Morgunblaðið - 18.08.1925, Side 3

MORGUNBLAÐIÐ
MORGUNBLAIH.
Rtoínandi: Vllh. Flnaen.
ÚtKefandi: PJela* 1 Reykjaílh.
Stitetjðrar: Jón KJartansBon,
Valtýr Bt«f*ns*on.
Angrlýsingastjðrl: B. Hafborg.
Bkrifatofa Auaturatrœtl 8.
Slmar: nr. 498 ogr B00.
Auglý»inga»krif*t. nr. Í00.
Htlmailmar: J. KJ. nr. 74*.
V. St. nr. 1**0.
B. Hafb. nr. 770.
Áakriítagjald innanlanda kr. 2.00
á. mánuCi.
Utanlatíds kr. 2.60.
I lauaaaölu 10 aura eint.
ERLENDAR FREGNIR.
Khöfn, 16. ágúst. FB.
Ekuldamál Belga og Bandaríkj-
anna.
Símað er frá París, að alvar-
legur ágreiningur sje kominnupp
á milli Belga og Bandaríkja-
manna út af samningunmn um
afborganir á skuldum Belgíu.
Belgísku nefndarmennirnir, undir
förustu Theunis, hafa hœtt samn-
ingaumleitunum í Washington,
vegna kröfuliörku Bandaríkja-
manna.
Bankalög Grikkja.
Bímað er frá Aþenuborg, að það
hafi verið leitt í lög í Grikklandi,
að það varði dauðahegningn, ef
bankastjórar geri sig seka um
gengisbrask.
Finnlandsbanki lækkar forVexti.
Símað er frá Helsingfors, að
Fínnlandsbanki hafi sett forvexti
niður í 8 úr 9%.
Rannsókn kolaiðnaðarins breska.
Símað er frá London, að Bald-
win neiti verkamönnum um þátt-
töku í nefnd þeirri, er rannsaka
á kolaiðnaðinn.
; Khöfn 17. ág. ’25. FB.
Chaplin veikur.
Símað er frá Los Angelos, að
kvikmyndaleikarinn Charlie Chap-
lin sje hættulega veikur.
Járnbrautarslys enn í Frakklandi.
Símað er frá París, að 2 hræði-
leg járnbrautarslys hafi orðið fyr-
ir utan borgina. Lestirnar keyrðu
hvor á aðra af afskaplegum hraða.
Sumir vagnarnir fóru í smámola
og kviknaði í þeim. Tíu lík hafa
fundist. Svo margir særðust, að
“ekki hefir enn orðið tölu á komið.
Hótanir Stinneserfingjanna.
Símað er frá Berlín, að Stinnes-
erfingjarnir hóti að lýsa sig gjald-
þrota, vegna harðýðgi skuld-
heimtumannanna og fjeflettingar-
tilrauna stórbankanna.
Hátíðahöld í Bryssel.
Símað er frá Bryssel, að hálf
miljón verkamanna hafi haldið há-
tíðlegt 40 ára afmæli hins belgiska
socialdemokrati ’s- með mikilli
skrúðgöngu, er var margar mílur
á lengd.Fjögur þúsund fánar voru
bornir af þátttakendum. Ræður
hjeldu Vandervelde, Henderson o.
fleiri.
Talsímar í járnbrautarlestum.
Símað er frá Hamborg, að tal-
símum hafi nú verið komið fyrir í
lestunum, sem fara milli Ham-
borgar og Berlín.
FRÁ VESTMANNAEYJUM.
Þjóðhátíðin.
Vestmannaeyjum 17./8. ’25. FB.
Þjóðhátíðin hófst hjer í gær um
hádegi og var haldin í Herjólfs-
dal. Voru um 100 tjöld í dalnum.
Kristinn Ólafsson bæjarstjóri setti
hátíðina. Síðan var þreytt lang-
stökk með atrennu. Gísli Finsson
Knud Zitnsen
borgarstjóri
fimtugur i g»r.
í gær átti borgarstjóri, Knud
Zimsen, 50 ára afmæli. En ekki
væri til neins, að halda því fram,
ef ekki segðu kirkjubækur til um
það, því maðurinn er enn hinn
stökk 6,05 stikur, Páll Scheving unglegasti, kvikur á fæti sem tví-
5,95, Steinn Ingvarsson 5,67. Þájtugur væri, og ó'líkur því að eiga
var stangarstökk. Friðrik Jesson að baki sjer hálfa öld.
stökk rjettar 3 stikur, Jónas Guð-1 Zimsen borgarstjóri hefir yfir að
mundsson 2,70, Óskai Valdimars- iangan og mikinn starfsdag.
son 2,65. Fyrstur í hástökkinu var jiann hefir verið einn þeirra
Páll Scheving, stökk 1,60 stikur, Jnanna) sem hrint liefir verkum í
Gísli Finsson 1,55, Steinn Tngvars- framkvæmd og gerbreytt ýmsu til
son 1,40. 100 stilcu hlaupið vann bóta 0g lþað or merkilegt, að ná-
Huxley Ólafsson úr K. R. á 12,8 ^ ioga bR hans störf, eða um 23 ára
sek, annar \arð Páll Scheving og sker<5, hafa verið óslitið í þjónustu
þriðji Magnús Einarsson ur K. R. þessa bæjar. Hann gekk í þjón-
K. R. menn tóku aðeíns þátt í 100 ^ustu hans 1902 og hefir æ síðan
stiku hlaupinu. Öðrum áþróttum Jinnjg honum í einhverri stöðu, og
varð frestað, verða þreyttar í dag. stundum m;irgum j einu. Hann
L°ks hófst hinn margþráði kapp- hefir haft á höndum hin mestu
leikur á milli K. R. og úrvalsliðs trúnaðarstörf, verið byggingarfull-
lýs og Þórs. Leikurinn var mjög trui) heilbrigðisfulltrúi, bæjarverk-
fjörugur og harðvítugur og lauk frægingur) og nu siðast, um nær-
með jafntefli 1:1. felt 11 ára skeið, borgarstjóri. Er
Hafa K. R. menn nú háð þrjá ’auðsætt að ekki þarf annað en
erfiða kappleiki á þremur dögum í að benda á þetta til þess að sýna
íöð, enda lúnii. Ahoifendur voru og sanna) að störf þessa manns
yfir 1000 og skemtu sjer ágætlega. hafa gefíst vel Því ólíklegt er? að
Aðalræðuna á þjóðhátíðinni hjelt bæjarbúar hefðu falið þeim manni
Johann Jósefsson alþingismaður. hvert trúnaðarstarfíð) eftir annað
Söngflokkur undir stjórn Bryn- og síðast gert að æðsta ráðanda
jólfs Sigfússonar kaupmanns söng jbæjarinS; sem ekM hefiði sýnt nokk
mikið og vel um daginn. - K. R. urnveginn ótvírætt, að væri trausts
mönnum hefir verið prýðilega vel þeirra makiegur.
tekið hjer. í gærkvöldi var þeim
haldin veisla og þakkaði bæjar- yrði alt of lan£f að
stjórn þeim fyrir komuna og fagr- re^'a bler eða tilgreína allar þær
an og góðan samleik. Erlendur framkvæm(lir’ sem Knud Zimsen
Pjetursson þakkaði íþróttafjelög- htefir verið mð.riðinn £yrir bæjar'
unum ágætar viðtökur. _____ ins öönd, þessi 23 ár, sem hann
Vellíðan. g hefir verið starfsmaður lians. Var
,það líka gert allítarlega hjer í blað
< (Samkv. símtali í gær.) inn fyrir 3 árum, þá er borgar-
Hún átti að byrja á laugardag, sti<iri hafði verið 20 ar í þjónustu
en þá var vont veður, rigning og bæíarins- En a Það má þó drepa,
stormur, svo henni var frestað aS hann hefir mælt upp og gert
þ.angað til á sunnudag. Rættist nPPdratt af miklum hluta af bæn-
vel úr veðri þann dag, og varð um> sa^ fyrir nm l,ann nmbúnað,
ágætt þegar á daginn leið. Mátti sem gerðnr var a Laugunum fyrir
segja að Eyjaskeggjar hefðu flutt 20 árnm °£ enn stendnr óbreyttur,
sig búferlum inn í Herjólfsdal, ]a"ði f.vrsta holræsið, sem lagt var
þjóðhátíðardaginn. Þar stóð tjald h-ier 1 bæ’ °" bótti bá mikið mann-
við tjald, og töldu menn nálægt \virki> sefið ' bygginganefndinni
100 tjöld í dalnum. Var mikill óslitið 1 20 ár ^ngi byggingar-
mannfjöldi samankominn þar inn- fnlltrni> verið bæjarverkfræðingur
frá. Jóhann Jósefsson alþingism. °S á sama tíma heilbrigðisfulltrúi,
flutti ræðu. — Margt var til skemt átt mikinn þátt og góðan í því, að
unar, söngur, íþróttir sýndar, og |Vatn fíekst tif bæjarins úr Gvend-
a<5 lokum dansað fram á mánu- arhrunnum, haft á hendi samninga
dagsmorgun. Má nærri geta, hvort *?erð ýmsa og umsjón með hafnar-
unga fólkið hefir ekki skemt sjer ?erðinni, og svo framvegis. Þarf
vel í Herjólfsdal, — því dalurinn ekki annað en drepa á þessi fáu
er yndislega fagur og vel lagaður atriði til að benda á, að bærinn
til skemtistaðar. ' muni hafa tekið miklum og örum
Þurldeysið er mjög bagalegt í stakkaskiftum þann tíma, er Kn.
Eyjum. Er nærri helmingur af ^imsen hafði með höndum allar
fiskinum óþurkaður ennþá! — f helstn framkvæmdir hans. Að vísu
vikulokin verður farið að síga í er l)að ofmælt, að þakka borgar-
björgin eftir Fýlnum.. — Heilsu- stí6ra einnm allar l)íer fram-
f;irið er gott kvæmdir, sem hjer hafa orðið síð-
ustu 20 árin. En um hitt verður
—-----»-♦—------- ekki deilt, að hann á sinn góða
Jiáttr- í þeim, og margar munu hafa
Met í keyrsluhraða. á honum mætt manna mest.
. .Bílkeyrslumaður einn nafnkunn- f borgarstjóratíð Kn. Zimsens
ur, Malcolm Campbell, hefir ny- skullu yfir þetta land og þennan
lega sett met í keyrsluhraða. Hann bæ, einhver hin mestu kreppu- og
fór 1501,4 enskar mílur á klukku- erfiðleikaár, sem við höfum af að
stund, eða yfir 230 kílómetra. jsegja. A!t verðgildi gerbreyttist.
I Sá sem var ríkur í gær, var öreigi
Rússabolsar jj dag. Bæjarsjóður fjekk að kenna
eru nýlega byrjaðir að selja hús- á þessu eins og aðrir. Fjárhagur
gögn keisaraættarinnar á opinberu hans þrengdist að mun, skuldir
uppboði.Fyrsta daginn seldist fyr- Iians uxu, og það því fremur, sem
ir miljón gullrúbla. liann hafði þá með höndum stór-
|elt og dýrt fyrirtæki, byggingu
rafmagnsstöðvarinnar.
Andstæðingar borgarstjóra hafa
mjög látið hátt um hina lakari að-
stöðu fjáimála bæjarins, og talið
hana vera fjármálastefnu hans að
kenna eða öllu heldur stefnuleysi.
Hjer skal nú ekki skotið neinum
skildi fyrir borgarstjóra í þessu
■ efni. En augljóst mál er það, að
nokkuð er annað að fara meö fje
bæjarins, þegar alt leikur í lyndi
og lítið er gert, eða þegar dæma-
laus kreppuár dynja á, gjaldþol
íbúanna bregst og jafnframt er þó
staðið í miklum framkvæmdum.
, Og ósjeð er, að afkoma bæjarfje-
lagsins hefði verið betri, en nú er,
þó aðrir hefðu farið með æðstu
(stjórn bæjarins, þessi undanfarin
byltinga- og kreppuár. En um eitt
eru þó allir sammála, þegar um
borgarstjóra er að ræða, sem sje
það, að liann sje óvenjulega dug-
legur og afkastamikill maður.
Þó starf borgarstjóra hafi aðal-
(lega beinst í þágu bæjarins til verk
|legra framkvæmda, þá hefir hann
og komið allmikið við sögu ýmsra
annara mála í bænum. Mun hann
hafa verið mikið viðriðinn alt starf
K. F. U. M. frá því fyrsta, og til
þessa dags. Og víðar • mun hann
hafa lagt til dugnað sinn og fram-
takssemi, þó þess sje ekki hjer
getið.
Borgarstjóri hefir nú senn setið
? borgarstjóraembættinu í 12 ár,
pða tvö kjörtímabil. Var hahn
fyrst kosinn 1914, og síðan endur-
kosinn 1920. Var þá í kjöri á móti
honum Sigurður Eggerz banka-
stjóri, og var sú kosningahríð all-
heit á báða bóga. Sennilegt er, að
borgarstjóri eigi eftir að liafa
þetta starf á höndum þriöja tíma-
tbilið enn, ef hann bíður sig fram,
sem líklegt er. En um það skal
engu spáð að sinni.
I gær heimsótti fjöldi manna
borgarstjóra svo sem að líkindum
iætur. Meðal þeirra, sem komu og
árnuðu honum heilla í framtíðinni
yoru forsetar og ritarar bæjar-
stjórnarinnar. Þá kom og sendi-
íiefnd frá stjórn sunnudagaskóia
K. F. U. M. og færði honum vand-
aða gjöf.
Töltið enn.
Þótt jeg sje lítill hestamaður
í þeim skilningi, sem venjulegast
er lagt í það orð, skal jeg þó
leyfa mjer að leggja fáein orð í
belg út af umræðum þeim sem
orðið hafa um töltið milli þeirra
Dan. Dan. og J. H.
Jeg vona að jeg geti borið frið-
arorð á milli, enda þótt jeg strax
lýsi því yfir, að jeg er samdóma
J. H. um það, að tölt sje hraður
seinagangur, og gæti jeg fyllilega
undirskrifað grein hans í Mbl., að
undantekinni síðustu málsgrein-
inni.
Grein Dan. Dan. um töltið í
bókinni „Hestar“ mundi jeg geta
undirritað, ef hann vildi layfa
mjer að strika þar út meinlokuna
um framfótabrokkið með aftur-
fótaskeiðinu. Aðalniðurstaðan, er
hann kemst þar að, að töltið sje
sambland af skeiði og brokki, er
að mínu viti rjett.
Jeg fullyrði það, að þessum
tveim góðu hestamönnum jberi
s
mjög lítið á milli annað en nokk-
ur misskilningur, er stafar af því,
að hvorugum er fyllilega ljóst
hvað seinagangur er.
Öllum virðist ljóst, að á skeiði
hreyfi hesturinn samhliða ,fæt-
urna í senn, eða því sem næst,
h. frf. -f- h. aftf. og v. frf. -j-
v. aftf, en á brokki ósam-
hliða fæturna, h. frv. -f- v. aftf.
og v. frf. -f h aftf. Þess-
o o
vegna heyrast aðeins tvö hófhljóð,
þegar hesturinn er á fullu skeiði
eða fullu brokki á hörðum vegi.
Á seinagangi er fótaburðuriim
þannig, að hesturinn flytur til
skiptis samhliða og ósamhliða
fætur, h. frf. -j- h. aftf., v aftf.
-j- h. frf, v. frf. + v. aftf. og h.
OOOOOOOO
aftf. 4- v. frf. T / 1 \
1 OOOOOOOO
Hesturinn hefir altaf á lofti
framfót og dfturfót í senn, þ6
þannig, að annar er að lyftast frá
jörðu, en hinn að færast fram.
Hinir fæturnir tveir eru samtímis
á jörðu, annar nýkominn niður,
hinn i fráspymu. Þegar hestur
er á fullum seinagangi heyrast
4 hófhljóð með hjermnbil jöfn-
um millibilum.
Að fótaburðinum til er seina-
gangur því beinlínis „sambland
af skeiði og brokki“.
Teljum við nú hófhljóðin á
tölti, mun það sýna sig, að þau
sjeu 4, eins og á seinagangi, að-
eins eru millibilin mun styttri af
því að hesturinn ber óðar á.
Þegar nú J. H. segir að tölt
sje hlaup á seinagangi, Dan. Dan.
að það sje sambland af skeiði og
brokki, og jeg hefi nú sýnt fram
á„ að seinagangur sje að fóta-
burði til sambland af skeiði og
brokki — þá vona jeg að allir
sjái, að ekkert ber á milli — ann-
að en flýtirinn.
Jeg býst fastl. við, að Dan. Dan.
gangi aldrei inn á það, að hestar
hlaupi á seinagangi og það get jeg
fyrirgefið, því það fer illa. í eyra.
Hraður seinagangur er víst litlu
betrh, og orðið seinagangur finst
jafnvel ekki í „Hestum“, hvernig
sem leitað er. — Yæri nú ekki
rjettast að útrýma þessu leiða orði
einnig úr mæltu máli og setja í
staðinn orðinn fetgangur? Góðir
hestamenn fara oft fetið eða fet
fyrir fet, og lir þvi að sumir hest-
ar eru hraðari á fetinu en aðrir,
mætti vel tala um hraðan fet-
gang-
Þegar svo næst verður tilrætt
um það hvað tölt sje, teldi jeg
betur fara á því, að ikalla það
hraðan fetgang en sambland af
skeiði og brokki.
Magnús Einarson.
Kafli úr fyrirlestri,
fluttum á Skála undir Eyjaf jöllum,
17. júní 1925.
Kyofur tímans kalla að með
nauðsyn aukinnar þekikingar á
garðyrkju, samfara trjá- og
blómarækt.
Of víðá, bæði í kaupstöðum og
sveitum þessa lands sjást ennþá
bæði matjurta,- trjá- og blóma-
garðar, sem bæði bera vott um
hirðuleysi og þekkingarskort á
þessu sviði. Væri nú ráð í tíma
teldð fyrir almenning að fara að
athuga þetta eitthvað meir en.