Tímarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrá inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Frjáls şjóğ

PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoğa í nıjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |


Ağlaga hæğ


Vafrinn şinn styğur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til ağ skoğa blağsíğuna sem JPG
Frjáls şjóğ

						FEJÁLS   ÞJÓÐ
Laugardaginn 28. mai 1955
I uÍUiomisarí  ræUtunz
kjólbelti myndu stórbæta
ræktunarskilyrðin
Árvtssari uppskera í skjólt Hmgsróinga
Víða um lönd, sem em miklu hlýrri og veðursælli
en ísland, er nú lagt hið mesta kapp á það að rækta
skjólbelti, því að margsannaS er meS bæSi mörgum og
umfangsmiklum tilraunum, aS meS góSum skjólbeltum
má stórauka uppskerumagn flestra nytjajurta. Tvær
af stórþjóðum heimsins, Rússar og Bandaríkjamenn,
hafa þegar framkvæmt stórfeilda skjólbeltarækt á óra-
víðum svæSum, og því aSeins hafa þær ráSizt í þessar
ir.iklu ræktunarframkvæmdir, aS fullkomlega er sann-
aS, hversu mjög skjólbeltin bæta skilyrSi til landbún-
aðar.
Eins og Ijóst má vera, eru
, skjólbeltin þó mikilvægust,
þar sem veðrátta er næðings
söm og sumarhitinn á tak-
mörkum þess, aS hann nægi
tíl Iífsþroska jurtum þeim,
er rækta á. Þar geta skjól-
bcltin algerlega riðið bagga-
muninn um það, hvort rækt-
unin er árviss og uppsker-
an viðunandi. Þetta mál er
i því mgög mikilsvert fyrir
íslendinga, er búa í vinda-
sömu berangurslandi þar
sem sumarhitinn er að
jafnaði lágur.
Skjól og hlýja.
Skjólbeltin veita ekki aðeins
skjól, heldur helzt hitinn miklu
betur í' skjóli en á berangrj.
Sérstaklega gætir þessa mik-
ið móti sól, og hefur verið
sannað með mælingum, að
stundum getur hiti í skógar-
skjóli verið tvöfalt meiri en á
berangri. í öðru lagjL nýtur
jarðrakans miklu betur í skjól-
inu, og víð hæga uppgufun
helzt hitinn betur í moldinni
en ella. Lbks verða svo jurtir
í skjóli fyrir ólíkt minni
skakkaföllum en jurtir á ber-
svæði, þar sem stormar slíta
s£ þeim blöð og blaðhluta og
skerða þannig öndunar- og
meltingarfæri plantnanna og
draga úr vexti þeirra.
A vetrum safnast líka meiri
snjór í nánd við skjólbeltin en
á bersvæði, og það skýlir jörð-
inni og rniðlar henni raka.
FjórSimgsauki
uppskerunnar.
Meðal þeirra, sem gert hafa
rækilegar tilraunir um nyt-
semi skjólbeltanna, eru Danir.
Á Jótlandi er talið, að upp-
skeruauki af skjólbeltum sé
oftast 20—30 af hundraði og
mestur, þegar verst árar. Gras-
og smárauppskera er talin auk-
ast um 24% til jafnaðar, korn-
uppskera 11—21%, rófnaupp-
skera 30—35% og kartöfluupp-
skera allt að 58%. í harðbýl-
um héruðum hefur uppskeru-
aukningin reynzt meiri en í
góðviðrasömum sveitum.
Skjólbehi á íslandi.
Hér á landi hafa óvíða ver-
ið gerð skjólbelti, en það er
þó engum vafa undirorpiö,
hvaða gagn yrði að þeim, bæði
á túnum og garðlöndum, auk
þess sem telja má víst, að korn-
yrkja á skjólbeltalandi í sæmi-
lega hlýjum héruðum yrði al-
veg árviss.
Jafnvel þótt landþröngt sé,
borga skjólbeltin sig, því að
uppskeran eykst meira en svar-
ar því landi, er þarf undir þau.
Sérstaklega myndi það auka
uppskeru allra garðjurta og
rótarávaxta, ef garðlöndunum
væri búið skjól.
Tómlæti að hafast
ekki að.
Við getum með margvísleg-
um hætti gert land okkar betra
og byggilegra. Margt, sem ætti
að gera, er alviðurkennt, en
eigi að síður ríkir um það tóm-
læti og sinnuleysi.
Ræktun skjólbelta er eitt
af því, sem gera ber til þess
að tryggja betri, fjölbreytt-
ari og öruggari uppskcru af
því landi. sem við ræktum.
Það er kominn tími til þess,
að hafizt sé handa á skipu-
legan hátt um ræktun skjól-
belta í stórum stíl. Við þurf-
um að vísu að bíða svo sem
einn. áratug eftir fullum ár-
angri af þeim störfum, en
það er ekki langur tími, þeg-
ar þess er gætt, að við er-
um að leggja í þann sjóð, er
mun skila okkur og niðjum
okkar ríkulegum vöxtum.
Á   ffirisillít   vi'f/é —
Framh. af 5. síðu.
hvanngrænir á sumrin, njólinn
eins og dularfullur frumskóg-
ur i fjallahlíðum, en undir-
gróðurinn arfi.'Og skurðirnir
miklu eru farnir að líkjast
jarðföllum. Engin rök verða
færð fyrir þvi, en mönnum
finnst samt, að tímabil sjálfra
byggingarframkvæmdanna sé
enn nokkuð langt luidan.
Æskulýðurinn fær ekki einu
sinni að kljást við rúður i
hálfgerðri byggingu, eins og
þegar sundhöllin og þjóðleik-
húsið voru i uppsiglingu forð-
um. Æskulýðshöllin þrjózkast
nefnilega við að koma niður
á jíirðina, ekki siður en Kjar-
valshúsið, sem alþingi ætlaði
að láta rikið byggja hér end-
íir fyrir löngu.
Klængur.
MUNIÐ    ASKRIFENDA-
SÖFNUN          FRJÁLSRAR
ÞJÓÐAR. HEFJIZT STRAX
HANDA.
Jón frá Pálmholti:
Öldin  okkar
II.
HiS merka og margeftirspurSa rit, ÖLDIN OKKAR I.—II., samtíSar-
saga í fréttaformi, prýdd mörg hundruS myndum, fæst nú aftur.
Hér er þó aðeins um mjög takmarkaðan eintakafjölda að ræða, og
áSur en varir verður þetta stórfróðlegá rit ófáariÍegt aftur, eins og
þaS hefur verið undanfarin ár.
Öldína okkar má ekki vanta í bókaskápinn
á neinu ísienzku heimili
IÐUNNARÚTGÁFAN
¦ 4
iSí
0
SkóIavörSustíg 17, — Sími 2923.


Blíöur fer blærinn um hlíðar,
er birtir a} vori.
Flytur hann sunnan um sœinn
suðrœna hlýju.
Fagna því fjallgrós og mosar,
er ýannirnar bráðna,
og lyngið á algrónum ásum
angar að nýju.
Sefur söngfugl í runni
og sóley i túni,
fífill og fjóla í brekku
og fjalldrapi á heiðum,
lömbin i lautum og hvammi
og lyngið í holti,
sefur og folald á fjalli
og fiskur í lœkjum,
og döggin grœtur í grasi
og gígjan i hamri,
því vindurinn ber út í vorið
veikburða andvörp
blóma, sem kremjast und
köldum
kúgarahœlum,
og fugla, sem fallbysur drápu,
á flugleiðum heimsins.
En hlývindur suðrœnna sœva,
sigra þú megir,
svo trúin á landið og lífið
lifi og blómgist.                         \
íslandið, eyjan min áyra,
anga þú fögur,
og minntu nú svikula syni
á söguna þína.
MMWWWWWW
Eftirhreytur frá Klakksvík
¦ Framh. af 8. síðu.
Eirm kvað:
O feðranna andi
ið varðveitti landið
á fornum víggjum —;;
vend hatur til gleði;
ger vónbrot til megi;
gev Föroyingum Föroyar
av   nýggjum!
Annar   kvað:
Her norður í víkini eingin. vil
teg siggja,
slepp tær niður til örnaríki,
har hinir fimmarnir flýggja.
Aðrir lögðu fram lið sitt á
áþreifanlegri hátt. Talið er, að
Klakksvíkingar hefðu komið
sér upp 900—1000 manna
vopnuðu liði til þess að taka á
móti danska lögregluhðinu, ef
það freistaði landgöngu í
Klakksvik. Þeir fengu send högl
og púður, riffla og byssur víðs
vegar úr eyjunum, og sumt af
þessu vissu þeir alls ekki hvað-
an kom. Kynstrin öll voru bú-
in til af handsprengjum, og
var sagt í frönskum og hol-
lenzkum blöðum, að það væri
starfi barna í Klakksvík að
ganga frá handsprengjum.
Hafnarmynninu var lokað með
gömlum skipum, og komu þar
einkum að góðu haldi togarinn
Barmur, sem einn landstjórnar-
mannanna, Hákon Djurhuus,
hafði fengið til Klakksvíkur, en
orðið þar að viðlíka gagni og
Höfðaborgin fyrir Skagstrend-
inga og Dýrfirðingur fyrir
Þingeyinga. Úti í þessum gpmlu
skipum var komið fyrir
sprengiefni og lagðir í það raf-
magnsþræðir úr landi, svo að
hægt væri að sprengja þau
þaðan í loft upp. En meðaii
Klakksvíkingar stóðu vörð með
alvæpni lék lúðrasveit hressi-
leg lög, svo að fólki leiddist
síður biðin.
Danska lögregluliðið, sera.
beið suður á Skálafirði í Parke-
ston, smjörflutningaskipi frá
Esbjerg, hafði, auk venjulegs
lögreglubúnaðar,  9 milb'meti-a
Húskvarna-skamrrfbyssur,
Otterup-vélbyssur, sem geta
skotið 480 skotum á mínútu,
Madsens-handsprengjur, riffla
af mörguni gerðum, reyk-
sprengjur, táragassprengiur^
lögreglubíla og sporhunda.
En sem betur fór, kom aldrei
neitt af þessu til Klakksvík-
ur. Nokkrir menn fóru hins
vegar á land i Sólmundarfirði
til að sækja vatn, en Færeying-
ar brugðu við og tæmdu brunn-
inn. Urðu lögregluhienn að
standa vörð við hann, þar til
aftur kom í hann vath.
FERÐARITVÉLIN
fyrirliggjandi.
Verð kr. 1490.00.
BORGARFELL h.f.
Klapparstfg 26, sími 1372, i

STAOA
yfirhjúkrunarkonu yið Arnarholt á Kjalarnesi er laus til!
umsóknar frá   1.  okt.  n.k.  Laun  samkvæmt  launasam-
þykkt Reykjavíkurbæjar.
Umsóknir sendist undirrituðum fyrir 1. júlí n.k.
BORGABLÆKNIR.
					
Fela smámyndir
Blağsíğa 1
Blağsíğa 1
Blağsíğa 2
Blağsíğa 2
Blağsíğa 3
Blağsíğa 3
Blağsíğa 4
Blağsíğa 4
Blağsíğa 5
Blağsíğa 5
Blağsíğa 6
Blağsíğa 6
Blağsíğa 7
Blağsíğa 7
Blağsíğa 8
Blağsíğa 8