Þjóðviljinn + Þjóðviljinn ungi - 31.12.1912, Side 1

/
XXVI. árg.
Reykjavík 31. desember 1912.
. . - ..
60. tbl.
Ætíð ber að heimta
kaffibætir Jakobs Gunníogssonar
þat' sem þér verzlið. Smeiilcl>ezti o«f drýgsti l<;i(lit>;etir*.
JÞví að eins egta að nafnið Jabob Grunnlegsson og blátt
flagtí með hvítum ltr'osssi standi á liverjum pakka.
IJ t lönd. !
— o—
Helztu tíðindin, er borizt hafa ný skeð
Irá útlöndum, eru:
Danmörk.
3. nóv. þ. á. voru liðin fimmtíu ár
gíðan er Cloetta-chocolade-verksmiðjan
var stofnuð. Stofnandi hennar var sviss-
neskur maður Christoph Cloetta að nafni.
En þessa er hér getið, af því að ýmsir
hér á landi hafa haft viðskipti við verk-
smiðju þessa, og kannast þvi við nafn
hennar.
Um miðjan nóv. þ. á. brá Ghristian
konungur X. sér til Svíþjóðar, og ætlar
síðar, að heimsækja ýmsa aðra þjóðhöfð-
ingja norðurálfunnar, eins og siður er ný
orðinna konunga.
I fjarveru hans er Haraldur prinz,
hróðir hans, skipaður rikisstjóri, og var
það tilkynnt báðum deildum ríkisþingsins
13. nóv. þ. á., jafn framt því er hann
var látinn rita undir eiðstaf þess efnis,
að halda t.rúlega grundvallarlögin.
6. nóv. þ. á. biann herragarðurinn
Geelskov.
Þar tókst svo hörmulega til, að inni
brunnu 140 kýr og 1200 svín.
22. janúar næstk. (1913) eru 500 ár
liðin, síðan er Dana-konungurinn Eirikur
af Pommern (ríkti í Danmörku, Svíþjóð
og Noregi 1397—1437) gaf Skaganum,
nyrzta bænum á Jótlandi, kaupstaðar-
réttindi.
Verður þess nú minnzt (22. jan. næstk.)
með ýmiskonar hátíðahöldum, og þykir
bæjarbúum leiðinlegast, að hátiðisdagur-
inn skuli vera um hávetur, — geta eigi
komið við ýmiskonar skemmtunum, er
ella myndu um hönd hafðar.
Danska blaðið „Politiken11 getur þess
ný skeð, að frá eyjunni Pejö sóu árlega
fluttir ýmiskonar ávextir fyrir samtals
nær 50 þús. króna.
Eyjan Fejö er ofur-lítil smáeyja í Smá-
landshafinu (Smaalandshavet), fyrir norð-
an Láland, og eru íbúar að eins um
fjórtán hundruð, er lifa nær eingöngu á
akurrækt.
Það sem þeir fá fyrir ávextina verð-
ur þeim þvi drjúg búbót.
Mikil tíðindi voru það Kaupmanna-
hafnarbúum, er kvenn-fíllinn í dýragarð-
inum í Kaupmannahöfn eignaðist unga
árið 1907, enda mun það fátítt um dýr
frá suðlægu löndunum, sem i haldi eru
i dýragörðum norðarlega i álfu vorri að
þau geti af sér afkvæmi.
Fíls-unginn, er nefndur var „Kaspar“,
hefir verið í mesta uppáhald hjá Kaup-
mannahafnarbúum, og var þeim það þvi
sorgarfregn, er það varð hljóðbært, að
stjórn dýragarðsins hafðí ný skeð selt
hann dýragarði i Hannover.
„Kaspar“ er því kominn til JÞýzka-
lands.
Kaupverðið var 5 þús. rigsmörk, —
eða nær 41/., þús. krónur.
14. nóv. þ. á. hélt Kaupmannahalnar
háskólinn vanalega árshátíð sína, og
minntist þá jafn framt láts M idr iks kon-
ungs VIII.
Við hátíðahaldið var Christian kon-
ungur X. viðstaddur, og ýms ættmenni
hans, en þó eigi Lorísa ekkjudrottning,
enda og farin að eldast.
Blaðið „Politiken“ get.ur þess, að ný-
lega hafi tveir menn i Arósum á Jót-
landi skipt um konur, og hafi það gjörzt
í bróðerni, og með góðu samkomulagi
allra hlutaðeigenda.
Fólkið var vinafólk, og heldur áfram
að vera það.
Annað mál, hvaðlöginsegjaumkvenna-
skiptin, sem orðin- eru.
1. júlí síðastl. (1912) er talið, að ibúa-
talan í Danmörku hafi verið orðin alls
2 millj. og 800 þús.
Á síðastl. frekL sex árum hefir fóik-
inu því fjölgað um freklega 200 þús., —
var í febrúar 1906 alls: 2,588,919.
Ekki varð enn neitt fullyrt um það,
er síðast fréttist frá Danmörku, hvort
grundvallarlagabreytingin — sbr. 53.—54.
nr. blaðs vors þ. á. —1 næði fram að
ganga á þinginu.
í>ar veltur allt á hægrimönnum í lands-
þinginu, er geta ónýtt hana, ef vilja, —
neytt þess, að þeir hafa eitt atkvæði fram
yfir hina, eða þar um.
En reki að því, þá er mælt, að Klaus
Ber íiteen"s-ráðaneytið muni rjúfa lands-
þingið, og láta nýjar kosningar fram fara.
Húsbiuni
á Sauðárkrök. A þorlákemessu (23. des. þ.
á.) kviknaði í svo nefndum Gránufélagshúsum
á Sauðárkrók, og brunnu þau til kaldra kola.
í húsunum, sem voru eign erfingja Stefáns
heitins Jónssonar, var sölubúð hinna svo nefndu
„sameinuðu íslenzku verzlana“, er þeir reka í
félayi stórkaupmennirnir Holme og Tuliníus í
Kaupmannahöl'n.
£>ar bjó og verzlunarstjóri þeifra, Jón Pálma-
son.
Ásamt húsunum brunnu og innanBtokksmun-
ir, og talsvert af veizlunarvarningi, þó að nokk-
ru yrði bjargar.
Maelt er að húsin hafi alls verið vátryggð
fyrir 15 þús. króns. —
Talið er líklegt, að eldurinn hafi borizt frá
ofnpípu, sem líklega hefur þá eigi verið eins vel
um búið, sem skyldi.
Búnaðar-iiámsskeið.
Búnaðarnámsskeið er áformað að haldið verði
að Hvanneyri 3.—15. febrúar næstk. (1913)
Ráðgert er, að Magnús dýralæknir Einarsson,
Sigurður rúðanautur, og dr. Guðm. Finnbogason,
haldi þar fyrirlestra.
Þá verður og búnaðarnámsskeið að Þjórsár-
túni 6. —11. janúar næstk., og 20.—25. s. m. að
Vík í Vestur-Skaptafellssýslu,
Kaupfar ferst.
Fimm menn drukkna. Nokkru fyrir jólin rak
að Knararnesi í Mýrasýslu seglskip á hvolfi, —
en þó svo langt undan landi, að ekki fjaraði út
i það.
Fjöl rak úr skipinu o. fl., og sást á fjöliuni.
að skipið var kaupfarið „Hekla“, eign G-arðars
kaupmanns Gíslasonar i Keykjavík.
Hafði það lagt af stað frá Svíþjóð 25. okt.
síðastl., fermt timbri til Jónathans kaupmanns
Þorsteinssonar í Reykjavík.
Mennirnir, sem á skipinu voru, og allir hafa
farizt, voru:
1. Skipherrann, Sigurður Móesesson, kvæntur
maður i Reykjavík.
2. Stýrimaðurinn, Þorsteinn Egilsson, kvæntur
maður, til heimilis í Hafnarfirði.
3. Benedikt Bnnodiktsson, kvæntur miður, er
átti heima i Reykjavik.
4. Jón Móesesson, kvæntur maður, fri Hóli í
Gyraiirði.
5. Jón Sturluson, ókvæntur maðui-, úr Reykja-
vík.
Skipið hefur borizt upp að Mýrunum í ó-
veðrunum, sem gengu nokkru fyrir jólin, og að
öllum líkindum hreppt þá dimmviðri svo mikil,
eða kafaldshríðar, að skipverjar hafa eigi vitað
fyr af, en & grunn var komið, nema skipinu
hafi hvolft áður, og rekið siðan upp undir Mýr-
arnar, — timbrið opt fremur óhentugur farmur,
eigi hvað sízt, só það BÍnnig haft á, þilfarinu,
þar sem það getur þá fljótlega kastast út í að-
ra hliðina, er íllt er í sjóinn, sé eigi því traust-
ar um búið.
Skipbrotsmanna skýli
inð Ingólfslwtða. Hr. Ditlev Thomsen, konsúll
Þjóðverja hér á landi, hefur á síðastl. sumri lát-
ið reisa skýli við Ingólfshöfða í Austur-Skapta-
fellssýslu, sem ætlað er skipbrotsmönnum, er
bera kann þar að landi.
Húsið er 15. álnir á lengd. en 71/4 álnir á
breidd, og sést þaðan, er bjart er veður, til Fag-
urhólsmýrar, svo að skipbrotsmenn, er í skýlið
komast, geta þá bjargað sér til bæjar.
Rey kjavík.
—o— 31, des. 1912.
Stillviðri, og frost nokkur um jðlin, ogveðrið
því eigi hvað sízt mjög ákjósanlegt fyrir fólkið
í sveitinni, er lypt hefir sér upp og farið til
kirkjunnar.