Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Vķsir

og  
S M Þ M F F L
. . 1 2 3 4 5
6 7 8 9 10 11 12
13 14 15 16 17 18 19
20 21 22 23 24 25 26
27 28 29 30 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Vķsir

						VÍSIR
Miövikudagur 16. aprll 1980
wffm
utgefandi: Reykjaprent h/f
Framkvæmdastjðri: Davíð Guðmundsson
Ritstjórar: Olafur Ragnarsson
Ellert B. Schram
Ritstjórnarfulltrúar: Bragi Guðmundsson, Elías Snæland Jónsson.
Fréttastjðri erlendra frétta: Guðmundur G. Pétursson.
Blaðamenn: Axel Ammendrup, Fríða Astvaldsdóttir, Gísli Sigurgeirsson, Hahnes
Sigurðsson,  Halldór Reynisson,  lllugi Jökulsson, Jónina Michaelsdóttir,
Pall Magnússon, Sæmundur Guðvinsson.
Iþrðttir: Gylfi Kristjánsson og Kjartan L. Pálsson.
Ljósmyndir:  Bragi Guðmundsson, Gunnar V. Andrésson, Jens Alexandersson.
Utlit og hönnun: Gunnar Trausti Guðbjörnsson, Magnús Olafsson.
Auglýsinga- og sölustjðri: Páll Stefánsson.
Dreifingarstjðri: Sigurður R. Pétursson.
Auglýsingar og skrifstofur:
Siðumúla S. Simar 86611 og 82260.
Afgreiösla: Stakkholti 2-4, simi 86611.
Ritstjðrn:  Siðumúla 14, simi 86611 7 linur.
Askrift er kr. 4.800 á mánuAi
innanlands.
Verð i lausasölu
240 kr. eintakið.
Prentun Blaðaprent h/f.
SIGLT I STRAND
Viðræðurnar miðuðu í rétta átt,
segir í sameiginlegri yf irlýsingu
íslendinga og Norðmanna eftir
fundina í gær og fyrradag um
Jan Mayen deiluna. Þetta er
diplómatískt orðalag og gengur
þvert á staðreyndir. Sannleikur-
inn er sá, að þjóðirnar eru f jær
því en nokkru sinni áður að ná
samkomulagi. Þar ræður mestu
óvænt harka Norðmannanna og
sú furðulega staðreynd, að hinir
norsku viðmælendur töldu sig
ekki hafa umboð til að ræða af-
stöðuna til hafsbotnsins. Til
hvers voru mennirnir að koma til
íslands? Til þess eins að tæla Is-
lendinga til tímabundins sam-
komulags um veiðikvóta, sem
augljósiega veikti samningsstöðu
íslendinga?
Eftir fyrri viðræðudaginn
töldu f lestir litlar sem engar lík-
ur á samkomulagi. En seinni
daginn tók málið allt aðra stefnu.
Lögð voru fram drög að samn-
ingsuppkasti að frumkvæði
Norðmanna. Spurningin er hins-
vegar sú, hvort það hafi verið
gert með vitund utanríkisráð-
herra Islands.
Þar var lagt til, að samið yrði
um veiðikvóta til 5 ára, og munn-
lega settu Norðmenn fram þá
kröfu, að þeir fengju að veiða
15% af loðnukvótanum, þóttveiði
Viðræðurnar viö Norömenn tóku óvænta stefnu i gær. 1 framhaldi af harori afstöou
Noromanna um óskoraöan rétt sinn og stærri hlut veioikvótans, voru lögö fram samn-
ihgsdrög sem voru meo öllu óaogengileg fyrir tslendinga.
þeirra fram að þessu hafi sam-
anlagt ekki náð 8% af heildar-
loðnuaflanum.
Skjóta átti öllum ágreiningi um
réttindi til hafsbotnsins og efna-
hagslögsögu á f rest með vísan til
norskra laga.
Slíkt samkomulag er með öllu
óaðgengilegt fyrir Islendinga,
enda væri það afsal á frekari
kröfum og afsláttur frá fyrri
yfirlýsingum, bæði ríkisstjórnar
og   stjórnmálaflokka.
Norðmenn héldu fast fram ó-
skoruðum rétti sínum og höfðu í
hótunum um einhliða útfærslu
áður en Efnahagsbandalagið og
Danir færðu lögsögu Grænlands
út Í200 mílur. Óbilgirni og hótan-
ir kunna aldrei góðri lukku að
stýra.
Steingrímur Hermannsson,
sjávarútvegsráðherra, sagði í
sjónvarpsviðtali í gærkvöldi, að
íslenska viðræðunefndin hefði
verið einhuga um að láta engan
ágreining meðal okkar sjálfra
koma f ram gagnvart Norðmönn-
um.
Þetta var hógvær yfirlýsing.
Því miður bendir allt til þess, að
upp sé kominn verulegur ágrein-
ingur meðal íslenskra stjórn-
málamanna um leiðir í þessu
mikilvæga hagsmunamáli. Sum-
ir þeirra virðast kappkosta að
leggja áherslu á tímabundnar
veiðar á kostnað réttarins, sem
islendingar   hafa   haldið   fram
með rökum að sé þeirra megin.
Þjóðin á kröfu á að fá nánari
vitneskju um þennan skoðana-
mun. Eðlilega hefur það áhrif á
gang málsins, að Efnahags-
bandalagið hyggst færa út hina
grænlensku lögsögu. Vissulega
vof ir sú hætta yf ir, að haf réttar-
ráðstefnan komist að þeirri nið-
urstöðu, að eyjar á borð við Jan
AAayen tryggi Norðmönnum 200
mílna efnahagslögsögu.
En íslendingar hafa einnig sín
rökog sinn málstað að sækja. Við
höfum visað til hins sögulega
réttar, landgrunnssökkulsins og
að loðnustofninn sé íslenskur
fiskstofn. (slendingar eiga ekki
að kokgleypa hrokafullar yfir-
lýsingar Norðmanna um
óskoraðan og einhliða rétt þeirra,
og við eigum að standa fast á
þeirri kröfu okkar, að ákvörðun
veiðikvóta á loðnu verði algjör-
lega í okkar höndum. Og við eig-
um ekki að missa sjónar á öðrum
þeim f isktegundum, sem veiddar
eru á umræddu hafsvæði.
Afstaða Norðmanna í þessum
viðræðum hef ur valdið vonbrigð-
um. Þau samningsdrög, sem lögð
voru f ram í gær, eiga einnig að
brýna okkur til að vera á verði
gagnvart þeim stjórnmálamönn-
um, sem vilja slaka á og gefa eft-
ir.
AAálinu hefur verið siglt \
strand, en sé rétt og f ast haldið á
málum, má enn stýra þessum
viðræðum heilum í höfn.
Meö tilliti til þeirra umræöna,
sem eru út af Jan Mayen eyj-
unni, er rétt aö gera sér ljóst aö
lög vor og fornar hefðir um af-
notarétt eýoieyja, ef þaö mætti
veröa til þess ao opna huga vio-
komandi þjóða um réttlátan af-
notarétt eyjarinnar Jan Mayen
fyrir þær þjóðir sem næstar
henni standa, en þær þjóöir eru
tsland, Noregur og Grænland.
Þótt hinn mikli fjarlægðar-
munur sé frá þessum löndum til
Jan Mayen, þá eiga löndin siö-
feröilegan aðstööurétt á eyj-
unni, ef hann væri einhver,
vegna þess a6 eyjan liggur rétt
utan vio hugsuo lögsöguleg at-
hafnasvæöi íandanna.
Island er eins og utvöröur frá
suori, inn á athafnasvæöi Is-
hafsins. Grænland og Noregur
eru hins vegar útveröir frá Jan
Mayen I vestri og austri. Jan
Mayen liggur þvl eins og sam-
eiginlegur veöurviti á milli
landanna út frá ströndum
þeirra tslands, Grænlands og
Noregs.
Vegna réttlátra laga féllu
hlunnindi eyja áöur fyrr til
þeirrar jarðar sem næstar þeim
stóou, og munu þao vera skráð
lög enn I dag á tslandi og til-
heyrir þvl hver eyja lagalega og
siöferðilega, þeim er næst henni
stendur. Þar af leiðandi hefur
það land og þau lönd er næst
eyjunni Jan Mayen standa, sið-
ferðilegan eignarrétt til hennar.
Ennfremur segir jarðfræði-
legur skyldleiki til sin á marg-
vlslegan hátt. Svo mun einnig
vera um eyjuna Jan Mayen, en
hún Hkist Islenskum jaröfræði-
efnum, bergtegundum og öðru
er einkennir jarðfræðilegan
skyldleika eyjarinnar og ts-
lands. Eyjan er þvi eins og af-
kvæmi tslands.
Þótt Grænland sé ekki með
Jan Mayen
L-
byggðar strendur á móti Jan
Mayen, þa gæti komio að þvi
slðar. Það væri þvi fjarri öllu
réttlæti þegar þar að kemur: ef
næsti nábúi eyjarinnar hefði
ekki siðferöilegan rétt til hlunn-
inda þeirra er eyjan og um-
hverfi hennar getur gefið. Talið
er að fjarlægðin frá tslandi til
Jan Mayen séu um 300 sjómflur,
þar sem stytzt er á milli lands
og eyjarinnar. Eftir þvi ættu að
vera um 250 sjómilur á milli Jan
Mayen og Grænlands, þar sem
það er stytzt. Noregur er hins
vegar lengst i burtu, eða sem
svarar 550 sjómllur þangað sem
stytzt er I land frá Jan Mayen.
Fjarlægöir að eyjunni Jan May-
en frá viðkomandi löndum eru
þvi æði misjafnar.
Undanfarna áratugi stendur
tsland Noregi I þakkarskuld, og
þaö enn I dag, fyrir hið nauösyn-
lega framtak þeirra að setja
upp veðurathugunarstöð á Jan
Mayen og reka hana siðan. Hún
er Islandi nauðsynleg eins og
Noregi. Lega Jan Mayen, inn á
milli áður nefndra landa, gefur
þeim löndum um leið jafnan rétt
til að notfæra sér þau veðurat-
hugunarskilyrði, svo og önnur
þau hlunnindi, sem eyjan getur
gefið þeim þjóðum sem næst
henni standa, þvi eyjan er þeim
eins og sameiginleg óskráð eign
og þár af leiðandi skerðir veður-
athugunarstöð Norðmanna ekki
afnotarétt hinna tveggja land-
anna til eyjarinnar, heldur
miklu fremur sannar, að það
var aðkallandi fyrir fiskveiðar
þessara landa að reisa þarna
veðurathugunarstöð.
Afnotaréttur eyjarinnar Jan
Mayen kemur fram I fleiru en
rétti til veðurathugunar. Má þar
nefna fiskveiöirétt og annan
nytjarétt sem eyjan getur veitt,
begar batnandi veðurfar kemur
þar um slóöir. Það var þvi rétt
ályktað hjá Jóni heitnum Þor-
verður afnotaréttur hvers lands
ætlð að byggjast upp á réttlæti,
en ekki upphugsaðri hagsmuna-
aðstöðu eins eða annars lands
eöa fyrirtækis, þvi þegar sú
stef na er tekin, hvar sem það er,
þá er hún tekin vegna ágrindar,
en sú stefna leiðir til þrass og
illdeilna, og vitandi og óvitandi
skemmdarverka I málflutningi
og öðru er viðkemur réttlátum
lákssyni, þa forsætisráðherra
tslands, er hann lét heyra rödd
sina frá tslandi, er Norömenn
settu upp slna veðurathugunar-
stöð á Jan Mayen eins og dag-
blaðið Visir og önnur blöð hafa
nú sagt frá.
Þegar um sameiginlegan af-
notarétt er að ræða, eins og
þessar áöur nefndu þr jár þjóöir
eiga tilkall til á Jan Mayen, þá
afnotarétti til eyjarinnar.
Allur afnotaréttur á eyjunni
og út frá eyjunni, á ekki að
skerða þann hafsögurétt, er viö-
komandi lönd hafa úl frá sinum
ströndum, heldur byggjast á þvi
grunnsvæði, sem þá er eftir, svo
fremi það fari ekki lengra, en
guðs og lands lög leyfa.
Þegar svo timar liða, og hlýna
fer þar um slóðir, þá kemur og
frjósemi og veðurbllða á Jan
Mayen eins og I viökomandi
heimalöndum eyjarinnar. Þá
geta þeir, er það vilja, flutt frá
heimalandi sinu, og reist sér
byggö og bú á eyjunni Jan May-
en, sem er þá um leið þeirra
land, er þar vilja biia, hvort sem
þeir flytja frá lslandi, Græn-
landi eða Noregi.
Frá jarðfræöilegu sjónarmiði,
er eyjan Jan Mayen eins og hluti
af þeim eldfjallaghrygg, sem
eldgosin hafa orðið til á
Atlandshafshryggnum og geng-
ið hafa I gegnum tsland, saman-
þer eldgosin á Suð-Vesturlandi,
sem sanna tilveru sína um ár-
þúsundir aftur I timann meö
samliggjandi gjám, sem allar
liggja skáhallt í gegnum ísland.
Má þar nefna Kröflu, sem minnt
hefur landsmenn fyrr og sfðar á
tilveru sina. Menn ættu að muna
eftir hvernig Kópasker hristist
og skalf, svo ætla mætti að ann-
ar endi þessarar efnisfullu gjá
ar kæmi þar út I fshafið og leggi
áfram eftir neðansjávar-
hryggnum til Jan Mayen I sömu
heildarstefnu eins og hún hefur
markað spor i gegnum Island.
Það sannar lega eyjarinnar og
hin tlðu eldgos, sem I henni hafa
orðið.
Eyjan ber þess vitni með útliti
sinu, hraunum og gömium eld-
fjöllum. Ennfremur mætti finna
þar heitt vatn I jörðu, af sömu
rótum til orðið og heita vatnið á
íslandi, þvl fyrir eldgos úr sömu
jarðsprungu varð eyjan til.
Landgrunnshásléttan á milli ts-
lands og Jan Mayen, sannar þvl
að hún og eyjan eru eins og af-
leggjari þess lands, sem vér m
byggjum nú. Það mundi koma ¦
betur i ljós ef verulega lækkaði m
yfirborð sjávar, eins og komið ¦
getur fyrir.
Tómas Tómasson, Brekkulæk 1   '
Reykjavfk. J
KB B3i mwmm MBK HB HH BmB HH S9p
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24