Alþýðublaðið Sunnudagsblað - 15.05.1938, Blaðsíða 5

ALÞÝÐUBLAÐIÐ
5
um, og þjónum og þjónustu-
meyjum, sem hver sannur ís-
lendingur getur verið stoltur af,
og þetta alt fyrir einn skitinn
„fimmkall“. Að vísu þurfa
„kallarnir“ að vera jafnmargir
sólarhringunum, sem maður
dvelur þarna, en slíkt er nú
samt ekki of hátt verð, því ekki
hefir Pétri enn tekist að reka
út úr okkur sóðaskapinn og ó-
þverrann, og þarna skiljum við
nægilega mikið eftir af honum
í herbergjunum að lokinni dvöl
inni, að þjónustufólkið hefir
næga atvinnu næstu klukku-
stundir að hreinsa slíkt áður sá
næsti kemur og tekur við her-
berginu. En ekki get ég stilt
mig um að minnast á hver
geysimunur er á nútíma gisti-
húsum eða fyrri ára, t. d. þegar
ég var strákur, og fékk að sofa
— í öllum fötum auðvitað — á
gólfinu í hálmi á Hernum (inn-
an um blindfulla karla) fyrir 10
aura, sem þá þótti vissulega
gott hlutskifti hjá öðru verra.
En þó segja hinir háu speking-
ar vorra tíma, að alt sé í aftur-
för, alt sé á glötunarbarmi, að
tilveran sé óendanlega verri og
aumari en fyr á árum og öld-
um, að lausaleikskrökkum
fjölgi ískyggilega mikið með
ári hverju, en hjónabandsbörn
deyi frekar en áður, að æskan
spillist með ári hverju, kirkja
og prestar vanrækt til stórrar
háðungar, og að lokum hirði
Enskurinn bráðum afganginn
upp í gömlu kreppulánin, og
þar með sé okkar fornu menn-
ingu lokið. Það er engu
líkara en slíkir minni háttar
spámenn líti á okkar fögru höf-
uðborg sem eins konar Sódóma
og Gómorra. En slíkum herr-
um get ég sagt, og lagt meira
að segja alt mitt búhokur við,
og eftir mínum kynnum af íbú-
um þessarar borgar, að væri
okkar gamli og góði forfaðir
Abraham í rannsóknarleiðangri
eða ,,snuddi“ eftir fimmtíu rétt-
látum nú á okkar dögum, í höf-
uðstaðnum, þá fyndi hann ekki
einungis fimmtíu, heldur marga
fimmtíu réttláta, og það bara í
höfuðborginni einni saman.
Það er ætíð svo, að þegar við
sveitamenn förum til höfuðstað-
arins verðum við alveg óhjá-
kvæmilega að leysa af hendi
einhver störf fyrir nágranna
okkar og kunningja, auk erinda
okkar sjálfra. Þannig var það
með mig í þetta skifti. Ein ynd-
isieg grannstúika mín bað mig
að kaupa fyrir sig Draumaráðn-
ingar. Höfundinn mundi hún
ekki og því síður ég, þó skömm
sé frá að segja. Þessa vinstúlku
mína hafði dreymt svo kvikind-
islegan draum þá nýverið, og
var í draumnum einhver garna-
flækja um hræðilega léttúðug-
an karlmann, sem engin leið var
að ráða fram úr, nema á fræði-
legan hátt. Eins og gefur að
skilja, hafði ég mikinn hug á
því að ná í þessa fræðibók og
byrjaði ég því að leitast fyrir
með hana. En af ókunnugleika
lenti ég fyrst með þessi bóka-
kaup í huga, í húsi, sem í eru
seld alls konar lyf, en heitir
réttu nafni Apótek. En þar
eru eins og kunnugt er seld með-
öl við öllum líkamskvillum. En
bókin tilheyrði sálinni, og þar
fékk ég líka nægar upplýsingar
um þetta atriði, og þar við bætt-
ist, að ég hitti við brottför
mína þaðan gamlan félaga
minn og vin af ,,Garðinum“,
sem einnig vísaði mér á eina
bóksölubúð. En þessi forni fé-
lagi minn vildi hafa eitthvað
fyrir sinn snúð, sem sjálfsagt
var, og bað mig að láta sig fá
einn einasta ,,túkall“. En mað-
urinn hafði verið svo óumræði-
lega óheppinn rétt áður, að reka
sig á. Það sýndu hræðilega
svört og stór og bólgin kúla á
öðru gagnauganu. Ég lét hann
hafa ,,túkallinn“ og sá ég síð-
ast til mannsins með hann í
hendinni, skreppa fyrir hús-
horn skamt frá Steindóri, og
hvort hann hefir ávaxtað eins
vel þennan „túkall“, eins og
mennirnir með talenturnar í
dæmissögunni, veit ég ekki um.
Það getur nú vel verið, að þú
haldir lesari góður, að nú ætli
ég að fara að segja þér ósatt.
En slíkt sver ég og sárt við legg,
að rétt eftir að ég skyldi við
þennan mann með „túkallinn“
kemur annar maður mér öld-
ungis jafn kunnugur beint yf-
ir götuna og heilsar mér mjög
vingjarnlega og eftir dálitla
stund færði hann sig það langt
upp á skaftið við mig, að biðja
mig um „túkallinn“, annaðhvort
til láns eða upp á krít. En þá
var þolinmæði mín á enda. í
fyrsta lagi er það nú svo með
mig, að sú byrðin sem mest
hefir beygt bak mitt, þótt marg
ar hafi ég þungar borið á veg-
ferð minni um hinn syndum-
spillta heim, er sú byrðin að
vera ætíð með of létta pyngju.
í öðru lagi er ég mjög greið-
vikinn. Og til að gjöra mannin-
um úrlausn, sagði ég við hann
hin frægu orð: ,Silfur og
gull á ég ekki, en það
sem ég hef, gef ég þér.‘ Jafn-
framt þuldi ég það kröftugasta
sem ég mundi úr Salomonsorðs
kviðum og Davíðssálmum, ef
vera mætti, að manninum gæti
orðið slíkt til leiðbeiningar., —
sem mörgurn á undan honum.
Um árangur þori ég ekkert að
fullyrða, en við þetta sat og
skildum við sáttir að kalla.
Mín meining í þessu sam-
bandi var sú, að þó aldrei nema
að maður sé á gangi nokkra
daga aðgerðarlaus eða sér til
skemtunar á götum úti í höfuð-
staðnum, að þá sé skemtilegra
að eiga eitthvað í pyngjunni, ef
vel á að fara. Og margir „tú-
kallar“ á sama stundarfjórðung
inum úr buddunni geta ef til
vill tæmt hana. Og þegar ég
tók að athuga málið, fór allt
þetta að verða ljóst og eðlilegt
með mennina — hér að framan.
Stórborgarlíf ávalt með öðrum
hætti, en kotalífið í sveitinni.
(Frh.)
Húskveðja í cirkus.
Bertram Mills, frægur ensk-
ur trúðleikari og cirkuseigandi,
er nýlátinn.
Jarðarför hans fór fram á
mjög óvenjulegan hátt í Luton
í Englandi.
Þar hafði hann sett upp cirk-
usinn sinn og þar fór húskveðj
an fram.
Sýningarsviðið var þakið
svörtum slæðum, kistan stóð á
miðju sviðinu, og cirkusþjón-
arnir stóðu heiðursvörð um
kistuna í hinum skrautlegu
einkennisbúningum sínum.
í ræðu sinni fór presturinn
fögrum orðum um afrek Mills á
leiksviðinu og kvað engan efa
á því, að hann var nú kominn á
hið mikla cirkus-svið drottins.
Aflraunamenn báru kistuna
út og næst kistunni gengu tveir
trúðleikarar í skrípabúningum
sínum, með rauðmáluð nef og
alt það, en sagt var, að tár hefðu
verið í augum þeirra. Þeir höfðu
starfað með Mills í meir en 20
ár.
Halidór Friðjónsson:
Sðngnr nngra lafnaðartnanna.
VAKNA maður og 'mey!
Svefninn sæmir oss ei.
Það er sólfar um höfin og lönd.
Ómar ólgandi vors,
þytur svellandi þors,
berst með þeynum frá fjarlægri strönd.
Heyr það heillandi mál;
kallar huga og sál,
fram til herferðar myrkrinu gegn.
Stælir starffúsa hönd,
vísar veginn um lönd,
svo ei verður oss gangan um megn.
Okkár bíður það starf,
sem að óbornum arf
eftirlætur á tímanna braut.
Starf, sem fegrar allt líf,
minkar rr\æðu og kíf —
og mildar hins líðanda þraut.
Það er kall vort í dag,
okkar ljúfasta lag,
hvort sem leiðin er brött eða greið.
Æska, horfandi hátt,
treystu hug þinn og mátt,
og í hrifning skal snúið á leið.
Kom því, ungmenna öld!
Tak þinn skjóma og skjöld!
Það er skyggni um heiminn í dag.
Fram með fánann í hönd
inn í framtíðarlönd
— undir frelsisins dynjandi brag.
H. F.