Lögberg - 30.11.1899, Qupperneq 4

4
LÖGBERG, FIMMTUDAGINN 30. NOVEMBER 1 90.
LÖGBERG.
Gefið út að 309^2 Elgin Ave.,WiNNiPRG,MAN
»f The Lögberg Print’g & Publising Co’y
(Iucorporated May 27,1890) , *
Ritstjóri (Editor): Sigtr. Jónasson.
Business Manager: M. Paulson.
aUGLÝSINGAR: Smá-auglýsingar í eltt skifti 25c.
fyrir 30 ord e()a 1 þml. dálkslengdar, 75 cts um
máuudinn. A stærri auglýsingnm um lengri
tíma, afsláttur eflir samningi.
HCSTAD\-SKIFTI kaupenda verdur ad tilkynna
sk^illega og geta.um fyrverandi bústad jafnfram
Utanánkript til afgroidslustofu bladsins er:
The Logberg Printing & Publishing Co.
P. O.Box 1292
Winnipeg.Man.
Utauáskrlp ttilritstjóranser:
Editor Iittgberg,
P O.Box 1292,
Winnipeg, Man.
Samkvœmt landslögum er uppsögn kaupenda á
ladf óglld, nema hannsje skaldlaus, þegar hann seg
t upp.— Kf kaupandi, sem er í skuld vid bladid flytu
»1 tferlum, án þess ad tilkynna heimilaskiptin, þá er
þad fyrir dómstólunum álitin sýnileg sönnumfyrr
reUvísum tilgangi.
FJMMTUDAGlNN, 30. NÓV. 1899.
Avarp Mr. Greenway’s til
kjósentla í Mountain-
kjördænii.
Herrar mínir.—þetta er í átt-
unda skifti, á tuttugu ára tímabili,
uð ég æski eftir atkvæðum yðar og
i'ylgi sem umsækjandi um þing-
mensku fyrir Mountain-kjördæmi i
Manitoba-þinginu, og það er í fjórða
skifti, að ég, sem stjíirnarformaður
þessa fylkis, bið kjósendurna, að láta
í Ijósi velpóknan sína á stjórn minm
Eg hef fyllsta traust á því, að í
iiönd farandi kosningar fari svipað
og þær hafa farið nú í þrjú skifti í
jöð, sem sé: að stjórn mín komist til
valda með miklum meiri hluta.
FRAMFAHIH FVLKISINS.
Hvað viðvíkur hinum afar
miklu framförum, er átt hafa sér
stað í fylkinu á síðari árum, þá hygg
ég að mér sé óhætt að segja, að þetta
hefur að nokkru .eyti verið afleið-
ing af heppilegri löggjöf og vitur-
legri stjórnarskipun. Vér höfum
ætíð álitið það óhrekjandi sannindi,
»ið akuryrkju-iðnaðurinn lægi til
grundvallar fyrir velgengni vorri,
svo vér höfum þar af leiðandi æfin-
lega látið oss sérlcga umhugað um
að bæta hag nýbyggjanna og styðja
nð framförum þeirra. Löggjöf vor,
viðvíkjandi eignum sem eru uudan-
Jægnar lögtaki, hefur nú fengið þá
i eynslu, að það er áreiðanlegt að liún
Jiefur haft hin heillaríkustu áhrif.
Framfarir fylkisins og hinn viðun-
aniegi hagur bændanria, er hvort-
tveggja sönnun fyrir því, að stefna
stjórnarinnar hefur verið heppileg
og rétt. Framtíðin getur vafalaust
geymt enn meiri frairifarír í skauti
sínu, og það hefur stór mikla þýð-
ingu, að hinni núverandi framfara-
stefnu vorri sé haldið áfram.
JÁRNBRAUTA MÁL.
Stjórn vor hcfur æfinlega látið
sér uinkar ant um að auka járn-
brautir fylkisins, bæði til þcss að
Jandið gæti bygst og eins til þess að
mynda samkepni meðal brautanna.
Vér höfum komið því til leiðar á
siðastliðnum tólf árum, að hér um
bil ellefu hundruð mílur af járn-
brautum hafa verið bygðarog afleið-
ingarnar Jiafa sýnt sig að vera hin-
ar æskilegustu. Vér höfum æfin
lega gert það, sein í voru valdi hef-
ur staðið, til að gera bændum sem
allra þægilegast að ná til markaðar
með vöiur sínar, og vér höfum stutt
að því, eftir beztu föngum, að flutn-
ingsgjald með járnbrautum lækkaði
°g yrði sem allra minst. þetta
livorttveggja er mér óhætt að segja
uð liati að miklu lcyti tekist. Við-
víkjandi síðara atríðinu, nefnilega
fiutningsgjaldinu, vildi ég bæt i því
viö, að ég er sannfærður um, að það
ma tti fá enii meiri lækkun á því í
íramtíðinui. ])að cr ásetningur vor
að starfa í sömu átt og að undan-
förnu, með þeim einbeitta ásetningi,
að gera eins vel við bændurna, í
þessu efni og mögulegt er. Ég hef
lengi haldið því fram, að járnbrautir
gætu, með góðum hagnaði, flutt
hveiti héðan til Lakc Superior fyrir
lOc. liver hundrað pund, eða jafnvel
minna. Ef slík Hutningsgjalds-lækk-
un fæst ekki hjá þeim félögum er
eiga þær brautir, sem þegar eru
bygðar, þá er ég með því, að vér leit-
um fyrir oss annarsstaðar í þeim til-
gangi að bæta úr þörfum vorum.
ADFEUD EFRI DEILDARINNAR.
Ég þarf varla að taka það fram,
að oss liefur fallið mjög iUa sú að-
ferð efri deildar sambandsþingsins,
að fella lagafrumvarp, erneðri deild-
in liafði samþykt, um það að greiða
fylkinu nokkurn Iiluta af peningum
þeim er því bera fyrir seld skóla-
lönd.og sem sambandsstjórnin hafði
ákveðið að láta af hendi. það er
álit mitt, að sjóður þessi sé að réttu
lagi fylkisins eign og að það eigi
heimting á að fá fnll umráð yfir
þeitn Jöndum, er sett hafa verið til
siðu til afnota fyrir skólana, og
megi verja þeiin til að standast
þann kostnað sem mentamálin hafa
í för með sér. Alt það, sem stríðir
gegn þessari lmgmynd, skoða ég sem
algerlega rangt gagnvart þeim
’mönnum, sem þegar hafa tekið sér
hér bólfestu.
FJARMÁL.
Fjármálum fylkisins liefur, á
minni stjórnartíð, verið stýrt með
varkárni og sparsemi. Ég geri lítið
úr þeirri lúalegu og algerlega á-
stæðulausu tilraun, sem gerð liefur
verið af mótstöðumönnum vorum.til
að koma inn ótta hjá mönnum við-
víkjandi fjárJiags-ástandi fylkisins.
Hið sanna er, að fylkið stendur sig
svo veJ, að það getur hæglega mætt
öllum sínum útgjöldum, og láns-
traust þess, á þeningamörkuðum
heimsins, hefur aldrei verið betra
en einmitt nú.
VÍNSÖLUBANN.
Síðan seinustu almennu fylkis-
kosningarnar fóru fram,Jiefur leynd-
arráðið geflð út dómsúrskurð, við-
víkjandi löggjafarvaldi hvors um
sig, sainbandsþingsins og fylkis-
þingsins, áhrærandi vald þeirra til
að innleiða vínsölubann eða uð tak-
marka tilbúning og sölu áfengra
drykkja með lögum. En þar sem
þessi dómsúrskurður var álitinn ó-
ljós að sumu leyti, þá leituðum vér
þar að anki álitságætra lögfræðinga
á málinu. þegar málið kom til um-
ræðu á síðasta þingi, þá lýsti ég yfir
því, að það væri áform stjórnarinn-
ar að koma fram, & næsta þingi, með
lagafrumvarp víðvíkjandi banni á
sölu fifengra drykkja, að svo miklu
leyti sem fylkið hefur vald til þess,
og þessi ytirlýsing stendur enn ó-
högguð og er því eitt atriðið í stjórn-
arstefnu vorri.
SKÓLA-F Y RIRKOMULACID.
í síðasta skifti sem ég bað uin
atkvæði yðar, var aðalmálið, fyrir
yðnr að athuga, árás sú, er þdver-
andi sambandsstjórn hótaði að gera
á skóla-fyrirkomulag vort. þessi
árás var þi styrkt af þeim mönnum,
í þessu fylki, sem nú eru mótstöðu-
menn vorir, en vér gátutn samt sem
áður, þrátt fyrir þeirra mótstöðu,
verndað skóla-fyrirk.omulagið og
skólarnir verða með þessu fyrir-
komulagi svo lengi sem inér auðnast
að njóta trausts og hylli kjós-
endanna
ÆD.STA SKYLDUVERKID.
Undir eins og flokkur vor er
kominn aftur til valda, þá er það
ásetningur minn að halda áfram
sömu framfara-stefnunni, scm verið
liefur mark vort og mið að undan-
förnu. ílg mun æfinlega líta á hag
bændanna, sera sérlega þýðingar-
rnikið atriði. Ég mun ávalt draga
þeirra taurn um leið og ég geri alt
sem mér er unt til að efla hag fylk-
isins í heild sinni. þetta hvortT
tveggja skoða ég sem mitt æðsta
skylduverk. það þarf, að mínu
áliti, að eins ofurlítið af sanngjarnri
yfirvegun til að komast að þeirri
niðurstöðu, að mótstaðan gegn
stjórninni erckki bygð á ncinni um-
önnun fyrir velferð alþýðu, heldur
er liún eingöngu sprottin af löngun
til að fullnægja metnaði þeirra
manna, sem að mestu leyti hafa
komið svo fram í þýðingarmiklum
opinberutn málum, að þeir hafa ver-
ið eindregnir á móti því, sem miðað
liefur til að efla og auka Jijnar mik-
ilvægustu og þýðingarmestu fram-
farir Manitoba-fyJkis.
Yðar einlægur þjónn,
Thomás Gueenway.
Fylkis-koBningarnar.
Næsta fimtudag skera fjdkis-
búar úr því, með atkvæðum þeirra,
hvort stjórn Mr. Greenway’s liefur
umundanfarin tólf ár náð svo
mikilli hylli og vinsældum, að þeir
feli honum stjórn fylk'sinsum næstu
fjögur ár, eða ekki.
Fyrir kjósendum liggur nú
tvent, sem þeim er gefinn kostur á
að velja um. Annaðlivort verður
frjálslyndi flokkurinn mannfleiri eða
maiinfærri á næsta fylkisþingi.
Verði hann mannfleiri, þá heldur
Mr. Greenway áfram að stjórna
fylkiuu. Verði hann aftur á móti
mannfærri, þá kemst á afturhalds-
og járribrautareinokunar-stjórn í
fyíkinu, eirs og þar var áður cn Mr.
Greenway tók við sfjórninni fyrir
rúmum tólf árum síðan. Hvort
af þessu tvennu verður, það er al-
gerlega undir atkvæðuin fylkisbúa
komið. Menn eiga þess vegna að
virða það nákvæmlega fyrir sér,
hvað sérstaklega mæli með því og
móti þvf, að livor flokkurinn fyrir
sig hafi stjórn fylkisins á hendi um
næstu fjögur ár.
það er nokkuð einkennilegt og
eftirtektaveit .fyrir kjósendur, að
afturlialdsflokkurinn, sem alt upp-
hugsanlegt reynir að nota til þess
að koma Mr. Greenway úr sessi,
leyfir sér ekki að bera það á Mr.
Greenway, að hann eða stjórn hans
hafi gert sig seka í hinni minstu ó-
ráðvendni á sífastliðnum 12 áium.
Stærsta sökin—eiginlega eina sökin
—sem notuð er gegn Mr. Greenway
liér í Winnipeg um þessar mundir
er það, að hann liafi ekki gefið North-
ern Pacific járnbrautarfélaginu stór-
fó úr fylkissjóði fyrir að byggja
járnbraut, sem Jiægt var að fá bygða
án styrks, og nú er verið að byggja
fylkinu að kostnaðarlausu.
þegar Mr. Greenway komst til
valda, var fjárhagur fylkisins, í
höndum afturhaldsflokksins, í svo
dæmalausu óstandi, að ómögulegt
var að selja skuldabréf þess, og þess.
vegna ómögul' gf nð gera nauðsyn-
legar umbætur innan fylkisins. Nú
er sérstaklega sókst eftir skulda-
bréfum fylkisins, og fjárliagurinn
svo glæsilegur að eignir fylkisins,
að frádregnum skuldum, eru metnar
á 27 n.iillj. dollara.
A margt fleira mætti benda, sem
mælir mjög sterklega með því, að
hið bezta, sem kjósendur geta gert,
só það, að liafa stjórn fylkisins fram-
vegis í höndum Mr. Greenways.
Hvað mælir svo með því, að nn
sé skift og Mr. Hugh John Macdon-
ald sé látinn taka við ráðsmensk-
unni?
það er hægt að sýna það og
sanna, að Mr. Macdonald hefuræfin-
lega verið í flokki þeirra, sem fylk-
inu hafa reynt að gera skaða. Hann
var málfærslumaður Can. Pac.-fél.
þegar það gúknaði eittyfiröllufylk-
inu og varnaoi ölluin öðrum járn-
brautarfélögum inngöngu. Hann
var fremstur í flokki hér í fylkinu
að koma á tvískiftu skólafyrirkomu-
lagi með þvingun.Trlögum. Hann
Jýsti ánægju sinni yfir því, að Mani-
toba-fylki fékk ekki fé það, sem um
var beðið til alþýðuskólanna, fyrir
aðgerðir efri deildar Ottawa þingsins.
þannig hefur honum allstaðar borið
að mæta fylkinu til ills.
Hið eina, sem vinir Mr. Mac-
donalds telja honum til gildis, er
það, að hann só góðmenni, og hið
skrítnasta er, að liann á ekki einu
sinni þá viðurlcenningu slíilið. Hann
er ekki góðmenni, heJdar ósjálfstæð
ría, sem Jætur Can. Pac.-járnbraut-
arfélagið og Sir Charles Tupper
þvætta sér eins og hverri annari
druslu. þess vegna segja kunningj-
ar hans um hann í spaugi, að alt
sem hann gcri hugsi hann fyrst
undir liöfuðfati Sir Charles Tupp-
ers, og að þegar Sir Charles Tupper
taki í nefið (hann brúkar neftóbak),
þá hnerri Mr. Macdonald allra auð-
mjúkast.
Séu fylkisbúar ekki þv( sam-
þykkir að Sir Charles Tupper og
Can. Pac.-járnbrautaifélagiö ráði
hér löguin og lofum, þá ættu þeir
ekki að greiða atkvæði með Mr.Mac-
donald né neinum hans mönnum.
Vilji fylkisbúar ekki láta koma
hér á tvískiftum sliólum aftur, þá er
vissara að stuðJa ekki til þess að
verkfæri Sir Charles Tuppers kom-
ist til valda.
Vilji fylkisbúar ekki láta Can.
Pac.-járnbrautarfélagið gúkna yfir
öllum járnbrautum fylkisins og af-
stýra því, að flutningsgjald verði
lækkað úr því sem nú er, þá er vit-
urlegra og vissara að greiða ekki at-
kvæði með málfærslumanni félags-
ins eða neinum ljans mönnum.
Annað hvort eða: Andað hvort
kemst Mr. Greenway aftur til valda,
og framfarir, innflutningur og vel-
líðan heJdur áfram í Manitoba; járn-
brautum íjölgar,fiutningsgjald lækk-
ar og allskonar atvinna og iðnaður
borgar sig betur og betur. ESa þá
hitt, að Mr. Greenway kemst ekki
til valda, og fylkinu verður fram-
vegis stjórnað af Can.Pac.-járnbraut-
arfélaginu og Sir Charles Tupper
með Mr. MacdonaJd í hendinni.
Er það hugsanlegt, að menn séu
í vafa um það, hvortaf þessu tvennu
þeir eigi að kjósa? það er að minsta
kosti ekki trúlegt að svo sé.
Sir Charles Tupper segir að
eini vegurinn til þess að Jiann kom-
ist til valda í Ottawa só sá að koma
vinum sfnum fyrst til valda í fylkj-
unum. I því skyni hefur harm kom-
ið hingað vestur með Mr. Wallace
og Mr. Foster og fengið að ve3tan
Mr. N. F. Davin og Mr. Hjört Lin-
dal' til þess að hjálpa alturhalds-
mönnum; ekki vegna Manitoba-
fylkis, um það er honum ekki ant,
það sýndi hann með j irnbrautar-
einokuninui og í skólamálinu um
árið, heldur vegna sín sj lfs, til þess
hann komist sem fyrst til valda
aftur og geti hækkað tollana, vakið
upp skólamálið, og sóð um það að
félag hans (C. P. R.) verði ekki neitt
til þess að lækka flutningsgjaldið.
það er sagt að Mr. Líndal eigi sér-
staklega að líta eftir hag Mr. Mac-
donalds í Suður- Winnipeg.
Mr. Andrews þykist hafa gert
svo mikið fyrir Winnipeg-bæ, að
hann eigi skilið að vera gerður að
þingmanni og sé manna líklegastur
til þess að verða fylk'inu til gagns ef
hann kemst á þing. Greenway-
stjórnin sé eyðslusöm og Kti ekki
nægilega vel eítir hagsmunum fylk-
isins í samningum við járnbrautar-
félög. þessu á svo Mr. Andrews að
kippa í lag ef hann nær kosningu.
Á livað Mr. Andrews og vinir hans
geta bent þessu til sönnunar, er jss
óljóst, með öllu ó-kiljunlegt. Hið
eina, sem vér getum bent á til sam-
anburðar, í sambandi við eyðslu-
semi, er það, að Mr. AndreWs ferð-
aðist til Englands í fyrra, i þatfir
bæjarins. og eyddi í ferðakostnað
nærri því $1,700.00. Mr. Greenway
ferðaðist einnig til Englands, í þixrfir
fylkisins, og eyddi rúmum $700.00 í
ferðakostnað; en þetta bendir á
nokkuð í gagnstæða átt. Hvað það
snertir að gera viturlega og heppi-
lega samninga þá höfum vér það til
þess að benda á, að Mr. Andrews
gekk inn á að láta Winnipeg-bæ
kaupa gamla vatnsverkið |fyrir
margar þúsundir dollara meira en
bæjarfulltrúarnir vildu ganga að, og
félagið, sem vatnsverkið átti, áleit
viðunanlega borgun. Hann liefði
þannig látið bæinn borga stórfé fyrir
ekkert ef bæjarfulltrúarnir ekki
hefðu haft vit fyrir lionum. Mr.
Greenway, aftur á móti, gat gert og
gerði svo viturlega samninga um
lagningu Dauphin-járnbrautarinnar,
að hún kostaði fylkið ekki eitt ein-
asta cent.
þegar maður rifjar þetta upp
fyrir sér og gefur því skynsamlega
og óhlutdræga yflrvegun, þá virðist
ekki mikið mæla með skiftum.
það af ráðsmensku Mr. And-
rews í bæjarstjórninni, sem mönn-
um í Mið- og Suður-Winnipeg er
einna minnisstæðast, er það, að hann
kom því til leiðar með atltvæði sínu,
að heymarkaðurinn var fluttur
norðaustur á Point Douglas. Og
Mr. Andrews eiga menn það að
þakka, að 30 þúsuridum doll-
ara var, algerlega að þarflausu, varið
til þess að byggja nýju slökkviliðs-
stöðvarnar, og álögurnar á bæjar-
búa þessvegna auknar.
Mr. Hugh John Macdonald á
Andrews, og Sir Charles Tupper og
Can. Pac.-járnbrautar-félagið ciga
Macdonald. þessvegna, þó ekki væri
fyrir neina aðra ástæðu, væri rangt
og óviturlegt að greiða atkvæði með
Mr. Andrews eða neinum öðrum liðs-
nianni Mr. Macdonalds.
Áður en Greenway-stjórnin
ltomst til valda var Manitoba-fylki
og stjórn þess i höndum Can. Pac -
járnbrautar-félagsins. Komist mál-
færslumaður þess, Mr. Macdonald,
til valda, þá nær það aftur haldi á
fylkinu. Og þá verða fylkisbúar
ekki öfundsverðir.
Allir þeir, sem greiða atlívæði
með Mr. Macdonald, í Suður-Winni-
peg; með Mr. Andrews, ( Mið-Winni-
peg; með dr. Neilson, í Norður-
Winnipeg; með dr. Grain, i Selkirk;
með Mr. Baldwinson í Gimli-kjör-
dæmi; með andstæðingum Mr. Green-
ways, í Mountain; ireð þingmanns-
efnum afturhaldsmanna, hvar sena
er í fylkinu, greiða atkvæði með því,
að Mr. Macdonald koinist til valda,
að Can. Pac.-járnbrautar-félagið
verði æðsta valdið í fylkinu, að
flutningsgjald með járnbrautunum
verði ekki lækkað og að borgara-
legt frelsi allra útlendinga verði
skert.
Að þetta sé rétt ályktað er auð-
velt að sarina með Mr. Macdonalds
eigin orðum. Hann hefur marg-oft
lýst yfir því, að Sir Charles Tupper
sé sinn herra; en allir vita að Can,
Pac.-félagið er Sir Clmrle.s Tapper
ekki með öllu óviðkomandi og að
Mr. Macdonald er málfærslu-
maður þess. Mr. Macdonald hefur
lýst yfir því afdríttarlaust, að járn-
brautar-félögin geti ekki staðið við
það að lækka flutningsgjaldið, og
hann hefur mjög afdráttarlaust lýst
yfir því, að þegar hann komist til
valda þá láti hann með lögum skerða
borgaraleg réttindi útlendinganna.
Mr. Andrews hefur látið festa
upp skjal á byggingu þcirri á Ross
ave. hór í bænum, sem hin íslenzka
starfsnefnd hans mætir í. þar er
prentuð upphæð sú, sem Winnipeg-
bær skuldar, og sagt að hún hvíli á
fylkinu og só Mr. Greenway að
kenna. Fylkis-skuldin er 2 millj-
doll. minni heldur en skuld bæjar-
ins, eða ekki nema $2,500,000, og
bæjarskuldin hefði verið talsvert
lægri en hún er ef Mr. Greenway
eða Mr. MeMillan befðu verið borg-