Morgunblaðið - 16.11.1932, Qupperneq 3

MO RGUNELA^IÐ
EíS«t.: H.Í. ÁTTaknr, KarkMYllfi
SUtktJðrar: Jön KJ&rtanasoB.
^ ValtyT etsítoaooau
'i® »itstjör" oc &ícrolValn: /
J Ansturstrntl I. — Mlmi Illi
•# <a*lf»ln *ra*tJ ðrl: M. Hoíborc.
| iuelýBln*a»krlf«toía:
i» Auaturatrjet.l 17. — S!ml IM«
* M6ÍK»&»ls»ar:
® Jön Kjartansion nr. T *í.
* ValtÝr Btst&naaon mr. lill,
■I* 9. H&fborr nr. 771.
S ísZtrlftacJaia:
Innanl&nd* kr. 1.00 & m&nuVl.
Ut&nl»ndo kr. 1.10 & m&n««t,
■'2 S lausasölu 10 aura alnt&klW.
| Zð aur& m»B L«aMk.
»
„Dðmurtiin11,
VI.
Tilkynning
frá forsŒtisráðherra
14. nóv. 1932.
Olafur Thors alþingismaður hef-
ir í dag verig skipaður af konungi
til að vera dóms- og útvegsmála-
ráðherra. .Jafnframt skal tilkynt,
að Ólafpr Thors hefir óskað að
landhelgisgæslan verði tekin und-
an dómsmálaráðuneytinu og for-
sætisráðherra lagt til við konung
að yfirstjórn landhelgisgæslunnar
verði falin síra Þorsteini Briem
kirkju- og landbúnaðarráðherra.
Einnig hefir Ólafur Thors sam-
-stundis sagt sig úr stjórn útgerð-
■armannafjelagsins h.f. Kveldúlfur.
Rofar til í Þýskalandi?
Berlin, 15. nóv. F.Ú.
Atvinnumálaráðherrann þýski
hjelt í dag ræðu, og ljet þar í
Ijósi, að hann áliti að ástandið í
Þýskalandi myndi nú fara að
þatna. Það væri búið að ná lág-
marki sínu og væri nú farið að
sjá merki þess, að lír ætlaði að
fara að rætast. Menn þrftu ekki
að óttast, að markið fjelli aftur,
enda myndu ríkisstjórn og ríkis-
hankinn halda því í fullu gildi
Cosgrave ávítar de Valera.
London, 15. nóv. F.Ú.
Cósgrave, fyrverandi stjórnar-
forseti frírikisins irska flntti í dag
harðorða þingsályktunartillögu
Tim það, að stjórnin yrði alvarlega
vítt fyrir meðferð sína á innan-
lands og utanríkismálum. Kvað
hann de. Valera hafa sýnt hæði
kæruleysi og áhyrgðarleysi í með-
ferð þessara mála. Afleiðing af
stjórnarstefnu hans væri sú, að
steypa landinu í stjórnarfarslega
og f jáfhagslega glötnn.
Afvopnunartillögur Frakka.
París, 14. nóv.
United Press. FB.
Utanríkismálaráðuneytið hefir
birt tillögur frakknesku ríkis-
stjórnarinnar í afvopnunarmálun-
um, en jafnframt voru tillögnrnar
birtar í Genf. Samkvæmt tillögun-
um er, eins og áður hefir komið
fram, gert ráð fyrir stofnun al-
þjóðahers undir stjórn Þjóðabanda
lagsins, að þjóðirnar, sem að af-
vopnunarsamkomnlaginu standi,
geri með sjer hlntleysissamninga
til þess að tryggja friðinn og
sameinist gegn hverri þeirri þjóð,
sem bandalagið telur eiga upphaf
að því að leiða deilu til lykta með
því að beita valdi o. s. frv.
Löngum kafla ver lögreglustjór-
inn í dómi sínum til þess að reyna
að sýna fram á, að með samningi
þeim, sem Magnús Guðmundsson
gerði um skuldina við h.f. Carl
Hjöepfner 7. nóv. 1929, hafi hagur
Behrens versnað. Er þvi ástæða
til að athuga þetta nokkru nánar.
Samkvæmt efnahagsreikningi
28. okt. 1929 var sknld Behrens
við fjelagið kr. 68148.19. Síðar
kom í ljós, að skuld þessi var
oftalin um 5000 kr. danskar eða
kr. 6085.00 íslenskar, sem Behrens
liafði greitt vegna fjelagsins, en
glatað kvittun fyrir. Þessar 6085
kr. voru dregnar frá víxilskuldum
Behrens við firmað, þegar það
iippgötvaðist hvernig í þessu lá.
En þegar samningurinn frá 7. nóv.
1929 var gerður, vissi Behrens
um þessa skekkju, en gat ekki
sannað í hverju hún lá. í efna-
hagsreikningnum 28. okt. 1929
voru því þessar 6085 kr. taldar í
.einkareikningi Behrens með því
fje, sem hann hafði notað í sínar
þarfir á árinu og staðhæfði hann
þá þegar, að einkareikningur sinn
væri 5000 kr. dönskum, of hár,
sem og reyndist rjett.
Meðan stóð á undirbúningi samn
ingsins frá 7. nóv. 1929 varð það
að samkomnlagi, að Behrens
skyldi fá greiddar hjá h.f. Carl
Höepfner 6000 kr. fyrir störf í
þágu fjelagsins. Skyldi þessi npp-
hæð dragast frá skuldinni við
fjelagið.
Enn er þess að geta, að sjer-
staknr samningur var gerðnr um
eftirstöðvar aðalskuldarinnar 5500
kr. og í honum var svo ákveðið,
að Behrens mætti greiða þá upp-
hæð á 12 árum. Og umboðsmaður
fjelagsins lofaði að mæla með því,
að þessi fjárhæð yrði alveg feld
niður og þótti líklegt, að fjelagið
mundi samþykkja það, þó að alveg
beint loforð lægi ekki fyrir.
Frá skuld Behrens við þenna
skuldareiganda drógust þvi í raun
rjettri kr.: 6085 + 6000 + 5500
= kr.: 17585,00. Ennfremur var
slept 480 kr. eins og segir í dóm
innm svo að alls voru það 18065
kr„ er drógust frá þeirri upphæð,
er tilfærð er í efnahagsreikningi
28. okt. 1929 sem skuld við h.f.
Carl Höepfner. Frá þessum 18065
kr. ber svo að draga þær kr.:
7040,68, sem tilfærðar eru í dóm
inum. Eftir verða þá kr. 11024,
32. Eftir að samningurinn var
gerður var því hagvir Behrens um
11000 kr. betri en efnahagsreikn-
ingurinn frá 28. okt. 1929 sýnir,
Það er því langt frá, að sú niður
staða dómsins sje rjett, að með
samningnnm hafi hagur Behrens
versnað. Dómarinn hefir þar al-
veg umhverft sannleikanum og
haft hausavíxl á rjettu og röngu
eins og hann yfirleitt hefir gert
í þessu máli.
öðrum orðum útistandandi skuldir.
Vöruhirgðir Behrens og útistand-
andi skuldir vorn því að mjög
miklu leyti safn af andvirði fyrir
þetta innheimta f je. Þegar á þetta
er litið mun margnr telja eðlilegt,
að nokkuð af þeim vörnm, sem
keyptar voru fyrir innheimtufjeð
og nokkuð af skuldum þeim sem
útistandandi vorn og stofnaðar
með andvirði vara, sem keyptar
voru á sama hátt, yrði notað, til
þess að bjarga þeim, sem pening-
ana átti. Það verða varla talin
nein hlunnindi að fá vörur og úti-
standandi skuldir í stað peninga.
Að lögum skiftir þetta ef til vill
ekki máli, en það sýnir að minsta
kosti, að aðrir skuldheimtumenn
Behrens áttu ekki meiri sanngirnis
kröfu á vörum og útistandandi
skuldum en sá skuldheimtumaður-
inn, sem átti þá peninga sem rang-
lega voru notaðir til vörukaupa
g til stofnunar útistandandi sknld
mn. Engin sanngirni hefði verið
því, að hinir skuldheimtumenn-
írnir hefðu haft forgang um
greiðslu af því, sem aflað var fyrir
jetta fje.
vn.
Dómurinn ber það með sjer, að
Behrens skuldaði h.f. Carl HJöepfn-
er um 50.000 kr., sem hann hafði
innheimt fyrir fjelagið. Þessi fjár-
hæð hafði runnið inn í verslnn
Behrens. Fyrir hana hefir hann
keypt vörur og eignast innstæður
hjá kaupendum varanna, eða með
VIII.
1 dóminum verðnr dómaranum
mjög tíðrætt um húseignina nr. 14
við Lindargötu. Ekki er þó þessi
húseign talin meðal eigna Behrens
í_ efnahagsreikningi hinn 28. okt.
1929, eins og fyr hefir verið hent
. Hjer í blaðinu hefir áður verið
skýrt frá því, að hinn 28. okt.
1929 var Behrens ekki eigandi
liússins nr. 14 við Lindargötn.
Það er því alveg rjett, að eign
þessi er ekki talin meðal eigna
Behrens í oftnefndnm efnahags-
reikningi. Hitt er satt, að hinn 3.
júní 1929 hafði Behrens gert kanp-
samning nm húseigninga Lindar-
götu 14, en þangað til í mars
1930 var efasamt, hvort af þess-
um kaupum yrði og liggja fyrir
brjef um það, að í mars 1930
var krafist riftunar á kaupunum
Af riftum varð þó ekki og 2. maí
1930 fekk Behrens afsal fyrir
eigninni. Málið lá því þannig fyrir
er samningurinn frá 7. nóv. 1929'
var gerðnr, að enginn gat vitað
hvort af kaupnm yrði eða ekki.
Hfiseignin Lindargata 14, hlaut
því á þessum tíma að liggja milli
hluta. Til hennar var ekki hægt
að taka neitt tillit, hvorki til nje
jfrái. /
Húseignin í Hafnarfirði, sem í
efnahagsreikningnnm frá 28. okt.
1929, er metin á 8500 kr., átti að
ganga upp í húseignina Lindar-
götu 14 fyrir 10000 kr. Á þeim
tíma, sem hjer var nm að ræða
var því sannarlega ekki hægt að
sjá, að Hafnarfjarðareignin væri
ekki þess virði, sem hún var metin
í efnahagsreikningnum og ekkert
benti til að þar mnndi verða um
nokkurt tap að ræða.
Hið framangreinda ber með sjer,
að í því efni, sem viðkemur hvis-
eignum þessum, hefir lögreglu-
stjóri ekki komist í eins feitt æti
eins og hann virðist halda. Dóm
arinn strykar alveg yfir þá óvissu
sem var um eignarhald á þessum
eignum og hagar niðurstöðum sín-
nm eftir því. En þótt honum sje
fylgt á þessum krákustigum hinn-
ar svonefndu rjettvísi hans, þá
verður með rjettri hngsun hið
sama uppi á teningnum. Þegar
Behrens gerði kaupsamning um
Lindargötu 14 taldi hann sig hafa
gert gott kaup. Hann ljet í skift-
um hús fyrir 10000 kr., sem metið
var í efnahagsreikningi 8500 kr.
og hann hafði trygt sjer leigu á
Lindargötu 14, sem hann keypti á
60000 kr. Þessi leiga var 600 kr. á
mánuði fyrirfram eða 7200 kr. á
ári. Eftir þessu rentaði húsið sig
mjög vel. Dómarinn reynir að gera
sjer mikinn mat úr því, að Lind-
argata 14 var hjer nm bil ári síð-
ar, þegar Behrens var kominn í
vandræði, seld fyrir lægra verð, en
hún var keypt. En fyrst dómarinn
fer út á þessa refilstigu, þá hefði
áreiðanlega verið viðkunnanlegra,
að hann hefði farið rjett með hver
skaði varð á eigninni. En þetta
gerir hann ekki. Hann sleppir al-
veg ágóðanum af sölu' eignarinn-
ar í Hafnarfirði, sem var 1500 kr.
og telur að engu mismuninn á
leigu og vöxtum viðkomandi Lind-
argötu 14.
Behrens liafði hugsað sjer á-
kveðna notkun á Lindargötu 14 og
gerði sjer á tímahili miklar vonir
um framtíðarstarfsemi þar. En
þegar vandræði steðjuðu að var
hann neyddur til að selja eignina
og þar sem söluna bar þannig að,
þá sjá væntanlega allir, að sölu-
verðið er ekki sönnun fyrir hvers
virði eignin var í raun og veru.
Allir þekkja að þegar selja verður
skjótri svipan fæst ekki eins hátt
verð. En þó kastar fyrst tólfun-
um um óhæfilega hlutdrægni dóm-
arans eða heimsku, er hann geng-
ur út frá því, að viðlagðri refsi-
áhyrgð, að þeir sem stóðu að
samningnum frá 7. nóv. 1929 að
þessi húseign mundi verða seld
ári síðar fyrir lægra verð vegna
vandræða Behrens.
Yo-Yo
frá 75 aur. stk.
Besta teg, sem hjer
fæst kostar kr. 1.50.
BdtMa&oh'
Lækjargötu 2. — Sími 736.
Hoover og Roosevelt.
New York, 15. nóv.
United Press. FB.
Franklin Roosevelt hefir þegið
boð Hoovers forseta um að ræða
við hann um skuldagreiðslu-vanda
málin og er búist við Roosevelt
þessara erinda í Hvíta húsið á
mánudag næstkomandi. — United
Press hefir átt tal við helstu
stjórnmálaleiðtogana í fulltrúa-
deild þjóðþings Bandaríkjanna
um horfurnar fyrir uppgjöf eða
frestun á skuldagreiðslunum. Eru
þeir að kalla einum rómi mot-
fallnir því, að skuldirnar verði
gefnar eftir eða nokkur hlnti
seirra, en nokkrir þeirra hafa
30 láftið í ljós, að þeir mundu
geta fallist á frestun á sknlda-
greiðslum, uns betri viðskiftatím-
ar kæmi og skuldunautarnir ætti
hægara með að standa í skilnm.
IX.
Hjer þykir rjett að skjóta inn
litlum kafla til þess að leiðrjetta
litla villu, sem slæðst hefir inn í
Mbl. í gær. Þar er sagt að meðal
skyldmenna þeirra, sem skulduðu
Behrens hafi verið „systir“ hans.
Þetta er ekki rjett; það. átti að
vera ,,dóttir“ hans. Auðvitað skift
ir þetta ekki miklu máli, en vita-
skuld er það þó, að Behrens gat
enn síður húist við málsókn eða
gjaldþrotakröfu, þegar í hlut átti
ómyndugt harn hans, en ef um
var að ræða lán frá systur hans.
Þetta atriði skiftir litlu, en vafa-
lítið mun það, að Behrens hefði
verið heimilt að stryka þessa sknld
út og bæta með því hag sinn á
pappírnum. En hann gerði það
ekki, heldur ljet sjer nægja að
skýra frá hvernig sknldin var til
komin. Skuldina við móður sína
hefði Behrens víst vel getað skoð-
að sem fyrirfram greiðslu upp í
arf, en hann vildi koma til dyr
anna eins og hann var klæddur
Framh.
Farþegar með Dettifossi vestur
og norður í gær voru nm 40. Þar
á meðal: Gunnar Jóhannesson frá
Patreksfirðr, Jón Jóhannesson fyr
verandi ritstj. í Siglufirði, síra
Sigurður Z. Gíslason á Þingeyri,
Sveinn Þórarinsson málari, síra
Benjamín Kristjánsson og frú.
Dagbók.
Veðrið (þriðjudagskvöld kl. 5):
Háþrýstisvæði og hægviðri um ís-
land og norðanvert Atlantshafið.
Hiti er 6—8 st. vestan lands, en
3 st. á Austfjörðum. Lítils háttar
rigning sums staðar á Yesturlandi
en þurt í öðrum landshlutum.
Veðurútlit í Rvík í dag: Hæg-
viðri. Dálítil rigning öðru hvoru.
Hlýindi.
Sveinn frá Elivogum ætlar enn
að skemta bæjarbúum í kvöld með
vísum og kveðskap í Varðarhíisinu
kl. 8+2. Af fyrri skemtun hans fór
svo mikið orð, að varla fer hjá því
að þarna verði húsfyllir. Maður-
inn er svo hnyttinn. að fáir munu
taka honum fram, og víst mun
marga, sem heyrt hafa og lært
lausavisnr hans, langa til þess að
kynnast honum nánar. — Á fyrri
kvöldvölm hans kvað viðstaddur
kvæðamaður og hagyrðingur:
Mergjuð hljómar hróðrargerð,
hrifnir allir störðu.
Btór var sómi Sveins að ferð,
sveitinni fjalla hörðu.
Sjómannakveðja. Komnir á veið-
ar. Komum ekki heim. Vellíðan.
Kærar kveðjur. Skipverjar á Gull-
toppi. (FB. 14. nóv.).
Til Strandarkirkju frá S. S. 5
kr., konu úr Árnssýsln 5 kr., Guð-
jóm 5 kr., G. S. J. 5 kr., B. S. 5 kr.
Trúlofun sína hafa nýlega opin-
berað ungfrú Ásbjörg S. Geirs-
dóttir og Kornelíus Hannesson
verslnnarmaður.