Norðri - 31.01.1859, Síða 1

NORDKI.
7. ár 31. JanúaF.
i
rT -t ^ L_
*8 » 3.
> 3 ..
3
s 5 2
B — 99
ö sr ox
I___2.
Ci* 6)i*|eíi.
(Aí'sent). |»egar fundum okkar bar saman sein-
ast, áttum vife tal um verzlunina hjá okkur og
ýinislegt er henni vibvíkur, en meb því tíminn
var svo stuttur, gátum vib ekki talab út; jeglof-
abi ybur þá, ab jeg skyldi skrifa ybur meb fám
orbum álit mitt um verzlunina, og hvernig mjer
sýnist tiltækilegast, ab menn ættu ab reyna til ab
gjöra sjer hana hagfelldari, og, ef verba mættr,
arbsamari.
Verzlunin á íslandi er ekki lík verzlun í
neinu öbru landi, þar sem kallab er ab si'abir
menn búi, heldur er hún rjett köllub skrælingja
verzlun. Fáeinir kaupmenn, sem eiga heima í öbru
landi, og sem ekki unna Islandi neins gúbs held-
ur fyrirh'ta þab og jafnvel hata, hafa náb undir
sig nær því allri verzlun hjer. þessir útlendu
kaupmenn rába nú öllum kjörum og kostum vib
okkur; þeir ílytja hingab vörur þær, sem vib vilj-
um eignast írá öbrum löndum, og setja okkur þær
meb svo háu verbi, sem þeim þúknast, efa þeir
verba ásáttir um sín á milli. þeir kaupa aptur
ab okkur vörurnar, sem vib höfum til sölu, og
gefa svo lítib fyrir þær, sem þeim sýnist. Allt
þetta líbum vib meb þögn og þolinmæbi og fæst-
um kemur til hugar ab þetta geti, eba eigi Öbru-
vísi ab vera.
Nokkrir af sonum íslands, sem sáu hvílík ú-
mynd verzlun þessi var, og hvernig hún drap nib-
ur alia atvinnuvegi, börbust lengi fyrir því, ab
fá verzlunarlögunum þannig brcytt, ab verzlunin
gæti orbib frjáls, og eptir langa baráttu fjekkst
loksins þessi breyting. En þab stobar ekkert þú
lögin sjeu orbin frjálsleg, ef vib reynum ekki til
ab færa okkur frelsi þetta í nyt. þab er ekki
til neins gagns þú lögin leyfi Islendigum ab skipta
vib allar þjúbir, ef þeir hirba ekki um ab nota
þetta leyfi, heldur láta hina sömu kaupmenn setja
gjer afarkosti eptir sem ábur.
Menn ætiast til, ab margir utanríkiskaup-
menn komi hingab sjálfkrafa tii verzlunar, fyrst
lögin banna þab ekki, og álíta bezt, ab þeir hafi
sömu verzlunarabferb eins og hinir dönsku lausa-
kaupmenn, þab er ab skilja, hafi sölubúb á skipi
sínu meb alls konar varningi, selji hana í smá-
smökkum og taki borgun fyrir f þeim vörum,
sem vib hofum ab bjúba, uli, túlg, o. s. frv., en
setji verb á hvoratveggju vöruna, sem menn í-
mynda sjer ab verbi miklu betra en hjá hinum
sem fyrir eru. þetta álít jeg öldungis ranga hug-
mynd, því þessi verzlunar-abferb er sama skræl-
ingjaverzlunin, sem búib er ab venja okkur vib
um langa æfi, frá því danska stjúrnin lagbi á
okkur verzlunarfjöturinn og fúr meb okkur, eins og
hún enn í dag fer meb veslings Grænlendinga;
eu fáir utanríkis kaupmenn munu nokkru sinni
hafa lund til þess, eba lag á því ab beita þessari
abferb vib okkur, sein hvergi tíbkast annarstabar hjá
sibubum þjúbum, og þeir sem kynnu ab taka hana
upp, munu traublega reynast okkur öllu betri, en
hinir dönsku. þetta er líka öldungis eblilegt,
þegar menn gæta þess, ab vörur þær, sem ís-
land þarfnast, koma upphaflega frá ýmsum Iönd-
um. Yrbi þeirra allra aflab í einum stab, þá
væri öbru máli ab gegna, þá væri beztabfáþær
allar beinlínis þaban, því hver vara hlýtur ebli-
lega ab hækka því meir í verbi, sera hún geng-
ur milli fleiri kaupenda og seljanda, þar eb hver
þeirra verbur ab færa hana fram. Hver vöru-
tegund er því venjulega meb lægstu verbi, þar
sem hennar er upprunalega aflab, eba hún er tilbúin.
þegar nú kaupmabur frá einhverju landi, t. a. m.
Noregi, ætlabi ab fara kaupferb til íslands meb
alls konar vörur, þá yrbi fæst af þeimJupprunn-
ib f Noregi; hann yrbi þar á múti ab kaupa mik-
ib af abfluttum vörum úr ýmsum áttum semsum-
ar væri, ef til vill, hvcrgi cins dýrar og heimajhjá
honum. þegar kuupmabur þessi kemur til Élands