Lögberg - 05.01.1911, Blaðsíða 3

LÖGBERG, FIMJTUDAGINN 5. JANÚAR 19x1.
3-
Vínlaiidiferðiriiar.
Þalö þótti einkennileg nýjung
er Fr.öjijófiur 'Nansen, iior^ki
prófessorinn, tók aö íræ&a menn
um þaö i afarlöngum og flóknum
fyrirlestruim i liaust, aö frásög-
urnar um Vinlanidisf erðtimar 1
fornsögum voutn væri mesti he-
gónni, missagnir og sikáldskapur
Og eng'ln niinstu líikind'i væ.ri til
þess af sögunum aö ráöa, að ís-
lendingar heföi nokkurn tima
komist til Aanerílku óða fundiö
Vínland 'hiö góföa.
En þó aö Nan-sen prófessor
kunni margir hlutir aö vera vel
gefnir, þá hefir þaö gerla komiö
í ljós í umræöumj hauis um þetta
efni, að hann skortir bersýnilega
kunnugleik a íslenzkri sagnfræöi
og margar ályktan.ir hans eru öld-
ungis gripnar úr lausui lofti,, eins
og sýnt er fram á i ritgerð, sem
hér er birt á eftir. Hún er eftir
merkan norskan frælölitnann 1
Bandarílkjum, P. P. Iverslie, sem
þaulkimnugur er sögum vorum og
leikur hann Nansen all ómjúkt
fyrir rangfærslur hans og ástæöu
lausa útúrsnúminga og rýring á
gildi íslenzku fomsagnanna
Hann, segir meöal annars:
“Marga furöar lá þeirri staö-
hæfing Nansens, og þaði ekk aö
ástæðulausu, aö frásagnirnar
Vínlandsferöir Norömanna séu
munnimæli og annað ekki. Þegar
er las fyrst frásöguna um fyrir-
lestur hans í blööunum, datt mér
í hug Forn-Grikkinn, sem lét
rófuskella hurndinn sinn, til þess
aö almenningur skyldi fara aö
veita sér eftirtekt og tala um sg-
“Þessi staðihæfing Nansens er
þó í raun réttri ekki annað en
hugsanafræöileg íafleiöiing af
þeirri skoöun Gustav Storm, aö
frásagnimar um V ínlandsferð-
irnar i Flateyjarbók séu uppspuni.
Næst veröum viö liklega fræddir
um þaö, aö Noregskonungasögur
Snorra Sturlusonar séu skáldsög-
ur einar.
“Það er ekki ósjaldgæft, aö
menn eigi bágt moð aö festa trún-
að á þaö, sem mönnumi er ókunn-
ugt um. Þegar eg var drengur
og las þaö fyrst, að' Spánverjar
lieföu h tt fyrir menta Indíana 1
Mexico, þá átti eg hágt með að
leggja trúnaö á l>aöL Eg helt þaö
tilbúning e-inn.
Stensru-p priófessor segist ekki
alveg rétt frá þar sem hann kemst
svo að- oröi, aö í fyrirlestrum
Nansens um Vínlandsferðirnar sé
ekkert sagt, sem nedtt veröi á
bygt. Þaö er eitt atriöi, sem
Þá er og að minnast frásagnar-
inna um skiógam miklu, sem Is-
lendjngarnir fiundu þar, og þeir
undruöust aö vísu. Þaö er óþarft
um að geta þess, aö í Nýja Englandi
vom afar mi-klir skógar, og enn-
frem-ur uxu þar vilt vinber. Sagn-
fræðingurinn Palfrey getur um
þaö, aö brezkir nýlendumenn hafi
fundiö afarm/kiö af vínberjum,
og að vínber þessi “hafi veriö
mjög bragögóð.” Er sagt, aö
þar hafi verið ‘Iþrenns konar vín-
ber’ og ein tegundijia hafi þótt ‘vel
hægt aö rækta.” Vér, sem- he:ma
eigum í Ameríku, vitum gerla, aö
enn í dag er í Bandarikjunum
gnægö- vínberja. Enn fremur
vitum vér, að þau em bragögóö-
og hægt að Ibúa 11 úr þeiim hið
bezta vin. Vitaskuld er þaö, að
meöan þau enu óþros'kuð, þá eru
þau súr. ('Hvorki í Hauksbók eöa
Flateyjarbók er þess getiö, að vín-
berin hafi- verirö súrj. En í sö'gu'
ekk.1 er bcin-línití sagt ut 1 blainn. jj-nægö iaxa og* stacrra
Það er þetta: “í s-ögumim er bar-
daganum viö Slkrælingja lýst svo,
að villimennirnir hafi haft til
vopna kúlur, sem spmngiö hafi
með háum hvellum. Þ'aö er svo
sem sjálfsagt, aö slíkan vopnla-
kost gá'tu Skrælingjar ekki átt.
Hins vegar kemur þetta vel heim
viö þaö, sem sagt er annars staö-
ar í íslenzfcum sögum um “her-
brest” fheriivell, orustuhvell),
sem augsýnilega á viö púöur. En
kúlnakast þetta bendi-r á írskar
sagnheimildir, er etga uppliaflega
rót sína aö rekja t:I frásagnarinn-
ar um Kýklópana i Oddísseifs-
æfintýmm”.
Þetta er sannarlega skemtileg-
ur kafli! Þannijg geta menn
leyft sér að staðlhæfa ýmislegt, og
þaö. upp á hár, án þess aö vita
hót hiö minsta umi þaö.
Hyggilegra hefö;' nú samt verið
fyrir Nansen, aö ráögast viö am-
eríska sagnfræöinga áöur en hann
sagöi þetta í fyrirlestri sinum.
Sannlei'kurinn er sá, aö þetta
kúlnaikast Skrælingja er frásagn-
arrétt-
Um þaö efni segir I. Fiske sagn
fræö-ingur: “Þessi hemaöaraöferö
fnotkun ballista) var samkvæmt
frásögin Sclioolcrafts fyr á timum
algeng meöal Algonquin-anna i
Nýja Englandi og víöar. School-
craft kallarþessa kúlu ballista, eða
“höfuö-djöfulsjns” eftir Indíana
hann, vissi hún skiljanlega ekki j lýsingin
hver orsökin var.
Þessi frásögn í íslendingasög-
uniim um “kúlumar sem sprungiö
hafi”, er Skrælingjar notuöu þær
í ófriði, kemur nákvæmlega sam--
an viö frá sagnir enskra nýlendu-
manna, um hervopn Indíana, og
ætti því að vera næg sönniun fyr-
ir því, aö Karlsefni hafii komiö
til Vínlands og -barist viö villi-
menn þar. Og þá er um leið
fengn sönnun fyrir því, aö
nafngreindir, sagnikunnir Noröur-
lan-damenn hafa kom-ið til Vin-
lands-
En það er hægt aði færa margar
aö^rar sannanír fyrir þessu sama. 1
Eg ætla fyrst aö bendá 4 aö menn
Leifs hepna fundui þaö, “at dögg
var á grasinu”, þegar þeir komu
til Vínlands, “oik varö þeim þat
fyrir, at þeir tóku. höndum sínum
í döggina, ok bmgöu i munn sér,
ok þóttust ekki jafnsætt kent hafa
sem þat var.” Margir hafa hald-
ið aö þessi frásögn í Flateyjarbók
væri skáldskapur e|inn. En þeir
sem kurnnug’lr eru á Nýja Eng-
landi segja, aiö þar á ströndinni sé
hunangsæt dögg á vissum jurtum. j
Fleiri sannanir.
Þegar Rideau skurður'nn var
á Vínlandi hinu góöa Pittsburg héraði, átta mílur aust- j
sannar að þetta eru Öndungaeyj- ur af Kngston'. Stjóimin gaf grafmn, flóöi yfir margar jaröir
arnar grísku.” , hverri fjölskyldu fjögur hundruð j i Pittsburg héraöinu, en stjómin
R(>kfærsla Nansens er þamrg: ekrur lands, eins árs vista foröa, ; endurgalt þeim skaða snn- í
Af því aö skáldsagnlir hafa verið ; einnig útsæöi og nokkur jarö- I vetrarhörkunum var skuröur þes&’
yrkju verkfæri. Frumbýlingamir og flæöin á bæði hönd ísi lögö, svo
samdar um “Ömdun-gaeyjamar
grísku,” þá geta frásagnimar um
Vínlandsferðrnar ekki verið á
rökum bygöar. Það er hér um
bnl sama sem aö segj a, að af því
aö Bjömstjerme Bjömson hefir
samið skáldsögu um bónorö á
laugardagskveldii, þá hafi það ekki
veriö: siður í Noregi aö menn
biðluöu til kvenna jáj laugardög-
um.
En þó aö Nansen og fleiri hans
líkar sýni þaö, -bæöi að þá skorti
þekkingu á, og hins vegar hirði
ekki um að taka tillit til, ómót-
mælanlegra sannana, er sýna það
tví-mælalaust að Vínland er Nýja
England, þá nefna þe r hinsvegar
svo óáreiöanlega hluti til sann-
indamerkis um, aö- Norðurlanda-
fóm aö v nna aö- sinum nyju
heimkynnum m-eö sömu ástundun
eins og þeir h-öföu sýnt i New
York fylkinu.
er
að þar varð úlfunuan greiður
ránsvcgur milli Kingston og Ott-
awa. Úlfarnir vom h’n mesta
plága og miklu fleri saman þeg
Hjól-sagir
Pittsburg héraöiö er eitthvert I ar Þessi nV leikvöllur þeirra var
allra fegursta og tilkomumesta til oröinn. Eg man þaö e nu smm,
se’nni hluta dags í
uði, aö þrír úlfar
kindUr afa mins í
Qktóbermán-
drápu þrjár
námunda við j
sinn, og settu sér að ryöja land.
Áriö 1800 fengu þeir nógar
! afurðir til heim’lisforða, og áttu í
j afgangi handa aökomnum- fmm-
búar lia.fi ver ð 1 Amerílku í forn- býlingum. í þann tima hjálpuð-
öld, eins og þaö, að knattleikar
Indíananna séu mjög líikir knatt-
leikmn Norðurlandabúa. En ekk-
ert er sennilegra en aö sú lí'k’ng, j frumbýlinga
sem er á jressum knattleikum, sé
öldungis tilviljun ein f'coincidenc-
esj, er vart verður hjá svo tnörg-
urn ólí'kum þjóöflokkum Þó að
Mexicohúar ihafi bygt pýramída,
þarf það engam veg'nn að vera
sönnun þess, að þeir hafi haft ná-
in kynni ag Egyptum.
Þá er oss sagt, (og
bæöi Nansen og mótstöðumenn j
hansj’ aö S'krælinigjanrr hafi
svæöi í Canada. Þaö liggur á
bökkum h’ns tignarlega St- Law-
rence fljóts við afrenslin úr
Ontario vatni, og er þar næsta !1,usiö- Anlma min lllarmaö<i sáran
fagurt. Afrensli vatnsins fellur í i skaSa sinn> °í? €S tók und.’r hanna j
fljót’.ö um marga striöa stokka, 1 tölur liennar.
sem em milli h'nna heimsfrægu Þaö var mikið um hjartar-dýra
“Þúsundeyja.” Hér reistu for- j tegundir á þe.jn árum, og ættingj-
feöur minir fyrsta bjálka-kofann ar minir veiddu þau í hundruöum. j
Kjöt þeirra var saltað, og tilre tt
eins og svínakjöt nú á dögum. j
Þaö var siðan látið í tunnur og j
flutt til Montreal á sleðum að j
vetrinum, en í bátum um Rideau- j
skurðinn aö sumrinu, meöan skurö'
urinn var auöur, Þetta færöi j
heimi 1 lim'"þes'sara | fnjn*ýlingunum drjúga skildinga 1
meðan minna var uim fé í Canada |
en, nú er. Eg man vel eftir því, |
aö eg sá stóran; bjál-kakofa, sem
var fyltur dýraskrokkum frá I:
fjalamótum upp í rót, er b;ð-u þess
að þeir yrði geröir t!l og fluttir
austur á markaö. Skinn vom
ust menn fúslega að öllum störf-
um, og glaðværð og ánægja var
aðal einkenni á
617
444
6ío
Mi
446
447
448
M5
32” threeblock, righthand,
Long, with circnlar saw
frame and frictioa cable
feed eomplete, for portable
mill, NEW.
33” four block, right hand,
Hamiltoa, withcircalaraaw
frame and feed complete,
S. H.
36” three blcek, left hand,
Long, with eircalar saw
frame and friction cable
feed, complcte, NEW.
40" threeblock, righthand,
Long, with circular saw
frame anð feed, complete,
NEW.
Viðarborð
2 Sonle steam faeds, No. i,
for light raills, -V. H.
Sonle ateam feed, No. 3,
for medium heavy mill,
NEW.
Seule steara feeddrnm ont-
fit, No. 3, NEW.
8" x 12" Cnnningham twin
eagioe steam feed, Hamil-
to«, 8. H,
Heflar
629 32", two saw. standard,
Long, NEW.
630 32”,standard, withont oawa,
Lo«g, NEW.
521 36”, three saw, standard,
Long, NEW.
T rjábola-hakar
631 Single geared, with foot
wheel and idler, ar.d 250 ft.
cbain, Long, NEW.
Önnur sögunartæki
202 Wood frame combined o«e
saw bolter and two saw lath
mill. Leonard, NEW.
133 Iron frame cembined, one
saw bolter and three anw
lnth mill. S. H.
146 Wood frame combined, one
saw belter and three saw
lath mill, 8. H.
332 Iron frame, three saw latb
mill only, S, H-
144 Wood frame, haadfeed
bolter only, with 19” dia-
meter saw, S. H.
Snemma var komið á fót mylnu
í Gananoque, og einn dag fór afi
minn tíu milna veg gegnum skóg-
j ana til miylnunnar. Þáð var góö
j gata, en ferðin gékk hægt og
seint, svo aö hann varð aö vera sútuð á hverju heimili, þó aö
nætursakir að heiman. Amma fáir væru því svo þaulvanir, aö

The Stuart Machinery Company,Limited,
764 Main StreeL Winnipeg, Manitoba
ted, jé
ba.
***
. r mín var ein eftir heima með ung-
KU ^era bömin ,og hún var auövitaö kvíöa
nonu 1 0
full yfir því, aö villklýr kynni að
, . , ... ,. .. , . .... koma aö húsunum. Og það kom
breyzt ur hfanai monnum 1 troll- : f „
, , . s , , , fram, sem hun hafðt ottast. Þaö
auknar) kynjaverur. Á pvi tna
gerla sjá, aö þessir góöu herrar í 1
Noregi, hafa ekikii séö Indíana eða
aöra villimenn. En oss, sem
var regn úti, og umi klukkan tíu
aö kvöldinu varð ommu litið upp,
og sér hún ]>á hvar björn stendur
r ,, , .. r viö gluggann og skygnist inn. Þó
Indiana hofum seö, er það næsta ... , , ,
... „ ,, . • , , , , að þau yrði oll miog’ hirædd, sem
liost, að lysmgin a þettn 1 Islend- . J V., ,
J ö ínm voru, letu þau þo ekki hug-
j fallast- 'Þaö var bœtt á eldinn,
”aö orði llaúlaljyssan var tekin af v’öamgl
unum á hurðinni (afi haföi haft
kúlu'byssuna með' sérj, og öxin
ingasögum er svo nákvaatn
skýr sem framast er hægt
hugsa sér- Þar er svo
komist: “Þe’lr váru svartir menn
okillilegir, og höföu ilt-hár á höföi. ,, , ..
. . , ..., v. . , var hofö handbær, þetta or.ugg
Þeir varu mjok eygðnr ok breiöir , ,6
J J 0 ocfo xmnn + rnmbhrl ino’íllintl n Kom-
í kinnum.”
Um fyrstu atlögu Skrælingja er
svo sagt: “Ok einn morginn
meðr öllu móti.” Sama seg’r Pal-
frey um Nýja England-
1-eiöis var milkiö af hvölum meö [
strönduim fram. í Grænlendinga-
þætti stendur: “Hvárki skorti
]>ar lax i áinni né í vatninu, ok
stærra lax en þeirr ’höfðu fyrr sét.’
Þaö er í frásögur fært um brezka
nýlendumenn og feröámenn á
ströndum Nýja Englands á 17.
öld, aö þeir hafi bá fundið þar
asta vopn frumhýlinganna á þeim
titnu-m. Að nokkrum tíma liönum
fór bjöminn, þegar hann hafði
au-ðsjáanlega sannfærst um, aö
viöbúnaðurinn inni fyrir var eng-
an veginn vinsamlegur í hans
o*. , , , . , , garö. Þaö getur vel verið, aö
Somu- Jet þvi hkast sem . ’halmþust, ok hann hafj fJig fil a5 ræna grísa.
var veift sódarsmms.
Þorfinns Karlefnis stendur:‘ ’Þar snemma er þei-r Dtuðust um, sá
var mi'kill fjöldli. dýra í skógmum þeir mikinn fjölda -húökeipa, ok
var veift trjám á skipunum, ok
la>
_ ,, , v , kvíar einhvers frumlbýlingsins, þvi
Eg er fus aöjata þaö, aö ymsra ag alhr birnir eru grí5arlega
hluta vegna hefir mér fu-ndist sem - - ..... ,
, 6 ,. ,, , ,v solgmr 1 svinakjot, og a
þetta mundii vera malskruð eitt
þeir höföU séö viö Nýfundnaland,
]>ar sem fiskveiöar voru- þegar
byrjaöar. “Svá var mörg æðr í
eynni, aö varla máttj. ganga fyrir
eggjum”, stendur á ein-um stað i
sögu Karlsefnis. Ekkii er sú frá-
sögn ósennileg. Þá er og sagt ím !Gk suöf"fyrir nesít” Þetta er lík-
“sjálfsánum hvei-tiökrum. Þetta
hefi'r
og til að gera áhrifameiri frásögn-
ina. En eklcert finst mér samt
ön-dungakynjaöi í þessari' frásögn
um veifi-ngar trjáa meö og móti
sólu. Og er sízt fyrir þaö að
synja, aö ImKanar kunna aö hafa
haft þessa siði. Eg get hvofkf
hrakið það eða sannað og svo
mun fleiratm fara. Enn fremuf
segir í sögunni: “Dvöldust þeir
at stund ok undruðiust þá, sem
fyrir váru ók reru síðan í brott
dögum
fyrstu lan-dnemanna voru þeir
hinir mestu vágestir og geröu sí-
feldar árásir á grísa-kvíarnar. Þó'
að björninn færi af glugganum,
þeir gæti gert skinnin verulega
fögur eða hæf til skrautklæön-
aöar. Tamin dýr voru þá mjög
víða. Frumbýlingarnir náðu litlu-
flekkóttu, bleiku kálfunum óg ólu
þá á mjól-k. Þeir voru auötamd-
ir, mjög auösveipir og kvenelskir,
þó aö þeir ráfuöu stundum langt!
að heiman, og áttu á hættu að
veröa skotnir, nema þei-r væru því
betur merktir- Venjulega var þaö
ráð tekiö, aö binda rautt band
meö bjöllu um hálsinn á þessum
litlu fjörkálfumi.
EINA TRAUSTIÐ
sem smáefna maOur getnr flúið til. er elds-
áhyrgO. — Meö eldsábyrgö í
The Winnipeg Fire As«urance
Company
BietiO þír breytt einj og Nero, þ. e.: Hnnn
lék A fiölu meöan Kómnborg brann, af því
að hann hafði eldtábjrrgð og vissi að akað-
inn gaeti akki orðið mikill. LátiB oss aýna
yBor afgjaldiB o. s. frv.
THK
Winnipeg Fire Insurance Co.
Bant^ ot Hanjiltotj BW. IThmip«£, SJna
Umb*ðm«jm Tanlar. PHONE Maú.
heinúli. tóku þeir aösetur i húsinu
og höföu þar vistaibúr og vígstööv
ar. Slíkar vígstöðvar voru hver-
vetna á svæðinu milli Montreal og
Toronto og ugglaust víðar. Milli
„ , , . v , ])eirra vora um 10 mílur, og var
itngtnn þurfti aö vera hungraö- , , • ,• , ,
, , . , , ,,,.b . | hver þeirra undir umsjon herfor-
ingja og hermanna. Hraðboð og
ur a þeiirn áraim, þegar villigæsir
og endur meöfram Lawrence- j
fljóti og á eyjum' og 'hóhnum í j
öllum ám og vötnum. Þaö var
alfítt, að villifuglar tóku- sig út úr
sínum hóp, og settust aö í alifugla
flokki bænda. Því varð1 þaö, að
ættir viltra og taminna fugla
blönduðust á víxl. Viltar endur
og gæsir voru góöur mafur, þeg-
ar þær vora vel tilreiddar, og
aörar fregnir voru sendar milli
stöðvann-a, o-g þaö var mikill á-
hugi manna á hverri stöð, er varö
aö logandi elldmóöi þegar einhver
sendiboöinn var rændur eða jafn-
v-el sviftur lífinu á- stundum-
Oft var ömmu nnnni ógnaö á
ýmsa vegu, en venjulega var hún
skelfd meö því, aö hús hennar
vora sjálfsagöur réttur á frum- skylcl' veröa brent. Þess vegna
býlingsheimilunum á sumum árs- var sérstök varösveit sett viö hús
tiö-uim.
ið, og njósnarmenn sífelt á verði,
: til að hindra árásir.
Fvrsta vetur
u-ppreisnannnar
Einu sinni komu( stórir, svartir
þá var vöröur haldinn alla nótt- j snákar upp úr s'kurðinum, og þó
ina, og amma leyfði ekki að ganga aö þeir væri ekki eitraöir né á- aldrei Lawrence fljótiö. Ætt
af verði fyr en cfagur var runn- 1 buföarmiklir, tiröiu þeir til óliagn- j 'menn ^*1™r- sem Þar höfðu búiö
inn um morguninn- ! aöar, einkum dropótti mjólk- nær lialia öld, m ntust ekki
Nokkrum árum síöar fór elzti 1 ursn'ákurinn. Hann vatt sig utan
sonur þeirra, frændi m-inn, aðí nm afturfætur ikúnna og saug þær leS’a S'atum viö fariö á sleöum sex
sækja gripina þegar komiö var : lmz hann haföi fengið nægju sína, i v'knr_ f>'rir nýar> kornu hlákur
oft en aö því búnu lagðist hann fyrir
og svaf, svo aði dögum. skifti. Viö
aö
Venju
undir sólarlag. Það varð
löng og þreytandli leit úr þessu,
í Janúar, en úr því sex vikna kuld
atið. Veöráttan varð mótstööu-
ur en öndungum og einmitt mjög
er eina atriö-iö, semi ekki
orö-ið auö-iiö að gefa fullnægjandi j eölileg~lýsing I'‘indíámim’
skyring á. Vert er aö geta þess
... .. 1 u , þvi aö gri,pirmr rasuöu viöa 1
ara hattalag h-fandi monnum held-- . , ... T , . , ..
1 liaglendisleit, og gatu oft duhst 1
kjömmum. í þeim leitum bára
samt, aö hvergí- er minst á þessa
“sjálfsánu hveitiakra” i Flateyj-
arbók. En langsennilegast er, aö
þetta sjiálfsána ihveiti. 'hafi verið
Maíis eöa Indian corn, sem Bretar j
kalla. Þaö var engu óeölilegra
Noröurlandabiúium, aö nefna maís-
inn hveiti, heklur en Bretum aö
kalla hann “com” En þannig
nefna Bretar hveiti, þó að
n'afniö e'gi viö aðrar korntegund-
ir lika.
Sannanir eru þaö og fyrir á-
reiðanleik íslenzku sagnanna um
Vínlandsferðimar, að þar er talaö
bæði um haröa og góöa vetra á
Nýja England'i. Þaö vitum vér,
aö einmitt á þar viö- Sömuleiö'ls
er ekki nema svo sem sjálfsagt, aö er
“meira var þar jafndægri en á
Grænlancíi eða íslandi.
Nansen lcitar langt yfir slcatnt.
Vér þurfum l)ess vegna ekki aö-
taka svo langt stökk, aö vér hlaup
um til “Öndunga eyjanna grísku
máli En þetta var stór steinn,. , , . , „
um hann 1:1 a® f'nna svipuð dærru þess, sem
hnöttóttur og saumað
hrátt sk'n-n og fest á stöng. Þeg- !
ar skinnið harönaöi skrapp þaö
þétt að steininum o-g var þá mál- j
að alla vega litt. Ymsum her-
frá er sagt í sögunum. Þaö er
ekki vel s'kiljanlegt hversvegna
Nansen og aðrir gagnrýnendur
af sama tagi og hann, eru að
mönnum var faliö aö fara meö fjargviörast út um alla heima og
steina þessa og slöngva þeim 1 e:e,ma 5 staS l3655 ** rannsaka
ófrið’. Ef slíkur steinn kom í
báta eöa róðrarskúturt sökti bann
þeim jafnaöarlegast. Þegar lion-
um var varpað í flokk manna
urðu afle'öíngarnar venjulega
mannsbani og skelfing.” Annar
sagnfræðingur getur þess, aö það
hafi stu-ndum viljaö til, þegar
kúlunni var varpaö, að skinnið
hafi rifnaö utan af henni, ef kúl-
an lenti á einhverju höröu, og
gerðist þá oft brestur mikill. Til
samanburðar mœtti benda á frá--
sögTLÍna í Flatevjarbók um brest-
inn, sem GuöriöUr kona Karls-
efnis heyrö’-. En af því aö hún
var inni í húsi þegar hún heyröi
Síðan komu Skrælingjar og
vildU selja grávöru. Mannlegt er
þaö og. Og þeim þótti' nrjög vænt
um rautt skrúö. Þetta er einkenni
villimanna, og villimannahugurinn
kom gerla í ljós er þeir geröu
þess engan mun hvort skrúðiö var
skorið í mjóar ræmur eðia breiöar.
En er sknúö-iö þraut, segir
Flateyjarbók að Karlsefni hafi
látið -konur “bera útbúnyt”, og
þegar Skræliugjar sáiui það, vildu
þei.r það kaupa og annað ekki.
Ekki bendir þaö á, aö jætta hafi
verið vofur einar- Af sögusögn-
inni má gerla sjá hversu íslend-
ingum- var skemt viö aö sjá
græðgi Skrælingja, þvi aö skýrt
frá verzlunarlokunum meö
þessum orðum: “Nú var sú
kaupför Skrælugja, at þeir báru
sinn varnig á brott í mögum
sínum, en Karlsefni ok föru-,
nautar hans höfðu eftir bagga
þeirra olk skinnvöru.”
(Niðurl. næst.J
Gamlar sögur úr
Ontario.
Bftir Mrs. John McNeice.
Afi minn, Joseph Franklin, kom
frá Englandi fvrir hér um bil eitt
gátuim alt af séö, ef snákur haföii j mónnimum til margvíslegra þæg-
sogiö kú, því aö speninn bólgnaöi ' in(la- Vitanlega átti alt þetta upp
venjulega allmikiðl Þá var taf- ; Þot ekki illa vi® stúlku á mínum
menn jafnan kúlubyssu, því að ! arlaust hafin leit eftir ræningjan al<fri, og eg hjálpaöi ömmu minni
ekki þótti ugglaust aö fara vopn-- um, og er hann v.ar fundinn, var ' mörgu þegar hún var aö annast
Þegar tekiö var aö dimma hann óðara dtepinn. Að lokum hennenn na. Störf þessi lutu enk-
gátu ýlendutúar boriö af snákum j um aö sífeldum' saumaskap, bréfa
þessum, meö því aö gera misk-
laus.
rakst hann aö óvöru á bjöm og
skaut á hann, en fékk elcki séö,
hvort skotið hreif. Hann óttaöist
aö hann heföi sært björninn og
vissi vel, hvað af því mundi leiða,
svo aö honum fanst ráðlegast að
1 klifra upp i lítið hlyntré ('maplel
og hafast viö í toppi þess. í þá
daga viissu allir, hve slikt var
hyggHegt, og börnum var kent aö1
leita sér undankomu í trjátoppum
undan úlfum og bjömum-. Þó að
enginn björn léti sjá sig, hafði
frændi minn ekki hugrekki til aö
fara niður úr trénu og hafðist því
við í trjátoppnum alla nóttina.
skriftum vegna hermannanna og
unarlausan aökúg aö þeim, hvar | hjúkrun á smásárum og kali her-
sem þeir fundúst.
Eg man eftir veginum, sem var
manna.. Menn vora sífelt aö koma
og fara, og hermennimir virtust
milli Kingston og Montreal fyrir j nj°ta hvíhlarinnar meö einlægri
rúmum áttatíu árum. Hann lá þá! Slel5i> þeg’ar þeim var leyft að
víöa um þykkan skóg. Brýr vora
þá flestar úr tiré ,og þurftu si
eiga nætursakir hjá okkur. Einu
sinni staðn'æmdist riddarasveit hjá
feldra aðgerða, svo aö hættulaust! akkur- °g 1 mínum augum voru
væri aö fara yfir þær. í nánd viö Þe'r gtesilegir riddárarnir, þegar
Kingston varnaöi kalksteinn; þess,; hlikaöi á sverö þeirra' í sólskininu,
að vegurinn blotnaði í rigningum, °& eins leizt m,ér vel á klæöi þeirra
og var hann þó ekki malarborinn-
Reglulegum j>óstgönguni var
haldiö uj>pi í ungdæmi m'inu, og
Þegar dagur var loksins runn- kom póstvagn daglega úr tveim
inn, þá fann frændi minn björn
inn, og sá aö skotiö hafði
honum að fullu. Mörgum áram
síðar var þaö jafnan venja frænda
míns þegar ættmenn okkar komu
saman, að skemta unglingunum
m-eö þvi aö segja þeim upp aftur
æfintýrið, og skýröi þeim frá, hve
nóttin 'heföi ver ð löng, hvernig
áttum. Þeir voru alt af hlaönir
riðið | ferðafólki og böglum, og drógu: j
þá fjórir hestar, nema þegar vegir
sem fóru vel er þei.r sátu á fjör-
ugu-m fákunum. Um hundraö
pund af kjöti — nautakjöti, svína-
kjöti, ’kin-dakjöti og villidýrakjöti
— eyddust þá daglega þegar allir
þess;r aö'komumenn vora komnir.
antshafinu. Það var öröugt aö •
bæla hana niöur, því aö sífelt
komu nýir innflytjendur, sem
drjúgum ‘blésu aö kolunum.
SíÖar kom kóleran upp og haföi
i för meö sér margar sárar afleiö-
ingar. Margir m'istu ættmenni
sín, og fór mín ætt ekki varhluta
af þeini missi.
Fyrir áttatiu árum læröi margt
ungt fólk aö lesa og allir læröu að
stafa í sunnudagsskólunum- Kenn
arar voru vania- aö kenna utanbók-
ar langa kafla úr ritningunni, og
urðu menn að vera1 við þvi búnir
aö hafa yfir ritningarstaöi, þegar
rööin kom aö þeim. Þaö var eng-
an veginn auðvelt.
Fyirstu prestamir fóru um bygö
irnar og héldu guðsþjónustur í
heimahúsum. Þeir höföu ætíö
meö sér margar biblíur, sálmabæk
ur og kristileg smárit í töskum
sínum, og gáfu það og seldu á
feröum sínum. Söngnrinrt viö
þessar guösþjómistur var mjög
hjartnæmur, þó að hann hafi ekki
alt af samrýmst þeim listakröf-
tim sent nú á timum era gerðar til
söngs.
í ungdæmi minu feröuöust allir
á hestbaki, og var þaö hressandi
skemtun, sem allir h-öföu mesta
yndi af. Eg átti fallegan enskan
veiöisöðul, sem mér þótti fjarska
vænt iira. Eg var ríöandi viö
marga jarðarför1 og þlá mátti sjá
þrjátíu til fjörutíu metm koma
ríðandi til aö vera við likfylgdir.
Eg man vel þegar móöir mín
setti mjólkina t 'heimageröum
mjólkurtroguim. Þaö var ekki
auðgert aö halda henni ósúrri, og
engan vissi eg sakna gömlu trog-
anna þegar hin nýjui fengust.
Þá mátti. heyra rokikhljóð á
hverju heim-ili um land alt, og var
]>á hör og ull sífelt unniö til tó->
skapar. Skemtanir okka-r voru ó-
breyttar, en marga glaöa stund
áttum við þá, þó að samkvæmis-
liættir væra þá e-kki eins fjöl-
breyttir og tilgeröarlegir eins og
nú tiðkast.—Rod and Gun.
Eg man vel eftir því, þegar Van
voru blautir, þá voru tveir hestar | Schults fór yfir fljótið meö flokk
spentir fyrir aö au-ki. Þaö’ var alt; Bandamanna, og náöi undir sig
af skift um -hesta í Kingston og ! niyhiunni í nándi viö Prescott
var þar jafnan mikiö um aö vera, V iöureignin var þrlálát, og sumir
þeirra manna úr voirum flokki sem
; létu líf sitt, höföu; urn stundar-
nottina.
villiköttunum, sem
stukku meö
kjama sagnanna sjálfr, sem um
skal dæma; ])að minnir á heim-1 hundraö og fimtíu áram- og sett’st
spekinginn, sem var svo skarp-1 að í New York fylkinu. Þegar j logandi augum grein af grem i
sýnn, að hann gat ekki fest auga j frelsis styrjöldinni var lokið, vildi j stórtrjánum, sem gnæföu hátt yf
á því, sem nærrii bonum var. Þaö ‘ * ‘ ‘ '
virð-ist svo sem sjálfsagt aö líta
fyrst á þaö, sem sögurnar segja,
og því næst að athuga hvort . í
Vesturheimi sé til no-kkurt slíkt
landslag, eöa sli-kir staðhættir sem
þar er lýst. En ef hægt er aö
benda þar á land og landskosti
slíka sem lýst er í sögunum svo,
sem hér hefir veriið bent á aö
framan, þá getur hver og einn
séð, hve fávíslegt þaö er af Nan-
s-en, þegar hann segir: “Sjálf
þegar póstu-r kam og flóf
A hönnungaáruntun 1837 og
hann liefö'i legið1 kreptur í trjá-1 1838, var eg þrettán ára gihnul sakir hafst viö á heimili okkar.
toppinum, hvemig uglumar vældu | stúlka og átti heima hjá ömntu klj'kil æsing' var á heimili okkar
þegar þær ftmdu þenna fjaðra- ! minni á búgaröi hennar austan meSan a viöureigninni stóö, þegar
lausa gest í bæli sínu, og hvernig við Kingston, en afi minn var þá sendi!boöar vora aö koma og fara
þaut í úlfunum í fjarska alla i dáinn fyrir fáunt áram. Hús i a kofsve>ttum hestum.. Prescott
Út yfir tók þó kvásið í ! hennar var hin mesta fyrirmynd,
var ekki nema fjörutíu milur frá
hann ekki, fremur en marg’r aðrir | >r hlyninn l'tla.
ná-búar hans, þjóna undir hina | Rjörninn var fluttu-r heim með
nýju stjórnendur, og fluttist til; afarmiklum fögnuði og reyndist
feitur og góöur til átu. Stónim
stykkjum var útbýtt meðal ná-
grannanna, en skinn ö var sútaö
og haft í faHegan gólfdúk. Þaö
bar oft til á þeim árum, aö bjöm
sern hremt ’haföi grís, varö sjálfur
hremdur af frumbýhngunum, og
í staö þess aö grísinn yröi binvn-
um aö bráð varð biönv'nn snædd-
ur á heimili bændafólksins.
Canada.
Þeir, sem trygö héldu viö kon-
ung alríkisins, létu lausar e'gnir
þær, sem þeir höföu dregiö saman
meö þolinmæöi og ástundun, og
tóku sér bólfestu í ööni landi til
þess aö mega -búa undi.r vemd
brezka alrikis fánans.
Afi minn nam sér ööru sinni
land, ásamt ungri konu sinni, í
eftir þvi, sem þá tíökaöist, stórt | okkur’ °S sk:>Pamr bárast um að
gr'ndarhús, og lágu göng um þaö sencla þangað hiö bráöasta alla
endilangt. Fjögur stór herbergi voP,ltæra menn- Orustan varö
lágu aö göngunum, en baka til lá ; Iio' AT°V • >838- Skömmu síöar
geysistórt eldhús, þar sem öll mat- ! komst a fr-®ur> °?r r° færöist yfir
alt eftir svaðilfarimar. Allir dáö-
reiöslustörf vora framkvæmd á
þessari jörö, sem var 400 ekrur. Ilist aS Incl>ananna á þessum
Að vetrinúm var hús nu haldið
hlýju með þvi aö kynt var á fjór-
um arinbellum og tveim gamal-
dagsofnum. Fjögra feta viðar-
bútum var jafnan brent, og vora-
þeir stundum svo stórir, aö þrír
til fjór'r menn uröu aö láta þá á
eldinn. Þegar herforingjarnir
fundu þetta stóra og hentuga
reynslutímum. Þeir reyndust
gætir hermenn og voru ákaflega
áreiöanlegir, og voru þeim fal:n á
henidur áríðandi störf og komust
þá margoft í hann krappan.
Tíu áram síðar gaus upp “út-
flutningssýkin” svo kallaöa. Sýkin
barst til Canada meö mönnum, er
áttu viö harörétti aö búa á Atl-
Gerlar skemaia jára.
Gas og jámpípur vilja oft ryöga
þegar þær eru grafnar í jörö nið-
ur og ekki á þær borin næg lega
þykk húö af zinki eða asfalti. Eit-
ir því sem R. HL Gaines brezkum
málmfræöingi segist frá, eru járn-
skem;rnar að kenna sérstakri teg-
und gerla, crenothríx. Þessa gerla
tegund kannast þeir viö, er brunna
byggja °S margir fleiri. Gerlar
þessir safnast tíöum" í branna og
geta fjölgað svo mi-kiö, aö vatniö
stórskemmist af. Verður gulbrúnt
aö lit, og smáop geta fylst af
þessum gerlasæg.
Það eru þessir gerlar, sem því
valda aö pipurnar skemmast. En
skemdimar leiöa af því, aö gerlar
þessir gefa frá sér sýrukent efni,
a‘ sein etur jámiö sundur. Þaö vill
og til á stundum, að sýrur úr jarö
efnunum sjálfum hafa áhrif á
járnið og skernma þaö.
Gaines ráöleggur aö ræsa vel
fram þann jaröveg, sem jámpípur
eru lagöar um og helzt aö leggja
pípurnar í kalklag; þá segir hann
aö þær geti enzt um langan aldur.