Lögberg - 22.03.1951, Blaðsíða 1

Lögberg - 22.03.1951, Blaðsíða 1
PHONE 21374 &«!?' *o*A *e« Clctt' ,neTS Í^^S &0**0! Comp^et. Cleaning Insliiulion PHONE 21 374 \A^ia ¦fQ* S A Complete Cleaning Institutior 64. ÁRGANGUR WINNIPEG, FIMTUDAGINN, 22. MARZ, 1951 NÚMER 12 Gullbrúðkaupsafmæli Þann 1. apríl næstkomandi eiga þau mætu og góðkunnu hjón Jakob og Dagbjört Vopn- fjörð í Blaine, Washington, 50 ára hjúskaparafmæli. 1 tilefni af þessum merkistímamótum í ævi þeirra, efna börn þeirra hjóna til mannfagnaðar („open house") á heimili þeirra á sjálfan gull- brúðkaupsdaginn, og bjóða þangað öllum ættmennum þeirra og vinum, sem eiga þess kost að sækja þau heim þann dag. Jakob Vopnfjörð, er, eins og nafnið bendir til, Austfirðingur að ætt og uppruna. Hann er einnig atorkumaður svo sem hann á kyn til, hygginn vel og hagsýnn, fastur í lund og frænd- rækinn, eins og greinarhöfund- ur getur borið um af eigin raun. Jakob fluttist vestur um haf til Canada aldamótaárið og sett- ist að í Víðinesbyggðinni (Húsa- vík) í Nýja-íslandi. Þar í byggð voru þau Dagbjört gift af séra Rúnólfi Marteinsson þ. 1. apríl 1901. En þriggja ára að aldri hafði Dagbjört komið vestur um haf með foreldrum sínum, Elíasi og ólöfu Kernested, árið 1881 eða um það leyti. Nam Elías land við Húsavík og nefndi bæ sinn Laufás. Dagbjört er prýðis- vel gefin myndarkona og bók- hneigð langt fram yfir það, sem almennt gerist. Þau Jakob og Dagbjört bjuggu um skeið á Gimli, en fluttu síð- an til Winnipeg árið 1909 eða um það bil. Keypti Jakob þar mjólkurbú, sem hann rak með rniklum dugnaði þangað til stuttu áður en þau fluttu vest- ur að hafi fyrir rúmum tuttugu árum, og hafa þau lengstum átt heima í Blaine. Þau Jakob og Dagbjört hafa eignast sex mannvænleg börn, °g eru þau þessi: Axel, kennari í Winnipeg; Ása (Mrs. Jónas Thorsteinsson, Point Roberts, Washington; Davíð, Victoria, B.C.; Victor (dó í húsbruna 1922); ólöf (Mrs. Ben Salter), Bellingham, Washington; og Walter, Point Roberts. Gestrisin eru þau Jakob og Dagbjört og skemmtileg heim að sækja, félagslynd og hafa tekið góðan þátt í íslenzkum fé- lagsskap, bæði kirkju- og þjóð- ræknismálum; eru þau og vin- sæl að sama skapi. Vafalaust munu því margir úr hópi þeirra og nágranna leggja leið sína heim til þeirra gullbrúðkaups- daginn og votta þeim með þeim hætti þakklæti, virðingu sína og vinarhug. En frændur og vinir í fjarlægð munu einnig minnast þeirra með hlýjum kveðjum og óskum. Sá frændi gullbrúðgum- ans, sem þessar línur ritar, tek- ur eindregið í sama streng, og árnar þeim hjónum, með þakk- látum huga, framhaldandi gæfu og gengis í sem ríkustum mæli og sem lengstra lífdaga. Richard Beck Yfir 60.000 manns í Reykjavík 1. des. s.l. Þar af 56.037 bæjarbúar Eins og menn muna fór alls- herjar manntal fram hér á landi 1. des. síðastliðinn. Hljómleikahátíðin mikla og háskólastóllinn Mælist illa fyrir Sú ráðstöfun sambandsstjórn- ar, sparnaðarráðstöfun, að því er látið er í veðri vaka, að bera út bréf í borgum þessa lands aðeins einu sinni á dag, mælist vægast sagt, fremur illa fyrir, eigi aðeins meðal almennings, heldur og meðal bréfberanna sjálfra, er kröftuglega mótmæla þessari nýju ráðabreytni; og víst er um það, að tiltæki þetta veld- ur margs konar óþægindum í viðskiptalííinu. Engar niðurstöðutölur liggja fyrir enn, nema að því er Reykja vík snertir. Er ekki enn farið að vinna úr skýrslunum utan af landi, en að vinna úr manntals- skýrslunum öllum er mikið verk. Fyrir liggur þó bráðabirgða- niðurstaða manntalsins í Reykja vík, en tekið skal fram, að eftir- farandi tölur geta breytzt eitt- hvað, er farið verður að vinna úr skýrslunum. Mun það þó vart skakka miklu. í bænum reyndust vera 1. des- ember síðastliðinn 60.106 manns, þar af fjarverandi — en taldir með — 3.223, og hér staddir, en eiga lögheimili annars staðar, 4069. Voru því þeir, sem töldust bæjarbúar 56.037. Við manntalið 1949 voru í bænum 56.502 manns að með- töldum 1800, sem áttu lögheimili annars staðar, eða 54.107 sem töldust bæjarbúar. —VÍSIR, 10. febr. Löngu áður en málið um, stofnun kenslustóls í íslenzkri tungu og íslenzkum bókmentum við Manitobaháskólann komst á þann rekspöl, sem nú er raun á, höfðu íslendingar átt því láni að fagna, að eiga sér vinveitta áhrifamenn í forsæti stofnunar- innar, er kynt höfðu sér gildi ís- lenzkrar bókménningar og tekið við hana ástfóstri; nægir í því efni, að vitna í þá Dr. Smith og Dr. Trueman, er báðir höfðu heitið framgangi málsins lið- sinni; og nú hafa þeir eigi alls fyrir löngu eignast enn einn góð- an hauk í horni, þar sem núver- andi forseti, Dr. Gillson á í hlut, mikill menningarfrömuður og glöggskygn á norræn menning- arverðmæti; það er þar af leið- andi öllum unnendum íslenzkr- ar menningar óblandið fagnað- arefni, að hann nú verði maður- inn, er beri fram til sigurs okk- ar mesta menningarmál, en eins og þegar hefir verið skýrt frá, gerir hann yfirlýsingu varðandi framvindu málsins á Markan— Sigurdson hljómleikahátíðinni, sem fram fer í Playhouse Theatre hér í borg á föstudags- kvöldið þann 30. yfirstandandi Vist-fólki á Grund boðið í Þjóðleikhúsið Þjóðleikhússtjóri bauð vist- fólki elli- og hjúkrunarheimilis- ins Grundar í Þjóðleikhúsið á laugardagskvöldið til þess að sjá Nýársnóttina. Þekktust um fimmtíu vistmenn þetta boð og höfðu þeir hina mestu ánægju af leikhúsförinni. Meðal þeirra t. d. ein kona, sem ekki var hafði séð Nýársnóttina í 42 ár, en fæstir höfðu nokkru sinni komið í Þjóðleikhúsið. Tíminn hefir verið beðinn að flytja Þjóðleikhúsinu þakkir fyrir boðið og starfsfólki þess fyrir einstaka lipurð við hina öldruðu gesti. TÍMINN, 8. febr. Lýðræðisherjirnir leysa Seoul úr ánauð Umfangsmikið verkfall í borginni Barcelona á Spáni hefir staðið yfir undanfarandi hálfa aðra viku verkfall, hið lang umfangsmesta í sögu s p æ n s k u þjóðarinnar síðan Franco lagði undir sig landið, sællar minningar. Um þrjú hundruð þúsundir manna tóku þátt í verkfallinu, sem byggt var a kröfu um hækkað kaup vegna hinnar sívaxandi dýrtíðar. — Franco einvaldsherra svaraði kröfum verkfallsmanna með því„ að senda til Barcelona her- hð mikið bæði frá Madrid og ýmissum öðrum borgum, til að sýna verkamönnum í tvo heim- ana. Afskaplegir blindbyljir Hafnarbætur við Winnipegvatn Að því er ráða má af nýlegri fjárhagsáætlun sambandsstjórn- ar til opinberra mannvirkja á næsta fjárhagsári, nemur fjár- veiting til hafnarbóta að Hnaus- um $28.000, en í Mikley $26.000. Þá er og áætluð $65.000 fjárveit- ing til Gimli til aðgerða við bryggjur og öryggis gegn þeirri hættu, sem af hækkun Winni- pegvatni getur stafað. I vikunni, sem leið, geisuðu yfir Vesturlandið einir þeir hat- ramlegustu blindbyljir, er sög- Ur fara af, bæði vegna vindhæð- ar og fannkyngis. British Col- urnbia fór ekki varhluta af þess- Um hamförum náttúruaflanna, Pó mest kvæði af fárviðrinu í Alberta og Saskatchewan, þar, sern níu manns urðu úti; járn- brautarlestir flestar hverjar, v°ru langt á eftir áætlun og íhagsamgöngur urðu mjög á rmgulreið. Manitoba hefir slopp io furðu vel við hina fáránlegu hnðarbylji, þótt það hafi að vísu e«u blásið blíðlega um kinn síð- "f^þrjá eða fjóra daga. Sérstæður maður látinn Síðastliðinn laugardag lézt hér í borginni Dr. H. M. Speechly, 84 ára að aldri, gagnmerkur maður og sérstæður um margt; hann var fæddur á Indlandi 1. nóvember 1866, en hlaut aðal- mentun sína á Englandi, lauk þar læknaprófi og stundaði lækningar að Parkgate í ná- munda við Birkenhead, en flutt- ist til Canada árið 1901. Hann var maður óvenju fjölhæfur, tók mikinn þátt í opinberum mál- um, kirkjumálum og listfræði- legri starfsemi; hann annaðist lengi um líkskoðun fyrir hönd Manitobastjórnar, og varð þjóð- kunnur maður vegna herferða sinna gegn mývarginum. Þann 15. þ. m., gerðust þau tíðindi á vettvangi Kóreustríðs- ins, að fylkingar sameinuðu þjóðanna náðu Seoul, hinni fornu höfuðborg Suður-Kóreu á vald sitt; höfðu liðssveitir Kommúnista að mestu flúið úr borginni, að undanskildum til- tölulega fáum skæruliðum, er enn voru þar á sveimi. Seoul taldi áður en innrásin hófst, um hálfa aðra miljón íbúa, en nú voru þar eftir einungis eitthvað um tvö hundruð þúsundir, flest börn og gamalmenni; er borgin nú ekki nema svipur hjá sjón og í raun og veru öll flakandi í sárum; fögnuður mikill fylti hugi hinna aðþrengdu borgar- búa,er það varð þeim ljóst, að það væru lýðræðisherjirnir, sem komnir væru til að leysa þá úr ánauð. Á mið-vestur vígstöðvunum hefir herjum hinna sameinuðu þjóða miðað svo ört áfram, að þeir eru nú í ýmissum tilfellum aðeins liðugar átta mílur sunn- an við 38. breiddarbaug. MacArthur yfirhershöfðingi flaug til vígstöðvanna í lok fyrri viku og kvaðst fyllilega ánægð- ur með viðhorfið eins og því nú væri háttað. Óánægja vegna uppbótargreiðslu Sambandsstjórn hefir ákveðið að verja 65 miljónum dollara til uppbótargreiðslu bændum til handa vegna þess hve verð það er þeir fengu fyrir hveiti sam- kvæmt hveitisamningunum við Breta var laðgra en verðið á heimsmarkaðinum; þetta nem- ur líklega 8 centum á mæli; hveitisamlögin telja þessa upp- bót óhæfilega lága, og margir bændur eru ekki sem ánægðast- ir með niðurstöðuna, þó að litl- ar líkur séu á að nokkru verði um þokað um ráðstöfun stjórn- arinnar í þessu efni. Foringjar stjórnarandstöðunn- ar á þingi úthúða Mr. Gardiner og krefjast þess að hann láti af ráðherradómi. DR. A. H. S. GILLSON mánaðar, og þangað stefna þeir íslendingar, sem vettlingi geta valdið. Að rannsökuðu máli, kom öllum, sem forgöngu höfðu um framkvæmdir varðandi stofnun kenslustólsins saman um það, að til þess að tryggja í framtíð allri tilveru stofnunarinnar, mætti stofnfé eigi minna vera en tvö hundruð þúsundir doll- ara; og með þeim einbeitta á- setningi var hafist handa fyrir liðugum þremur árum um nauð- synlega fjársöfnun unz yfir lyki; framkvæmdanefnd var sett á fót, skipuð Dr. P. H. T. Thor- lakson, formanni, ungfrú Mar- gréti Pétursson, sem skrifara, W. J. Lindal dómara, G. L. Jó- hannssyni ræðismanni, Dr. L. A. Sigurðssyni og A. G. Eggerts- syni, K.C. Til fulltingis við þessa nefnd komu svo fimm íslenzk félög, Þjóðræknisfélagið, The Ice- landic Canadian Club, Jóns Sig- urðssonar-félagið, Islendinga- dagsnefndin og félag íslenzkra Góðtemplara; öll hafa þessi fé- lög lagt fram þúsund dollara eða meira, og slíkt hið sama hafa allir meðlimir fram- kvæmdanefndarinnar gert; þeir hafa ennfremur ferðast um bygðir Islendinga beggja megin landamæranna, og greitt sjálfir allan ferðakostnað úr sínum vasa; með þessu hefir fram- kvæmdanefndin skapað fagurt fordæmi og eftirbreytnisvert. Þingkosningar í Ástralíu Forsætisráðherrann í Ástra- líu, Mr. Menzies, hefir rofið þing og nýjar kosningar verið fyrir- skipaðar þann 17. apríl næst- komandi. Mr. Menzies hefir veitt forustu tveggja flokka stjórn, sem naut meirihlutastuðnings í neðri málstofunni, en skorti bol- magn í þeirri efri. Mr. Menzies vill gera komm- únistaflokkinn í Ástralíu út- lægan að lögum, og um það at- riði er víst talið að kosninga- hríðin að mestu leyti snúist. Tillagan um handritamálið samþykkt á Alþingi Samþykkt var í sameinuðu þingi í gær þingsályktunartil- lagan um handritamálið, sem í'jallar um það, að Alþingi lýsi yfir því, að um leið og handritin íslenzku fáist afhent frá Dan- mörku, muni íslenzka ríkið reisa byggingu yfir þau eða búa þeim húsnæði á annan hátt þar sem tryggð verði örugg geymsla þeirra. —Alþbl. 14. febr. Merkur blaða- maður látinn Síðastliðinn sunnudag lézt í Vancouver eftir langvarandi vanheilsu, Mr. W. L. MacTavish, um eitt skeið ritstjóri dagblaðs- ins Winnipeg Tribune, sextugur að aldri; hann var hið mesta prúðmenni i umgengni og þótti hinn hæfasti blaðamaður. Mæfur maður látinn í lok fyrri viku lézt af hjarta- bilun í New York, Mr. Riddell, varanlegur erindreki hjá sam- einuðu þjóðunum fyrir Canada hönd; hann var fæddur í Win- nipeg, útskrifaður af háskóla Manitobafylkis og aðeins 42 ára, er dauða hans bar að. Mr. Riddell var vaxandi mað- ur á vettvangi hinnar canadísku untanríkisþjónustu. Fjárhagsáætlun lögð fram Þann 13. þ. m., lagði fjármála- ráðherrann, Mr. Abbott, fram í sambandsþinginu fjárhagsáætl- un sína fyrir 1951—1952, og bar hún það með sér, að útgjöldin á þessu tímabili nemi hálfri fjórðu biljón dollara; líklegt þykir, að um þær mundir, er fjáraukalögin komi fyrir al- menningssjónir, muni öll út- gjöld nálgast fjórar biljónir dollara. Langstærsti útgjaldaliðurinn, eða biljón dollara, er ætlaður flughernum, næst kemur svo landher og floti. Ekki verður það umflúið, að skattar hljóti allmjög að hækka svo unt verði að standa straum af þessari geisilegu útgjalda- hækkun, en við því er ekkert að segja, því nauðsyn brýtur lög; þingflokkarnir eru allir á einu máli um það, að auknar fjárveitingar til hervarna, séu með öllu óhjákvæmilegar eins og viðhorfið nú sé á vettvangi heimsmálanna. Fjárlagafrumvarp sitt leggur Mr. Abbott ekki fram í þingi fyr en eftir páska. Nefnd skilar áiiti Sú hin konunglega rannsókn- arnefnd, sem setið hefir á rök- stólum síðastliðin tvö ár í því augnamiði, að gerkynna sér og kveða á um framgjöld með járnbrautum landsins, h e f i r nú skilað áliti sínu og hafa hefir nú skilað áliti sínu og hafa niðurstöður nefndarinnar verið lagðar fram í sambandsþinginu; formaður nefndarinnar var Hon. W. F. A. Turgeon, fyrrum dóm- ari; hinn mikilhæfasti maður. Nefndin komst að þeirri niður- stöðu, að nauðsyn bæri til, að jafnað yrði úr ýmissum misfell- um, sem við hefðu gengist um all-langt skeið, og framkvæmd- ar hefðu verið á kostnað vissra landshluta um leið og öðrum hefði verið ívilnað; venjulegast fór svo, að Vesturfylkin yrðu að bera þyngstu byrðina ef til misréttis kom, og svipaða sögu hefðu Strandfylkin tíðum að segja; úr þessu verður nú bætt. Croó s Nest Pass ákvæðin um flutningsverð á hveiti standa ó- breytt, þrátt fyrir það þótt mjög væri að því unnið af hálfu járn- brautarfélaga, að fá þau numin úr gildi; felst í þessu enginn smáræðis sigur fyrir bændur í Vesturlandinu. Séra Egill H. Fáfnis Sæmdur riddarakrossi Fálkaorðunnar íslenzki vararæðismaðurinn í Grand Forks, N. Dakota, gerir kunnugt, samkvæmt tilkynn- ingu frá sendiráði íslands í Washington, D.C., að Forseti Is- lands hafi hinn 24. janúar síð- astliðinn sæmt séra Egil H. Fáfnis, sóknarprest að Moun- tain, N. Dakota, og Forseta hins evang.-lúterska kirkjufélags Is- lendinga í Vesturheimi, riddara- krossi hinnar íslenzku Fálka- orðu. Fer afhending orðunnar fram opinberlega síðar. Séra Egill H. Fáfnis er Mý- vetningur að ætt, fæddur árið 1898, en fluttist vestur um haf 1921. Prestvígðist 1930 og var um langt skeið prestur íslenzku byggðanna í Argyle, Manitoba, en síðustu árin prestur í ís- lenzku byggðunum í N. Dakota Hann hefir árum saman verið forustu maður í Kirkjufélagi sínu, í samfleytt átta ár ritari þess, og undanfarin fjögur ár forseti. Auk þess hefir hann tekið margvíslegan þátt í störf- um þess með öðrum hætti. Hann hefir einnig látið sig skipta önn- ur íslenzk félagsmál, svo sem þjóðræknismálin, og bæði átt sæti í stjórnarnefnd Þjóðrækn- isfélagsins og verið forseti Norð- ur-Dakota deildar þess. Er það fyrir forystu hans og víðtæka þátttöku i vestur- íslenzkum félagsmálum, að For- seti íslands hefir sæmt hann of- [ angreindu heiðursmerki

x

Lögberg

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Lögberg
https://timarit.is/publication/132

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.