Tķmarit.is   | Tķmarit.is |
Leita | Titlar | Greinar | Fréttir | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn Sunnudagsblaš

og  
S M Þ M F F L
. . . 1 2 3 4
5 6 7 8 9 10 11
12 13 14 15 16 17 18
19 20 21 22 23 24 25
26 27 28 29 30 . .
PDF  | HQ_PDF  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | TXT  |

Ašalrit:

Tķminn


Ašlaga hęš


žś žarft aš vera meš Adobe Reader Plugin til aš skoša žessa sķšu


get Adobe Reader



Tķminn Sunnudagsblaš

						in er sett fram svo umöúðalaust og ?

svo einfaldan en sterkan hátt, að

fáir nútímahöfundar fá leikið það

eftir. Á Bretlandshátíðinni 1952 setti

Browne á svi'ð margar mysteríur, og

að sjálfs hans sögn, hrifu þær áhorf-

endur meir en hann hafði þorað að

gera sér vonir um. Síðan hafa myster-

íur verið leiknar á öllum trúarleikja-

hátíðum í York, sem haldnar eru á

þriggja ára fresti, og hafa þar að

jafnaði komið um tvö þúsund áhorf-

endur á hverja sýningu. En þetta

cr engan veginn eina myndin, sem

endurvakning mysteríanna hefur tek-

ið á sig. Margir rithöfundar hafa

að ve:-jlegu ieyti tekið tækni myster-

íuleikjanna og notað hana í hliðstæða

nútímaleiki. Þar á meðal má nefna

Dorothy Sayers, en verk hennar The

Zeal of Thy House var flutt á Kant-

araborgarhátíðinni næst á eftir Morð-

inu í dómkirkjunni. Hámarki náði

þessi stefna í útvarpsleikritaflokki

Sayers, The Man Born To Be King.

England var síður en svo eina land

ið, þar sem trúarleg leikritun var í

uppgangi, en í engu öðru landi var

til félagsskapur, sem starfaði að efl-

ingu hennar. Þó var í mörgum lönd-

um lögð mikil rækt við trúarleiki,

og víða stóðu þeir í nánu sambandi

við eða voru hreinlega afsprengi þjóð

legrar leikhefðar heimalandanna.

Gleggsta dæmið um þetta er Japan.

Á Indlandi, þar sem leikhefð er eng-

in, en hins vegar sterk hefð dansa

og látbragðaleikja, eru sýningar trú-

arleikja stundum gerðar í anda

hinna þjóðlegu lista. En á hihn bóg-

inn eru auðvitað til fjöldamörg önnur

lönd, sfctn hiafa aldrei átt sterka þjóð-

lega leikhefð, og þessi lönd kjósa að

öllu jöfnu að þýða leikrit úr frönsku

eða ensku, og túlka þau í sama stíl

og er ríkjandi í upphafslöndum verk-

anna.

Þar eð England var eina landið,

þar sem félag til eflingar trúarleikja

starfaði, var ekki nema eðlilegt, að

það land hefði forgöngu um að bofia

til alþjóðlegrar ráðstefnu, þar sem

hægt væri að skiptast á hugmyndum

og miðla öðrum af ólíkri reynslu af

útbreiðslu trúarleikja. Þetta var geit

árið 1955 og veitti Rockefellerstofnun

in fé til styrktar ráðstefnunni. —

Fimmtíu fulltrúar frá fimmtán þjóð-

löndum komu þá saiman í Oxford til

skrafs og ráðagerða. George Bell sat

í forsæti á ráðstefnunni, en hann var

þá látinn af forsæti í Félagi trúar

ieika í Stóra-Bretlandi, en E. Martiíi

Browne tekinn við. Árangur þessar-

ar ráðstefnu varð svo góður, að sam-

þykkt var einróma að halda samskipt

unum áfram. Á næstu ráðstefnu, sem

haldin var í Royaumont í nágrenni

Parísar árið 1960, var komið á fót

þremur miðstöðvum, í Hollandi, Sví-

Framhald  á  310.  síðu.

VALGEIR  SIGURÐSSON:

FORNIR BÆIR UNÐ-

IR HEKLUHRAUNUM

Svo er talið, að næstu aldirnar áð-

ur en ísland byggðist hafi ekki orð-

ið eldgos í Heklu. Hafa því hraun-

in kringum fjallið verið gróin á land-

námsöld, enda reis v þá byggð allt

að  rótum  þess.

Vitað er um nöfn nokkurra bæja í

nágrenni Heklu, sem eyðzt hafa af

völdum hrauna úr fjallinu. Nafn-

kenndastur þeirra bæja, sem urðu

fyrir Hekluhrauni, var landnámsbær-

inn Skarð, sem nefnt var hið eystra

til aðgreiningar frá öðru stórbýli

með sama nafni í næstu sveit, Skarði

á Landi, sem þá var nefnt Skarð ytra.

Landnámsmaður í Skarði eystra hét

Þorsteinn Ásgrímsson. Frá honum er

sagt í Landnámabók, og auk þess er

sérstakur þáttur af honum í Flateyj-

arbók. Foreldrar Þorsteins voru Ás-

grímur á Fíflavöllum á Þelamörk,

sonur Úlfs gyldis, ríks hersis þar,

og kona hans, Þorkatla bringa. Ás-

grímur var hinn mesti mannsóma

maður. Á hans dögum var Haraldur

hárfagri að leggja undir sig Noreg.

Hann sendi frænda sinn, Þórorm úr

Þrumu, að heimta skatt af Ásgrími

og þeim Þelamerkurbúum, en Ás-

grímur neitaði að gjalda. Þá sendi

konungur Þórorm annað sinn til höf-

uðs honum, og lét Þórormur þá þræl

sinn drepa Ásgrím.

Þorsteinn var þá í víkingu, er þetta

gerðist, en er hann nokkru síðar kom

úr hernaði og varð þessa vís, seldi

hann föðurleifð sína fyrir silfur og

lausafé og bjóst til íslandsferðar og

með honum Þorgeir, bróðir hans, og

Þórunn, móðursystir þeirra. En áð-

ur en' Þorsteinn fór úr Noregi, hélt

hann til Þrumu, brenndi þar inni

Þórorm og sveit hans alla og hjó

búið. Síðan lét hann í haf og kom

skipi sínu í Rangárós.

Þorsteinn nam land að ráði Flosa

Þorbjarnarsonar í Skarfanesi fyrir

ofan Víkingslæk út til móts við Björn

landnámsmann í Svínhaga og bjó í

Skarði eystra. Þorgeir Ásgrímsson

keypti Oddalönd af Hrafni Hængs-

syni og bjó þar. Dóttir hans var

Helga, langamma séra Sæmundar

fróða. Þórunn, móðursystir þeirra,

nam Þórunnarhálsa. Talið e'r, að land-

námsbær hennar hafi verið Næfur-

holt.

„Þorsteinn var drengur góður og

sér gnógur um alla hluti". Um hans

daga kom út skip í Rangárós. Þar

var á sótt mikil, vildu menn ekki

liðsinna skipverjucn. Þorsteinn kvað

það ekki sæmandi, að þeir færust af

bjargarskorti, fór til þeirra og færði

þá heim með sér. Gerði hann þeim

tjald skammt frá bænum, og þjónaði

þeim þar sjálfur á meðan þeir lifðu,

en þeir dóu allir. Af þessum atburð-

um var Þorsteinn tjaldstæðingur

kallaður.

Þorsteinn tjaldstæðingur var tví-

kvæntur. Hét fyrri kona hans Þuríð-

ur Gunnarsdóttir, en hin síðari Þuríð-

ur Sigfúsdóttir. Voru feður þeirra

bræður, synir Sigmundar, er veginn

var við Sandhólaferju, Sighvatsson-

ar rauða landnámsmanns á Breiða-

bólstað í Fljótshlíð. Bræður Þuríðar

Sigfúsdóttur voru Þráinn á Grjótá og

þeir Sigfússynir, er frá segir í Njálu.

Börn Þorsteins með fyrri konu voru

Gunnar, Þórhallur, Jdsteinn og Jór-

unn, en með síðari konu Skeggi, Þór-

katla, Rannveig og Arnóra. Sonur

Skeggja Þorsteinssonar var Gunnar

faðir Skeggja, föður Lofts, föður Guð-

laugs smiðs. Ekki er vitað hvar þess-

ir langfeðgar bjuggu og engir búend-

ur í Skarði eystra eftir daga Þor-

steins tjaldstæðings þekkjast nú, fyrr

en í lok tólftu aldar.

f Guðmundarsögu dýra í Sturlungu

segir frá því, að eftir vígin í Laufási

haustið 1198, héldu þeir til Suður-

lands, synir Önundar Þorkelssonar

í Lönguhlíð, Vigfús og Hámundur, og

mágur þeirra, Þorgrímur alikarl Vig-

fússon. Dvöldust þeir fyrst í Klofa á

Landi hjá Einari Bárðarsyni, sem

kvæntur var Guðrúnu Gísladóttur,

systur Þorgríms alikarls. Síðan fóru

þeir að Odda til Sæmundar Jóns-

sonar og dvöldust þar í hálfan mánuð.

„Þaðan fóru þeir upp í Skarð ið

eystra til þeirra bræðra, Eyjólfs ins

óða og Halls prests Þorsteinssonar.

En þeir voru systkinasynir, Hallur

prestur og Önundur Þorkelsson." —

„Eyjólfur úr Skarði fór til fundar

við Sæmund og beiddi, að hann legði

til með honum og Þorgrími um vetur-

inn, og fékkst þar ekki af. Síðan bauð

Eyjólfur þeim öllum þar um vetur-

inn. Hallur var fémikill, bróðir hans,

306

T t M 1 N N — SUNNUDAGSBLAÐ

					
Fela smįmyndir
Blašsķša 289
Blašsķša 289
Blašsķša 290
Blašsķša 290
Blašsķša 291
Blašsķša 291
Blašsķša 292
Blašsķša 292
Blašsķša 293
Blašsķša 293
Blašsķša 294
Blašsķša 294
Blašsķša 295
Blašsķša 295
Blašsķša 296
Blašsķša 296
Blašsķša 297
Blašsķša 297
Blašsķša 298
Blašsķša 298
Blašsķša 299
Blašsķša 299
Blašsķša 300
Blašsķša 300
Blašsķša 301
Blašsķša 301
Blašsķša 302
Blašsķša 302
Blašsķša 303
Blašsķša 303
Blašsķša 304
Blašsķša 304
Blašsķša 305
Blašsķša 305
Blašsķša 306
Blašsķša 306
Blašsķša 307
Blašsķša 307
Blašsķša 308
Blašsķša 308
Blašsķša 309
Blašsķša 309
Blašsķša 310
Blašsķša 310
Blašsķša 311
Blašsķša 311
Blašsķša 312
Blašsķša 312