Heimskringla - 23.05.1889, Qupperneq 1

ALMENMR FRJETTIR.
FRÁ UTLÖNDUM.
ENGLAND. Enginn er tilefnd-
ur sem landsstjóri á írlandi enn. 1
J>vi sambandi er vert að geta J>ess
að j>rinzinn af Wales kvað sárlanga
til að hafa J>að embætti. Hann hafði
fjrir mörgum árum látið í ljósi yið
móður sína, að hann vildi eiga
heimili á írlandi einhvern tíma árs-
ins. En kerling sem frá upphafi
hefur verið heldur andvíg írum
reiddist uppástungunni, og síðan
hefur j>rinzinn aldrei minnst á petta.
En nú pegar vandræði pykja að
fá mann i landsstjóraembættið, pá
kvað hann hafa stungið uppá pví
að hann væri sendur til Dublin.
Tekur hann pað fram, að pó hann
hjeldi pví embætti pyrfti hann ekki
að vera nema stund og stund í senn
á írlandi, og gæti pess vegna upp-
fyllt allar sínar skyldur á Englandi,
eptir sem áður. Mörgum líst vel á
petta og ætla að gott mundi af pví
standa. Aðrir aptur segja pað ó-
mögulegt. Segja að prinzinn megi
engu embætti halda og aldrei vera
burtu af Englandi nema fáa daga í
senn, pví til hans kunni að koma
kallið pegar minnst vari, að taka
við stjórn Bretaveldis. Það eru pví
allar horfur á að hann neyðist til að
halda áfram að eyða tiðinni í iðju-
leysi. Vera má og að Salisbury
kæri sig ekki um að senda hann yfir
pangað af pví öllum er kunnugt að
prinzinn aðhyllist að mun skoðanir
Gladstones að pvi er snertir stjórn-
arfyrirkomulag á írlandi.
Stjórn Breta hefur fengið 4-
skorun frá mikilhæfum indverskum
manni um að reyna til með löggjöf
að afnema barnagiptingarnar á Ind-
landi, sem hann og fleiri álíta að sje
ekkert annað en prælasala. Ný-
lendnadeild stjórnarinnar hefur svar-
að áskorun pessari á pann hátt, að
sem stendur sje ekkert hægt að gera
i pvi efni, að pað verði fyrst að
koma fram almennur áhugi fyrir
málinu, af pvi pessi siður sje svo
rótgróinn hjá pjóðinni.
N ú kvað Boulanger og hans
fylgifiskar vera farnir að vona að
hann geti bráðum komist aptur til
Parísarborgar sem sigurvegari, og
er pá ráðgert að mikið verði um
dýrðir iglaumbænum. t>að sem sje
litur helzt út fyrir að rannsóknar-
nefndin í máli hans geti undir eng-
um kringumstæðum komið sjer sr.m-
an um hvaða aðferð skuli viðhöfð i
rannsókninni, svo eins vist pykir að
rannsóknin öll endi i lokleysu. —
Boulanger hefur pegar haft brjefa-
skipti við vini sina á Frakklandi
áhrærandi apturkomu sína, og eru
peir að sögn tilbýnir hvenær sem vill.
ÞÝZKALAND. Verkstöðvanir
á Þýzkalandi eru grófar. Þar höfðu
um 80—90,000 manna verið búnir
að yfirgefa verkstæðin og námur um
fyrri helgi, og Krupps-verkstæðun-
um stóru auk heldur öðrum smærri
var lokað. Fjöldinn af pessum
eru familiumenn og að samlögðu
vinna peir pvi fyrir daglegu brauði
400—450,000 manns, og par sem
fleirihluti peirra er fátækur pá er
sparisjóður hvers eins uppgenginn,
enda á pessi mannfjöldi fullt i fangi
að verjast hungri. Askoranir um
hjálp eru nú einnig útgengnar hver-
vetna um rikið bæði í blöðum og
sjerstökum auglýsingum.—Hinn 14.
p. m. átti Vilhjálmur keisari tal við
nefnd manna, er verkamenn sendu
á fund hans. Hlýtltii hann & sögu
verkamanna um stund, og sagði
peim svo að sjer væri annt um vel-
líðan peirra og að hann hefði lagt
drög fyrir að petta prætu mál væri
nákvæmlega rannsakað. Lofaði
peim öllu góðu ef peir væru frið-
samir, en sagði að hermennirnir
hefðu boð um að skjóta og höggva
niður hvern pann sem sýndi óróa. í
pessu sambandi minntist hann sjer-
staklega á sósíalistana og fór um pá
allhörðum orðum; ljet fyllilega í
ljósi að peir ættu einskis góðs að
að vænta.—Fyrir pessa ræðu sína
fær keisarinn ávítur bæði í pýzkum
og enskum blöðum. Þykir peim
hann vera nokkuð hranalegur að
brúka blátt áfram hótanir um að
skjóta og höggva niður sóslalista og
pá aðra menn, er leiðast í upphlaup
út úr vandræðum sínum og gremju.
Fleiri hundruð pessara manna
eru nú teknirtil vinnu aptur, neyddir
til pess vegna peningaleysis. En
umhverfis verkstæðin verður að
hafa strangan hervörð, til pess að
vernda líf peirra.—Þetta verkfall er
vatn á mylnu Englendinga. í vik-
unni er leið voru par keypt svo
hundruðum skipsfarma skipti af
kolum, fyrir verkstæðin.
Hinn 16. veitti keisarinn náma
og verkstæðaeigendunum áheyrn, en
ekki hefur heyrst hvað á peim fundi
gerðist.
Þrumufleigur fjell niður um
pak á stóru púður-geymsluhúsi á
Þýzkalandi hinn 16 p. m. og kveikti
í púðrinu, er á sama augnabliki
peytti byggingunni í púsund mola.
Umhverfis húsið var virki mikið talið
óvinnandi, og var par fjöldi her-
manna. Þó yfirgengilegtsje meidd-
ist enginn peirra.
Ekki gengur eins greiðlega og
ætlað var að afgreiða Samoa-eyja-
samninginn. Að pví er snertir kon-
súls-völdin o. p. h. koma fundar-
menn sjer saman, eins 1 pvi að gera
Apia-höfn að opnum verzlunar stað,
par sem prjú hlutaðeigandi ríki að
minnsta kosti hafi jafnan rjett. Er
ákveðið að í stjórn pess porps skuli
vera 6 menn, 3 kosnir af eyjar-
skeggjum, en að pessi 3 ríki kjósi
sinn hvert. Það sem einkum ber á
milli er fyrirkomulag löggjafar-
pingsins. Svo og pað, að Þjóðverjar
vilja að kosinnn sje stjómarformaður
til margra ára. í pessu pykiast
Bandaríkjam. og Engl. sjá löngun
Þjóðverja til að koma sinum manni
að fyrst, par eð peir voru uppá-
stungumenn, en pað vilja peir ekki
meir en svo sampykkja.
SPÁNN. Þaðan koma fregnir
um að Jesúítar hafi að undanförnu
unnið af alefli að pvi að fá Don
Carlos gamla á veldisstól Spánar,
og að peir haldi pvi áfram enn. Nú
lengi hefur ekkert borið á karli, og
pvi getið til að sú ró sje sprottin
af pví, að hann hafi vitað um vinnu-
menn sina. Þetta átti að hafa koin-
izt upp núna um daginn i stúdenta
samsæti í Bilboa. Þar áttu sveinarnir
að^ hafa orðið opinskáir og látið
margt pað í ljósi, er annars átti að
vera hulið. Er nú stjórnin búin að
skij>a rannsóknarnefnd til að rann-
saka petta mál frá upphafi, og situr
hún nú í Bilboa.
Allsherjar sýning var opnuð í
Madrid á Spðni i fyrri viku, og er
sögð'hin fullkomnasta, er höfð hefur
verið á Spáni.
ÁSTRALÍA. Þangað fóru peir
fyrir rúmum mánuði síðan Dillon
pingmaður íra, og 2—3 aðrir af
forvigismönnum sjálfsforræðismáls-
ins á írlandi, til að flytja fyrir-
lestra og safna fje bæði fyrir Þjóð-
fjelagið írska og Parnell. Segir
Dillon að peim gangi vel. Fjöldi
fyrirlestra hefur verið fluttur, og
stórkostl mennir fundir verið
boðaðir og haldnir hver á fætur
öðrum. Ekki einungis kvað iístrliu-
menn vera meðmæltir írum, heldur
sýna peir meðautnkun sína með stór-
gjöfum. Peningunum rignir að
sendimönnunum úr öllum áttum.
KÍNA. Bandaríkjamaður bú-
settur á Kórea-skaganum, var um
daginn laminn til ólífis að boði
stjórnarinnar, af pví hann hafði
gefið fátækum nágrönnum stnum
peninga til að greiða skatt er að
peim var heimtaður fyrirvaralaust,
en sem peir höfðu ekki efni á að
greiða. Stjórnin hjelt sem sje að
eitthvað stórt byggi undir pessu og
sendi pví lögregluna til að drepa
hann á pennan hátt. Lýðurinn reis
pegar gegn stjóruinni og hlaust
af hin grimmasta orusta.
PRA ameriku.
BANDARÍKIN.
James D. Fisk, forseti Marine-
bankans í New York, er um <>ið
steypti peim banka vísvitandi og
sem síðan hefur setið I fangelsi, var
gefin upp sökin fyrra laugardag og
fangelsisdyrnar opnaðar fyrir honum,
og fór hann pegar heim til sin.
Fisk er hálf sjötugur að aldri, og
orðinn gersamlega heilsulaus í fang-
elsinu.
Fyrir skömmu ljezt í New York
Washington Irving Bishop, hinn
nafnfrægi hugsana-lesari. Þrír
læknar skoðuðu likið og skáru pað
upp, og hefur peim nú öllum verið
stefnt og hver peirra knúður til að
fram leggja ábyrgðarpeninga, er
neinur $2,500, fyrir pvi að peir
mæti fyrir rjettinum. Kona Bishops
var ekki við stödd pegar maður
hennar dó, en er nú komin til sög-
unnar, og segir að hann muni ekki
hafa verið dauður, heldur að lækn-
arnir hafi ráðið honum bana með
verkfærum sinum. Hún segir, og
hefur marga votta að pví, að hann
hafi stundum legið i dái meira en
sólarhring svo að ekkert lifsmark
sást með honum, og svo hyggur
hún hafi verið i petta skipti.
Minnesota-stjórn hefur sam-
pykkt að auka höfuðstól Duluth &
Winnipeg-járnbrautarfjelagsins eins
og um hafði verið beðið. Er nú
höfuðstóllinn $8| milj.—Ekki er
víst hvert nokkuð verður byggt af
pessari braut í sumar. Fjelagið
segist að vísu halda áfram með hana,
en gefur i skyn að pað fari sjer
hægt, af pví pað hefur enga von
um land-styrk frá rikisstjórninni.
Hinn 17. p. m. voru á peninga-
markaðinum í New York boðnir
upp 400,000 hlutir í Oregon &
Transcontinental-brautarfjel. en pað
er öll hluta tala fjelagsins. Tveir
menn einungis komu fram til að
bjóða, en peir sóttust svo knálega
að pvílikur aðgangur hefur sjaldan
sjest á markaðinum. Þessir menn
voru: Henry Villard og Elijah
Smith, og lauk svo að Villard
keypti 201,000 hiluti og gekk svo
sigri hrósandi af vígvellinum, par
eð hann hafði náð aðal-umráðuiu
brautarinnar. Hann hafði í fjelagi
með sjer Standard Gi7-fjelagið og
auðmenn í Berlin á Þýzkalandi.
En Smith bauð fyrir hönd Union
Pacifi c- j ár n brau tarfj e lagsin s.
Stór-rigningar og par af leið-
andi flóð gerðu stór-tjón viða í
Kansan í vikunni er leið.
Til New York hefur komið
fregn um pað, að James Gordon
Bennett, eigandi blaðsins Herald í
New York, London og Paris, sje
kominn af stað til Kartúm i peirri
von að finna par Kína-Gordon lif-
andi og fá hann keyptann úr haldi
fyrir eina milj. franka. Sú fregn er
sem sje nýkomin upp, að Gordon
hafi aldrei verið drepinn, heldur að
hann sitji í fangelsi og að hinn nýji
Mahdi hafi látið í ljósi vilja sinn að
sleppa hoimm fyrir ofannefnda uj>j>-
hæð. Að sagan sje sönn veit eng-
inn fyrir vissu, en víst er pað, að
um undfarinn tíma hefur Bennett
verið í Egyptalandi.
Kapólskum presti í St. Louis,
missouri, voru í vikunni er leið af-
hentir $6,000, er eigendur blaðsins
Post-Ðispatch höfðu tekist á hendur
að safna. Peningar pessir leggjast
í varnarsjóð Parnells.
Hinn 21. ársfundur járnbrauta-
lestastjóra fjelagsins I Bandaríkjum
og Canada, stendur yfir 1 Denver
Colorado. í pessu fjelagi vorul4,000
manns 1. jan. p. á. Tekjur fje-
lagsins slðastl. ár voru $164,000,
en útgjöldin $162,0(X). — Fjelag
petta hefur á hendi líf- og meiðsla-
ábyrgð fjelagsmanna peirra er vilja,
en ?ðal-tilgangur pess er að sjá
peim fyrir vinnu og sæmilegu
kaupi.
í vetur or leið voru í New
York-ríki viðtekin lög um pað, að
glæpamenn skyldu el’ki framar
hengdir, heldur að peir skyldu
teknir af lífi með rafurmagni.
Fyrsti dómur samkvæmt pessum
lögum er nú nýuppkveðinn, og er
par tiltekið að maðurinn skuli tek-
inn af lífi með rafurmagni einhvern-
tlma I peirri viku, er endar 29.
júní næstkomandi.
Enska ölgerðarfjelagið stóra,
sem fyrir nokkrum mánuðum byrjaði
að kaupa ölgerðarhús i Bandarlkj-
um, heldur pvi verki stöðugt áfram
og er búið að kaupa heilan hóp af
peim verkstæðum, I flestum stór-
bæjunum. í New York-borginni
byrjaði pað I slðastl. viku og keypti
hið stærsta og elzta ölgerðarhúsið,
er kostaði $9^ milj.
Ilikisskuld Bandarfkja var I
síðastl. ajirilmán. minnkuð svo nam
rúmum $13 milj.
í Colarado er nýbyrjað á greptri
vatnsveitingaskurðar til jarðrækta,
er verður 70 milna langur, 50 feta
breiður og 9 feta djúpur.
Járn-náma mjög auðug, kvað
nýfundin i Wisconsin.—í pvi ríki
og í Michigan, hafa skógareldar
valdið stór-tjóni að undanförnu.
í einum iláka er skógur gjöreiddur
á 150 ferh.milna svæði.
A. Anderson hershöfðingi, fyrr-
um yfirverkfræðingur Northern
Pacyfic-fjelagsins, rjeði sjer bana I
hóteli i Philadelphia. Um orsakir
veit enginn, en um undar.farinn
tíma hefur hann drukkið hóflaust.
Ungur maður, miljónaeigandi
frá Philadelphia, og nýútskrifaður
af Harward-háskólanum, missti vitið
upp úr purru fáum dögum áður en
hann skyldi gipta sig, slapp svo úr
varðhaldi í vikunni er leið og
drekkti sjer.
í siðastl. viku var Wabash-
járnbrautaklasinn, austan Mississippi-
fljóts, seldur við uppboð. Eigendur
samnefnds brautaklasa vestan Mis
sissippi-fljótsins keyjitu brautirnar
fyrir $15 inilj.
Við kosningarnar á pinginu til
að semja grundvallarlög fyrir hin
nýju 'ríki, unnu demókratar í Mon-
tana, en repúbllkar i báðum Dakota
rikjunum. Montana-menn btast við
að hið fyrsta ping pess ríkis verði
einnig á valdi demókrata.
C a n a d n .
Stórkostlegur eldsvoði varð'4
Quebec, eða einni undirborginni par
hinn 16. p. m. Það kom upp eldur
í porpi með sjerstakri Jstjórn, en á-
föstu við aðalborgiua, er heitir St.
Sauveur, par sem íbúatal er um
15000 manns, mestallt verkalýður
og mestmegnis í smá’timburhúsum,
er brunnu eins og fífa, en vindur
var mikill, er bar Jeldinn um gjör-
vallt porpið og lagði allt ^er fyrir
varð í rústir. Brunnu par um eða
yfir 700 hús, margt af peim marg-
hýsi, par sem bjugga margar famíl-
íur undir sama paki. Vatnsveiting-
arjjeru svo sem engar um porpið og
slökkviliðið bæði fámennt og illa
æft en eldurinn orðinn óviðráðan-
legur, pegar Quebec-liðið kom
par.gað, enda pá orðið vatnslaust,
svo ekki var um annað að gera en
leiða pað eptir teigleðurspipum
brunaliðsins alla leið innan úr aðal-
bænum. Litlu sem engu af hús-
búnaði, klæðnaði o. p. h. varð bjarg-
að, og standa nú eptir um 1200 fa—
milíur (5—6000 inanns) húsviltar og
allslausar. Eignatjónið er metið ná
lægt $1 milj., eti minna en"|j eign-
anna var í ábyrgð.
Tveir menn ljetu lífið í eldin-
um, báðir hermenn, (annar peirra yf-
irmaður) úr stórskotaliðinu í Que-
bec. Þeir voru, með fleirum, að
sprengja upp hús með púðri, til að
takmarka útbreiðslu eldsins, og
böfðu látið púður til geymslu í eitt
hús:ð, en áður peir gætu náð pví út
paðan aptur, var húsið í báli og
sprakk urf* leið í lopt uppjog voru
pessir 2 mepn pá nærstaddir.—Er
nú verið að safna gjöfu'nrTiarida
hinu nauðstadda fólki.
Stjórn Breta kvað/hafa afráðið
að hafa framvegis”setulið JíJjEsqui-
malt í British Columbia.U Eigin lega
er ætlast til að Canadastjórn kosti
setulið við hafnir landsins, enda er
henni ætlað að borga $35' ‘00 á ári
til viðhalds pessum hermannaUóp.—
Á leiðinni vestur pangað eru og
hergögn allmikil, og áfram heldur
Bretastjórn að efla virkin við pá
höfn,“auka Jog bæta herbúnaðinn o.
pvl. Hún vill vera viðbúin, ef í ó-
frið skyldi lenda við Rússa.
Sagt er að Mercier, stjórnar-
formaður í Quebec, muni heilsuleys-
is vegna knúður til að segja af sjer
st j órn ars törf u m.
Sambandspingskosningar fóru
fram 16. p. m. i Compton-kjördæmi
I Quebec, er pingmannslaust hefur
verið siðan Pope járnbrautarstjóri
ljezt. Rufus Pope sonur hins látna
hlaut embættið. Atkv.munur 830.
Heilsuumsjónarnefnd Ontario-
fylkisstjórnarinnar hefur ákveðið að
heimta samin lög, er bar.ni líkflutn-
ing eptir járnbrautum frá einum bæ
til annars, eins og tiðkast svo mjög,
pegar sóttnæmur sjúkdómur liefur
orðið sjúklingnum að bana.
í Ontario er endurnýuð orustan
um að sameina sem flesta háskóla f
fylkinu í einn, en verður lítt ágengt.
P. B. Douglas, aðstoðarskrifari
innanríkisstjórans i Ottawa, rjeði
sjer bana fyrir skömmu og veit
enginn um orsakir.
Orange-menn, kirkjustjórnir og
klerkar í Ontario hald.t stöðugt á-
fram aðávita sambandsstjórnina fyr-
ir aðgerðir hennar i Jesúítamálinu.
Er pvi eflaust langt frá að pað mál
sje útkljáð önn.
Tvö frönsk fiskiskip við Ný-
fundnaland eru týnd; skijiverjar allir
drukknaðir, 175 talsins.