iva-r hcndur lómai.
ncma af dugnaði og bjarlsýni állu
þau nóg. Margrct kann frá mörgu
að scRJa af lífskjörum alþýðu-
fólks á kreppuái iiiium, og fcr
sumt af því hcr á cftir.
—   Við höfðum ckki að ncinni
l'aslii  vinnu  að  hvorfa.   Þossi  áf
í var lílla alvinnu að hal'a, sór-
.Ntakloga fyrir karlnn'nn, það var
þ<> l'rekar, að konur ga'tu tjfygu)
cinlivcr snöp, cins ojj við hicin-
gorningar, fiskvinnu «g svo
'scinna við vcrkun á maljcs-
. síldinni. ínfíólfiir fór i alla þá
vimui, sciii bauðst, hvað sem var
og hvcnicr scni var, cn fókk ofl
lítið. Það var þ;i hclsl vcgavinna á
suiniin og scinna koliiviiniii og
griólsprengingar. Kg tók auðvit'að
lika alla þá vinnu, soni ég gal
feníiíð. Það dugði ckki anna<) cn
1i;iI'íi úli alliir klicr, cl' virt átluin
a<) komasl af', því ;iO HHK'fJtíin óx
lijá okkur nu'ó i'iiununi. Ko, viikli
ol'l yl'ir sjúkliiiKUin (>n IkiMí
stuntlum upp úr því i'inar 5 krón-
ur á nöltu, cntla tmi ck þá lika
vcri<> hcima yfir tlaginn o.n Ixufisart
um hcimilitV Vi<> hjugnum í lciu'u-
íht'nHim hcr oti þiir i hii'imm, o«
þícr þicttu ckki allar gl*.sik*sar
nú á di)f;um. t tvcimur þcirra var
hvorki vatnslciiVslii nc fi'iircnnsli,
(>H vilanlt'Kii unlum vi<> a<> bjaif;-
asl vi<> útikiimra. I>a<> var óskap-
lt'fiiir munur, þcfíiir vi<> fciifium
fi'ái'cmisli<>.
—  Vi<> vorum oft 12 í hcimili í
þrcmur ht'rhoifí.jum. Biiinin okk-
ar urtVu 8 of; þar a<> auki lókuin
virt stundum hiirn í fóstur í lciifjii
otía skommri líma. Svo var mótMr
min hj;i okkur. Kitl haustirt hitt-
um vii) mann, som vi<> kiinniK)-
umst vi<V Iliinn átti viinficra
konu. on ckkoi't skýli yl'ir höfutV-
i<V svo a<> vi<) bu<Him þoim íi<> vora
um voturinn. Þetta þótli sjálfsaf;!,
o'fi okkur þólli Viont uni ii<) fíotii
ííioitt i'yiii' þoim, ontla blossaðist
{ret'fa iifíaMlofja. I>a<> var líka víiVa
biiit) þr<)iif>t. Þac> þótti fjott a<>sota
l'oiif;i<> oitt hoi'horf;i c<>a tvö oj>
oltllniskytiu, þó að ckki va'ru
þa'i:indín niikil.
—  Nú or tiilaiV um þrifjMJa mán-
aða f;ot)iiif:aroi'lof kvoniia, og or
fafjnaoarofni. of þa<> komst á al-
monnt. Kn mitt-fa,oiiif>aroi'U>f var
nú slundum .stytltii. Oft leid okki
noma vika, frá því a<> óg fór hoim
til ao cisa börnin, þaiif;ai> til óg
"ar komin ;«> sildaitunnunni eða
riskh<)iunum íiftur. Vi<> iitlum
okki iilltaf til skiptiinna á bórnin,
on þau fciifju alltaf nóg at> borOa
ojj voru hraust. Vit> þurftum
sjaldan o<>a aldici að sækjii la'kni.
Margrét              Magnúsdóttir:
, Kreppuárin      voru      harður
skóli,   —  harðari en svo,  á
hann væri hollur. . . "
Rætt við Margréti
Magnúsdóttur um
lífsbaráttu kreppu-
áranna á Akureyri
(Ljósm. Eðvarð Sigurgeirsson)
Nóvu-deilan:   Steingrímur Jónsson sýslumaður í hópi verk-
fallsmanna   á   Torfunefsbryggju.   Margrét   Magnúsdóttir   er
konan me8 hvítu húfuna til vinstri framan við sýslumann.
„Við áttum ekki alltaf
til skiptanna á börnin"
sem betur fór. Þaö var aldrei
keyptur noinn óþarfi, aðeins þaó
sem var bráönauðsynlegtog ekki
varð komist hjá að kaupa, —
og þá venjulega eftir vand-
lega íhugun. En við misstum
aldrei kjarkinn, trúðum því
alltaf, að allt mundi bjargast
og við komast af, enda
varð það. Það matti að vísu aldrei
slaka á eða vorkenna sjálfum sér,
annaðhvort var að duga eða drep-
ast, og við reyndum að duga.
— Einu sinni á fyrstu búskapar-
árunum var okkur bent á að
kaupa kú, sem átti að leggja inn á
sláturhúsið, og átti að kosta það
sama og fékkst fyrir hana þar, 100
krónur. Þessar krónur áttum við
ekki til, en gátum keypt kúna í
félagi viðaðrafjölskyldu. Eftir
þetta áttum við alltaf mjólk
handa börnunum, og það munaði
miklu. Smám saman komum við
okkur svo upp nokkrum kindum,
og það var líka mikil framför. Það
var að vísu voðalegt strit að heyja
handa þessum skepnum hér og
þar eftir vinnu á kvöldin og um
helgar, en það munaði um þann
mat, sem þær gáfu af sér. Syo
borðuðum við mikinn hafragraut
og tókum lýsi, og okkur varð
sjaldan misdægurt, Við gátum
ekki leyft okkur neinar kræsing-
ar frekar en annan miinað, og til
að mynda var ekki hugsað svo
hátt að kaupa ávexti, þeir voru
alllof dýrir til þess að við mættum
veita okkur þá. Inntak lifsins var
vinna og aftur vinna og reyna að
bjargast við þessi litlu efni, sem
til voru, og gef ast ekki upp.
—  Eg vissi ekki til, að það væri
beinlínis skortur hjá fólki, en það
var voðalega erfitt hjá mörgum.
Það var líka misjafnt, hvað menn
voru hugkvæmir og harðvítugir
við að bjarga sér og sjá einhverja
útvegi, og líka, hvað fólki hélst
vel á alveg eins og núna. En hung-
ur, held ég, að hafi ekki
þekkst, enda kom þá til ýmis-
Ieg hjálp, svo sem mjólkurgjafir
kvenfélagsins Hlífar og fátækra-
framfærsla bæjarins. Mörgum
fannst að vísu sárt að þurfa að
þiggja af sveit og þótti að þvi
niðurlæging og hneisa, enda vildi
þurfalings-nafnið loða Iengi við,
en sanrileikurinn var sá, að svo
var komið högum af ar margra, að
þeir áttu ekki annarra kost'a völ.
En á því var reginmunur, fannst
mér, hvað efnaðra fólkið gat leyft
$ér og veitt sér, og það kom bæði
fram í mataræði, klæðaburði og
öðrum lifnaðarháttum.
—      Vinnuskilyrði verkafólks
vort#víða afleit, sums staðar svo
hörmuleg, að því verður ekki lýst
með orðum. Ég man, að einu sinni
skaðkól mann á höndunum við að
taka saltsíld upp úr tunnum, því
að sú vinn fór fram ábersvæði í
hórkufrosti. Fólk varð að sætta
sig við alla hluti og taka hvaða
vinnu sem bauðst. Það mátti líka
bjóða því allt. Menn gengu fram
af sér við vinnu af ótta við að
missa hana annars, því að nógir
voru um boðið og auðveldur leik-
ur að reka menn, ef þeir slökuðu
nokkuð á klónni eða linuðu á
sprettinum.
(Ljósm. Vigfús Sigurgeirsson).
Nóvu-deilan: „Hvítliðar" nyrzt á Torfunefsbryggju undirbúa að ryðja bryggjuna með
strengdum kaðli, sú aðgerð fór á annan veg en ætlað var og lá við slysum.
Sjá nœstu
síðu
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40
Blašsķša 41
Blašsķša 41
Blašsķša 42
Blašsķša 42
Blašsķša 43
Blašsķša 43
Blašsķša 44
Blašsķša 44
Blašsķša 45
Blašsķša 45
Blašsķša 46
Blašsķša 46
Blašsķša 47
Blašsķša 47
Blašsķša 48
Blašsķša 48