Morgunblaðið - 24.12.1948, Qupperneq 3

Föstudagur 24. des. 1948.
MORGUNBLAÐIÐ
Kristmann Guðmundsson:
TVÆRSMÁSÖGUR
Ellenifrá Bóndhól
ÞAÐ VAR um haust. um kalt
og dapurt haustkvold, fyrir
löngu síðan. Síðustu-leifarnar
af gróðrarilmi sumaúsins bár-
■X-
ust enn með blænum eins og
s r
angurvær minnmg um hlytt
handtak vinar, sem ér farinn.
— Kvöldgrár, rökkvandi him-
inn yfir dimmu og gróðurlausu
hrauni, sem var kluhgrótt og
sundurtætt eins og valur trölla.
Svartar steinkrumlur- bar. við
loft, ógnþöglar, sem yæru þær
storkið neyðaróp efnisins upp
til hins skapandi guðs.
Gatan var torfær og krókótt
um þessa draugalegu grjótauðn.
Qg hestarnir voru orðnir þreytt
ir, eftir margra stunda áfram-
hald. Þeir lölluðu h-4gt og ó-
lundarlega og lögðu áðeins koll
húfur, ef danglað var í þá.—-
Á bak við okkur hucfu fjöllin
í dimmuna. En langt framund-
an sást endalaus myrk sljetta:
hafið.
Við vorum mörg saman,
ferðaþreytt fólk, sem sat álútt
á hestunum og starði íramund-
an sjer með svefnþungum aug-
um. Jeg man ekki lengur, hvaða
fólk þetta var, eða hvert við
vorum að fara. Það er orðið svo
langt um liðið. í minningunni
eru samferðamenn rhínir að-
eins hópur þögulla skugga á
gleymdri leið í stemskógum
frumalda.
Jeg var í stuttbuxr.m, og ber
hnjen á mjer nudduðust við
hnakkinn. Líklega hef jeg ver-
ið á tíunda árinu, og jeg var
ákaflega þreyttur. Stundum
blundaði jeg nokkur augnablik,
glamur hestahófanna við grjót-
ið var eintóna og svæfandi.
Oftast vaknaði jeg við það. að
jeg var að detta af baki. Mjer
fannst í hvert skipti, eins og
jeg fjelli úr mikilli hæð. En
áfram var haldið: hópur
dimmra skugga á horfinni
leið.
Allt í einu var hófaglamrið
þagnað. Við riðum yfir slegn-
ar túnflatir, og að vitum okk-
ar barst vingjarnlegur ilmur af
móreyk. Síðan komum við á
hlað einhvers bæjar; það var
ljós í tveimur ókunnum glugg-
um, og tveir eða þrír hundar
geltu að okkur. Og allir skugg-
^arnir urðu að lifandi möim-
um; hressar og hláturmildar
raddir heyrðust allt am kring.
„Hvar er barnið?“ spurði
myglulyfet. Konan leiddi mig
til sætis. Hún sagði nokkur
vingjarrdeg orð, sem ieg heyrði
ekkí, og strauk mjer um vang-
ann. Hönd hennar var góð og
móðurleg, en andliti hennar er
jeg búinn að gleyma
„Sittu hjerna hjá henni
Hrefnu íitlu, góði“, sagði hún.
„Jeg ætlá að fara fram og finna
eitthvað 'að stinga upp í ykk-
ur“.
Jeg sat þarna langa stund
;við borð á stól, sem var mjög
harður og óþægilegur. Stofan
fylltist af háværu fólki. Það
voru tveir hópar ferðamanna,
sem mættust á bænum, því
spurt var um frjettir og tíð-
indi sögð. Hvorir tveggja ætl-
uðu að halda lengra. sama
kvöld. Einstaka Sétningar fest-
ust í minni mínu: „Þú hleypir
vænti jeg þeim gráa, þegar þið
komið út í hraunið!“ sagði mað
ur einn, mjög skrækróma. Fólk
ið hló ákaflega að þessu, og jeg
skammaðist mín fyrir að skilja
,ekki fyndnina í því.
Smám saman vöndust augu
mín hálfrökkri stofunnar. Þá
fyrst varð mjer ljóst, að jeg var
ekki einn við borðið, gagnvart
mjer sat lítil stúlka á mínum
aldri. Hún horfði þegjandi á
mig, með þunglyndislegum aug
um, sem voru dökk eins og fall
ega flauelshúfan hennar. Jeg
ætlaði að fara að heilsa henni,
en hætti við það, því jeg sá,
að þess þurfti ekki; við gátum
talað saman án orða. Hún var
bleik í lampaskininu, og það
var ró hjá henni, eins og við
sjávarströndina á sumarkvöldi.
Jeg hafði verið einmana í
þessari stóru, ókunnu stofu, en
nú huggaði hún mig. — ,Við
erum saman“, sögðu augu henn
ar. Við horfðum hvort á ann
að, alvarleg og hljóð og innra
með mjer vaknaði áður óþekkt
gleði, — eða söknuður, jeg veit
ekki, hvort heldur var. Jeg
óskaði af allri orku huga míns,
að þessi stund mætti vara lengi.
En augu hennar sögðu: „Við
skiljum í kvöld, en við hitt-
umst aftur, — eftir langan,
langan tíma“.
Var hitt fólkið farið út? —
Jeg veit það ekki, en í stofunni
var orðið kyrrt og hljótt. — í
stofunni var þögn, og við vor-
um þar ein saman. — Eða vor-
um við þar ekki lengur? Yfir
okkur skinu bláar stjörnur og
við heyrðum nið sjávarins gegn
um hljóðlátt rökkrið.
Vingjarnlega konan kom inn
með eitthvað handa okkur að
b.orða. — „Gjörið þið nú svo
vel!“ sagði hún. — En við
snertum það ekki; við sátum
þögul og hreyfingarlaus eins og
áður. Ekkert mátti spilla stimd
inni okkar, fyrstu stund lífsins.
Og stjörnurnar blikuðu bláar
yfir niðandi sjávarströnd.
Mjer hefur aldrei tekist að
komast að því, hver hún var.
Mörgum árum síðar spurðist
jeg fyrir um hana þarna í sveit-
inni, en allir höfðu gleymt
henni nema jeg. Og mjer þyk-
ir vænt um, að jeg skyldi ekki
sjá hana aftur; það er best þann
ig. Því telpan, sem jeg hitti á
þessari gleymdu leið, er löngu
horfin. Hún hefur sennilega
aldrei verið til, nema þá stuttu
stund, er augu okkar mættust
og við ræddum saman á máli
þagnarinnar. Hún hjet Hrefna.
Við skildum eftir litla bið og
hjeldum hvert sína leið. um
haustkvöld fyrir löngu síðan.
Aftur heyrðist eintóna hófa-
glamur á grjóti. Regnþungur
himinn og myrkur grúfir yfir
þessum draumi mínum. Jeg sat
í hnipri á hestinum og ferðinni
var haldið áfram inn í gleymsk
una.
<
Hrefna
JEG MAN þetta kvöld. —
Stormur buldi á húsinu og regn
ið lamdi gluggann; jeg var lít-
ill drengur og var að leika mjer
að trjekubbum á gólfinu.
1 stofunni var blíðlát kyrrð.
Rauðleita ljósið frá olíulamp-
anum skapaði mildan friðar-
heim kring um konuna ungu,
sem sat í horninu við ofninn og
var að lesa í bók. Bak við hvít
mild konurödd í myrkrinu rjett gluggatjöldin voru rúðurnar

hjá mjer. Jeg sat enn. á hestin-
um, en var sæmilega vakandi.
— „Þið hugsið ekkert um litla
drenginn!“
Litlu síðar tók einhver í
höndina á mjer. Jeg ætlaði að
stökkva ljettilega af baki. en
hnaut um eitthvað og var grip-
inn í mjúka konuarma. Enn
man jeg ljóslega, hve þægilegt
það var: Hún hjelt mjer upp
að sjer eitt augnablik og kj’ssti
mig. Svo var jeg leiddur gegn-
um langan dimman gang, inn
í stóra og skuggalega stofu.
Silfurbronsaður olíulampi stóð
þar á borði og lýsti dauflega,
loftið var þungt og dálítil
svartar af myrkri og nótt. en
það kom okkur ekkert við Ver
öld auðnar og storma var jafn
fjarlæg og hið dimma eterhfaf,
sem er umhverfis hnöttinn.
Það var orðið áliðið, því
leiðsla svefnsins færðist á augu
mín, og blómin í veggfóðri slof
unnar voru orðin að lifandi jurt
um. Landamerki draums 'og
veruleika, er stundum gerðu
mjer erfitt fyrir í leikjum dags-
ins, voru ekki lengur til tráf-
ala. Jeg gat ferðast óhindrrlð-
ur um blómskóga veggfóðurs-
Framh. á bls. 12
I
Qlekley fól!
I
lecj fóí
gott og farsælt nýtt ár, óskum við öllum starfsmönn-
um og viðskiftavinmn vorum.
\BVCCINCÁ@FéLA<.n>\
líff