Tķmarit.is
Leita | Titlar | Greinar | Um vefinn | Algengar spurningar |
skrį inn | Íslenska | Føroyskt | Kalaallisut | Dansk | English |

Tķminn

og  
S M Þ M F F L
. 1 2 3 4 5 6
7 8 9 10 11 12 13
14 15 16 17 18 19 20
21 22 23 24 25 26 27
28 29 30 31 . . .
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |
Skoša ķ nżjum glugga:
PDF  | HQ_PDF  | JPG  | TXT  |



Ašlaga hęš


Vafrinn žinn styšur ekki PDF skjöl
Smelltu hér til aš skoša blašsķšuna sem JPG
Tķminn

						8
wmm
Sunnudagur 28. mars 1982
W99M
Otgefandi: Framsóknarflokkurinn
Framkvæmdastjóri: Jóhann H. Jónsson. Auglýsingastjóri: Steingrimur Gislason.
Skrifstofustjóri: Jóhanna B. Jóhannsdóttir. AfgreiAslustjori: Sigurður Brynjólfs-
son. Ritstjórar: Þórarinn Þórarinsson. Elias Snæland Jónsson. Ritstjórnarfulltrúi:
Oddur V. ölafsson. Fréttastjóri: Páll Magnússon. Umsjónarmaour Helgár-Tím-
ans: lllugi Jökulsson. Blaðamenn: Agnes Bragadóttir, Atli Magnússon, Bjarghild-
ur Stéfánsdóttir. Egill Helgason, Friðrik Indriðason, Heiður Helgadóttir, Jbnas
Guðmundsson, Kristinn Hallgrimsson, Kristin Leifsdóttir, Ragnar örn Pétursson
(iþrottir), Sigurjon Valdimarsson, Skafti Jónsson. Útlitsteiknun: Gunnar Trausti
Guðbjörnsson. Ljósmyndir: Guðjón Einarsson, Guðjón Róbert Agústsson, Elin
Ellertsdóttir. Myndasafn: Eyglö Stefánsdóttir. Prófarkir: Flosi Kristjánsson,
Kristin Þorbjarnordbttir, Maria Anna Þorsteinsdóttir.
Ritstjórn, skrifstofur og auglýsingar: Siðumúla 15, Reykjavik. Simi: 86300. Aug-
lýsingasimi: 18300. Kvöldsimar: 86387, 86392. — Verð i lausasölu 7.00, en 9.00 um
helgar. Askriftargiald á mánuði: kr. 110.00. — Prentun: Blaðaprent hf.
Mesta ógnunin er fátækt,
óréttlæti og alræðisvald
¦ Málefni El Salvador voru til umræðu á Alþingi
s.l. fimmtudag vegna þingsáiyktunartillögu þing-
manna Alþýðuflokksins. Það er ekki að ástæðu-
lausu að hörmungum ibúa þessa fátæka lands sé
gaumur gefinn þar sem borgarastyrjöld geisar
og allar likur benda til að kynt sé undir ófriðar-
bálið af erlendum aðilum. Þeir sem verst verða
úti eru örsnauður almúginn sem þarfnast alls
annars en grimmdaræðisins sem hann er beittur.
í skýrslu sinni um utanrikismál, sem nú liggur
fyrir Alþingi, vikur Ólafur Jóhannesson að El
Salvador:
í skýrslu minni á s.l. ári vék ég nokkuð að
málefnum El Salvador. Þvi fer fjarri að ástandið
hafi batnað á þeim tima sem siðan er liðinn.
Ógnaröldin er alls ráðandi og ýmsar fylkingar tíl
hægri og vinstri keppast um að myrða and-
stæðingana en.allur almenningur i iandinu iiður
mest, eins og oftast vill verða. Það yrði of langt
mál.að reyna hér að skilgreina ástandið i El
Salvador og benda á liklegustu lausnirnar. Al-
mennar kosningar standa fyrir dyrum en vand-
séð er að þær geti leyst mikið eins og i pottinn er
búið. Ýmsir vinstri flokkar fá ekki að taka þátt i
kosningunum eða vilja það ekki, og framboð eða
jafnvel aðeins þátttaka i atkvæðagreiðslu getur
jafngilt dauðadómi frá einhverjum þeirra fylk-
inga, sem berjast um völdin. Núverandi rikis-
stjórn i landinu er blanda af herforingjastjórn og
borgaralegri stjórn, litils megnug og sjálfri sér
sundurþykk. Hún hefur reynt að skipta stórum
jarðeignum milli smábænda til að draga úr þjóð-
félagsmisréttinu en árangur af þvi starfi er enn
óviss vegna upplausnarástandsins i landinu.
Bandarikjamenn hafa veitt stjórninni hernaðar-
aðstoð til að berjast við skæruliðafylkingu vinstri
manna, sem þeir segja studda af ýmsum
kommúnistarikjum og jafnframt veita Banda-
rikjamenn stjórninni nokkra efnahagsaðstoð i
von um að hún styrki stöðu kristilegra demókrata
Duartes i kosningunum og þar með aðstöðu
miðjumanna i stjórnmálum El Salvador.
Sameinuðu þjóðirnar hafa tvivegis ályktað um
ástandið i El Salvador. Þar hafa aðilar verið vitt-
ir fyrir framferði sitt og skorað á þá að taka upp
viðræður til að leysa málin á friðsamlegan hátt.
Island hefur greitt þessum tillögum atkvæði sitt,
en þvi miður bendir enn ekkert til að friðsamleg
lausn sé i sjónmáli. Sumir þeirra hópa, sem berj-
ast við rikisstjórnina hafa gefið til kynna, að þeir
kunni að vera reiðubúnir til samningaviðræðna,
en stjórnin er þvi andvig og visar m.a. til
kosninganna, sem fram eiga að fara.
Ástandið i sumum öðrum mið-Amerikurikjum,
einkum Guátemala, er i sjálfu sér ekki mikið
betra en i Ei Salvador. Mesta ógnunin við frið og
stöðugleika i þessum rikjum er fátækt, félagslegt
óréttlæti og airæðisvald fámennisstjórna. Aðeins
með auknu jafnræði, aukinni almennri mennturí
og efnahagslegri uppbyggingu verður hægt að
stuðla að lýðræðisþróun og forða þvi að sterkir
öfgahópar steypi þessum rikjum út i airæðisvald
kommúnismans. Þegar svo er komið gefast íæki
i'ærinékkj til að skoða tiug sinn að nýju og by ^
að því hvorí. aðrar leiðir væru ekki gæfuiegri
TV-xxT   í.
menningarmál
KJARVALSSTAÐIR
RAGNHEIÐUR   JÓNSDÓTTIR
REAM
Yfirlitssýning
20. mars-4. april.
1982                                                   -»*
107 myndir.
Flest oliumálverk.
Ragnheiður Jónsdóttir
Ream
¦ Nú stendur yfir aö Kjarvals-
stöðum yfirlitssýning á verkum
Ragnheiöar Jónsdóttur Ream,
sem nú hefði orðið 65 ára, ef hún
væri á lifi. Er þetta stór sýning,
tekur allan Vestursalinn og
suðurganginn lika, og þarna er
að finna myndir gjöröar á öllum
myndlistarferli Ragnheiöar
Jónsdóttur Ream. Sumar
komnar úr söfnum, aörar hafa
menn tekiö ofan heima hjá sér
og loks eru myndir fjölskyld-
unnar, eða hluti þeirra.
Þetta er þvi stór og mikil
sýning og ætti ao endurspegla
Hfsverkiö mæta vel. Það virðist
að minnsta kosti þeim er fylgd-
ust meö seinustu árin.
Ragnheiður Jónsdóttir Ream
(1917-1977) byrjaöi vist fremur
seint ao mála og hataöi
teikningu i æsku, ef rétt eru skil-
in ummæli sem eftir henni voru
höiö iyrir tveimur járatugum. A-
hugi hennar var á tónlistarsvið-
inu framanaf, sem er i sjálfu
sér ekki svo undarlegt þvi sömu
strengir eru i raun og veru i
hljóðfærum og myndverkum, ef
vel er ab g.áð, sama gleði og
sama sorg.
Ragnheiður Jónsdóttir Ream
ÍTi
Ragnheiður     Jónsdóttir Ream, listmáiari.
Skáldskapur
og landslag


var Reykvikingur, dóttir hjón-
anna Jóns Halldórssonar, söng-
stjóra, og konu hans Kristjonu
Pétursdóttur f. Guöjohnsen.
Jón Halldórsson er rúmlega
niræður og fyrir þeim hávaxna
manni byrjaði ég að bera virð-
ingu strax sem barn, þvi hann
stjórnaði þá einhverjum besta
söng sem var til, Karlakórnum
Fóstbræðrum. En á þetta er
minnst hér, vegna þess að oft
skiptir það máli, hvaðan lista-
menn koma. Þörf fyrir listsköp-
un er oftast inngróin, en viðhorf
til lista er aftur á móti partur af
uppeldi.
Hjörleifur Sigurðsson, list-
málari greinir frá helstu atrið-
um i listastarfi Ragnheiðar i
sýningarskrá, en Ragnheiður
hóf myndlistarnám 37 ára göm-
ul við The American University
i Washington i Bandarikjunum
og var þar við nám til ársins
1959. Þá stundaöi hiin einnig
nám, eöa fór i námsför til Italiu
árið 1958.
Hún sýndi fyrst myndir opin-
berlega árið 1957, en hélt siðan
fjölda einkasýninga bæði hér
heima og erlendis, og tók þátt i
samsýningum viða. Hlaut hún
af þessu frama sem málari og
ýmsa viðurkenningu.
Myndirnar
Þvi er stundum haldið fram
að skipta megi portrett mynd-
um máluðum, i tvo flokka. 1
fyrri flokknum eru myndir, þar
sem aðeins er unnt að greina
ákveðna menn á myndinni, ef
maðu'r þckkir bá i sjón, og svo
er það hinn flokkurinn, sem tel-
ur þær myndir, sem eru fyrs! og
ist málve
þctta saman á stundum   Bá?ir
þessir   eiginleikar   geta    buið
þessi viðhorf, eða skilgreining i
hug, er ég gekk um milli mynda
Ragnheiðar Jónsdóttur Ream.
Hún málar land sitt, er að túlka
það, en er samt fyrst og fremst
að gjöra málverk. Og þvi kom
mér það ekki á óvart er ég rakst
á þessar linur, haföar eftir
henni árið 1962:
„Myndir minar eru ekki fylli-
lega abstrakt. Þær eru ævinlega
byggðar á náttúrunni. islenskt
landslag æsku minnar, ómælis-
víðátta og tær noröanbirta þessi
er hvati myndanna. Ég reyni
alltaf að ná þessari vidd i verk
min."
Og frá þessu sjónarhorni séð,
þá litum við ef til vill fremur á
landslagsmyndir hennar sem
uppskeru i náttúrunni en tilraun
til að likja eftir skaparnas
verki, er mótar land sitt meö
eldgosum, jarðskjálftum,
stormi, regni, frosti og stráir
svo yfir það grasi og blómum.
Ragnheiður Jónsdóttir Ream
er þó ekki upphafsmaður stil-
færslu i landslagsmyndum hér.
Forverar hennar eru Jón
Stefánsson, Gunnlaugur Schev-
ing og reyndar margir fleiri.
Hún færir landið þó i nýjan og
frjálsari búning. Hún spilar
djarft. Föng hennar eru stór, en
megineinkennið er sjóndeildar-
hringurin'n, er gefur áhorfand-
anum rétta stöðu fyrir sjónflug.
Og það er rétt að minna á það
hér, að fyrir örfáum árum, ein-
um, eða tveim áratugum, var
það einmitt þessi lina, sjón-
deildarhrihgurinn, sem talinn
var skipta málverki i ;abstrakt
myndir og fkki abstr
;(iir.
!  hsrip  lvr
lægjandi i.móivei:..
skilgreina málverk Ragnheiðar
Jónsdóttur Ream I listfræðileg-
um skilningi. Enda eru vanga-
veltur um það, hvort hún sé
abstrakt málari eða ekki, eitt-
hvað sem sköðum skiptir. Aöal-
atriöið er að voru mati það, að
hún hefur haft stil og mikinn
skáldskap I öllu sinu málverki.
Myndir hennar þekkjast frá
öörum myndum.
Og furðu sterkar eru þær,
margar hverjar, og er mér það
minnisstætt á sýningu fyrir
nokkrum árum á Kjarvalsstöð-
um, þar sem Ragnheiður sýndi
asamt nokkrum öðrum mynd-
listarmönnum, að ein mynda
hennar var tekin ofan nokkru
áður en sýningunnu laik. Mynd-
in þurfti vist að fara eitthvað
annað, hafði verið seld til út-
landa, eða út i örðugt hérað á Is-
landi.
Eftirtektarvert var þá, hvað
sýningin féll við að missa þessa
einu mynd.
Nú auðvitað hefði verið unnt
að færa til myndir, breyta til og
búa til öðruvisi sýningu þarna.
Varla stendur sýning og fellur
með einu verki, en þetta lýsir þó
málverki Ragnheiðar betur en
margt annað. Og það sama
skeður raunar, þegar hún fellur
frá sjálf á góðum aldri: þaö
vantar mynd.
Jónas Guðmundsson.
list.
					
Fela smįmyndir
Blašsķša 1
Blašsķša 1
Blašsķša 2
Blašsķša 2
Blašsķša 3
Blašsķša 3
Blašsķša 4
Blašsķša 4
Blašsķša 5
Blašsķša 5
Blašsķša 6
Blašsķša 6
Blašsķša 7
Blašsķša 7
Blašsķša 8
Blašsķša 8
Blašsķša 9
Blašsķša 9
Blašsķša 10
Blašsķša 10
Blašsķša 11
Blašsķša 11
Blašsķša 12
Blašsķša 12
Blašsķša 13
Blašsķša 13
Blašsķša 14
Blašsķša 14
Blašsķša 15
Blašsķša 15
Blašsķša 16
Blašsķša 16
Blašsķša 17
Blašsķša 17
Blašsķša 18
Blašsķša 18
Blašsķša 19
Blašsķša 19
Blašsķša 20
Blašsķša 20
Blašsķša 21
Blašsķša 21
Blašsķša 22
Blašsķša 22
Blašsķša 23
Blašsķša 23
Blašsķša 24
Blašsķša 24
Blašsķša 25
Blašsķša 25
Blašsķša 26
Blašsķša 26
Blašsķša 27
Blašsķša 27
Blašsķša 28
Blašsķša 28
Blašsķša 29
Blašsķša 29
Blašsķša 30
Blašsķša 30
Blašsķša 31
Blašsķša 31
Blašsķša 32
Blašsķša 32