Morgunblaðið - 06.02.1916, Page 7
MORGUNBLAÐIÐ
7
Biðiið kaupmann yðar um
.>Sanital“ * „61obe“
Vindla.
Búnir til af van der Sanden & Co.
Rotterdam.
-
frh. af bls. 2.
en vikapilturinn stóð fyrir framan
^yrnar með ljósker í hendi. Við
hirtuna af því sá eg hvar faðir minn
Sat á hestbaki. Hann var í stórri
kápu 0g var hún nú hvít af snjó.
— Komdu hérna drengur minn,
®*lti hann. Hann talaði hægt og
Það var eins og hvert einasta orð
ntsti hjarta mitt — — —.
Taktu við þessu! — Nú áttu
þá — —, Hn hugsaðu um það —
—. Líttu á mig!
Og augnaráð hans smaug mér i
8egnum merg og bein.
— Hugsaðu um það áður, en þú
eyðir þeim, hvað faðir þinn heíir
°rðið að hafa fyrir því að afla
þeirra.
Hann keyrði hestinn sporum og
h^arf út í myrkið, storminn og
hríðina.
I rústum.
Spænskur rithöfundur, Gomez Car-
Hlo að nafni, hefir dvalið í Frakklandi
trm árs skeið sem hernaðar-fróttaritari.
Öann hefir haft leyfi 'yfirvaldanna til
þeas að ferðast fram og aftur um víg-
V0hina, og til borgarrústanna í Norð-
'tt-Frakklandi. Hefir hann nú nýlega
Sefið út bók um það sem hann hefir
Seð 0g heyrt og er lokið á hana miklu
lofsorði. Bókin heitir »í rústum« og
er þetta kafli úr henni.
Höfundurinn er staddur á hæðunum
hJá »Le Grand Couronne« á vígvellin-
,tri hjá Nancy og hann skrifar f
^hinisbók sína:
Eg stend hór og stari. Eg só
eins gráleitan himin og lokaða
8Íónarrönd og svo þetta bylgjumynd-
aha landslag framundan — autt og
pö8Ult, en þó veit eg að þar úir og
8rúir af fallbyssum, sem maður sór
ekki.
.. j þessum ófriði, sem er gagnólíkur
fyrri ófriðum, sór maður minst
^ úfriðnum sjálfum.
b'allbyssurnar eru grafnar í jörð nið-
• hermennirnir einnig. Fyrirskip-
a,1|r liðsforingjanna heyra eigi aðrir en
^eir> sem eiga að heyra þær, því þær
-rast rneð talsíma, sem einnig er graf-
j n í jörð niður. En á eftir þeim
. rirskipunum umhverfast iður jarðar-
ar °g eldstrókar teygjast hátt á
teinti upp, eins og eldgos.
>etta er einkennileg styrjöld og það
®kki ina Valið nafn að nefna hana
5*°ldvörpu-styrjöldina«. Ekkert sézt
^a gerist á yfirborðinu. En oft á
°ft á klukkustund, jafnvel oft á
aj. eru gerðar ægilegar sprenging-
‘ Hermennirnir falla þúsundum
lík an skotgrafirnar fyllast svo af
j Uta> hinir lifandi komast þar ekkl
hiált ^ 8ær ^ar skotið niður þýzkt
ahús hórna í nágrenninu. Tvö
hundruð hermenn lágu lík undir
rústunum. í dag hafa Frakkar rutt
staðinn og gert við þakið og < nótt
eiga þeir að sofa þar, og eiga það á
hættu að sprengikúlur Þjóðverja muni
vekja þá fyrir dagmál og senda þá
yfir í annan heim. — — —
Eg gægist aftur fyrir brjóstvarnirn-
ar og bregð sjónaukanum fyrir augun.
Fram á sléttunni só eg blóðpoll, hjálm
og gráan einkennisbúning.
— Þarna llggur fallinn maður. —
Fallinn Þjóðverji? hrópa eg.
— Já, hann hefir legið þarna síðan
í morgun.
— Hvers vegna er líkið ekki sótt?
— Yegna þess að það er lífsháski
að koma fram á sléttuna á daginn.
Yið sækjum ekki fallnsý menn fyr en
á kvöldin.
En á hinni miklu, auðu og brenni-
merktu slóttu var þessi dauði maður
hið eina, sem minti mann á lífið.
I morgun var þessi Þjóðverji hraust-
ur og glaður, og nú liggur hann þarna,
sem áta fyrir hrafana. Og Frakkar
þeir, sem hér eru hjá mór, reykjandi
og talandi eins og ekkert væri um að
að vera, liggja ef til vill fallnir á morg-
un eins og hann. Victor Hugo sagði
satt: Mannslát er alvarlegur atburður
. . , Eg hefi gert mér algerlega ranga
hugmynd um ófriðinn og það særir
hjarta mitt. Eg hélt að þar kæmi í
ljós hugrekki og hreystl manua, en
svo er eigi.
Mór verður litið á Sarrail hershöfð-
ingja og þegar eg virði hann vel fyrir
mór, þá só eg raunalegt bros á andliti
hans, eins og hann vildi segja:
— Mór væri það nær skapi að berj-
ast eins og fornmenn, að þeysa um
vígvöllinn á löðursveittum hesti og
»höggva raann og annan« í stað þess
að skríða hór í holum neðanjarðar eins
og moldvarpa. —
En hvað mór þykir vænt um hann
fyrir þetta bros. Þetta talandi bros
er — eins og Ruyard Kipling hefir
nýlega sagt — sverð og skjöldur frönsku
hermannanna. Það er ættararfur hins
gallo romanska þjóðflokks og hefir
fylgt lionum í ótal liðu. Þess vegna
getur hin þrautreynda franska þjóð
enn þá brosað mitt á meðal rústanna.
Þetta bros er djarít og skýtur neist-
um hins stálharða hugrekkis.
Hvar sem maður kemur (og þó eink-
um í hóraðinu hjá Marne) sór maður
það fljótt, að innrás Þjóðverja í ágúst-
mánuði 1914 hefir komið fbúunum
álfka að óvörum eins og hraunleðjan
úr Vesuvius kom Pompej-búum að
óvörum fyrir 1800 árum. Þess sjást
alls staðar merki að fbúarnir hafa orðið
að flýja sem fætur toguðu — og orðið
að skilja alt eftir. — Kenjar eldsins
eru óskiljanlegar og merkilegar. Það
er mælt, að f hvert skifti sem skógar-
brunar verða í Kanada, þá standi eftir
nokkur furutró, græn og óskemd. —
Hór befir eldurinn ekki veriðjafn hlíf-
inn. Hann hefir að eins skilið eftir
fánýta hluti, mynd á vegg eða jurta-
pott í glugga. A einum stað sá eg
gauðalitna karlmannshettu hanga á
kolsviðnum vegg. A öðrum stað sá eg
brúðu í bleikrauðum kjól sitja á hálf-
brunnu stólhægindi.
Ótal hugsanir brjótast í gegnum
heila manns. Hvar er nú maðurinn,
sem flýði án þess að taka með sór
hettuna sína? Og hvar er nú litla
stúlkan, sem sklldi eftir brúðuna sfna?
— Hver veit það? — Hver getur
svarað? — Margir hafa mist alt, sem
þeir áttu; margir hafa mist nánustu
ættingja sína og margir hafa mist vit-
ið.-----
Miðaldra kona, með ógreitt hár og
klædd í fatagarma, ráfar um meðal
rústanna af herragarði nokkrum. Það
má þó sjá það á henni, að hún má
muna tvenna tímana. Augnaráð henn-
ar er dauft og það er eins og hún
horfi út í bláinn. Hún grefur með
höndunum í öskunni.
— Sko! segir hún og hampar ein-
hverjum hlut framan í fylgdarmann
minn. Sko, þetta er alt, sem þeir
hafa skilið eftir handa mór . . .
Mjaltakona gengur þar um, stað-
næmist og hristir höfuðið.
— Veslingur! segir hún. Hún hefir
sóð mann sinn lifandi brendan inni og
sonur hennar, sem var á herskyldu-
aldri, var skotinn — bundinn við tró
hórna í garðinum. — — — Fyrir
þrem mánuðum var hún auðugasta
konan í þessu héraði og eg sá hana
daglega aka í bifreið !!
Mörgum sinnum hafa yfirvöldin
fengið hana til þess að setjast að hjá
góðu fólki eða á sjúkrahæli, en hún
hefir jafnharðan laumast attur til rúst-
anna — eins og bún só að leita hinn-
ar glötuðu gæfu.
Skrá
yfiir íslenzkar iðnaðarvörur seldar á
Bazar Thorvaldsensfélagsins
árið 1915. kr. au.
Vetlingar 890 pör.
Sokkar SS9 —
Hyrnur og sjöl 160 st.
Band fyrir S77-41
Vaðmál — 221.12
Nærfatnaður 73 st- 373.25
Kvenhúfur 704 —
Abreiður 4 — 59.70
Ljósdúkar 63 — 372.29
Kommóðudúkar 29 — 140.86
Ymsar hvítarbród.288 — 776.13
Mislitur útsaumur 66 — 334-93
Hekl 64 — 131.36
Silfur-belti 3 — 49.00
— beltispör 2 — 48.00
— brjóstnælur 3 S — II7-I5
— millur 16 — 16.00
— munir ýmsir 33 — 126.75
Spænir 26 —
Útskornir munir 81 — 381.89
Svipur 16 — 92.07
Sútuð skinn 11 — 83.25
ísl. skót 257 pör.
Ótalið er ýmislegt smávegis.
Alls selt á árinu fyrir kr. 8572.40
sem er miklu minna en vant er af
því að svo lítið hefir verið af út-
lendum ferðamönnum.
Þó hefir sala á ullarvinnu og hann-
yrðum aukist til muna, af því að
hérlendir menn hafa séð sér hag í
að skifta við Bazarinn með þessar
vörur. En af þeim vörum, sem
ferðamenn helzt kaupa, svo sem út-
skornum munum, silfursmíðum, sút-
uðum skinnum o. fl. hefir selst
þeim mun minna.
Framfaratal.
A. : Mikill munur verður það fyrir
sveitamanninn að geta fengið nýj-
an fisk, eins og verður þegar
járnbrautin kemur.
B. : Ætli það verði nú ekki seint, sem
þeir fá nýjan fisk í sveitunum;
hitt þykir mór líklegra, að
nýr fiskur hætti alveg að fást í
Reykjavík, þegar sjávarútvegur-
inn hór í bænum og grendinni
verður kominn á] ennþá hærra
stig.
A. : Þá verður það ekki lítil framför,
þegar Reykjavfk verður raflýst
og rafhituð. Birtan hollari og
hitinn; brunahættan miklu minni;
minna k^ef í bænum; ek-kert sót,
enginn reykur og engin öskuverk
handa kvenfólkinu. Það verður
öðruvísi kynslóð sem vex upp
hér í hollum heimkynnum þá.
B. : Stórt væri það framfaraspor, satt
er það, svo stórt að mér virðist
svo sem verði að spyrja, ekkí
hvað það kosti að koma á raf-
hitun, heldur hvort það só með
nokkru móti kleift. Eu skyldi það
nú samt ekki verða seint sem
Reykjavík verður rafhituð ? Fyrst
er gasið, bruninn síðast mun ekki
hafa þótt nógu stór; og svo er
það svo ábatasamt að selja kol,
jafnvel þó að það só ekki mikið
í þeim af vatni.
5. febrúar.
H. P.
Bréf konsúlsfrúarinnar.
Meðal bréfa þeirra, sem bandamenn
fundu á skrifstofu þýzka ræðismanns-
ins í Saloniki, var eitt frá k»nu hans.
Hafði hún nýskrifað bréfið, en ekki
sent það, þegar ræðismaðurlnn var
tekinn fastur. í brófinu stendur þetta:
»Grikkir eru sú versta þjóð, sem
hugsast getur. Eg mundi verða glöð
ef bandamenn yrðu yeknir úr Saloniki,
en eg mundi verða miklu glaðari ef
Grikkjum yrði algerlega útrýmt. Eg
hefi megnustu fyrirlitningu fyrir
grísku þjóðinni.«
Bretar hafa látið taka ljósmynd af
brófi þessu og látið prenta brófið f
mörgum blöðum. Þykir Grikkjum þetta
helzt til harður dómur, sem frúin
hefir látið uppi.
Hér með tilkynnist vínum og vanda-
mönnum að jarðarför dóttur minnar
elskulegrar Vigfúsinu Einarsdótt-
ur, sem andaðist á Vifilstöðum 30.
f. m. er ákveðin að fari fram mánu-
daginn 7. þ. m. kl. II. Líkræða flutt
i þjóðkirkjunni.
Ingibjörg Vigfúsdóttir.
Hjer með tilkynnist vinum og vanda-
mönnum að maðurinn minn elskuleg-
ur, Jðn Sigurðsson, andaðist að heim-
ili sinu Austurhverfi 9 í Hafnarfirði,
mánudaginn 31. janúar.
Jarðarförin fer fram á miðvikudag-
inn 9. þ. m. og hefst með húskveðju
kl. II1/, frá heimili hins látna.
Hafnarfirði 5. febr. 1916.
Hólmfriður Magnúsdóttir.