Morgunblaðið - 17.12.1926, Síða 3
UOPCTTvm A RTP
9
X.
MORGUNBLAÐIÐ
Stofnandi: VilU. Finsen.
Útgefandi: Fjelag I Reykjavlk.
Ritstjórar: Jón Kjaitansson,
Valtýr Stefánsson.
Augrlýsingastjóri: E. Hafbergr.
Skrifstofa Austurstræti 8.
Sími nr. 500.
Auglýsingaskrifst. nr. 700.
Heimasíinar: J. Ivj. nr. 742.
V. St. nr. 1220.
E. Hafb. nr. 770.
Áskriftagjald innanlands kr. 2.00
á mánuði.
Utanlands kr. 2.50.
í lausasölu 10 aura eintakiö.
„BALHOLM“-STRANDIÐ.
□ BC
Lík Theodórs Bjarnar
fundið.
ERLENDAR SÍMFREGNIR
Khöfn, PB. 1G. des.
FRÁ ÞÝSKALANDI.
Símað er frá Berlín, að ríkis-
lcans.larinn hafi boðið jafnaðar-
inönnnm að taka ]>átt í st.jórn ríkis-
ins. Tilfrangur ríkiskanslarans með
hoðí þessu er að 'koma í veg fyrir,
að jafnaðarmenn beri fram tillögu
"Um van t raustsyfirlýsingu,, en áform
þeirra er að bera hana frara af þeim
•orsökum, að þeir óttast, að stjórnin
hafi í hvggju að leita. fraravegis
•stuðnings þýskra þjóðernissinna.
-íafnaðarmenn telja sig vera fúsa til
þess að taka þátt, í stjórn ríkisins,
en heimta að núverandi stjórn segi
af sjer, og verði síðan ný stjórn
mynduð með aðstoð ]>eirra. Demo-
kratar krefjast þess, að ríjðstafanir
verði gerðar til þess að köma í veg
fyrir, að liðsforingjar í ríkisvarn-
arliðinu styðji undirróður hægri-
manna gegn lýðveldinu og hóta því,
að öðrum kosti að taka ekki þatt í
TÍkisstjórninni framvegis.
Undanfarna daga hefir farið
fram leit vestur á Mýrum, að líkum
og öðru því, er finnast kynni úr
norska skipinu ,,Balholöi“, sem þar
strandaði fyrir skömmu.
Leit ]>essi hefir borið ]>ann árang
iir, að fundist liefir lílc Tlieodórs
Bjarnar vershmarmanns. Var það í
Ilvaleyjum, instu eyjunni og austan
til í henni, svo hátt uppi, að mjög
fátítt ér að stórstraumsflóð , gangi
isvo hátt. Er talið sennilegt, að líkið
hafi borist innan að. látið var það
skaddað, aðeins sár á höfði. Var
það flutt heim að Vogi.
j Ekki urðu leitarmenn varir við
annað, hvorki á sjó nje landi.
| Theodórs BjarUgr verður nánar
getið lijer í blaðinu bráðlega.
Pappfr Býkamfm!
Konsept-pappír, gulur og
blár.
Ritvjela og skrifpappir
Umslög, ódýr.
Kápupappír og Karton.
Þerripappfr
Fjölritunarpappír
ísafoldarprentsmiðja h.f.
L Vísir
Sýnishorn aff vöruverðii
.ALÞÝÐUBLAÐIÐ*
OG
UTANRÍKISMÁLIN.
FANNFERGIÐ
10 bifreiðar veðurteptar
austanfjalls.
f fyxrinótt voru 10 bifreiðar við
jlvesárbrú, og komust ekki yfir
lelUsheiði vegna snjóþynglsa. —•
Ioru sjö af þeim úr Reykjavík.
Bíllinn frá IMinuiborg lagði þó
if stað áleiðis hingað. En ekki
iefir heyrst, hvemig honum hef.ir
eitt af.
Einn var í gær fastur ein
tverstað hjerna megin við Kamba.
ITm 30 mauns varð að gista í
h-vggvaskála í fyrrinptt, og e>n
•ifreiðin varð að fara niður á
Syrarbakka því farþegar fengu
ikki inni við Ölvesárþrú, vegna
•rengsla.
Leitað hafði verið til G. Zoega,
egamálastjóra, þeirra erinda, að
á hinn nýkonma snjóbíl til þess
,ð fara austnr, og hafði hanu tal-
5 það auðsótt. En bíllinn er ekki
nn kominn upp ú>- skipinu, eða
rar ekki seint í gser, svo ekkert
tefir orðið af því í gtei*, að haim
'afi farið austur.
Hjer hefir og kyngt niður mikl-
itn snjó, svo að ferðir hafa tafist
■ vegnm hjer í kring. Fór bíll frá
kB.R. til Hafnarfjarðar kl. 11 í
Iffii-morgun, og kom ekki suður
fth- fyr en klukkan 1%. Várð að
aoka frá honum mest alla leið-
tta.
í gær bætti mikið snjó á, og
rn þvi lítil líkindi til, að bifreið-
•rnar hafi sig að austan neraa
Qjóbíllinn komi til. Og er nú aS
^ta hvernig *hann reynist.
Alþýðublaðið heldur áfram að
skrifa um utanríkismálin, og er
enn á sömu yillugötunni, sem það
var í upphafi. Er það þó harla
undarlegt, að blaðið skuli ekki
át.ta sig’, þar sem það viðurkennir
aðalatriði málsins: 1. Að íslaud
sje frjálst og fuilvalda ríki, og
hljóti þar af ieiðandi að liafa sín
utanríkismál, 2. Að Danmörku-sje
falið að fara með utanríkismál
tslands í uraboði þess (sbr. 7.
grein sbl.), (en þetta uinboð er
inarkað æði mikið, samanbr. 17.
gr. stjórnarskrár Lsl,,) og loks
3. Að aðalstjórn utanríkismálanna
sje í liöndum forsætisráðh. íslands;
ii a, n n beri ábyrgð, þeirra mála á
sama liátt og aðrir ráðherrar beri
ábvrgð á sínum stjórnarathöfnum.
• Þar sem nú Alþýðublaðið er
sammála um þessi aðalatriði, er
]>að undarlegt, að blaðið skuli
ékki játa, villukenningu sína um
rjett okkar, eða rjettleysi eins og
i blaðið vill halda fram, til þess
að voita móttöku sendiherrmu
annara ríkja. Blaðið lítur svo á, að
]>ar sem ísiand liefir falið Dan-
mörku umhoð til þess að fara með
utanríkismálin, sbr. 7. gr. sbl.. ]>á
sje aíleiðing þess sú, að diplo-
matískir sendimenn geti ekki ann-
ars staðar set-ið en í Kaupniamiii-
• höfn, þar sitji konungur og hirð
hans, og þar sitji utanríkisstjórn
Dana, M. ö. o. ísland hafi ekki
sjerstaldega. móttökurjett sendi-
lierra (jus passivum).
| Hjer greinir okkur á. Morgbl.
lítur svo á, að tsland liafi full-
, kominn rjett til þess að veita mót
töku sendiherrum annara ríkja.
Þann rjett fjekk það 1. desember
1918, þegar það var viður-
kent frjálst. og fullvalda ríki.
Samningurinn, sem íslaud gerði
við Dani, þegar það fól þeini tak-
markað umboð til þess að fara
með utanríkismálin, getur á engan
hátt breytt þessu ;enda. gerir hann
það ekki.
Það er rjett að vísu, að ven.j-
an er sú, að diplomatiskir sendi-
uienn eru sendir til konungs í því
landi, sem þeir eiga að vinna, í.
En hjer stendur alveg sjerstak-
lega á, þar sem konungur situr
ekki í landinu sjálfu. Aftnr á
móti situr sú ábyrga stjórn í
□
□
□□t
□
□
!□□
H ð indigolitaða
Cheviot
kavlmannafata
er enn nýkomið
Munið Franska alklæðið
10°/0 afslattur
IWolasykui* 39 aura
Alexandra hveiti 30 aura
Gold Medal
í 5 kg. ljereftspokum 3,25
Pilsbury
best 50 kg.ljereftspoki 28 kr.
Extra 50 kg. pokar 25 kr.
Rúsinur 65 aura
Sveskjur 60 aura
Strausykur 34 aura
Kartðflumjöl 35 aura
Mjólk stórar dósir frá 40 aui*.
Sultutau frá I kr. krukkaa
Consum súkkuladi 2,20
Husholdnings 1,90
Blok 1,75
Eplí blóðrauð og bragðgóð
á 75 aura
J.
Jólatrje
Jólatrjesskraut
Jólatrjesfætur
Stjörnuljós á 35 aura. kassinn
Kcrtaklemmur
w Hlt til öðkunar
Fjölbreytt úrval af tóbaks og sælgætisvörum
Bestar vörur. Best verd.
Sendisveinar Vísis fara eins og snæljós
— með vörurnar um allan bæinn. —
Verslnnln Visir.
Simi 555.
ir
JðH af jólagjöfum úr al velja.
... — Lægeta verð landsins.
landinu, og það pt hún, sem sendi
herrarmr verða að snúa sjer tib
í framkvæmdinni verður þetta að
vera þannig; öðru vísi getnr það
ekki verið.
Alþýðublaðið hefir verið óspart
á að vitna í þjóðrjettaríræðing-
inn Liszt, máli sínu til stnðnings.
En tilvitnanir blaðsins fara allar
fyrir ofan garð og neðan; þær
eru almenns eðbs, en taka ekki
hin sjerstöku tilfelli til meðferðar.
Nú vill svo til, að annar þjóð-
rjettarfræðingm*, dr. R, a g n a r
L u n d b o r g, hefir skrifað sjer-
staklega um þetta mál, sem Morg-
unbl. og Alþbl. deila mn. í bók
sinni ,,Die gegenwártigen Staaten'
verbindungen" (Berlín 1921) § 5.
tekur hann sáttmála íslands og
Danmörku, til ítariegrar meðferð-
ar. Hann skýrir sáttmálann frá
•stjónarmiði þjóðarrjettarins. Og
dr. R. Lundborg keimu* einmitt
inn á þetta atriði sjerstaHega,
rjett íslands til þess að veita
móttöku sendiherrum (jus pass-
ivum), sjá bls. 52. Þar segir haun,
áð enginn geti neitað því, að hið
fullvalda íslenska ríki hafi óskor-
inn viðtökurjett sendiherra (jus
passivmn). En þar sem reglan sje,
að konungur íslands hafi aðsetur
í Kaupmannahöfn, þá verði venj-
an sú, að þeir sendiherrar, sem
konungur hefir veitt, móttöku þar,
verði einnig skoðaðir sem sehdi-
herrar fyrir ísland. „En þráít
fyrir það, er ekkert því til fyrir-
stöðu, að þau ríki, er hafa sjer-
stakra hagsmuna að gæta á ís-
landi, hafi í Reykjavík sendi-
herra, sem er viðurkendur af kon-
ungi íslauds.“
Þetta. er þá álit þessa merka
þjóðrjettarfræðings, er hefir kynt
sjer þetta sjerstaka mál, sem hjer
er deilt um. Og Morgunblaðið
leyfir sjer að lialda því fram, að
H. Einarsson s BlOmsson.
þetta innlegg í málinu sje meira
virði, heldur en almennar tilvitn-
anir í Liszt,. Enda ætti það síst
að vera hlutskrfti okkar ísl.,
að vera að leitast við að skýra
sáttmálann frá 1918 okkur i óhag.
Þetta hefði Alþýðuhlaðið átt að
hafa í huga áður en það fór að
skrifa uni þetta mál.
L O K U N
BARNASKÓLANS
<Nii sem stendur eru tvær far-
sóttir að ganga í bænum, inflú-
e n s a og k í g h ó s t i; livor
þeirra fyrir sig- er hæjarbúum um-
hugsunar- og áhyggjuefni, ekki
síst kíghóstinn, vegna barnanna-
Læknarnir eru biinir að játa, að
þeir geti ekki stöðvað kíghóst-
ann — um það tjáir ekki að tala.'
En — á þá ekkert að gera til,
að takmarka j-firferð hans hjer íj
bauium, eða er ekkert htvgt að
gera ?
.7ú! það á að loka bama-
s k ó 1 a n u m, o g þ a ð t, a f a r-
laust, svo a.ð foreldrar, sem um
börn sín vilja liugsa, geti haldið
þeim heirna. Jeg met að engu lær-
dómsmissirinn sem þessu fylgir;
jólafríið er komið bráðum hvort
sem er.
En —■• ]>essi ráðstöfun gæti mik-
ið heft útbreiðslu kíghósta; og
við það er mikið unnið.
Muna. mienn ekki eftir haustinu
1918.?
Eru menn búnir að gleyma öll-
um þeim ósköpum, sem þá dundu
Ulð biúðum
2 tegundir
Eikarfðna fyrir
hiernmbil
hálfvirði
Kr. 55.00 án loks.
Kr. 85.00 með loki.
Hvert heimili ætti að
eiga
Iðn til þess að
anka jðlagleðina
Biðjið um ókeypis skrá
yfir plötur.
Verðlaunamiðar fylgja
kaupunum.
yfir bæjarbúa? Það þuríti ekki
alt að verða þá, eins og það varð.
Það var þá gert liáð og spott
a.ð varfærni og sóttvarnarráðstöf-
uiuim, meðan drepsóttin var í
uppsiglingu. En — háðið og spott-
ið þagnaði og alvaran kom, köld
og ægileg.
Jeg veit ekki um aðra; en —
nm mig er það að segja, að jeg
glejTni þeim tímum aldrei.