Norðri - 31.01.1859, Blaðsíða 3

3
lag væri komi?! á verzlunina, þá vreri hiS fvrsta j
töluveibra hagsmuna af henni a& vænta; þá væri
fielagib meb umbo&smanni þess í broddi fylk-
ingar öldungis eins og inulcndur kau;->mabur.
Hagnai'ur sá. sem btendur gæti haft af þann-
ig lögubu fjelagi, ef því væri vel stjórnab, væri
margvíslegur. Fyrst og fremst er þab öldungis
víst, ab umbobsmabur fjelagsins, sem hef&i svo
mikib í veltunni, gæti útvegab fjelaginu langtum
betri kaup, en þau, scm einstakir menn eba smá
og kraptlítil sveitafjelög geta fengib hjá gömlu
kaupmönnunum okkar. I annan stafe fengi þá all-
ir fjelagsmenn jöfn kaup árib um kring, þar sem
kaupin, eins og nú stendnr, eru bezt fáeinar vik-
ur á álibnu sumri, en tnikiu lakari allan hinn
hluta ársins. I þribja lagi gæti fjelagsmenn flutt
vörur sínar í kaupstabinn, þegar þeim væri hag-
anlcgast og tekib aptur naubsynjar sínar, þar
sem menn nú þurfa a& sæta lagi ab fara kaup-
stabarferbir sínar, þegar kaupin gjörast skárst,
sem einatt er á úhentugasta tíma. I fjórba máta
pæti nienn haft for&abúr lianda fjelaginu án ann-
ara umsvifa, en ab eiga ætíb nokkub meira af
lielzlu naubsynja vörum vi& l'jelagsverzlunina,
Iielditr en þab, sem í brátina þyrfti á ab hulda,
o. s. frv.
því tn fiir lengi verib barib vib, ab okknr
vantabi efni lil þess ab geta verib okkar cigin
kaupmenn; margir hafa haldib a& vib mættum
ekki missa me&a’göngu þessara dansk - íslenzku
kaupmanna, sem óbobnir hafa tekib ab sjer þenna
starfa, og þykjast þó gjöra þab af tómri mann-
ást til a& halda lítinu f okkur; en jeg held ab
þab sje þó tivcrjum manni aubsætt, sem skyn-
samlega vill líta á niálib, ab vib ekki þurfum þessa
fyrir efnaleysi; enginn borgar þó í raun og veru
allar þær vörur, sem hingab eru íluttar, nema vib
sjá|íir, og þab eptir ab kaupmenn bafa lagt á þær
alian kostnabinn vib fluíning þeirra, og þar ab
auki svo mikii ómakslaun lianda sjálfum sjer,
sem þeim þóknast eba sem kringumstæburnar
frekast leyfa, og hefur opt mátt sjá þess merki,
ab þab haíi ekki verib svo lítib. — Ef vib göng-
um f nógu stór fjclög, þá getur hvort þeirra ver-
ib eins og einn innlendur kaupmabur; vib getum
þá sett menn af okkar mönnum, sem vilja stunda
okkar hag, fyrir fjelögin, og gefib þeim sanngjörn
laun fyrir starfa sinn; þetta mundi sannarlega
hafa góbar afleibingar fyrir ættjiirbn okkar, og
draga arb verzlunarintiar inn í Iandib sjálft, cins
og á ab vcra. En hitt leibir til eybileggingar
ab ala sæg af útlendum kaupmönnum og hyski
þeirra erlendis, sem dj-aga út úr landinu allan
ágóba verzliinarinnar, styrkja ekkert þarflegt fyr-
irtæki í landinu sjálfu, fyrirlíta landsmenn og á-
líta þá skrælingja, en reyna eptir mætti ab hafa
Iandib fyrir fjtþúfu
Ab okkur vanti kunnáttu eba þekkingu til
ab vera okkar eigin kanpmenn cr miklu sannara,
vib höfum svo lítib hugsab, um kaupmannskapinn
og lítib hirt uin ab afla okkur þekkingar á þess
konar efnum, þó erum vib ekki heldur svo illa
farnir í þessu tilliti, ef vib liöfum Iag á ab tjalda
því sem til er, ab vib ekki getum gjört nokkra
tilraun nú þegar. En jafnframt ættuin vib ab
Ieggja alla stund á ab bæta úr þeim þekkingar-
skorti, sem annars ldyti ab standa fyrirtækjum
okkar fyrir þrifum.
Á þessu ári 1808 hafa kaupmenn okkar
hinir útlendu, bundizt í fastara fóstbræbralag, en
nokkru sinni cábur til ab kúga okkur á allan hált,
og þeir hafa gjört mjög mikib ab verhnm í þessu
efni, þó þab bafi or&ib nolikub minna en þeir
j vildu, og höfbn búi.zt vib a& geta, vogna hinnar
! lillu mótspyrnu, sem vib syndum á ýmsan vee.
Látum nú þetta samband katipmanna vera okknr
hvöt til ab binda meb okkur fastan og öflugan
fielagskap, ábur en kaupmenn kúga okkur lengor;
og reynum ab sýna bæbi þeim og öbrum, ab vib
sjeum ekki þær gungur ab láta þannig troba okk-
ur undir fótum af slíkum kumpánum.
A b s e n t).
Höfundi atsendii greinarinnar í Norbra (G. iSr, Nr.
28—29) mn skababóta-endnrgiaidib til Húnvetninga get
jeg ðidnngis eltki orbib samdúma.
Abalgallinn á grein þessari flnnst mjer vera s,í, ab höf-
nndurinn metnr vettugis öll þan skilyrbi, er höfb vortl
öndverblega vib gjafaloforbin, og vill þvf, þegar tillagib er
greitt f kindmn, alls ekki láta hafa nokknrt tillit til gjafa-
loforbanua, etnr skiiyrba þeirra, er þan voru bundin vib.
heldur fara eingöngn eptir einhvers konar „samkoinnlagi,"
er honmn þú hefur gleymzt ab geta um, vib hverja ætti ab
eiga sjer stab.
Ab þessi skobnn hofundarins ekki geti náb til mín cb-
nr anuara bænda f hreppi þeim, er jeg á ab heita búnda
nefria f, þab vil jeg nú laitast vib ab sýna fram á meb
Kmim þessum.
pegar fyrst var byrjab á ab safna gjafaloforbnm hanaa
Húnvetniugmn fyri skaba þann, er þeir lilytn ab verba
fyrir af þvf ab þnrfa ab skera nibur fjenab siun á þá ú-
Ihcntngum árstíma, iofubn allir bændur lijrr í hreppi, sam-