Morgunblaðið - 14.03.1943, Qupperneq 2

ltORGUNBLAÐIÐ
Sunitudagur 14. mars 1943.
%
Gustaf Vigeland
Iðtinn
Fregnir frá norska blaðafull-
trúanum hjer herma, að
hinn frœgi norski myndhöggv
arí Gustaf Wigeland, nje ný-
lega látinn í Oslo, 74 ára að
aldri,
Wigeland var einn frægasti
myndhöggvari Norðiirlanda á
síðari tímum, var hann um
langt skeið launaður af Oslo-
borg, til þess að gera högg-
myndir, er prýðá skyldu bæ-
inn.
Eins og mörgum Islending-
ttm er kunnugt, var það Wige-
íánd) Sém gerði líkneski Snorra
Sturlusonar, og ennfremur hef-
ir hann gert höggmynd af Agli
Skalagrímssyni, sem fræg er
orðin. Þá mynd gerði Wige-
land árið 1923.
Osloborg reisti Wigeland
geisimikla og vandaða vinnu-
stofu, og yfirleitt kepptust
menn í Noregi um að veita
honum fje, svo hann gæti stund
að list sína í næði.
TUNIS
Aðeins loft-
hernaður

Sókn Rússa við Orel og Staraya
Russa virðist hætt
London í gærkv.
Iherstjórnartilkynningunni
frá aðalbækistöðvum
bandamahna í Norður Afríku
í dag, er sagt, að ekkert hafi
vertið um að vera, nema helst
í lofti. Flugvjelar banda-
manna gerðu árásir á Sfax;
og einnig á Palermo á Sikiley.
Þrem flutningabátum mönd-
ulveldanna var sokkt milli Sik-|
ileyjar og Tunis. Þrettán flug-
Vjelar möndulveldanna voru
skoínar riður, en bandamenn
misstu þrjár.
DAGSKIPAN
EISENHOWERS
Eisenhower hershöfðingi gaf
út dagskipan til herja sinna,
og segir hann þar meðal ann-
ars: „Þrátt fyrir það þótt vjer
höfum orðið að berjast harð-
lega, hafa óvinirnir tvisvar beð
ið ósigur, og orðið að láta und
an síga. Og þótt erfiðir tímar
sjeu fyrir höndum, munum
vjer samt hrekja óvinina úr
Tunis og á sjó út. Jeg er stolt-
ur af því að vera yfirmaður
hins hrausta áttunda hers
Breta“. —Reuter.
London í gærkveldi. Einkaskeyti til Mbl. frá Reuter.
BARIST er enn af ákafa í Karkov, og segjast
Þjóðverjar nú hafa meiri hluta borgarinnar
á valdi sínu. Rússar viðurkenna, að Þjóðverj-
um hafi orðið frekar ág(sngt í borginni, en Þjóðverjar
segjast hafa tekið aðaljárnbrautarstöðina í dag. Þá herma
frjettaritarar í Moskva, að Þjóðverjar geri grimmilegar
Joftárásir á þann hluta borgarinnar, sem eftir er í hönd-
um Rússa.
Tilkynt var í Moskva í kvöld, að Þjóðverjar hefðu haf-
Íð mikla sókn við Izyum, og hygðust þar komast yfir Don-
etz. Fylgdi fregninni, að fyrstu áhlaupuin Þjóðverja þarna
hefði verið hrundið. Sjálfir geta Þjóðverjar ekki um þetta,
en segjast hinsvegar halda uppi harðri sókn fyrir norðan
Karkov, og hafa tekið þar bæina Aturka, 'Grayvoron og
Bogoduchow, sem Rússar tóku fyrir skemstíú. ' Ségjást
Þjóðverjar sækja í áttina til í>ielgorod. n..
Hjá Orel og Staraya RussW s,egja Þjóðverjar, að sókn Rússa
sje hætt. Rússar sjálfir geta heldur ekki neinnar framsóknar sinn-
ar þar, eu’frjettáritarar í Moskva segja,,að þíðviðri sjeu nú á þess-
um vígstöðvum, sem hindri sóknina. Fyrir vestan Vyazma segjast
Rússar sækja fram, og hafa tekið nokkur þorp. , ; ;
bar-j oo.ííi* 'jjkúUíH,
ekki varalið til Karkov með miklum
hraða. :"h :7- ■
MURMANSK , j
Þjóðverjar tilkyntu í gær
|piiklar árásir á Murmansk-
línuna, gerðar, af steypiflug-
ivjelum. Þá.. sögðu þeir, að
þungar sprengjuflugvjelar
hefðu ráðist á bæinn og höfn-
jnoa, í Murmansk. Rússar liafa
ekkert sagt um þetta. j-
0nr.ar stórárás
síx á Essen
Meginhluti Karkov á valöi
Þjóöverja
Hörð þýsk sókn fyrir norð-
an borgina, þrír bæirteknir
Með bugti og beygingum
Japanar eru sagðir manna
kurteisastir sín á milli, 6n
þykja miður hæverskir við
menn af öðrum'kynflokkum.
Myndip sýnir japanskan liðs
foringja afhenda yfirmanni
sínum skjöl við hersýningu
með bugti og beygingum.
Þriggja ára
friðarafmæli
Loítárás á Abbeville
London í gærkv.
Amerískar sprengjuflugvjel-
ar rjeðust á ýmsa staði í
Frakklandi í dag, einkum var
sþrengjum varpað á Abbeville
og Amiens. Allar flugvjelarn-
ar komu aftur, en nokkrar or-
ustuflugvjelar Þjóðverja voru
skotnar niður. —Reuter
Á Kubansvæðinu hafa
dagar byrjað af nýju, en
munu þeir vera í stórum stíl.
Allt virðist kyrt á Donetzsvæð-
inu sunnanverðu, enda eru
herirnir þar nú hvor sínum
megin við fljótið Donetz.
Sumir frjettaritarar álíta, að
Þjóðverjar hafi ekki í hyggju
ao svo komnu að fara yfir Don
etzfljótið, en láta hinsvegar í
Ijósi þá skoöun sínaa, að aðal-
rnarkmið þeirra 3je, að talca
Karkov, endá rnyndi fatl borg-
arinnar vera mikill hnekkir
fyrir Rússa. Ennfremur segja
frjetaritarar, að Rússar muní
hafa neyðst til þess að stöðva
áhlaup sín við Orel, vegpa
þunga þess, sem er í ,sókn Þjóð
verja í Karkov og fyrir norðan
hana.
GAMLA VlGLlNAN.
B
RESKA flugmálaráðuneyt-
ið tilkynnti í gær, að
breski flugherinn hefði gert
aðra stórárás á Essen í fyrri-
nótt. Var hún, samkvæmt til-
Víglínan, sem nú liggur frá kynningunni enn harðari, en sú
sem gerð var fyrir skemmstu. j
Rostov og norður að Karkov,
er því nær hin samá og Þjóð-
verjar hjeldu á þeim slóðum
í fyrravetur. Mun þeim kcima smiðjunum, en þær urðu og
að haldi þau virki, sem þeir i ^art “ti i síðustu arás. Þjoð- ,
Er haldið, að miklar skemmdir
hafi enn orðið á Krupp-verk-.
1 sioustu aras.
reistu þar þá, og gagnsókn; verJar viðurkenna allmiklari
þeirra hafa verið gerð með það *kemmdir.
fýrir augum, að ná henni aft-1
Varnir borgarinnar voru
mikið öflugri í, fyrrinótt, en
síðast, er árás var gerð á borg-
ina. Var mikið af næturorustu
flugvjelum á lofti, og loftvarna
ur.
TILKYNNINGAR
RÚSSA
Rússar tilkyntu seint í kvöld j skothríðin hörð. 23 breskar
í skýringunum við hernaðar-! sprengjuflugvjelar komu ekki
tilkynningu sína, að þeir hefðu aftur.
orðið að hörfa frekar við Kar-i Þjóðverjar hafa gert nokkr-
kov, og að sókn Þjóðverja ' ar árásir á ýmsa staði á Eng-
væri mjög hörð fyrir norðanj landsströndum, bæði í fyrrinótt
I og einnig í gær.
hermdi T hafa ekki orðið miklar, en
sendu nú I nokkrir menn hafa beðið bana.
Eden ræðir við
blaðamenn
London í gærkv.
Anthony Eden hefir átt við-
tal við blaðamenn í Wash-
ington í dag, en í kvöld mun
hann ræða við Roosevelt for-
seta. Hann hefir einnig talað
við Halifax iávarð, sendiherra
Breta í( Bændaríkjunum.
Á fundi Edens með blaða-
mönnum, voru ýrnsar spurning-
ar iagðar fyrir hann, meðalj
anna;’s ura sarabúðina milli
bandamanna. Hdcn sagði, að
sjer þætti vænt um, að sambúð
Breta og Rússa væri nú orðin
þolanleg. Þegar Eden var
spurður um deilu þá, sem kom-
in er upp milli Rússa og Pól-
verja, sagði hann, að ekki væri
enn tímabært að ræða slík mál,
sem landamæri ríkja eftir stríð.
Eden sagði, að harðir tímar
væru framundan og mikil von-
brigði, en um það myndi verða
sjeð, að Þjóðverjar og Japanar
kæmust ekki aftur upp með yf-
irdrottnun og ágengni.
Eden sagði, að Bretar vildu
sameina Giraud og De Gaulle
og yfirleitt alla Frakka í bar-
áttu gegn möndulveldunurti.
i—Reuter.
Ffármálamaður
lálinii
borgina.
Stokkhólmsfregn
kvöld, að Rússar
London í gærkv.
Hinn kunni ameríski fjár-
málamaður og auðjöfur,
Skemmdir! Pierpont Morgan, andaðist í
Florida í dag, nær 70 ára gam-
all. —Reuter.
I gær voru liðin þrjú ár, iíð-
*■ an friðarSamningarnir millt
Finna og Rússa voru undirrit-
aðir eftir ófriSinn 1939—1940.
Stokkhólmsfregnir segja, aS
finsk blöð riti mikið um þessa
samninga í tilefni af afmælinu,
og segir „Svenska Pressen“ í
Helsinki meðal annars, að í
fyrra stríði Finna og Rússa
hafi vesturveldin svo nefndu
ekki látið af að hrósa Finnum
fyrir frækilega vörn þeirra, og
fordæma ágengni Rússa, en nú
kveði heldur við annan tón, án
þess að Finnar hafi nokkuð
til slíkrar breytingar unnið.
Blaðið „Uso Suomi“ segir, að
þeir tímar muni .korpa, er þeir>
sem. nú hal’i bo n í síðu Finna
fyrir baráttu þeirra, muni sjá
það, að hinn rjetti málstaður
hafi verið Finna megin.
Hættumerki
í London
London í gaerkv.
r_T ættumerki voru gefin
*■ hjer í kvöld. Skömmu á
eftir heyrðist skothríð úr loft-
varnabyssum. —Reuter
Fer ekkl aftur
lil Finnlands
London í gærkvöldl.
SUMMNER Welles. skýrði
frá því á blaðamannafundi
í Washington í dag, að ólík-
legt væri, að seittliherra Banda
ríkjanna í Finnlandi, sem kall-
aður var til Washington fyrir
skömmu, færi að svo komnu ekki
aftur til Helsinki. —Reuter.