Vísir - 25.11.1930, Page 2

VlSIB
N ýkomið :
APPELSlNUR.
EPLI.
VÍNBER.
Kaupmenn!
Munið að taJa við okkur ef yður vantar jjessa
í>óðu ávexti.
8
Fjölbreytt úrval af fata- ií
efnum o{í vetrarfrakka- x
efnum. — Nýkomin til
V. SCHRAM, klæöskera.
Frakkastíg 1(5.
X
X
X
sboooooooootxnxx
Svid.
Ný svið (sviðin) á 1,50
Munið ódýra smjörið.
Von.
Símskeyti
, Hamburg, 24. nóv.
United Press — FB.
Skipstrand í Þýskalandi.
Eimskipið Luise Leonhardt
lenti í fárviðri, misti stýrið og
strandaði á sandrifi undan
Grossvogelsand. Skipshöfnin,
30 menn, druknuðu.
Moskwa, 24. nóv..
United Press — FB.
Viðtal við Stalin.
Josep Stalin hefir veitt full-
trúa United Press álieyrn og er
þeð í fyrsta skifti, sem hann
hefir átt tal við erlendan blaða-
mann. Viðtal þetta fór fram á
laugardaginn. í uppliafi viðtals-
ins fór Stalin þess á leit, að Uni-
ted Press tilkynti, að ósatt væri,
að tilraunir hefðu verið gerðar
til þess, að ráða sig af dögum.
Fór hann hörðum orðum um
fregnir þær, sem, fréttaritarar í
Riga breiddi út um ástandið i
Rússlandi. Er fréttaritarinn. og
Stalin ræddust við, kom Voro-
shilov inn. Neituðu þeir báðir,
að sannar væri fregnir þær um
byltingatilraunir, sem hirlar
hefði verið i ýmsum blöðum
álfunnar og ýmsar aðrai- frá-
sagnir frá Rússlandi, sem ný-
lega hefði birtar verið. Stalin
gerði lítið úr ásökunum um, að
Rússar væri að selja fram-
leið'slu sína i öðrum löndum í
I>ví skyni, að koma ókyrð á at-
vinnulífið í heiminum. Benti
hann á, að þótt Rússar geli
framleitt sumar vörutegundir á
ódýrari hátt en aðrar þjóöir,
vegna þess að þeir hafi losað
sig við óþarfa milliliði, þá sé
það hlægileg ásökun, að j>eir
selii útflutningsvöru undir
framleiðsluverði.
Stalin kvaðsl ekki hafa neina
von um.árangur af afvopnunar-
tilraunum þeim, sem fram fara
i Genf, en hinsvegar sé hapn
þeirrar skoðunar, að ráðstióm-
in geti ekki látið sig engu skifta
tilraunir þær, sem gerðar séu
til að koma á friði, þótt veik-
ar séu.
Eignarréttarinn
og Altiyðublaðið.
Afnám eignarréttarins er eitt
hvert helsta og æðsta stefnu-
mál alþýðuflokksins. Hefir Alþ-
bl. þrásinnis og árum saman
lýst þessu áiiugamáli flokksins
og varið til þess miklu rúmi.
f>að héfir þó ekki leitast við
að leiða nein rök að því, að
einkaeign væri liáskaleg þjóð-
félaginu. I>að liefir lálið sér
nægja að fullyrða, að svo væri.
Og ]>að hcfir reynl að telja al-
þýðu manna trú um, að fáeinir
íslendingar væri orðnir svo rik-
ir, að þeir vissi ekki aura sinna
tal. Sem dæmi um þessar hroða-
legu auðæfasögur blaðsins má
nefna það, að fyrir nokkurum
árum sagðist ]>ví svo frá, að
gróði á togaraútgerð væri svo
óhemju-mikill, að láta mundi
nærri, að hver íslenskur togari
færði eigöndum sínum 1250
þúsund krónur í hreinan arð
árlega.
Jafnframt þessum stórgróða-
sögum liefir því verið haldið
fram, að alíur einka-auður væri
þjöfnáður og rán. Hafa kaup-
menn, útgerðarmenn og aðrir
]>eir, sem lildegt hefir þótt, að
væri efnaðir að nokkuru ráði,
iðulega verið bornir þeim
brigslum, að alt sem þeir ætti
eða liefði undir höndum, væri
fengið með óheiðarlegu móti.
Og því hefir verið lialdið fram,
að alþýðan ætti að rétlu lagi
allan auðinn. Alt jietta mikla'
auðsafn væri handarvikum
f.ólksins að þakka. Fólkið væri
hinir réttu eigendur. Og þvi
væri síálfsagt, að taka auðinn
af „þjófunum“ og „rænmgjun-
um“ og afhenda hann hinum
réttú eigöndum. Im var lengi
vel lialdið fram með mikhim
ákafa, að beinasta og besta leið-
in til l>ess, að ná því takmarki,
væri bylting. Og sennilega lief-
ir verið gert ráð fyrir því, að
hún yrði „blóðug“. Á það benda
1 meðal annars nokkur ummæli,
sem höfðu voru eflir Haraldi
Alþýðublaðsritstjóra, er hann
var að skrafa við bændur á
kjósendafundum í Skaftafells-
þingi fyrir nokkurum árum.
Hann liafði verið áö skýra
bændum frá því, að vissulega
yrðu jarðirnar teknar af þeim,
iafnskiótt 00 flokkur jafnaðar-
manna hefði bolmagn til hess.
Um það væri ekki að villasl.
Hitt væri undir hændunum
siálfum komið, hvort eignar-
töku-byltingin færi fram á frið-
samlegan hátt eða „blóðugan“.
Má nærri geta, livað Revkvik-
ingum muni hafa verið ætlað,
„híófunum oíí ræningiunum“,
er farið var að tala um „blóð“
við „skikkanlega bændur“.
I>etta var nú á ducgarahands-
árum jafnaðarmenskunnar hér
á landi. En nú crn sumir „for-
sprakkamir“ orðnir svo fírtir
og rikir „I)urgeisar“, að þeir
eru stdnhættir að tala um bylt-
ingar. Nú finst þeim haganlegra
að tala sein fæst um þess háttair
hluti,.enda eru danskir jafnað-
armenn fráhverfir öllum bylt-
ingum og óaldar-brölti. En þar,
við EjTarsund, er hin ágæta og
dropsama mjólkur-kusa ís-
lenskra jafnaðarmanna. Paðan
streymir gullið til starfseminn-
ar hér, og ón þess munu „for-
sprakkamir“ ekki þykjast mega
vera.
Og svo er annað. Síðustu ór-
in hafa sumir ])essara einstöku
„forsprakka“ gerst auðugir
menn, og munu nú vera orðnir
með allra ríkustu mönnum
landsins eða í þann veginn að
verða það. Og menn eru ekki
alveg vissir um, að ]>eir kalli
þá auðsöfnun rón og þjófnað,
eins og eignir allra annara ís-
lendinga. En ef hér yrði bylt-
ing og hendur látnar skifta, er
hæít við, að ]>cir þættist ]>ess
ekki fullvissir, að þeir fengi
að halda einka-auði sínum, er
alt væri tekið frá öllum öðruni.
I>ess vegna, meðal annars,
munu þeir leggja alt lcapp ó, að
komast i meiri hluta í skatta-
nefndum og niðurjöfnunar-
nefndum. Þá væri hægurinn
nærri, að reyta fjaðrimar af
öðrum, en láta sinar eigin ó-
snertar. Þetta er að vísu sein-
virkara en bylting og svifting
cignarréttar með skjótum hætti,
en með tið og tíma kemur ]>ó
alt í einn stað niður.
AJ])ýðuhlaðið er hróðugt yfir
]>ví, að sjálfstæðismeun sé nú
k®mnir í minni hluta í niður-
jöfnunamefnd Reykiavíkur,
en sjálfir standi ])eir þar
öllum fótum í jötu. Með þessu
viðurkenna þeir, að þeir ráði yf-
ir skattstióranum og geti látið
hann lúta boði sínu og bannj.
Það getur vel verið, að ]>etta sé
rétt, eins og Vísir gat lun fyrir
skömmu, — og mun rcynslan
skera úr um það á sínum tíma.
Sifliujön Ólafsson
myndhöggvari.
Eg geri ráð fyrir, áð þegar
liafi verið frá því skýrt í hlöð-
um í Reykjavík, að ungur ís-
lenskur listamaður, Sigurjón
Ölafsson að nafni, hlaut í haust
heiðurspening danska listaskól-
ans í samkepni við marga tugi
danskra listamanna. Heiðurs-
peningur þessi er úr gulli og
fylgir honum 1000 kr. styrkur
til utanfarar. Þykir listamönn-
um það mikill sómi að hljóta
verðlaun þessi, enda eru hlut-
fallslega fáir sæmdir þeim. Að
þessu sinni voru þeir tveir, Sig-
urjón og myndhöggvari einn
danskur, miklu eldri en Sigur-
jón. Þykir hann að vísu hafa
leyst verk sitt af hendi með
hirium mesta sóma, en þó er
]>að allra manna mál, að Sigur-
jóni hafi tekist til mikilla muna
betur. Listdómarar allra dag-
hlaða í Kaupmannahöfn sýnast
þar á einu máli, og á listasýn-
ingu, ]»ar sem nokkur verka
hans eru nú til sýnis, vekja þau,
sakir frumleiks og festu, mesta
athygli af öllu, sem þar er að
sjá. Þegar áður en verðlaunum
listaskólans var úthlutað liafði
verið á það bent af listdóiriönd-
um dagblaðanna, að verk þessa
unga og ókunna fslendings
bæri af öðru ó sýningunni.
Sennilega hafa fæstir lesend-
ur Visis lievrl Sigurjóns Ölafs-
sonar getið, fyrr en fregnin
kom um verðlaunin. Hann má
-m; 'esirmrv;

Oh BoyT
bestíi chewing gum.
fœst hvarvetna.
enn heita barnungur að aldri,
aðeins 22 óra, og gæti eftir út-
liti vel verið enn yngri. Sigur-
jón er fæddur á Eyrarbakka af
fátækum foreldrum. Um ferm-
ingaraldur mun hann liafa
flutst til Reykjavíkur og lærði
hann þar málaraiðn og lauk.
sveinsprófi. Gekk hann jafn-
framt í Iðnskólann og fekk þar
tilsögn i teikningu. Þegar hann
sótti um inngöngu í danska
listaskólann vorið 1928 sýndi
hann kennurunum teikningar
sínar úr Iðnskólanum, og þóttu
þær svo eóðar, að hann var tek-
inn i skólann próflaust.
Sigurjón hefir aldrei notið
neins stvrks að heiman. Fyrsti
farareyrir hans voru 1500 kr.,
sem hann hafði sjálfur sparað
við málaravinnu síðasta ár sitt
í Reykjavík. Sumarið .1929 var
hann einnig heima og málaði
alt sumarið. Eini opinberi
styrkur hans er nokkur hundr-
uð krónur úr Kaupmannahafn-
ardeild Sáttmálasjóðs. Auk þess
hefir liann átt góðan hauk í
horni, þar sem er Jón Krablæ,
trúnaðarmaður íslendinga í ut-
au.r'kisráðuneytinu, er jafnan
lxefir rétt honum hjálparhönd
ér að krepti. En langmest liefir
Sigurjón brotist ófram af eigin-
ramleik. Nú í sumar vann Sig-
urión að því að skreyta nýjan
sýningarsal, sem verið er að
koma upp í sambandi við kon-
unglega leikhúsið. Nokkru af
því fé varði lianrv til þess að
geta gerl gípssteypu af inynd
þeirri, cr liann lilaut verðlaun-
in fyrir.
Þessar línur eru ritaðar til að
bendá mönnum á, að liér er
urii fógætan Iistamann að ræða.
Þessi ungi og einbeitti íslend-
irigur, sem ]>egar hefir unnið
sér orðstír ; meðal framandi
þjóðar, lilýtur að eiga mikla
framtið fvrir sér. Honum ]>arf
að gefast kostur á því, að þroska
listgáfu sína í einhverri af liin-
um fomu listaborgum álfunn-
ar, er liann hefir lokið námi
sinu í Höfn, sem verða mun á
næsta ári. íslendingar verða
sjálfir að veita honum ein-
hverja stoð til þess. Þeir mega
ekki láta það spyrjast, að ,ætt-
jörð hans láti sig engu skifta
um liag hans. ,
Khöfni 18. nóv. 1930.
P. B.
Athugasemi
í laugardagshlað Vísis skrií'-
ar greinarliöfundur er néfnir
sig K., af velvild og hlýju um
hin vel séðu húsdýr kettina.
En nokkurs. misskilnings
verður vart í grein höfundár,
sem cg vildi leyfa mér að leið-
rétta. Meðal annars segir hann,
að Dýravemdunarfélagið hafi
gengið frarn fyrir skjöldu og
farið fram á, að bæjárstjórnin
heitti. sé!r fyrir drápi allra
ómcrktra katta. — En það er
algerlega rangt hjá K, Mér vit-
aniega liafa engar imiræðui
eða tillögur farið i þá átt,
hvorki i félaginu eða stjórn
þess. Hvað eiristakir menn
leggja til i skrifum síuuin, naá
ekki teljast á kostnað Dýra-
verndunarfélagsins, þó þeir
séu félagar þess.
Svo að segja daglega hafa
stjórninni borist kvartanir um
flækings-ketti, sem enginn
hirðir imi og sjóanlega þjást
af hjargarslcorti og neyð. Sá
stjórnin sér því ekki annað
færti en að snúa sér til bæjar-
stjórnarinnar og skora á hana
að taka þetta mál til rækilegr-
ar meðferðar, og hefjast handa
um algera útrýming á þeim
köttum, sem upplýsist uiri, að
ekki hafa næga aðhlynningu.
í hréfinu er livergi talað um
cilgcrt dráp á ómerktum kött-
um, euda er það fjarri skapi
þeirra, cr skipa stjóm Dýrö-
verndunarfélagsins.
Þorl. Gunnarsson
I>. t. form. Dýraverndunarfél. ísJ.

Sæjaríréttir
Veðrið í morgun.
Hiti um land alt. í Reyjavik
1 st., ísafirði 1, Akureyri Ö,
Seyðisfirði 4, Vestmaimaeyj-
um 2, Stykkishólmi 2, Blöndu-
ósi 1, Hólum i Hornafirði 5,
i Grindavik 2 (skeyti vantar frá
Raufarhöfn), Færeyjum 8,
Julianehaah 2, Anginagsalik
7, Jan Máyen 2, Hjaltlandi
8, Tynemouth 8, Kaupinanna-i
höfn 6 st. — Mestur hiti liér í
gær 6 St., minstur 0 st. Or-;
koma 0,3 nim. —- Lægðin, sem;
var yfir Skotlandi í gærkveldi.;
er komin norður undir Fær-
eyjar og virðist stefna hingað
a;
te
í
Spanskar
Manchett-
skyi-tur
og Náttföt.
Hálsbintíi,
falleg.
Siikitreflar
og Klútar.
Axlabönd.