Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Morgunblašiš

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
Smelltu hér til aš fį meiri upplżsingar um 50. tölublaš 
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Morgunblašiš

						20
MORGUNBLADID, LAUGARDAGUR 6. MARZ 1982
ptttgnsiMitfeifr
Útgefandi
Framkvæmdastjóri
Ritstjórar
Fulltrúar ritstjóra
Fréttastjórar
Auglýsingastjóri
hf. Arvakur, Reykjavík.
Haraldur Sveinsson.
Matthías Johannessen,
Styrmir Gunnarsson.
Þorbjörn Guömundsson,
Björn Jóhannsson.
Freysteinn Jóhannsson,
Magnús Finnsson,
Sigtryggur Sigtryggsson.
Baldvin Jónsson.
Ritstjórn og skrifstofur: Aðalstræti 6, sími 10100. Auglýsingar: Aö-
alstræti 6, simi 22480. Afgreiðsla: Skeifunni 19, sími 83033. Áskrift-
argjald 110 kr. á mánuði innanlands. í lausasölu 7 kr. eintakiö.
Úthafsveiðar á laxi og
Reykjavíkursamningur
Islendingar hafa á liðnum áratugum lagt í mikinn kostnað við að
rækta upp laxveiðiár sínar. Umtalsverður árangur hefur náðst á
þessum vettvangi, samhliða því sem fiskeldi, fyrst og fremst silungs
og lax, hefur gefið góða raun í eldisstöðvum. Islenzkar laxveiðiár
hafa reynzt sterkt aðdráttarafl fyrir innlenda og erlenda útilífs- og
sportveiðimenn og eru drjúgur tekjugjafi bændum og öðrum veiði-
réttareigendum. Það þarf því engan að undra að samdráttur í laxa-
gengd í íslenzkar veiðiár valdi fjölmörgum landsmönnum áhyggjum
og veki þrálátar spurningar.
Hlutfall úthafsveiða af heildarafla á Atlantshafslaxi er talið vera
á bilinu frá 20% upp í 25%. Fræðimenn telja og að fyrir hvert tonn
af veiddum laxi í úthafinu rýrni endurheimtur til upprunalanda um
1500 kíló. Úthafsveiðar hljóta því að verða einn af fyrstu athugunar-
og rannsóknarþáttunum þegar menn reyna að glöggva sig á orsökum
rýrari fiskgengdar í íslenzkar fiskveiðiár.
Danir hófu flotlínuveiðar á laxi út af N-Noregi kring um 1970 og
fleiri þjóðir fylgdu í kjölfarið, en hámarksafli á því svæði var allt að
1000 tonnum á ári. Færeyingar hafa og um langan aldur stundað
línuveiðar á laxi og hefur afli þeirra vaxið úr 20 tonnum 1973 í 1065
tonn á síðustu vertíð. íslenzka landhelgisgæzlan hefur orðið vör við
danska og færeyska laxveiðibáta rétt utan íslenzku fiskveiðiland-
helginnar, austur af Langanesi. Fóru varðskipsmenn þar um borð í
færeyskan laxabát, Hamrafossur, sem hafði fengið 600 laxa á 50 km
langa línu á fimm dögum. Þá mun gæzlan hafa komið að dönsku
fiskiskipi 9 mílur fyrir innan 200 mílna fiskveiðimörkin, austur af
Langanesi 15. febrúar sl. Báturinn lét reka við dufl en var ekki
staðinn að veiðum. Skiptar skoðanir eru uppi um, hvort og þá hve
mikil áhrif þessar úthafsveiðar við íslenzku fiskveiðimörkin hafi á
laxagengd í íslenzkar ár, en á það hefur verið bent, að mest veiðifall
hafi orðið í laxveiðiám í Vopnafirði, en þar út af er veiðisvæði dönsku
og færeysku bátanna.
Gerður var milliríkjasamningur í Reykjavík, 18. til 22. febrúar sl.,
um verndun laxastofna í N-Atlantshafi, sem íslendingar og nokkrar
fleiri þjóðir hafa nú undirritað. Búizt er við að fleiri þjóðir bætist í
hópinn, en Guðmundur Eiríksson, þjóðréttarfræðingur, segir „vart
yið því að búast að hann öðlist gildi fyrr en eftir eitt ár í fyrsta lagi".
I þessum samningi segir m.a., að laxveiði sé bönnuð utan 12 mílna
landhelgislínu aðildarríkja EBE nema við V-Grænland, þar er bann-
að að veiða lax utan 40 mílna og í færeysku fiskveiðilögsögunni utan
200 mílna. Veiðar verða því naumast teknar upp á nýjum slóðum hér
eftir og veiði leggst niður á alþjóðlegu hafsvæði milli Noregs og Jan
Mayen. Samningurinn ætti, þegar til framkvæmda kemur, að skapa
möguleika á stjórnun úthafsveiða með heildarhagsmuni fyrir augum.
Þá gaf færeyska landsstjórnin út einhliða yfirlýsingu í lok ráð-
stefnunnar þar sem því er heitið, að Færeyingar auki ekki laxveiðar
í sjó frá því sem nú er. Einnig gaf hún fyrirheit um verulegan
samdrátt í veiðum á yfirstandandi vertíð og þeirri næstu, ef samn-
ingar næðust við EBE um aðrar fiskveiðar, sem nú munu hafa tekizt.
Þegar þessi Reykjavíkursamningur kemur til framkvæmda stöðv-
ast línuveiðar Færeyinga á laxi utan eigin fiskveiðilandhelgi. Sjálf-
gefið ætti að vera að íslendingar leiti beinna samninga við Færey-
inga um frekari samdrátt veiða þeirra á Færeyjamiðum, sem og nú
þegar um veiðisókn þeirra upp að íslenzkri fiskveiðilögsögu, er geng-
ur þvert á anda Reykjavíkursamkomulagsins, sem að vísu hefur ekki
enn öðlazt gildi gagnvart þeim, samanber fyrri tilvitnun í Guðmund
Eiríksson, þjóðréttarfræðing.
íslendingar hafa verið í fararbroddi bæði um að banna laxveiðar í
sjó og í að rækta laxveiðiár. Reykjavíkursamningurinn er framhald á
þessu forystuhlutverki og felur í sér mörg jákvæð atriði. Einnig
skipun nefndar til könnunar á úthafsveiði á laxi, er hafði m.a. það
verkefni „að leita færra leiða til könnunar á hlutdeild íslenzka laxa-
stofnsins í afla þeirra þjóða, sem laxveiðar stunda á norðaustan-
verðu Atlantshafi". Þessi nefnd var skipuð af Pálma Jónssyni, land-
búnaðarráðherra í ágúst 1981, og hefur nú skilað áliti um athugunar-
efni sín. Skýrsla nefndarinnar spannar vítt svið: þróun úthafsveiða á
laxi á N-Atlantshafi, stjórnun úthafsveiða m.a. með hliðsjón af
nýgerðum Reykjavíkursamningi, könnunarleiðir á hlutdeild íslenzka
laxastofnsins í afla á norðaustanverðu Atlantshafi, auk tillagna um
seiðamerkingar, rannsóknir og aukið veiðieftirlit við strendur lands-
ins.
Forsjónin hefur lagt okkur íslendingum marga auðlindina upp í
hendur til framfærslu og lífsfyllingar. Kúnstin er að nýta þær að því
marki, sem höfuðstóll þeirra leyfir, en ganga aldrei á hann. íslenzki
laxastofninn er ein þessara gjafa. Það er ýmissa álit að þessi stofn
standi illa um þessar mundir, sé vart yfir 500 tonn. Það gildir sama
um hann og aðra verðmæta fiskstofna, sem eiga vegferð út fyrir
íslenzka fiskveiðilögsögu, um þá þarf að semja við aðrar viðkomandi
þjóðir. Það hefur nú verið gert. Þessum samningi og öðrum verndar-
aðgerðum þarf að fylgja fyrst í höfn og síðan fast eftir, hvað fram-
kvæmdina varðar.
»
Hef alltaf málað
„ÞAÐ ER alltaf erfitt að út
skýra eigin myndir, maður
notar myndmálið mest tíl
sjálfstjáningar, og hver og
einn verður að skynja þær á
sinn hátt," segir Einar llá
konarson sem nú sýnir 56
olíumálverk að Kjarvalsstöd-
um. Blm. leit þar við rétt
fyrir helgina og var Björn Th.
Björnsson þá að leiða nem-
endur sína í listasögu gegn-
um salinn.
„Ég held þó, að form mynd-
anna sé allt opnara og tján-
ingarfyllra, og ég hef haldið
áfram þessum hraða sem er í
myndum mínum. Auk þess má
segja að fleiri einstaklingar séu
í myndum mínum nú en áður,
sérstaklega á þetta þó við um
fyrstu sýningu mína, en þar var
yfirleitt bara ein fígúra."
Málverk Einars eru flest mál-
uð í sterkum litum, gulum,
rauðum, grænum og hláum, við
sjáum eina góðveðursmynd það-
aða í gulum sólarlitum, í ná-
grenni við hana er mynd sem
heitir „Spekingarnir" en hún
sýnir tvo rauðlitaða spekinga
spjalla saman á fagurgrænum
fleti, og blár skugginn af rauð-
um stólum þeirra blandast hálft
í hvoru saman í augum áhorf-
andans og mynda nýjan lit,
fjólubláan sem þó er hvergi sjá-
anlegur í myndfletinum. Þessi
„Alveg saklaus af því ad hafa farið niður á þing, ég nota aldrei beinar fyrirmyndi
dagskrár".
mynd er líklega með litsterk-
ustu myndum sýningarinnar.
Við spyrjum Einar hvort hann
hafi alltaf notað svona sterka
liti. „Já, ég hef alltaf málað í
sterkum litum. Annars eru hér
myndir  innanum  sem  eru  ró-
legri bæði hvað snertir litaval
og form."
Stærsta myndin á sýningunni
heitir „Umræður utan dag-
skrár", en hún er ein 10 mynda
sem   þegar   hafa  verið  seldar.
Eí
m
sa
ni
b(
er
rn
„Tekist heftir á þingii
tryggja samstöðu un
halda Nordsat-málinu í
- sagði Matthías Mathiesen
Helsinkí, 5. marz. Frá Klínu Pálmadótlur blaðamanni Mbl.
„EKKI verður sagt um þetta þing Norðurlandaráðs að á því hafi
verið teknar tímamótaákvarðanir. Eg hefi hins vegar fundið greini-
lega að hér hafa menn nú, eins og áður, unnið vel að því að
samræma sjónarmið sín til samstæðrar ákvarðanatöku og sameigin-
legra átaka," sagði Matthías Á. Mathiesen, sem setið hefur þing
Norðurlandaráðs í 20 ár.
Þingmennirnir Matthías Á. Mathiesen og Sverrir Hermannsson,
sem fréttamaður Mbl. talaði við um þingið við lok þess, voru
sammála um að stórákvörðunarþing hefði það ekki verið. Matthías
nefndi Nordsat-málið og málefni norræna fjárfestingarbankans,
sem einna merkilegust og Sverrir nefndi umræðurnar um fíkniefnin.
Sverrir sagði: „Þingið hefur,
þótt það hafi ekki skorið sig úr
öðrum þingum, leitt í ljós að menn
gera sér orðið ljósa þá geigvæn-
legu hættu sem stafar orðið af
fíkniefnum. Það sýnir þessi geysi-
mikla umræða er varð um málið.
Að vísu eru menn ekki alveg sam-
mála um leiðirnar, en allt bendir
til pess að mönnum sé nú nóg boð-
ið og þeir eru reiðubúnir til þess
að takast á við þennan ógnvald. í
umræðum hafa fulltrúar ekki
dregið af sér að lýsa þeim skoðun-
um sínum."
Þá benti Sverrir á efnahagsmál-
in og sagði: „Efnahagsmálin hafa
verið mikið rædd, eins og fyrri
daginn, og hið geigvænlega at-
vinnuleysi á Norðurlöndum og það
er bjartsýnn tónn þegar menn tala
um vinnumarkaðsmálin og fram-
tíðina. Þeir sjá ekki að neitt bendi
til þess að atvinnuleysið lagist,
sem á rætur í orkukreppunni." Og
Sverrir bætti við: „Mér finnst hafa
farið vaxandi síðustu árin hér á
þinginu samheldnisþörf þjóða —
enda steðja að erfiðleikar og það
þjappar þeim saman. Þær sækja í
skjól hver af annarri." Þá sagði
Sverrir að hann væri mjög ánægð-
ur með móttökurnar, sem ræða
hans um breytta framkvæmd á
veitingu bókmenntaverðlauna
Norðurlandaráðs hefði fengið og
sagði að hugmyndinni um bætta
skipan úthlutunarnefndar yrði
fylgt eftir.
Matthías   Á.   Mathiesen   hefur
tekið þátt í norrænu samstarfi og
setið þingið í 20 ár, — var fyrst á
Helsinkifundinum, þegar Hels-
ingfors-samningurinn um skipu-
lagt samstarf ríkisstjórnanna á
Norðurlöndum var samþykktur,
já, og undirritaður, segir hann. En
áður hafði um 10 ára skeið starfað
Norðurlandaráð skv. samþykkt
þjóðþinganna. Hann hefur því
góðan samanburð, þegar hann
segir að ekki hafi að þessu sinni
verið teknar neinar stórákvarðan-
ir.
„Það er ljóst að við hina öru
tækniþróun er margt á því sviði
sem verður einstöku landi um
megn og það hvetur til sameigin-
legra átaka," segir hann. „Menn-
ingarsamstarfið á líka djúpar ræt-
ur, samstarf á öðrum sviðum fer
vaxandi, en það tekur langan tíma
að samræma þau sjónarmið sem
fram koma og Norðurlandaráðs-
þingið er til þess að stjórnmála-
menn geti skipst á skoðunum og
það kemur fram í störfum nefnda
þingsins og sameiginlegum niður-
stöðum þar til áframhaldandi að-
gerða. Mér finnst þetta þing hafa
einkennst af því að hér hafa þau
mál, sem á dagskrá hafa verið á
undanförnum árum fengið um-
fjöllun í ljósi þeirrar reynslu og
skoðunar, sem fram hefur farið
frá síðasta fundi, og þeim því þok-
að áfram.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32
Blašsķša 33
Blašsķša 33
Blašsķša 34
Blašsķša 34
Blašsķša 35
Blašsķša 35
Blašsķša 36
Blašsķša 36
Blašsķša 37
Blašsķša 37
Blašsķša 38
Blašsķša 38
Blašsķša 39
Blašsķša 39
Blašsķša 40
Blašsķša 40