Vísir - 19.06.1940, Blaðsíða 1

Vísir - 19.06.1940, Blaðsíða 1
RitstjórS: Kristján Guðíaug sson Skrjfstofur: Félagsprentsmiðjan (3. hæð). Ritstjóri \ Biaðamenn Sími: Auglýsingar . 1660 Gjaldkeri 5 línur Afgreiðsia J 30. ár. Reykjavík, miðvikudaginn 19. júní 1940. 139. tbl. Samkomulagsumleitanir að byrja milli Þjóðverja og Frakka Franska stjórnin ræddi svar Þjóðverja á fundi sínum í morgun — Samninga- menn skipaðir. EINKASKEYTI frá United Press. London í morgun. Franska ríkisstjórnin kom saman á fund í morgun, en þá hafði henni borist til- kynning frá þýsku stjórninni, fyrir milligöngu sendiherra Spánar í Frakk- landi. í tilkynningu þessari eða svari kveðst þýska ríkisstjórnin reiðubúin til þess að ræða um skilmála f yrir því, að vopnaviðskiftum verði hætt, og fer fram á, að f ranska stjórn- jn tilnefni menn fyrir sína hönd til þess að hitta fulltrúa þýsku stjórnarinnar. Franska stjórnin birti tilkynningu, að loknum fundi sínum, þar sem sagt var frá þessu svari Þjóðverja, og var tekið fram, að ríkisstjórnin hefði skipað menn til þess að ræða við Þjóðverja fyrir sína hönd. Ekkert var tilkynt um hvaða menn hafa orðið fyrir valinu, hvorki af hálfu Þjóðverja eða Frakka, né held- ur hvar þeir muni hittast, en það er búist við að fund- urinn verði haldinn án tafar, og mjög bráðlega fáist úr því skorið, hvort vopnahlé kemst á eða ekki. Það er ekki gert ráð fyrir því, að vopnaviðskifti hætti meðan þessar samkomulagsumleitanir standa yfir. Sennilegt er, að samkomulag haf i náðst um það á f undi þeirra Mussolini og Hitlers í Múnchen í gær, hvaða kost- ir Frökkum verða boðnir, og verði þeir lagðir fyrir f ulltrúa Frakka þegar í stað, og muni því fljótt verða úr því skorið, hvort Frakkar fallast á þá, eða halda áfram vörninni, eins og Winston Churchill hvatti þá til í ræðu sinni í gær. Ýmsir franskir leiðtogar eru þess hvetj- andi, að Frakkar verjist áfram og standi við samnings- skuldbindingar sínar við Breta. etar halda áfram styrjöldinm „árum saman - - og einir" e! þörf krefur. Mestur SiIjiíí hers Breta hefir verið flnttar heim til Iti'ctlaiiris. þar sem þegar er \% miljon manna her reiðnbninn íi5 þess að verja landið, auk flugliers ogr flota. - ÍTr ræðn Winstons Churehills í gær. Tyrkir Italir óttast, að hernemi Sýrland - - og leita samvinnu við Rússa. EINKASKEYM FRÁ UNITED PRESS. — London í morgun. Samkvæmt áréiðanlegum heimildum í Istanbul hneigjast Tyrkir æ meira til samvinnu við Rússa, þar sem tyrkneskir st jórnmálamenn telja, vegna þeirra at- burða sem eru að gerast í Frakklandi, að vafasamt sé, að bresk-fransk-tyrkneski sáttmálinn verði í gildi á- f ram. Virðist alt benda til, að Tyrkir haf i snúið sér til Rússa og muni íara að ráðum þeirra, að því er stefnu í utanríkismálum snertir. Samkvæmt áreiðanlegum heimildum eru Tyrkir að leitast við að fá samþykki Rússa til þess að hernema Sýrland, á þeim grundvelli, að sú hætta vofi yfir, að ít- alir ætli að gera árás á það. Vilja Tyrkir verða fyrri til. : Fregn barst um það í gær, að herforingi Frakka í Sýr- landi, en Sýrland er franskt verndarríki, hafi gefið út tilskipun þess efnis, að stríðinu verði haldið áfram á landi, í lofti og á s jó, en þessi fregn hefir ekki verið stað- fest. ' ^'i'mmm Fundur Mussolini og Hitl- ers í Miinchen. Feikna mannfjöldi hafði safnast saman í Miinchen i gær, til þess að hylla Hitler og Mussolini. Borgin var öll fánum og blóm- um skreytt og feikna mannfjöldi við allar götur. Hitler tók sjálf- ur á móti Mussolini, á járnbrautarstöðinni. Margt italskra og þýskra stjórnmálamanna var í borginni, allir helstu menn naz- istaflokksins þýska o. s. frv. Viðræður þeirra Mussolini og Hitlers fóru fram i höfuðsetri Nazista í Miinchen, Brúnahús- inu, og ræddust þeir við einir i 2^2 klst., en þar næst hófst fund- ur af nýju, og tóku þýskir og ítalskir stjórnmálamenn þátt í Frh. á 2. síðu. Almenn herskylda í undixbúningi. Einkask. frd U. P. London í morgun. ¦OOOSEVELTlét þess get- ið á fnndi blaðamanna í gær^ að bráðlega myndi komið á opinberri skyldu- vinnu fyrir unga Banda- ríkjamenn af öllum stéttum. Eru sérfræðingar stjórnar- innar að rannsaka þetta mál, en síðan verður það fengið þinginu í hendur. Þetta mun þó ekki verða sent því í frumvarpsformi, heldur sem bréf eða ósk um að það verði tekið til alvarlegrar yfir- vegunar. Þessi skylduvinna verður herðnaðarleg aðeins í breið- asta formi sinu og mun verða látin standa í eitt ár fyrir hvern a!dursflokk,bæði karla og kvenna. Karlmönnunum verður kend almenn hernaðartækni og þar að auki öll þau störf, sem vinna þarf að baki víg- Jínunum á stríðstímum, t. d. að skipuleggja flutninga- kerfi o. þ. h. Þá verða menn æfðir i meðferð ýmissra véla, með tilliti til aukinnar fram- leiðslu á hergögnum, og loks verða vinnuflokkarnir látnir æfa sig í skógrækt og land- búnaði, svö að hvergi verði glompa.. í náttúruauðlegð landsins, ef til ófriðar kem- ur. EINKASKEYTI frá United Press. London í morgun. Winston Churchill flutti mikla ræðu í neðri málstofunni í gær. 1 ræðu þessari skýrði hann frá því enn einu sinni að breska stjórnin væri staðráðin í, að halda stríðinu áfram, og hefði rík- isstjórnir samveldislandanna bresku fullvissað bresku stjórnina um, að samveldislöndin stæði með Bretlandi þar til yfir lyki. Það var að vísu kunnugt áður en Churchill f lutti ræðu sína, að engin breyting mundi verða á afstöðu Frakka, þrátt fyrir það, sem gerst hefir í Frakklandí, en þrátt fyrir það biðu menn með mikilli óþreyju yfirlýsingar Churchill og hernaðargerðar. Ræð- an hefir fengið . hinar bestu undirtektir, ekki síst fyrir það hversu hún var flutt af mikilli sanngirni og hógværð, og ef til vill enn áhrifameiri þess vegna, segja sum bresku blöðin. Sér- staka athygli vöktu þeir kaflar ræðunnar, sem f jalla um vænt- anlega tilraun Þjóðverja til þess að ráðast inn í landið. — Ræðu sína endurtók Churchill með litlum breytingum kl. 8 í gær- kveldi, í útvarpið. í upphafi ræðu sinnar minti Churchill á afleiðingar þess, að Þjóðverjum tókst að brjótast í gegn hjá Sedan og yfir Meuse- fljót. Franska herstjórnin gerði ekki ráðstafanir til þess í tæka tíð að fyrirskipa undanhald hers Bandamanna í Norður- Flandern, 15—16 frönsk her- fylki og næstum allur breski herinh í Frakklandi misti nú samband við herinn sunnar. Það hefði að vísu tekist að bjargá talsverðu af franska hernum (120.000 mönnum) og meginhluta breska hersins, en nú varð allur þessi her ekki not- aður til varnar annarsstaðar. Og hergögn þessa mikla her§ glötuðust — það varð að skilja þau eftír. Hersveitir Breta og Frakka. sem þannig var ekki Jiægt að nota, hefði ef til vill ge'.að ráðið úrslitum, en þar sem þær voru úr sögunni í bili- var orustan um Paris glötuð þegar fyrstu tvær vikurnar. Churchill kvaðst ekki skýra frá þessu til þess að bera fram. ásakanir — það væri" tilgangs- laust — heldur gerði hann þetta til þess að það kæmi skýrt fram hvers vegna Bretar hefði ekki nema 3 herfylki á vígstöðvun- um í stað 12—15. Bandaríkin ætla ad koma sér upp öflug- asta flota f lieími* EINKASKEYTI FRÁ UNITED PRESS. — London í morgun. Flotamálanef nd f ulltrúadeildar þjóðþings Bandaríkj- anna hefir samþykt tillögu Starks aðmíráls, yfirmanns herskipaf lota Bandaríkjanna, um að veita 4000 miljónir dollara til aukningar herskipaflota Bandaríkjanna, eða til þess að gera Bandaríkjaflotann langsamlega öflug- asta f lota, sem nokkurt stórveldi hef ir átt. Smíðuð verða 200 ný herskip. Flotaaukningin er 70% og þegar búið er að smíða herskip þau, sem ráðgert er, eiga Bandaríkin 738 herskip. Atkvæðagreiðslan í f lotamálanef ndinni sýnir ljóslega hvern áhuga menn vestra hafa nú fyrir því, að auka landvarniriiar og verða við oílu búnir. Allir nefndar- menn, 17 talsins, greiddu atkvæði með tiliögunum. Churchill vék að þeirri gagn- rýni, sem fram hefði komið um stj órnarf ramkvæmdir síðustu ára, eða réttara sagt, að ekki var sint vígbúnaðarmálum og öryggis, en hann kvað tilgangs- laust að deila um fortíð og nú- tið, eins og sakir stæði, því að af því gæti leitt miklar hættur fyrir framtiðina. Hann kvað stjórnina einhuga, hver maður sinti sínu hlutverki af öllu kappi og einbeitingu, og stjórn- in ynni saman sem einn maður. Hvatti hann menn til hlýðni og hollustu. ChurchiII skýrði frá þvi, að Bretar héldi áfram striðinu — árum saman og hjálparlaust, ef þess gerðist þörf. Vitnaði hann í fyrri ummæli um þetta. Hann lýsti yfir því, að Bre\-> ar hefði Vluíí heim, 7/8 liluta hers þess, sem þeir höfðu sent til Frakklands eða um 350.000 menn af 400.000, sem búið var að senda þangað. Hér er þess að geta, að Bretar fluttu heim um 335.000 menn frá Flandern, en voru farnir að flytja lið aft- ur til Frakklands, til þess að hjálpa Frökkum, en þeir herflutningar virðast hafa ver- ið stöðvaðir fyrir nokkrum dögum, þegar sýnt var að vörn Frakka var að bila, og hefir síð- an verið uiinið að þvi að flytja her og hergagnabírgðir Breta heim aftur, m. a. Kanadamenn, sern nýkomnir voru þangað, en enn berst þó breskur her með Frökkum í Normandie. Þá lýsti Churchill yfir því, að Bretar hefði nú l1/^ miljón manna undir vopnum í Bret- landi, og auk þess um *fe miljón sjálfboðaliða í heimavarnasveit- um bæja og héraða og væri að vísu ekki búið að vopna allar þessar sveitir. Mikið lið til við- bótar yrðí kvatt til vopna. Einn- ig míntist hann á hersveitirsam- veldíslandanna. Churchill sagði, að allur sá her (12 herfylki), hefði verið komínn tíl Frakk- lands og hefði herstjórn Frakka aldrei gert sér vonir um meira lið á þessuffl íima, en að sjálf- sögðu var unnið að þvi, að auka það jafnóðum. Churchill ræddi talsvert hvort óvinaþjóðinni mundi geta tek- ist að setja her á land i Eng- landi. Til þess þyrfti hann mik- inn her. Churchill taldi, að til þess að flytja 5 herfylki til Bret- lands þyrfti óvinurinn 200—250 skip. Eins og nú væri háttað skilyrðum til þess að fylgjast með því, sem gerist (eftirlits- flugferðir, ljósmyndatökur úr lofti), væri ekki hægt fyrir ó- vinaþjóðina að safna miklum her, miklum skipafjölda og sigla honum úr höfn, án þess ekkert vitnaðist um það, og þótt slíkur floti kæmist af stað væri allar likur til þess, að árásir yrðu gerðar á hann. Churchill minti á, að 1914 hefði allur fastaher Breta verið fluttur til Frakklands og Belgíu, og eng- inn æfður her til að verja land- ið, en þá var treyst á flotann — og áttu Þjóðverjar þá voldugan flota, en nú aðeins 2 stór her- skip, sem tekur að nefna. Það væri sagt, að breska flotanum hefði ekki tekist að hindra her- flutninga til Noregs, en Bretar hefði aðeins getað haft kafbáta og smáskip í Skagerak, og þeir hefði ekki getað hindrað her- flutningana, þótt þeir hefði gert mikinn usla. En öðru máli væri að gegna i Norðursjó og við strendur Bretlands yfirleitt, þar sem Bretar gæti komið við öðr- um herskipum sínum ^rface ships). Þá væri minsf á italska flotann. Hann kynni að reyna að sigra breska flotann. Chur- chill kvaðst fús til þess að leyfa ítalska flotanum óhindraða unv ferð um Gibraltarsund, til þess að hann gæti réynt sig við breska flotann. — Hér leikur mörgmn forvitni á að sjá hvort ítalski flotinn nú sé svipaður því, sem hann var i heimsstyrj- öldinni, — en þá fór af honum lítið OrS., Gtíufetóll gerði ráð fyrir þeim möguleika, að óvina- þjóðin gæti sett á land 5-—10 þúsund manna her „á dimmri nóttu eða þokumorgni", en til þéss að geta gert innrás i Eng- land með tilætluðum árangri þyrfti þýski flugflotinn að sigra þann breska. Gerði hann sam- anburð á flugflotanum og minti m. a. á hið mikla tjón, sem Þjóðverjar hafa orðið fyrir, en þeir hafa mist gífurlega mildð af árásarflugvélum á vesturvíg- stöðvunum að undanförnu. — Bretar stæði nú tiltölulega vel að vigi með árásarflúgvélar, en þjóðverjar ætti fleiri sprengju- flugvélar. En breska flugherinn eflist stöðugt og fær ótakmark- aðar flugvélar frá Bandaríkjun- um og flugvélar og flugmenn frá Kanada og öðrum samveld- islöndum. Hann kvað fallhlífar- Frh. á 3. siðu.

x

Vísir

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Vísir
https://timarit.is/publication/54

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.