Þjóðólfur - 20.01.1893, Qupperneq 2

10
Gjábakkastíg getur enginn talið færan veg,
þö það verði að nota hann, og miklu gæti
hann verið hægari, ef vegurinn væri
lagður á snið upp í hann, en ekki beint
upp, eins og hann er nú. Af Laugarvatns-
völlum og austur að Skillandsá í Laugar-
dal er allgóður vegur, að minnsta kosti þá er
þurkar eru; en frá Skillandsá og austur
að Brúará er mjög ieiður vegur. Það er
brú á Brúará, en rajög ófullkomin, þvi
það liggur víst nærri, að hún sé landinu
til ósóma. Þar sem brúin er, er áin breið,
og fellur bæði fram af björgum, og einn-
ig að miðjunni ofan í gjá, og brúiu er
einungis yflr gjána. Út að gjáuni eða
brúuni er vatnið á milll knés og kviðar,
og mjög straumhart og ef nokkur vöxtur
er í henni þá er hún ófær. Brúarstæði er
gott á lienni litlu neðar og liefur vegfræð-
ingur Erl. Zakkaríasson skoðað það, og
ætlað á, að brúþar mundi kosta kring um
1200 kr. Frá Brúará og til Geysis er
dágóður vegur.
Ef þessi vegur (frá Rvík til Geysis)
væri gerður góður, þá fyrst væri liugs-
andi að reisa gistihús við Geysi og væri
það til, þá mundu færri útleudiugar fara
áður en þeir sæu Geysi gjósa, og engir
fyr en þeir væru búnir að sjá Strokk gjósa,
sem þeir hafa þó gert; en mjög spillir það
líklega fyrir áliti þessara merkilegu hvera,
þegar útlendingarnir koma heim til sín
og segjast alls ekki hafa séð Strokk gjósa;
þeir hefðu ekki getað beðið eptir gosi úr
honum, af því ekkert gistihús væri við
hann.
En hvaðan eiga peningar að koma
til að gera þennan veg góðan og til að
brúa Brúará, sem alls ekki má dragast,
því flaki sá, sem er á henni er farinn að
verða fúinn. Sýslan, munu sumir segja,
á að kosta þennan veg, því hann er sýslu-
vegur, en það er sama sem að segja:
hann á aldrei að verða góður, því hún
leggur ekki fram meiri peninga en að
eins til að kasta steinum úr götunni við
og við.
Ætli þessi vegur fengist ekki gerður
að þjóðvegi með aukalögum við þau vega-
lög sem nú eru, eða þá með því að end-
urskoða þau frá rótum? Meðan hann
er sýsluvegur, verður hann aldrei gerður
góður.
V, 1893. 2—2.
* *m s; *m m.
Vér erum hinum háttv. höf. samdóma
um, að nauðsyn beri til, að veita útlend-
ingum, sem hingað koma, meiri þægindi
en verið hefur. Auðvitað getum vér ekki
lagt jafnmikið í sölurnar fyrir þá, eins og
Norðmenn hafa gert á síðari árum, er
hafa reist fjölda gistihúsa hingað og þang-
að eingöngu í þarfir ferðamanna. En
vegina er oss ekki vorkun á að bæta
svo, að þeir verði þolanlegir, og ekki
muudi það heldur frágangssök, að stofna
gistihús við Geysi. Það mundi auka all-
mjög aðsóknina .þangað, og ferðamenn
mundu þá dvelja lengur við hverina en
ella. Þetta málefni er þess vert, að því
sé gaumur gefinn, enda mun því verða
hreyft rækilegar áður en langt um líður.
— Að því er snertir brúna á Brúará,
getur verið umtalsmál, hvort ekki væri
haganlegra að hafa hana neðar á ánni,
og leggja veginn til Geysis austur Hellis-
heiði og Grímsnes. Á það verður nánar
minnzt í næsta blaði. Bitstj.
Innlendar fréttir.
Suðurmúlasýslu (Fáskrúöslirði) 30. nóv. ’93.
EVerzlunarvaudi'æði. — Pöntunarfélög. — Afiabrögð. —
Tiðarfar. — Mannalát].
„Héðan eru fáar fréttir, nema þetta vandræða
verzlunarbasl, sem menn búa bér við ár eptir ár,
og alltaf fer versuandi; í ár hefur það þó verið með
versta móti; en það eru ekki vér einir, sem hafa
verið hart leiknir, það er öll þjóðin, þvi allir kveða
við sama tón. Kaupmenn hafa verið svo likir í
anda, að lítið ber á milli, að eins í smáatriðum
sjást undantekningar, svo er búið.
Vöruverð var hér hið sama sem annarstaðar.
Slíkt er þjóðkunnugt orðið og þarf því eigi
að endurtakast.
Það kom sér þó afarilla eptir öll vorharðindin,
sem ollu því, að hagur manna var bágborinn og
skuldir i meira lagi. — En, „þegar ein báran rís
er önnur vís". Eptir allt þetta gengu kaupmenn
afarhart eptir skuldum sínum og fremur en nokkru
sinni fyr; munu þeir bafa séð sinn haginn mestan
að heimta þær nú, er vörur voru í mjög lágu verði,
til að geta grætt sem mest á þeim síðar, er þær
stigju í verði á heimsmarkaðinum, þvi án efa hafa
þeir vitað, að svona lágt verð myndi eigi standa
til lengdar; „glöggBýnn er gróðapúkinn!"
En svo kom annað vorra: undir haustið létu
kaupmenn vanta flestar nauðsynjavörur, helzt þó
alla matvöru, og afleiðingin er sú, eins og skiljan-
legt er, að útlítur fyrirstór vandræði milli manna,
því nú sem stendur fæst hvergi matvara.
En það er ei að undra, þótt svona sé ástatt
hjá smákaupmönnunum, þegar gullkónga-verzlan-
irnar eru „auðar og tómar“, sem þó samanstanda
af mörgum miljónum króna; samt mun þetta mest
að kenna verzlunarstjórunum en ekki eigendum
þeirra, því lítið myndu þeir sjá sig græða við það,
þó almenningur hryndi niður úr hungri.
í haust kom hér lítið eitt af matvöru með síð-
asta skipi til Fáskrúðsfjarðar, en þar urðu mis-
jafnir blinds manns bitar, með fram af þvi, að af
litlu var að miðla; af rúmum 500 manns, sem hér
eru í hreppnum,-voru að eins 4—5 óskabörn, sem
fengu nægilegt; hinir aðrir urðu að láta sér lynda
að fá 25, 50 og mest 100 pd. og þar um bil.
Nú þó kaupmenn bæði viti og sjái bágindi
manna, eru þeir svo kaldir, að sumir þeirra hafa
að orðtaki: „Þetta kennir ykkur að lifa“. Samt
eru hér undantekningar, þvi auðvitað eru ekki
allir kaupmenn svo tilíinningarlausir, að þeir láti
slík bágindi afskiptalaus, og því hafa sumir gert
tilraun að fá upp vörur í vetur og það sem fyrst.
Má þar til nefna fyrstan og fromstan C. D. Tuliníus
kaupm. áEskifirði og sagt er að fleiri hafi þaðí hyggju.
En nú er eptir að vita, hvern hag kaupmenn
hafa gert sjálfum sér með þessari miklu harð-
ýðgisaðferð; það sést á sínum tima. Út af neyð
hafa menn nú stofnað almennt pöntunarfélag — ef
til vill kennir neyðin mönnum betri félagsskap en
áður hefur verið. — í félagi þessu eru 5 hreppar.
Áhuginn er mikill, hvernig sem allt gengur, og vilja
menn fá upp vörurnar i marzmánuði, því eigi mun
auðið að fá þær fyr þó þörfiu sé mikil. For-
Forstjóraruir eru að sönuu uugir og óreyndir, en
samt vona menn hins bezta af þeirra hendi.
Það þarf eigi að tilgreina, hvað sumir afkaup-
mönnum urðu skelfdir við þetta fyrirtæki, þvi það
kom yfir þá eins og reiðarslag, en á hina síðuna
hugga þeir sig við það, að ekki verði neitt úr
neinu, en menn óska, að liamingjan gefi því orði
engan sigur.
Fiskajli hefur verið ágætur í allt haust hér i
Fáskrúðsfirði, en þess gætir minna en verða mætti,
því kaupmenn keimta hveru drátt jafnóðum er
hann fæst, og neyða menn til þess með því að
neita um saltið, svo mönnum er nauðugur einn
kostur að leggja hann inn blautan, — þar er enn
eitt gróðabragð kaupmanna, — þó gera þetta ekki
allir. Á Eskifirði hafa þeir það öðruvísi.
Nú kefur 0. Vathne byrjað hér síldarveiði, og
fiskar vel; hefur nú þegar fengið nokkur hundruð
tunnur.
Heybirgðir manna voru litlar þetta ár, hjá all-
flestum eigi meiri en helmingur móti því, sem áður
hefur verið, hjá sumum miklu minna. Gripum varð
þvi að fækka fjarskalega, allra helzt nautpeningi;
voru nautgripir skornir næstum á hverjum bæ,
og 2 og 3 á sumum. Þetta ár verður þvi fjarska
hnekkir i landbúnaði vorum hér austanlands.
Tíðin hefur verið fremur góð í haust, það sem
af er; frá 10. október til 27. s. m. var allt aflogn
og blíðviðri og lítið frost. En þann 28. gekk í
snjóbyl, sem stóð i 7—8 dægur, og dreif niður snjó
svo mikinn hvildarlaust nótt og dag, að gamlir
menn scgja, að síðan haustið 1868 hafi eigi komið
jafnmikill snjór í einu um þennan tima árs; lá við
að hér yrði miklir fjárskaðar, þvi fé var óvist, en
til allrar hamingju fór eigi svo og er nú flest apt-
ur fundið.
Heilsufar manna hefur verið gott.
Nýdáin er merkiskonan Margrét Stefánsdóttir
i Dölum. Hún var dóttir séra Stefáns Jónssonar,
síðast prests á Kolfreyjustað, og gipt Birni Stef-
ánssyni, norðlenzkum manni. Þau eiga 5 eða 6
börn á lifi“.
Ilangárvallasýslu (Áshreppi) 1Ö. jamíar.
[Skipting á Hoitamannahreppi. — Safarmýri. — Barnaskóli
i Þykkvabæ. — Mannalát. — Ameríkuferóir].
„Eptir margra ára tilraun er þá búið að skipta
Holtamannahreppi, sem mun nú hafa verið stærsti
sveitahreppur á landinu, í 2 hreppa, sem heita
Holtahreppur og Áshreppur. Búendatala er i Holta-