Vísir - 17.03.1920, Síða 2

VISJR

GbII IslandsbaBka.
Próf. Birck og Jón Dúason.
Danska blaóió „Berlitigske I id
ende‘‘- birti nýlega vifital við próf
Birck. þjóSþingsmann, um sjer-
staka íslenska peningaskáttu, og
bar talii) a« seblaútgáíu og gull-
tryggingu íslensku bankanna.
Kvafist prófessbrinn m. a. v i t a.
a'ð í umferð væru á íslandi 15
milj. króna í bankaseðlum, en gull-
iryggingin fyrir þessum seðlum
væri að eins 700 þús., eða um 5%.
Augljóst er. hvaöan þróf. Birck
hefir þessar upplýsingar. enda
kveðsf hann sjáífur hafa þær frá
ísléndingi, sem kunnugur sé ís-
ienskum bankamálum. Sá tnaður
er auðvitað Jón Dúason. Og auð-
vitað hefir J. D. ekki sagt honum
nema „hálían sannleikann". þ. e,
að eins sagt honum af gullforð-
anum, sent geymdur er í íslands-
banka, en ekki getiö utn gullið sem
bankinn á geýipt í „Þjóðbankan-
um“ danska. —' En þa'ð, er þó
furðulegt, að prófessorinn skvldi
hlaupa svona á sig!
Auðvitað hafa þessar upplýsing-
ar próí. Birck verið leiðréttat. I
næstá blaði er þess ’getið. að at
hygli ritstjórnarinnar hafi yerið
vakin á þvi, að ísland ætti rúntl.
hálfa a'ðra tniljón króna t gulli i
Þjóðbankanunt danska. Hefit
blaðið fyrst skýrt Birck frá þessu.
og er það eftirtektarvert, hvernig
hann tekur þeim upplýsingum,
Hann getur þess þá. hvaðab hann
hafi haft sinar upplýsingar, sem
sé frá þessunt bankafróða „landa“.
sem eftir þessu haíi a.ð eins talið
fram þann gullforða. sem geymdur
sé i íslandsbanka. En nm gullið.
sem geymt sé i Þjóðbankanum.
segir próf. Birck, að þá þurfi að
upplýsa, hvort ekki seu einhverjar
gagnkröfur til gulls, sem tsland
verði að svara til af því. Um það
segist hann ekki enn hafa getað
fengið neinar upplýsingar. — Af
þessu er augljóst. a'íj hann finnur
ckkert athugavert við það, jtó að
svo mikill hluti gullforðans sé
geymdur í Þjóðbankanum danska,
ef það gull að eins'er óskuldbund
ið. — Um það er hann ósammála
fyrverandi lærisveini sínum frá
háskólanum, J. D.. sem han'n hef-
ir treyst of vel í þessu tnáli.
Merkil. tilrannir.
wmmm *
í enskum blöðum dagsettúm 20.
f. m. er sagt frá tilraunum, sem
teljast mega merkilegar, eí þær
gefast svo vel, sem ætlað er.
Ungur vísindamaður, Mr. Julian
Huxley, lífeðlísfræðingur i Ox-
íord-háskóla, sonarsonur Thotnas-
Blýhvita
(92°/0 blý 8°/* femisolía)
Sá ódýrasta, en þó sti besta blýhvita, sem fáanleg’er.
í heiJdsöla hjé
ar H. Huxley, gerði þá vísindálegú
uppfundning í ’ desembermánuði
fyrra árs. að hann g:it flýtt fyriv
vexti froskunga með jvvi að géfa
þeim efni, er hann hafði búið til
ur vökva skjaldarkirtilsins (úr
hvaða dýri seni var). Tókst hon-
uni að láta jrá brevtast jafnmikið
á juem vikum, eins og jieim er
annars eðlilegt að breytast á jvrem
mánuðum, (Jí. e. fella tálknin og
fá lungu). lin ef hann tók úr jieim
jjennan örlitla kirtil. þá stóðu
j.eir i st'að þangað til hann gaf
þeim kirtilvökvann.en þá fóku þeir
að vaxa, og náðu skjótt fulltun
þrpáka. ■
Nýlega hefir honunt tekist að
gera meiri og erfiðari umbreýting
með satna hætti á dýri, sem ,,axo-
lott“ er kallað. Það á/heima í
Mexicó og er svipað froskum. Það
er svo ófullkomið. að jtað kemst
örsjaklán á svipað þroskastig eins
og fttUorðnir froskar. En með þvi
að ala j>að á fyrnéfndum vökva,
hefir það á tnjög skömmum tínia
náð fúllkomnasta jtroska, sent j>að
gefur Öðlast.
Alllengi haía vísindatnenn ]>ekt
skjaldarkirtilvökva þenna. og not
að hann til að lækna suma þá sjúk
döma, sem áður varu. taldir ólækn-
andi. Þjóðverjar hafa og gert svip-
nðar filratmir, sent lýsí er hér að
ofan, með froska-eldi. og tná vera,
að þeir sé ekki skemra á veg komn-
ir i j>eitn rannsókmnn en Bretár.
Vísindamaður nokkttr í Banda-
ríkjúnum hefir búið til lvf. sem
hefir svipuð áhrif eins og vökvi
þessi og verðúr n(5 tilraunum
haldið áfram með þessi efni. Gera
menn sér iniklar vonir um að
margt gott mégi af þessum upp-
íundningum leiða. og ,vona jafn-
vel, að hér sé fundinn sá „lifs-
elixír“, sem mennirnir hafa lengi
leitað að.
Enver Pasha
i bandalagi við bolshvíkinga.
Egnir alstaðar til uppreisnar
gegn Bretum.
Euver pasha, sem um langt skeið
var voldugasti tnaður Tyrkja. er
Jóh. Olafsson & Co.
Símar
584 & 884
Reykjavik
Símnefni
Jttwel.
I,
Aðaiamboðsmenn
E. I. Dn Pont ðe Nemonrs Export Co., Inc., New-York
•mm
ru utlagi bandamatina og ntundi
iítillar vægðar að vænta. ef hend-
ur yrðu hafðar í hári hans. Hann.
hefir nú sest að austur í Kurdistan
og hefir }>ar 70 þús. manna undir
vopnum. Hefir hann gert baödalag
við bolshvíkinga 1 Rússlandi, að
}>ví er sagt er, og við uppreisnar-
tnetin í Afghanistan. og hygst að
korna Bretunt i hann kráppann
þar eysíra.
'Það er haft eftir honunt, að yfir
heiminum vofi hin stórkostlegasta
stjórnarbylting ‘sem sögttr fari af.
Og hann léveðst alstaðar hafa und-
irbúið uppreisn gégn veldi Breta.
Slík uppr.eisn sé þegar hafin i Ana-
toliu og'Siliziu, en Bagdad sé um-
kringd og veldi Frakka í Sýrlandi
; é á völtmn fótuni. Og innan
skams segir hanu að öll Asia tnuni
loga í eintt uppreisnarbáli og varpa
af sér ánajiðaroki Norðurálfunnar.
Enver pasha er ákafamaður og
harðttr i horn að taka. Hann hat-
ar Breta af ölltt hjarta, og j>arf
ekki að efasl um það. að hánn geri
alt sem i há'ns valdi stendur til að
kollvarpa veldi þeirra i Austur
löndum. E11 j>að hefir verið reynt
fyr. og ekki fekist, og hætt er við
jivi. að stórvrði F.nvers fái litln
rm ]>nkað.
Sildarmálið.
Gott stórt
herbergi
meö skrifboröi óskast til leign,
Helst í Miðbænum. Tilboð merkt V
„Herbergi 1“ sendist Vísi.
og rjðmi,
íæat ná allan daginn í mjólknr-
búðum Mjólkurfél. Reykjavíkur.
A siðustu bls. og að niðurlag>>
segir höf. mn sildarveiðar eins OS
.i'ðrar fiskiv.eiðar yfir höfuð: >,,Eg
held að ekki sé ofsögum sagt, a®
þær gætu orðið enn tneiri auðs-
uppspretta en þær nú eru, c.f menn
vildu leggja meiri alúð og kapP
á þær. en hingáð til hefir veri'ð
dg mnfram alv ekki láta ráð sitt
vera á reiki með }>ær. eða fylgJ*1
gömlum siðurn og ósiðum. en 1 oka
riugununt fvrir }>vi sem fram ^el
erlendis.
Ar frá ari verður öll landvai''1
dýrári, og ef um j>að er að gera, a^
finna fæðu, sem geti verið bsé®1
ódýr og nóg af. þá er hafi'ð þa®
eina forðabúr sem stöðugt 111,4
I.
(Framh.)
á bls. 80 og 81 fcru bendingar
um ýmsar álitlegar verkunarað-
ferðir. aðrar en söltun í tunnUr, en
með því að þær er að eins hægt
að nota. þegar um mjög litla síld-
veiði er að ræða. þá sleppi eg að
taka þær upp hér.
leita til. tslandi er sá eini kostu-
veittur. að það. ef vpr kostuu1
kapps um að draga sem rnesta11
afla úr sjónum getur orðið' eitt bið
besta forðabúr fyrir alla Norð°'
álfúna. Að þessu á bæði þjó® _°i’
þing að starfa; }>að er í vorar eig
| in þarfir. Leiðin er löng nlC
hyggindúm tná hún verða “rc’^
' fær.“