Morgunblaðið - 24.12.1948, Blaðsíða 13

Föstudagur 24. des. 1948.
MORGUNBLAÐIÐ
13

Qbkhf jót!
Verslunin Hamborg,
Laugaveg 44.

(jle&itecý jól!
^Ll/Ár <;&»***
?^K$^KSxÍKÍKSxS>^K$>^X$><í>^><S^xSxS^^XÍ^K^XÍKÍ>^xSxíXÍ>«>^KgK$KÍ>^XÍK®X8X
Qtekhy jót!
Heitt og Kalt.
?^x®k^$>^>«^xJxSx»<^>^xÍ>^xS>^xS^kíx^kS>^kSxSkS^kÍ><$>^kSxÍ>^k^>^®^$><S><
CjtekLj jót!
<♦> ' t
f og farsælt komandi ár. Þökk fyrir viðskiftin á liðna árrnu
Fatapressan Foss,
Grettisgötu 46.
><S^^xíkíkÍkíxíxS><ík^k®>^><SkSkM^S>^kS>^x^>^kSxSkí><SkSkSx^xSk^^><ík^®><^
C'jlecjilecf jóí!
P Ó. V. Jóhannsson & Co.,
( Hafnarstræti 19.
►>
» •
b^K$K^xS>^KSKS^X$xí><Sx$>^X$>^K^>^>^XÍ>«K«>^>^KSxS>^>^XÍKSKS>^^Kg^^
(jle!ilecf jóí!
Tóbaksverslunin London.
t^KS>^KM^KS>^>«XÍKÍx8^X$><S>^xS>«>«x®^KS>«KS>^><SxSxSK$>^xS>^X»<ÍK$K$Kg^KSx^
CjtetlLj jót!
(jLkLq jot!
Verslunin Anna Gunnlaugsson,
Laugaveg 37.
Cjtektej jót!
Litla Blikhsm ióian,
Nýlendugötu 21 A.
í Vínarborg eru handtökuv
og mannrán daglegt brauð
Ekkert hefir verið upp-
lýst um morð Irving Ross
Eftir HUBERT HARRISON,
frjettaritara Reuters
í Vínarborg.
MEÐ hinu hrottalega morði á
Irving Ross, starfsmanni efna-
hagssamvinnunefndar Banda-
ríkjanna fyrir Evrópu, var hul-
unni andartak svift frá lífinu í
„undirheimum Vínarborgar“
þar sem njósnir og gagnnjósn-
ir, svik og prettir og hverskon-
ar spilling dafnar vel.
Vín, hið forna hlið Balkan-
landanna, er nú enn á ný á tak-
mörkunum milli tveggja heima.
Á miðöldum var Vín einskonar
menningarmiðstöð Evrópu. í
dag er hin forna borg. sem ekki
er enn gróin sára sinna frá styrj
öldinni, vettvangurinn, þar sem
tvö, máttug öfl eigast við — öfl,
sem ekki eru síður hættuleg,
þó að þau sjeu leynileg.
Lítil tilkynnt opinberlega
Lítið hefur verið tilkynnt op-
inberlega um rannsóknina
morði Ross, sem bæði Banda-
ríkjamenn og Rússar taka þátt
í, enda þótt nú sje rúmlega mán
uður síðan líkið fannst, með
í bifreið hans og hjólin tekin af'
henni og farið með þau burt.
Eftir að förunautur hans, Dana
Superina, hafði einnig verið
rænd, átti henni að hafa verið
fleygt út úr bifreiðinni.
Síðari skýrslur sýndu, að
Dana Superina hafði ekki verið
fleygt út úr bílnum.
Þá var sú skýring gefin, að
hún hefði verið slegin í rot,
rænd og síðan skilin eftir, þar
eð árásarmennirnir hefðu hald-
ið að hún væri ekki lengur í
tölu lifenda. Henni hefði síðan
tekist að skreiðast spölkorn frá
bifreiðinni og verið flutt til
Franz Josefs spítalans á rúss-
neska hernámssvæðinu (þó að
enginn viti hvernig).
Var lítið særð
í trúnaðar-skýrslum embætt-
molaða höfuðkúpuna. sitjandi ismanna, sem við rannsóknina
við stýrið á stórum, svörtum
Chevrolet bíl, á rússneska her-
námssvæðinu skammt fyrir ut-
an borgina.
Eftirfarandi upplýsingar hafa
bæði bandarískir, rússneskir og
breskir lögreglumenn. er unnið
hafa við rannsóknina, látið í tje.
Var í her Tito
Irving Ross var 37 ára gam-
all. Hann aðstoðaði við undir-
búning og flutning bandarískra
fallhlífarhermanna tií J úgó-
slavíu á stríðsárunum. Hann
var í hersveitum Tito mar-
skálks. Seinna var hann starfs-
maður bandaríska sendiráðsins
í Belgrad, fram til ársins 1946.
í Júgóslavíu kynntist hann
konu einni að nafni Dana Sup-
erina. Þeir, sem þekkja hana,
segja að hún sje hrífandi fög-
ur kona, gædd góðum gáfum.
Hún mun hafa verið a. m. k.
hafa starfað, segir að Dana
Superina hafi aðeins verið með
smávægilegar skrámur, þegar
hún kom í sjúkrahúsið. Blóðið á
fötum hennar hafi ekki verið
hennar eigin blóð, skartgripir
hennar hafi verið óhreyfðir —<
og nylon-sokkar hennar ekki
einu sinni rifnir.
Rússar hafa harðbannað það,
að nokkur fái að heimsækja
hana og vopnaðir menn úr leyni
lögreglunni hafa haldið öflugan
vörð um sjúkrahúsið. Það hafði
í för með sjer mjög leiðinlegt
atvik, er Winterton hershöfð
ingi ætlaði að heimsækja bif-
reiðaskýli skammt frá sjúkra-
húsinu á dögunum.
Fárveik, scgja Rússar
Rússar halda áfram að lýsa
því yfir, að Superina sje svo
fárveik, að hún megi ekki fá
neinar heimsóknir. í Vín er það
fimm árum eldri en Ross. Hann altalað, að hún hafi verið flutt
hjálpaði henni til þess að flýja ^ brott frá Franz Josef sjúkra
frá Júgóslavíu til Austurríkis. húsinu fyrstu vikuna í nóvem
| Vinnufatagerö íslands h.f.
►>
. *>.. i.i,..í..»-#'>K>vS>.«KíK.iyíKS><j
árið 1945.
Þegar Ross kom til Austur-
ríkis snemma á árinu 1947 end
urnýjaði hann kunningsskap-
inn við Superina. Bjó hún í
■íbúð hans á breska hernáms-
svæðinu í Vín.
Dana Superina, eða Supanch-
itch, eins og Rússarnir kalla
hana, var júgóslavneskur ríkis-
borgari, fædd í Goriziu. Móðir
hennar var austurrísk, frá
Bozen.
Njósnari, segja Rússar
Blöð kommúnista hafa opin-
ber, til einhvers óþekkts staðar.
Nánustu vinir þeirra Ross og
Dana segja, að nokkrum dögum
áður en Ross var myrtur, þá
hafi hann tilkynnt Dana, að
kona hans og börn væru á leið-
inni til Vínarborgar, og þau
yrðu því að slíta vinskap sín-
um.
Ummæli „Arbeiter Zeitung“
Enda þótt margt hafi verið
hvískrað og pískrað um mál
þetta í veitingahúsum Vínar
borgar, þá hafa blöðin ekki birt
annað en staðreyndir í málinu,

berlega ákært hana fyrir að án nokkurra athugasemda, að
vera njósnari og svartamarkaðs „Arbeiter Zeitung“ undan-
braskari, auk þess sem þau hafa skildu. Það er sósíalistiskt blað,
borið henni á brýn að hún hjálp sem hefur verið sakað um það
aði flóttamönnum ýmissa landa að vera and-rússneskt, þar eð
til þess að komast leiðar sinnar. það hefur skýrt hispurslaust
Samkvæmt fyrstu skýrslun- frá handtökum og-mannránum
um um morðið var ekki hægt Rússa í Austurríki, sem mjög
annað að sjá, en Ross hefði hafa farið í vöxt upp á síð-
verið myrtur til fjár. kastið. í blaði þessu sagði m. a.
Vasar hans höfðu verið tæmd um Ross-morðið:
ir, leitað hafði verið vandlega „Svo virðist sem Ross hafi
haft eitthvað óhreint í poka-
horninu. Það lítur út fyrir, að
hann hafi unnið fyrir báða að-
ila. Rússneska leynilögreglan
leit svo á, að hann væri sjer í
lagi hættulegur maður, þav eð
hann njósnaði bæði fyrir Vest-
urveldin og Rússa.“
Blaðið bætti því við, máli
sínu til sönnunar að bandaiísku
yfirvöldin hefðu verið mjög fá-
töluð um mál þetta, er vakið
hefði meiri athygli „í austurrísk
um blöðum en meðal banda-
rískra yfirvalda.“
Blaðið lagði áherslu á, að á-
tökin sem nú ættu sjer stað á
bak við tjöldin í Austurríki,
væru brot á stjórnarskrá lands-
ins og almennum mannrjett-
indum.
„Við erum ekki sammála
vissum embættismönnum, hvort
sem þeir eru bandarískir eða
rússneskir, er halda því fram
að njósnari, sem brugðist hefur
,,skyldu“ sinni, sje rjettdræp-
ur,“ sagði í ritstjórnargrein
blaðsins. „Á austurrískri grund
er það brot á lögum að myrða
menn —* jafnvel þó að um
bandaríska eða rússneska njósn
ara sje að ræða.“
Svar Rússa
Rússar ljetu ekki standa á
svari sínu — birtu það strax
daginn eftir í „Österreichische
Zeitung“, sem gefið er út „af
rússneska hernum fyrir austur-
rísku þjóðina“. Sagði, að , Ar-
beiter Zeitung“ skyldi fram-
vegis beina ásökunum sínum
um njósnir og morðið á Ross að
Bandaríkjamönnum, en ekki
Rússum, og var gefið í skyn,
að það hefðu verið bandarískir
njósnarar sem myrtu Ross, af
ótta við að hann hefði svikið
hinn bandariska málstað og snú
ist á sveif með Rússum.
í blaðinu var samt sem áður
engin tilraun gerð +il þess að
skýra það, að mennirnir fjórir,
sem morðið frömdu, voru
klæddir rússneskum einkennis-
búningum, keyrðu í jeppa með
rússnesku númeri, myrtu mann
inn á rússneska hernámssvæð-
inu (en þangað er Bandaríkja-
mönnum bannað að koma nema
með sjerstöku leyfi), og notuðu
rússneska byssu til þess að mola
á honum höfuðkúpuna.
Hin tíðu mannrán og hand-
tökur, sem undanfarið hafa
vakið mikinn ugg meðal aust-
urrísku þjóðarinnaar, eru þó
enn ljósari vottur um það,
hvernig lífið er í Vínarborg í
dag.
Mannrán
Síðustu mánuði hafa m. a.
eftirtaldir menn verið hand-
teknir: Marek, starfsmaður inn-
anríkisráðuneytisins, sakaður
um njósnir af Rússum. Kats-
cher einnig starfsmaður innan-
rikisráðuneytisins, sem hvarf á
Frh. á bls. 14.