Morgunblaðið - 28.06.1915, Qupperneq 1

2. árgangr
Manudag
28.
jóní 1915
233.
tölublað
Ritstjó
rnarbimi nr.
500
Ritstj óri: Vilhj álmnr Finsen.
Isa.(oldarprentsnuO|a
Afgreiðslustni' nr. 499
Reykjavíknr
Biograph-Theater
Talsími 475.
llll
ítalskur sjónleikur í 3 þáttum.
Himalaga-fjöllin
Landlagsmynd
Yoghurt
(súrmjólk)
daglega á kafíihúsinu Uppsölum.
°& Gerlarannsóknarstöðinni í Lækj-
argötu 14 B kl.
11—1.
Theodor Johnson
Konditori og Kafé
stasrsta og fullkomnasta kaffihús
í höfuðstaðnum.
jTy Bezta dag- og kvöldkaffé. —
ffljóðfærasláttur frá 5—7 og 9—ii1/^
Conditori & Café
8k j al dbr eið
fegursta kaffihús bæjarins.
Samkomustaður allra b<ejarmanna.
Hljómleikar á virkum dögum kl.
^ 1 Va, sunnudögum kl. 5—6.
A.V. Mikið úrval af á^eetis kökum.
Ludvig Bruun.
■nnilegt þakklæti til allra er sýndu
^luttektningu við fráfall og jarðarför
"(ðður og tengdamðður okkar, Guð-
'’iargar sál. Oddsdöttur.
Börn og tengdabörn hinnar látnu.
Notið eingöngu:
Cob
'Nigrint og »Fucl
1 a ágætu skósvertu
skóáburð í öll
litum,
Hauer feitisvertu,
rascha fægiefni,
Kosak ofnsvertu,
Sápuduftið
»Goldperle«, »Schneekö
*A« »B« og »BS«.
erldsölu fyrir kaupmenn, hj^
G. Eiríkss, Reyk
Bí-uni í JHikiagarði.
hr hafi b]*°ð flytÍa N fregn, aí
Miklagarðs0t111 d UPP * þeÍm
þar ín ^era nefnist. Br
sloktur ^ur elclurinn
Yiðureignin
á Gallipoliskaga.
Álit Churchills.
Churchill fyrverandi flotamálaráð-
herra Breta hélt ræðu í borginni
Dundee, sem hann er þingmaður
fyrir, 5. þ. m.
Kvaðst hann ekki þangað kominn
til þess að verja sig fyrir ásökunum,
sem hann hefði orðið fyrir út af
stjórn sinni á flotamálunum. Til þess
mundi hann fá tækifæri síðar meir
og kvaðst óhræddur bíða þeirrar
stundar. Hann hefði tekið við flota-
málaráðherraembættinu eftir að Aga-
dirmálið var á ferðinni 1911 og
hefði forsætisráðherrann þá sagt sér,
að vígbúa flotann svo að hann væri
strax til taks, ef Þjóðverjar réðust á
England. Þetta hefði hann gert, eins
og hefði sýnt sig í ófriðarbyrjun.
Aftur á móti kvaðst hann ætla að
tala um á hvern hátt þessi ófriður
yrði leiddur til lykta og að Banda-
menn fengju sigur. Laut mestur
hluti ræðu hans að því að brýna
fyrir mönnum, að þjóðin yrði að
snúast óskift að þvi að leiða ófrið-
inn til lykta og hugsa ekki um neitt
annað.
Churchill mintist og á viðureign-
ina á Gallipoliskaga og í Hellusundi
og er fróðlegt að heyra hvað hann
hyggur um hana, með þvi að Chur-
chill er talinn frumkvöðull að þvi
að þessi herferð var farin.
Manntjón og skipatjón.
Menn verða að vera við því búnir
að láta bæði skip og menn. En sá
floti sem þar er syðra eru þau skip,
sem afgangs eru þegar séð er fyrir
öðrum þörfum. Ef þau hefðu ekki
verið send þangað suður mundu þau
liggja aðgerðalaus heima í höfn. Auk
þess eru mörg þessi herskip gömul,
sem hætt yrði að nota áður en árið
er liðið, sakir þess að vér þurfum á
skipshöfnunum og foringjunum að
halda til að gera út uý skip, sem
verið er að byggja. Vinum og ó-
vinum getur hætt til að gera of
mikið úr að þessi skip farist, en það
tjón er ekki mikils virði, ef hægt er
að bjarga skipshöfnunum, og það
hefir oftast nær tekist.
Vér munum einnig láta margt
manna á landi, en þjóðin má treyta
þvf, að Kitchener lávarður hefði ekki
sent lið þangað suður, ef þurft hefði
á þvi að halda i Frakklandi, og að
hann hefir athugað gaumgæfilega hvað
við lá þar syðra.
Hvað er i aðra hðnd.
Þeir sem einblina á tjónið mega
ekki gleyma því hvað er í aðra hönd.
Herinn og flotinn eiga ekki eftir
nema fáeinar milur til að vinna
rneiri sigur en dæmi eru til í þess-
ari styrjöld. Þegar eg segi sigur,
þá á eg ekki við samskonar sigra
og blöðin eru full af. Með orðinu
sigur meina eg fullkominn sigur —
sigur, sem gerir úti um örlög heilla
þjóða, og styttir styrjöldina.
Þegar vér höfum náð þessum fáu
mílum verður Tyrkjaveldi úr sög-
unni, her og floti óvinaþjóðar eyði-
lagður, heimsfræg höfuðborg unnin
og að líkindum bætast oss þá vold-
ugir bandamenn.
Vér eigum harða baráttu fyrir
höndum, verðum að leggja mikið í
hættu, en þegar sigur er fenginn
mun hann bæta það alt. Viðureign-
in á Gallipoliskaga er aukaatriði i
þeim hildarleik, sem nú er háður,
en úrslit hennar eru nátengd úrslit-
unum á aðalvigstöðvunum, hvort
heldur litið er á þau frá hernaðar-
legu, pólitisku eða fjárhagslegu sjón-
armiði. Gegnum mjóddina á Hellu-
sundi og yfir hálsana á Gallipoli-
skaga liggur aeinasta leiðin til sig-
urs og friðar.
Flugvélaárásin
á Karlsruhe.
Frá Amsterdam er simað til enskra
blaða, að »Kölnische Volkszeitung*
skýri frá flugvélaárásinni á Karslruhe
á þessa leið:
Klukkan hálf sjð að morgni sást
ein flugvél uppi yfir borginni, en
brátt komu fleiri fljúgandi og stað-
næmdust. Borgarbúar flyktust út til
að horfa á vélarnar, þvi þeir ætlnðu
þær þýzkar. En þá kváðu við lúðr-
ar í borginni til merkis um að hætta
væri á ferðum. Létu nú flugvélarn-
ar rigna niður sprengikúlum. Rak
nú hver sprengingin aðra og reykj-
arstróka lagði upp i loftið viða um
borgina. Borgarbúar æðruðust og
flýðu niður i kjallara og létu dauða
menn og særða liggja þar sem þeir
voru komnir. Flugvélarnar hurfu á
brott um klukkan átta.
Höfðu þær gert mikinn usla viða í
borginni. Meðan þær voru uppi
yfir borginni, var skotið á þær úr
byssum sem höfðu verið settar nið-
ur til varnar flugvélum.
Svíadrotning var stödd í Karls-
ruhe meðan á árásinni stóð og komu
sumar sprengikúlurnar niður skamt
frá höll þeirri sem hún bjó í.
Tyrkland og Búlgaría.
Ensk blöð frá 19. þ. m. skýra frá
því að fullnaðarsamningar muni nú
Fundur
verður haldinn í
,Hvítabandmu‘
mánudaginn 28. júni kl. 8*/^ síðd.
i húsi K. F. U. M.
Málefni á dagskrá, sem alla félaga
varða, og því áríðandi að fund-
urinn verði vel sóttur.
Stjórnin.
vera komnir á milli Tyrkja og Búl-
gara um það að Tyrkir láti af hendi
við Búlgara alt land fyrir vestan
Maritzafljótið og þar á meðal Adrian-
opel. Var sagt að Tyrkir væru þá
dagana að flytja setuliðið úr kastal-
anum.
Sendiherrar bandamanna i Sofiu
hafa sent Búlgaríustjórn orðsendingu
út af þessu máli ög svaraði utan-
rikisráðherrann þeim aftur, en ekki
vissu menn hvað þeim fór í milli.
Þjóðverjar
búnir viO öOrum vetrarhernaOi.
Fyrirspum var gerð um það í
þýzka þinginu hérna um daginn,
hvort hernum hefði verið séð fyrir
sæmilegum hergögnum framvegis.
Hermálaráðherrann svaraði og
sagði að Þjóðverjar hefðu aldrei ver-
ið jafn vel út búnir og nú, og hefði
herstjórnin séð fyrir nægum her-
gögnum til langs tíma. T. d. kvað
hann nú alt til búið undir annan
vetrarhernað ef á þyrfti að halda.
Svar Þjóöverja.
Nú er talið vfst að Þjóðverjar
muni gera miklar tilslakanir i næsta
svari til Bandarikjanna. Er von á að
það verði birt innan skamms.