Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Lesbók Morgunblašsins

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |

Ašalrit:

Morgunblašiš


Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Lesbók Morgunblašsins

						LESBÓK M0RGUNBLAÐS1N3
471
Úr sumaríerðalagi:
• •7
Onnur grein
A   SÖGUSLÓDUM
r * 7
Eftir Arna Ola
Það er sem holtin sjálf hleypi í mann ^þrótt
þar hreystiraun einhver var drýgð,
og svo er sem mold sú sje manni þó skyld,
sem mæðrum og feðrum er vígð.
(Stephan O. Stephánsson).
SKAMT fyrir norðan Ásgarð í
ITvammssveit skiftast vegir. Ligg-
iii' annar norður á Svínadal, en
hinn niður að Laxá. Framundan
er Sælingsdalur. Eftir honum renn-
ur Sælingsdalsá, og í hana fellur
Svínadalsá. Eftir það heitir Laxá
tiL sjávar, en nú mun nafn hennar
Vart vera sannnefni.
Skamt frá ármótunum, í miðjum
dalnum, blasir við einstakt og ein-
kennilegt fell, kistulaga með klett.a-
brúnum. Það er Tungustapi og er
þaðan einhver tilkomumesta huldu-
fólkssaga, sem íslensk þjóðtrú hef-
ir skapað. í stapanum var álfabygð
og álfakirkja, ekki ein af þessum
venjulegu álfakirkjum, sem eru um
iand alt, heldur dómkirk.ja. Sagan
er prentuð í ..íslenskar þjóðsögur
og æfintýr" sem dr. Einar Ól.
Sveinsson gaf út í fyrra og er með
myndum eftir tvo íslenska list-
málara. Geta menn lesið söguna þar
svo því skal slept að rokja hana
h.jer.
Af Tungustapa er hin fegursta
útsýn yfir dalinn og íit yfir
TTvammsfjörð. Við göngum upp á
hann síðla dags. þegar sól gyllir
f.jöll ok hlíðar og dökkur blámi er
inst í dalbotninum. Það er ekki
erfitt að ganga upp á stapann,
þótt hann s.je nokkuð hár og rísi
upp af jafnsljettu. Þarna blasir
dalurinn   við,    grænn   og   gróður-
sæll, og sólarljósið silfrar ána sem
liðast þar fram. ITlíðarnar eru víð-
ast ávalar og grænar austan megin
dalsins, en brattar að vestan og með
skriðum. Mest af þéim er Ránar-
skriða, grá og gróðurlaus. ITjer blas
ir og við lieiðarbrúnin, þar sem
þeir börðust Ilvamm-Sturla og Ein-
ar Þorgilsson á Staðarhóli. Sú or-
usta var kölluð ITeiðarvíg, og með
henni skifti um gengi þeirra Sturlu
og Einars, svo að fra þeim degi
má telja að hefjist veldi Sturlunga
hjer á landi. En hinir miklu skóg-
ar, sem Laxdæla getur um, að hafi
verið í dalnum. eru nú algerlega
horfnir. Þeir hafa eyðst af skriðu-
hlaupum, beit   og   skógarhöggi.
ITjeðan blasa við aTTir bæirnir í
dalnum og hver bær á sína sögu,
og hjer ¦ oru það helst raunasögur.
ITjer er miðdepill leiksviðsins í
harmleik þeirra K.jartans Olafsson-
ar og Cluðrúnar Ösvífursdóttur.
Gegnt okkur vestan megin dals-
ins blasir við bærinn á Laugum.
Þar átti Ösvífur hinn spaki heima
og þar fæddist Guðrún og ólst upp.
Jarðhiti er þar í smngili utan við
bæinn. Kemur þar heitt vatn út
um sprungur á samskeytum berg-
tegunda, og rennur í lítinn kaldan
Tæk í gilinn. Ekki hagar svo til við
uppsprettuna að þar s.je hægt að
baða sig og hafa fornmenn því ann-
að   hvort   stíflað   gilið   eða   veitt
vatninu í einhverja laut, þó að þess
sjáist nú engin merki. En líklegt
er að þar hafi verið sundlaug. TiT
þess bendir það hvað Kjartan var
sundfær, ]>egar hann þreytti við
hinn annálaða íþróttamann ólaf
konung Tryggvason. Og af sögunni
vitum vjor að Kjartan fór oft fil
iaugar. Þar kyntist hann Guðrúnu
og þar tókust ástir með þeim. Nú
er við laugina stórt steinhús, skóli
og sundlaug, sem Ungmennafjelög-
in hafa komið upp. Og þar er
barnahæli á sumrin.
ITinum megin dalsins, „vafinn
hárri hlíð", er bærinn Tunga eða
Sælingsdalstunga eins og hann er
mi kallaður. Út af kaupum á þess-
ari jörð náði fjandskapur Kjartans
og Laugamanna hámarki sínu, og
lyktaði með því, að Kjartan var
veginn litlu síða,r. Þá fluttist BolTi
að Tungu, en oftir A-íg hans hafði
Snorri goði bústaðaskifti við Guð-
riínu Osvífursdóttur. Fluttist Guð-
rún þá að Helgafelli og var þar
til dauðadags. Snorri fluttist að
Tungu og bjó þar einnig til dauða-
dags 1031. ITann ljet reisa þar
kirkju og mun það sennilega sú
kirkja, sem getið er í sögunni um
Tungustapa. Seinna var hún flutt
eins og segir í sögunni og sáust
þess merki til skamms tíma hvar
gamla kirkjan hafði staðið. Nú
er   engin   kirkja í   Tungu.
Fyrir innan Tungu eru bæirnir
Gerði (Iíklega hjáleiga frá Tungu
í upphafi) og SæTingsdalur. Þar
skamt frá eru mistir. sem kallaðar
eru Bollatóftir og þar á Bolli að
hafa verið veginn. En örnefni þau,
sem Laxdæla nefnir { sambandi við
för þeirra Halldórs ólafssonar fram
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 465
Blašsķša 465
Blašsķša 466
Blašsķša 466
Blašsķša 467
Blašsķša 467
Blašsķša 468
Blašsķša 468
Blašsķša 469
Blašsķša 469
Blašsķša 470
Blašsķša 470
Blašsķša 471
Blašsķša 471
Blašsķša 472
Blašsķša 472
Blašsķša 473
Blašsķša 473
Blašsķša 474
Blašsķša 474
Blašsķša 475
Blašsķša 475
Blašsķša 476
Blašsķša 476
Blašsķša 477
Blašsķša 477
Blašsķša 478
Blašsķša 478
Blašsķša 479
Blašsķša 479
Blašsķša 480
Blašsķša 480