Vísir - 30.12.1917, Side 3

ViSl^
Kartöflurækt.
Tveir ungir áhngamenn, Gnð-
aanndar Jóhunnason búfræðingur
frá Br&utarholti og Þórðar ÓJafs-
aon hé. Borg&rnesi, hafa tekið sér
það fyrir hendmr að gangastfyrir
stofnun hlatafélags til að reka
kartöflurækt í stórnm stíl ein-
hversstaðar hér í grendinni. Hefir
Vísir átt tai við Giðmund mm
fyrirtæki þetta og gerír hann sér
bestu vonir mm framtið þess.
Fyrst og fremst bendir hann á
það, hve mikið vanti á, að hér á
íandi séu ræktaðar nægar kartöfl-
mr til að fmllnægja eítirspnrninnl.
Og í annaa stað euginn efi á því,
að mikill sparnaður væri að því,
að notm bartöflur miklu meira til
mssmeldis en gert sr.
Þá telur Giðmundmr engan efa
á því, að kartöflurækt geti orðið
stórkostlogt gróðafyrirtæki, ef hún
«r rebin í nokkuð etórœm stíl og
með nýtísku verkfærnm, sem epara
vinnu ákaflega mikið. En slik verk-
færi gr ráðgert að íá frá Amer-
íkm.
Það er vitanleg* mjög áríðandi
sð hentugt liiid fcé valið tii rækt-
mnftíinnar, og að áburður só fáan-
legur með kleiíum kostnaði. Ea
það er kmnnugt, að kmrtöflaland
®r ágætt til hér í grendinni, bæði
á Garðakags, Akraneai og Kjalar-
neci (í Bfautarholti). Og á öllmm
þesaam stöðum er þang í íjörum
rétí við handine, og er það fyrir-
taksáburður eí rétí er með farið.
Það mun ena vera óráðið, hvar
land verður valið í þes«m skyni,
og xneudi hluthsfftfundmr væntmn-
lega vsrða Iátinu ráða því. Eng-
inn vafl mun vers á því að hægt
sé sð fá gott Lsiid.
Forgöngumennirnk hafa hugsað
sér þ&ð fyrirkommlag, *ð hluthsf
ar fái forkaup3rétt að app«feerHnni
í hlutfalli við hlsti sína. Verðið
yrði vitanlega alment markaðs-
verð, en þ&ð yimiet, »ð msnn gæta
á þennan hátt trygt sér kartöflKr
effcir þörfmm. Og þó að verðið
verði hátt, þá yrði ágóðinn af
fyrirtækinn því msiri.
Minstm hlutir sem tekið verðmr
á móti eru ákvsðair 50 krónur,
en með því framisgi ætti hver
hlmthafi að geta trygt sér nægi-
legar kartöflur og ætti þaðeittað
vera nægileg hvöt til þess að
gerast hluthafi, án tillits til þess,
hve srðvænlegt fyrirtækið kann
að verða En fróðir menn segja,
að ef vel gimgi, muni fyrirtækið
gefa alt að 200°/0 í ágóða.
Þeir sem vilja gersst bluthafar
i fyrirtækiaa, æfctu að ákvarða
sig sem fyrst, og skrifa sig á lista
sem liggja frammi hjá dagblöðun-
um. Báðgert mun að vísn, að
Iandsstjórnin beitist fyrir ksrtöfia-
rækt í stórum stil, ea valfc mmn
að treysta því að mikið verði úr
framkvæmdum eða að þær takist
svo vel sem akyidi.
Utsvar
landsverslunarinnar.
Eins og knnnagt er, þá Isgði
niðurjöfnmnarnefndin hér í bæa-
um 20 þús. króna útsvar á lands-
verslunin*. Skiftar voruskoðanir
um það þá þegar, hvort verslnn-
in væri útsvarsskyld, en kæra
kom engin fram fyr en tveim
dögum sftir að kærmfrestmr var
útrunninn og þá óundirskrifað að
sögn. Ekki hafði þó þvi verið
haldið fram í skjali þessm, að
verslnnin væri ekki útsvarsskyld,
heldur að eins að útsv. væri of
hátt, og verður þá vænfcanlega
ekki meira úr mótmælum gegn
útsvarinu.
Má því gera rá5 fyrir því, að
viðár verði lsgt útsvar á landi-
verslunina an hér, þvi útibú hefir
hún víðsvegar nm landið. Þó hefír
ekki heyrsfc enn, að aðrir hafi
lagt útsvsr á h&na «n Seyðfirð-
ingar, en þeir hafa gert henni að
greiða 900 krónur og er það
þriðja hæsta útsvarið þar í bænuum.
Frá
Vestmannaeyjum.
Yetrarvertíðin er að byrja í
Yestmannaeyjum. Fyrsti vélbát-
urinn settur á flot í fyrradag og
aflftði hftnn a þriðja hnndrað af
regin 'þorski. Margir bátar rérs
i gær.
~ Smábáfcar sem róið hefir verið
til fískjar nnd&nfárna daga h*fs
fengið hlaðafla. ■
Sa.lt hftfa Eyjabúar nú nóg. Kom
þaagað saltskip |á dögunum, sem
hingað átti að fara, en var iekt
og því öllu saltinu skipsð upp þar
og skift milli útgerðarmanna. Eig
endur farmsins fá í þess stað aalt
hér, af birgðim landsverslusar-
innar.
SfceinolÍK, 1000 tinnur, flutti
Yillemoss til Eyja á döguuum og
nægir það til útgerðarinnar i bráð-
ina.
Það :er annars vel i frásögur
færandi, hve fljótt og vel tókst að
afgreiða Yillemoas í þetta sinn,
Skipið kom til Eyja nm morgun
og var ferðbúið um kvöldið, upp-
skipuninni á þessnm 1000 tunatun
lokið á 10 tímum á smábátum ein-
um.
Siðustu dagana hafa verið svo
mikil blíð viðri í Eyjunnm, að ekld
aðeins hefir tekið upp nær aUan
snjó, heldur h«fir jörð grænkað
þar víða.
ifsiasli á M«rgun:
Sigurjóna Jónsdóttlr, húsfrú.
Sigurður Kristjánsson, sjóm.
Jenny Björnsdóttir, simamaer,
Ágústa ólafsson, húsfrú.
Karóíina Þorvaldsdófctir, húsfrú.
Sigvaldi Bjamason, fcrésm.
Ársæll Gunnarsson, atud.
Nýárskort
með islenskum áritunum. fást
hjá Helga Árnasyni í Safnahúsinu
Landsvernlunin.
Yörutalnisg á að fara fram i
landsversluninni nú um nýárlð
áður en xsýja stjóinin tekur vi5
henni og verðnr hún þvi lokuð fiá
því á gam&Iárrdsg tii 9. janúar.
- 146 -
hann við sjálfan sig, „Hvaða erindi skyldi
hún eiga á dansleik ríkisstjórans? Hún á
sér einhvern leynilegan aðstoðarmann“.
Hann gerði boð eftir Peyrolles, er var
mjög æstur og órólegur. Donna Oruz þver-
skallaðist við að fara lengur að fortölum
|>eii’ra og vildi nú komast burt úr París og
að endingu mælti hann:
„Lagardere er hér í Paris“.
„Það grunaði mig alténd, en hvað ætli
itann sé búinn að vera hér lengi?“
„Að minsta kosti síðan í gær“.
„Hvernig veistu það?“
„Saldagne og Faenze eru báðir dauðir“,
sagði Peyrolles lágt.
Pað fór ískaldur hrolíur um Gonzagua,
en hann náði sér brátt aftur.
„Tveir í sama högginu svo að segja!“
sagði hann. „Þetta er sannarlegur djöfull
©n ekki menskur maður. Nú stöndum við
að eins fjórir uppi af öllam þeim, sem átt-
ust við í hallarsíkinu forðum., Þegar við
erum. báðir fallnir og hinir ræflarnir tveir,
þá erú allir úr sögunni. Hér verður eitt-
hvað til bragðs að taka og það undireins,
og eg gæti trúað að eitthvað sögulegt
kæmi fyrir í kvöld. Gerðu boð eftir Coc-
ordasse og Passepoil og láttu þá koma
hingað“,
Þeir voru nú orðnir prýðilega tii fara
- 147 -
og höfðu auðsjáanlega fengið sór duglega
hressingu.
Gonzagua ræddi við Peyrolles og reif
blaðið úr vasabókinni, sem hann hafði
skrifað götunafnið í. Þá sást andlit Kropp-
inbaks bregða fyrir mitt á milli skilminga-
mannanna, sem stóðu frammi við dyrnar,
en ekki tók neinn eftir því. Augu hans
leiftruðu og var alt útlit hans mjög ein-
kennilegt.
Peyrolles átti erfitt með að komast
fram úr orðunum, sem Gonzagua hafði
hripað á blaðið, en þau voru þessi: „í
Chantregötu er ung stúlka, Áróra að nafni
__ __ ___«
Kroppinbakur varð hinn ferlegasti sýn-
um þegar hann heyeði þetta. „Þetta veit
hann þá, en hvaðan úr fjandanum veit
hann það!“ hugsaði hann með sór.
„Hvað á að gera við þessa ungu stúlku?“
spurði Peyrolles.
„Það á að fiytja hana í sumarskálann
til Donna Crúz“.
Kroppinbakur strauk hendinni um ennið.
„Það er ekki vert, að þú annist þenn-
an flutning sjálfur“, sagði Gonzagna, „því
að eg tel víst, að maðurinn sjálfur búi á
sama stað“.
„Lagardere sjálfur“, sagði Peyrolles sýni-
lega skelkaður.
„Fyrst af öllu verður að komast eftir
- 148 -
hvort hann er heima nú sem stendur. Ef
hann er ekki heima, þá er þefcta hægðar-
leikur“. Hann fékk Peyrolles annan að-
göngumiðann, sem þeim ÍSaldagne og Fa-
enza var ætlaður. „Þú verður að útvega
dansbúning áþekkan þeim, sem eg útveg-
að Donna Crúz og því næst ferðu með
< hann til stúlkunnar og-læst vera sendur
af Lagardere sjálfum“.
„Já, en þetta er beinlínis að leika sjer
við lífshættuna“.
„Hún verður alveg himinlifandi yfir
dansbúningnum og þarftu svo ekki annað
en segja: Lagardere sendir yður þetta og
og vonast eftir yður í kvöld.“
„Þetta er klaufaleg aðferð", heyrðist alt
í einu sagt mitt á meðal þeirra. „Ungu
stúlkunni dettur alls ekki í hng að fara
eftir þpssu.“
„Peyrolles hröklaðist aftur á bak og
Gonzagua greip til sverðeins.
„Nei, líttu á þennan snáða!“ sagði Co-
cordasse við Passepoil, en Peyrolles gerði
sér upp hlátur, þegar hann hafði náð sér
eftir hræðsluna.
„Ertú þarna enn?“ sagði Gonzagua í
hálfgerðu spaugi. „Heldurðu kannske að
þér leyfist að vera að snuðra hér um alla
höllina þó að þú hafir fengið liundakofanu
á leigu, eða hvaða erindi áttu hingað?“
Paul Fevai: Kropgiabtknr,