Fréttablaðið - 15.04.2002, Blaðsíða 10

FRÉTTABLAÐIÐ
15. apríl 2002 MÁNUPACUR
I RETTABLAÐIÐ
Útgáfufélag: Fréttablaðið ehf.
Útgáfustjóri: Eyjólfur Sveinsson
Ritstjórar: Gunnar Smári Egilsson
og Jónas Kristjánsson
Fréttastjórar: Pétur Gunnarsson
og Sigurjón M. Egilsson
Ritstjórn, auglýsingar og dreifing:
Þverholti 9, 105 Reykjavík
Aðalsími: 515 75 00
Símbréf á fréttadeild: 515 75 06
Rafpóstur: ritstjorn@frettabladid.is
Símbréf á auglýsingadeild: 515 75 16
Rafpóstur: auglysingar@frettabladid.is
Setning og umbrot: Fréttablaðið ehf.
Plötugerð: ÍP-prentþjónustan ehf.
Prentun: ísafoldarprentsmiðja hf.
Fréttaþjónusta á Netinu: Vísir.is
Fréttablaðinu er dreift ókeypis til allra heimila á höf-
uðborgarsvasðinu. Fyrirtæki geta fengið blaðið gegn
greiðslu sendingarkostnaðar; kr. 1.100 á mánuði.
Fréttablaðið áskilur sér rétt til að birta allt efni
blaðsins í stafrænu formi og í gagnabönkum
án endurgjalds.
BREF TIL BLAÐSINS
Furðu
lostinn yfir
flokknum
Sjálfstæðismaður skrifar: __
E' g er furðu lostinn yfir því að
þingmenn flokksins míns skuli
láta 20 milljarða ríkisábyrgð yfir
sig ganga. Það er undarlega kom-
ið fyrir flokki sem barðist gegn
sjóðasukkinu, að nú sé aðeins einn
þingmaður sem lætur í sér heyra í
andstöðu við málið. Pétur Blöndal
á heiður skilinn fyrir andstöðuna.
Hann virðist eini þingmaður
flokksins sem annt er um hug-
sjónir sínar.
Ég man eins og flestir íslend-
ingar sem komnir eru á fullorðins
ár, hvernig ríkisstyrktar atvinnu-
greinar áttu að bjarga efnahags-
lífi þjóðarinnar. Þá riðu fyrir-
greiðslupólitíkusar um héruð og
lofuðu peningum í fiskeldi og loð-
dýrarækt. Hvað stendur eftir af
þessum gegndarlausa fjáraustri.
Lítið sem ekkert.
Þetta virðist Pétur Blöndal
einn vita þingmanna flokksins. Ég
hef oft verið tortrygginn í hans
garð, en í þessu máli er hann eini
þingmaðurinn sem stendur vörð
um hugsjónir Sjálfstæðisflokks-
ins. ■
10
Stríðsglæpadómstólnum fagnað
Frankíurier Rundschmi
í leiðara þýska dagblaðsins
Frankfurter Rundschau er Stríðs-
glæpadómstólnum fagnað. „Fram-
vegis kemst enginn refsilaust upp
með alvarlega stríðsglæpi, glæpi
gegn mannkyninu eða þjóðar-
morö,“ segir í leiðaranum. Jafn-
framt spyr leiðarahöfundur hvers
virði þessi alþjóðlegi stríðsglæpa-
dómstóll sé, þegar Bandaríkin eru
ekki með. Ónnur ríki geti að
minnsta kosti engan veginn sætt
sig við það. Hins vegar kemur
ekki til kasta dómstólsins nema
ríki séu ófær eða vilji ekki að eig-
in ríkisborgarar svari til saka fyr-
ir alvarlega stríðsglæpi. Otti
Bandaríkjanna við hann hljóti því
að vera ástæðulaus.
Leiðarahöfundur Herald Tribune
segir að stofnun Stríðsglæpadóm-
stólsins sé sigur fyrir málstað sem
Bandaríkin hafi framan af verið í
forsvari fyrir. Nú hafi verið komið
á fót alþjóðlegu fyrirbæri sem láti
stríðsglæpamenn svara fyrir verk
sín. Clintonstjórnin skrifaði undir
sáttmála um stofnun dómsins, en
með hafi fylgt að sú undirskrift
yrði ekki lögð fyrir þingið til stað-
festingar.. Leiðarahöfundur undr-
ast andstöðu Bushstjórnarinnar við
dómstólinn. „Hvíta húsið virðist
vera að undirbúa að gera að engu
Úr leiðurum heimsblaðanna
Tíu ríki til viðbótar staðfestu sáttmála Sam-
einuðu þjóðanna um stofnun alþjóða
stríðsglæpadómstóls. Þar með var tilskild-
um fjölda náð til að hann verði að veru-
leika. 66 ríki hafa staðfest sáttmálann.
undirskrift Bandaríkjamanna,
bæði stjórnin og þingið velta fyrir
sér beinskeyttari aðgerðum til að
spilla fyrir dómnum og verkum
hans.“ Höfundur segir að slík skref
séu til þess fallin að ergja banda-
menn Bandaríkjanna um leið og
slík afstaða verji enga sjáanlega
hagsmuni Bandaríkjanna.
POLITIKEN
„Allt frá réttarhöldunum í Núnberg
JÓNAS SKRIFAR:
og Tókýó sem lögðu grunninn að
því að einstaklingar gætu borið
ábyrgð á stríðsglæpum og glæpum
gegn mannkyninu, hefur verið
stefnt að alþjóðlegu dómsvaldi í
slíkum rnálum," segir leiðarhöfund-
ur Politiken. Blaðið segir ákvörðun-
ina stórt skref í átt til réttlætis í
heiminum. Langt sé þó enn í land.
Afsakanir Bandaríkjanna fyrir að
vera ekki með séu vesælar, en mik-
ilvægt sé að dómstóllinn sýni í
störfum sínuni að efasemdir um
hann séu ástæðulausar. Án Banda-
ríkjanna sé dómstóllinn hálfkarað-
"ORÐRÉTT
Framsal fullveldis
Stofnun Alþjóðlega stríðsglæpadómstólsins í Haag
síðasta fimmtudag er eitt merkasta framsal full-
veldis ríkja til fjölþjóðlegra stofnana, sem eiga að
gera siði, lög og reglur beztu ríkja að algildri reglu
fyrir jarðarbúa alla. Hann byggist á vestrænum
hefðum og hefur að mestu vestræna dómara.
Dómstóllinn tekur á glæpum, sem framdir
verða eftir 1. júní á þessu ári. Þá verða menn gerð-
ir persónulega ábyrgir fyrir aðild sinni að stríðs-
glæpum og geta ekki skotið sér bak við stofnanir.
Reiknað er með, að margir muni hugsa sig um
tvisvar, þegar nýi siðurinn er hafinn.
Alþjóðlegi stríðsglæpadómstóllinn er almennt
framhald sértækra dómstóla fyrir Rúanda og
Júgóslavíu. Réttarhöldin yfir Slobodan Milosevic
gefa tóninn um framtíðina. Saddam Hussein og
Ariel Sharon mega fara að gæta sín betur en Pol
Pot og Augusto Pinochet gerðu á sínum tíma.
Sextíu ríki hafa skrifað undir stofnskrá dóm-
stólsins og búist er við þrjátíu til fjörutíu undir-
skriftum til viðbótar. í þessum ríkjahring verða
fyrirmyndarríki heimsins, en utan við munu
standa ofbeldishneigð stríðsglæparíki á borð við
Rússland og Kína, Bandaríkin og ísrael.
ísland stendur að dómstólnum eins og öll ríki
Vestur- og Mið-Evrópu. Þetta eru einmitt fyrir-
myndarríkin, sem að undanförnu hafa haft frum-
kvæði að stofnun margvíslegra sáttmála um bætta
stöðu mannkyns. Þau hafa í flestum tilvikum safn-
að um sig fylgi meirihluta ríkja heimsins.
Þannig verður Kyoto-bókunin um takmörkun á
útblæstri gróðurhúsalofts innan tíðar staðfest af
öllum þorra ríkja heims. Þannig verður sett bann
við sölu jarðsprengja og hert eftirlit með fram-
leiðslu eiturvopna. 011 slík mál sigra að frumkvæði
Evrópu gegn andstöðu Bandaríkjanna.
Afsal fullveldis er hin yfirlýsta forsenda
Bandaríkjanna fyrir andstöðu þeirra gegn fjöl-
þjóðasáttmálum og fyrir misheppnaðri baráttu
þeirra gegn fullgildingu slíkra sáttmála. Auðvelt er
„ Ríkisvaldið á íslandi hefur borið gæfu
til dugnaðar við að afsala íslenzku fullveldi
í hendur fjölþjóðlegra stofnana. Við erum
aðilar að ótal reglum og erum að minnsta
kosti vikulega að stíga skrefinu lengra ... “
að selja kjósendum óttann við afsal fullveldis, svo
sem ýmis dæmi sýna einnig hér á landi.
Ríkisvaldið á íslandi hefur borið gæfu til dugn-
aðar við að afsala íslenzku fullveldi í hendur fjöl-
þjóðlegra stofnana. Við erum aðilar að ótal reglum
og erum að minnsta kosti vikulega að stíga skref
inu lengra, einkum með staðfestingu á stríðum
straumi ákvarðana Evrópusambandsins.
Sumt af þessu afsali skiptir litlu eða engu mál
og tæpast nokkurt skaðar okkur. Allur þorri afsals
ins felur í sér gæfuspor. Það treystir stöðu ísland:
í hópi beztu fyrirmyndarríkja heims við smíði al
mennra ramma, sem gera líf alls almennings betra
og göfugra en það hefði ella orðið.
Að mörgu leyti er eðli íslenzkra stjórnmála
frumstæðara en annars staðar í álfunni. Ráðherrai
fá hér reiðiköst og leggja niður stofnanir eða flytja
þær frá höfuðborgarsvæðinu. Rík tilhneiging er til
geðþótta í stjórnkerfi og stjórnmálum. Margir eru
í alvörunni dauðhræddir við ráðherra.
Því meira sem við tengjumst fjölþjóðlegu neti
sáttmála og stofnana af vestrænum toga, þeim
mun meira þrengist svigrúm frumstæðra og
valdasjúkra ráðamanna okkar til að víkja frá
grundvallarhefðum vestræns samfélags. Þannig
höfum við fetað okkur fram eftir vegi.
Því fleiri ríki sem taka þátt í þessu neti, þeim
mun víðari verður hringurinn, þar sem samskipti
og viðskipti fara eftir vönduðum og viðurkenndum
leikreglum, öllum málsaðilum til góðs.
Jónas Kristjánssor
BÖRNIN ÉTI
BYLTINGUNA
Nú þegar gömlu
„heilbrigðis“kerfin
eru í andarslitrun-
um er ný vakning í
uppsiglingu og vor í lofti um all-
an heim. Þessi hreyfing hefur
hlotið nafnið heilnæmisbyltingin!
Jón Óttar Ragnarsson,
Morgunblaðið,14. apríl.
EÐA TALA VIÐ
YFIRMANN ÞEIRRA
Er ekki einhver til í að hringja í
þá Davíð og Ólaf og minna þá á
að hluti af starfinu þeirra er að
varðveita menningararfinn?
Valberg Lárusson. Morgunblaðið,
13. apríl
SÉRSTAKLEGA
í LJÓSI REYNSL-
UNNAR
X- og @-kynslóð-
irnar munu þurfa
að stýra íslensku
samfélagi á
lýðræðislegan hátt til sóknar í
síbreytilegum heimi
alþjóðavæðingar. Það hlutverk
hlýtur að teljast mjög ögrandi.
Siv Friðieifsdóttir. Morgunblaðið,
13. apríl.
TRÚIN FLYTUR FJÖLL
Ég er sannfærð um að Björn
Bjarnason verður næsti
borgarstjóri í Reykjavíkur og ég
hlakka mikið til að takast á við
verkefni borgarinnar.
Hanna Birna Kristjánsdóttir.
DV, 13. apríl.
ÖNNUR ÓNARMIÐ
N0RÐUR
AMERÍKA
Af hverju að borga meira annars staðar
fyrir sama flutninginn ?
Bjóðum heilgáma (FCL) og stykkjavöru (LCL) flutning.
Siglum á 10 daga fresti frá Rotterdam og Kópavogi.
Siglingatími aðeins fjórir dagar. Allt að 20% lægri sjófrakt.
Norfolk USA á 12 daga fresti • Siglingatími 10 dagar
ATLANTSSKIP
- ÁREIÐANLEIKI ( FLUTNINGUM -
Leitið upplýsinga / Sími (354) 580 6900 / www.atlantsskip.is
Skipulags
tækifæri f<
„Samkeppnin fól í sér ákveðn;
mótsögn," segir Pétur Ármanns
son, arkitekt. „Titillinn var: Hug
myndasamkeppni um skipulag
miðborgar og hafnarsvæðis vi<
austurhöfn. Þegar maður skoöa:
lýsinguna sjálfa, þá fjallar hún ai
mestu leyti um hvernig Tónlistar
húsið eigi að vera. Síðan er fjallai
um höfnina og sagt að æskilegt si
að Geirsgatan fái að vera þar sen
hún er.“ Pétur segir að þar hal
verið gefið til kynna að aðra
lausnir væru of dýrar. „Það er far
sælast fyrir svona hugmyndasam
keppni að hafa möguleikana sen
opnasta."
Pétur segir að sér hafi fundis
dapurlegt hversu þröngsýn dóm
nefndin hafi verið. „Samkeppnii
snérist ekki um að velja teikningi
fyrir tónlistarhús. Hún snérist un
að taka á samhengi tónlistarhús
og tengingu þess við miðborgina
Mér finnst þegar ég skoða verð
launatillöguna að gildi henna
felist eingöngu í formhugmyno
um um byggingu". Pétur segir a<
í keppninni hafi komið fram góða
tillögur sem tóku á því verkefn
að móta framtíð miðbæjarins. „Sf
hugmynd að taka hluta af hafnar
svæðinu sem ekki er lengur í
notkun er tækifæri sem er mjög
spennandi. Þarna á þessu svæði er
hægt að gera allt sem menn
rna
Pétur Ármannsson, arkitekt,
telur að veðlaunatillaga um
tónlislarhús feli ekki í sér lausn
á skipulagi miðborgar Reykja-
víkur. Við það glatist stórkost-
legt tækifæri til að skapa teng-
ingu miðborgar og hafnar sem
færði miðborginni nýtt líf.
dreymir um aö gera fyrir mið-
borgina. Þarna er stórkostlegt
tækifæri. Menn setja fyrir sig
kostnað við aö fara með Geirsgöt-
una í göng, án rökstuðnings. Á
sama tíma eru menn að velta fyr-
ir sér bílastæði undir Tjörnina og
göngum undir Skólavörðuholt.
Þarna er dýrmætasta byggingar-
land í borginni. Ég hugsa að það
væri hægt að fjármagna hluta
þessara ganga með sölu á bygg-
ingarlóðunum sem yrðu til við
framkvæmdina." ■