Arnfirðingur - 27.12.1902, Page 1

I. ár
Reykjavík 27. desbr. 1902-
35. bl.
Til minnis.
Fei'ðamenn
llífið þcttd út úr Arnfirðingi og
a t i d g i ð þ ví i v as a n n.
liáiikinn opiua frft ki. 11—2 hvorn
virkan dtyr. Stjðrnin við frá 12—1
ForngTÍpasafn 11—12 Minnd., Mið
vikud. or Lruírnnl.
Augnlækn. ökoypis á epitalanmn 1
og 3. Þriðjud. í máuuði kl. II—1.
Titnnlækn. ök"ypis í Póstliússtræti 14
1. og 3. Mánnd. tivcrs raáu. kl. 11 — 1.
4" .'L.. aL.
"A "A •'ff TT//V. ^
" ”k‘ f . Vjv" - - J - v j s. V j . i- jv. i'jv. *-J . • j . . ■ j N.
Prentsmiðja til sölu.
HPlTeSiSS^ (handpressa
brúkuð) oj? lotur, spánnýtt og
sania seru óbrúkað, margar teg-
undir með tilheýrandi kössum, alt
eftir nýjustu tísku, er til sölu.
sömuleiðis öll áhöld, sem við hand-
pressu þarf.
Mcnn semji við P. J. Thorst-
einsson á Bíldudal, og gefur
hann allar upplýsingar um muu-
ina, munnlegar eða skriflegar,
sem meiin kunna að óska. Sömu
upplýsíngar veitir og ritstj. þessa
blaðs.
rvvvwvwvwvi
Dráttarbrautin
♦ v
Bg hef aldrei getað pukrað.
!>ess vegna vita allir hver ritar,
þegar eg sting niður peuna. En
hér er pukrið í s num blóma. Öll
félög hér eru pukursfélög. Og
svo sér maður þessar nafnlausu
greinar, sem ekki eiga að vera
afkvæmi ritstjörans, en eru prýdd-
ar með ýmsum dularnöfnum:
„Kunnugur', „Bóndi“, „Ævarr
gamii“, ,.Hreggviður“, „N“, o. s.
frv., og þá liggur næst að ætla
að annaðhvort þori þessir menn
ekki að nefna sig, eða þá þeir
ætlast tii, að greinarnar séu meira
mctnar ef höfundurinn er dnlinn.
þær séu þá eius og óbrigðul vé-
frétt úr hinu hulda djúpi sann-
leikans. Allt hjal þessara pukur-
pilta og „skuggasveiua“ hlýtur
þá að verða á ábyrgð ritstjórans,
þvi það or hann, sem tekur þetta
í blaðið og breiðir það út um
landið, enda getur vel verið, að
hann sjáliur sé höfundurinn, og
dylji nafn sitt þanaig. Eg heíi
nú fyrir mér grein í Þjóðólfi (28.
Nóvembcr) um „Ljóðmæli séra
Matthíasar Jochumssonar“, sem
er ein af þessum pukurgreiuum
(þótt höfuudurinn alls ekki þurfi
að skammast sín fyrir hana) —
móti greininai vcrður ekkert haft,
þvi sérhver heíir rétt til að hafa
sína meiningu — en þótt greinin
ekki sé í sem beztu samræmi við
þá kenníngu, sem Þjóðólfur hefir
breitt út áður (10. Oktober),
nefnilega: að það sé hucyksli að
styrkja skáldskap og sýna lionum
uokkra virðíngu. En „engin regla
er án undantekníngar“, segir
gamalt orðtak, enda hefir Þjóðóif-
ur nú látið þetta ásannast, þar
sem hann „dekiamerar“ um „það
nytsenular og þarfavcrk að gefa
út öll ljóðmæliskáldmæríngs vors“,
sem hann kallar „skáldið af guðs“
o: Þjóðólfs „náð“. Það er svo
iangt frá því, að nokknð verði
haft á móti því „sælu-delirio“
sem greinarhöfundurinn er í, að
ailir sannkristnir menn hljóta að
samgleðjast báðum: skáldinu af
gnðs náð og Þjóðólfi, því að
þess háttar greinar eru í rauninni
eintómt lof, ekkert sérstakt tekið
fram, enginn skuggi nokkurstaðar,
eius og kínverskt eða japanskt
málverk — ef nokkur hér hefir
séð þessar skuggalausu og „kar-
aktérl usu“ myudir á bollabökk-
um, sem oft fást í verzlunarbúð-
um. En þetta „nytsemdar og
þarfaverk-* kemst vonandi „inn
á hvert einasta heimili“, eins og
Kirkjublaðið sáluga, enda eru
það ekki neinir smápejar sem að
því standa og mikið mcga hin
skáidiu okkar öfundast yfir því,
að annari eins náð og öðrum eins
krafti skuli vera varið til þess
að hala skáldið (eða goðið) uppá
hæsta tindinn á skáldafjallinn
Parnassus — hér heyrist ekki
„dýpra og dýpra, sagði andskot-
inn“, heldur „hærra og hærra“,
segja skáld-djáknarnir, því „ógar-
leg er andans leið upp á sigur-
hæðir-', enda hefir skáldið nú
fengið lárviðarsveiginn (aðminsta
kosti ímyndaðan) og stendur nú
hæst uppi á tindinuin, studdur af
tveim enum frægustu köppum;
svo þetta verður ímynd þrenn-
ingarinnar, sem Unítararnir neita,
horfandi með tignarlegri ánæuju
ofan á „skrílinn ", þær þúsundir,
sem standa mænandi fyrir neðan
Parnassus og kynda reykelsi og
blöðruþangi fyrir hinum guðdóm-
lega Baal. Fg man nokkuðnúna.
í Eyvindarstaðahverfi var í mínu
ungdæmi kot, sein var kallað
Eyvindarkot, því þar bjó Eyvind-
ur og átti Margrétu fyrir konu.
Þau drukku hæði. Þar var gam-
all hjallur á hlaðinu. Einhverju
sinni, þegar bæði hjónin voru
full. sem oft bar við, datt þeim
í hug að hjallurinn mundi detta,
og f ru því út til að styðjahann;
stóð sitt hvoru megin og spenti
sig af alefli, en blæjalogn var
veðurs, og þarna stóðu þan ailan
daginn fram á kvöld. Má nærri
geta að hjallurinn datt ekki, enda
munu margir hafa öfundað þenna
hjall, og svo mun vera um skáld-
mæringinn, að margir munu öf-
nnda hann af þessum sterklega
stuðningi og sjá ofsjónum yfir
þessari upphefð, um leið og þeir
hijóta að láta sér lynda að kom-
ast ekki nema „i miðjar hlíðar“.
Allir vita að það er „óðs manns
æði“ að „krítíséra" „skáldið af
guðs náð“ — menn muna víst
þegar Gestur dirfðist að finna að
og var hótað hálshöggi; og ef til
vill mau einhver þessi orð sem
stóðu í „Skák“, að það sé „jafn-
vel sljóskygnum manni bersýni-
legt, að alþjóð íslendinga stóð að
baki séra Matthíasi ineð reidda
svipu um öxl, og hefði það verið
óðs manns æði að ganga þannig
í berhögg við þjóðina“.(!) Svoer
sagt í Þjóðólfi, að „nokkrar prent-
villur“ séu í bókinni, en sann-
leikurinn mnn vera sá, að þar
úir og grúir at prentvillum, og
rýrir það kverið stórum. Á ein-
um stað er aldönsk fyrirsögn:
„Abraham Lincolns mord“, og
margt fleira mundi kannskemega
finna, ef maður þyrði að „kriti-
séra“. En hvað sem um þetta
er, þá er ekki mikið undir því
komið, hverjum vcrður tildrað
upp á goðastallann — eiuhver
verður það að vera — eða eng-
inn — og má segja eins og Har-
aldur harðráði sagði forðum :
„Hákon muudi hér núhverrheita
vilja“. — Oft hefur það borið við,
að dómadags lofi hefur verið
dengt yfir einhverja af kunnings-
skap, eða þetta hefur hrifið suma
eins og hitasótt, en alt hefur
dottið niðnr aftur; en eg man
ekki til eg hafi fyrri séð mönn-
um hótað drápi eða sagt það væri
„óðs manns æði“ ef maður vogar
að finna að, eða að „alþjóð“
standi að baki einhvers með
reidda svipu um öxl. ef rnaður
samsinuir ekki öllu — því ekk-
ert er svo að ekki mogi að því
finna. En ekki mun þurfa lengi
að leita í blöðunum til að sjá,
á hverju sá „fífldjarfl11 mun eiga
von, þegar ckki er hugsað um
efnið, heldur einungis að ausa
sér skömmum og fúkyrðum út í
bláinn.
Eg ætlaði að segja hér sögu
sem og las nýlega i útlendu blaði
en þarna truflaði nú Þjóðólfnr
mig, svo eg hef ekki fyr haft
tækifæri til að setja hana á papp-
írinn.
Nýja Jórvík (,,New-York“) er
liklega mesta borgin í Ameríku
(eg veit ekki um Chicago). og
með mestu borgurn í heimi. Eins
og nærri má geta, þá er þar fulit
af veitingastöðum, þar sem -allt
er selt afar-dýrt og afar-ódýrt.
Auðvitað er aðsókniu rnikll, þar
sem borgarmenn eru sagðir um
þrjár milliónir, að undirborgunum
meðtöldum. Á þessum ofannefndu
veitingastöðum eru festar upp
auglýsingar frá matsölunum um,
að þeir ábyrgist ekkert af því,
sem gestirnir hafa með sér, svo
sem yfirhafnir, hatta, stafi, regn-
hlílar o. s. frv. Enda kvað ó-
grynni af þessu vera stolið þar
í þessu landi þar sem ekki eru
neinir „þurfameun“.
Ymsum reglum er fylgt í þess-
um veitingahúsum: sem mörg
hver eru dýrðlegar hallir og svo
glæsilega útbúuar að þær eru
eius og töfraheimur, en margt
misjafnt mun felast í þeirri dýrð.
Sumstaðar má ekki reykja „vind-
linga“ (Cigarettur), heldur einung-
is venjnlega vindla. Eptir mið-
aptan er ekki veitt kvennfólki
sem kemur karlmannslaust. í
gistihúsnm mega karlmenn ekki
taka á raóti kvennfólki, og onda
þótt afgamlar kerlingar séu, með
parruk, gleraugu, falskar tennur
og skinhoraðar hrokkinskinnur.
En aptur á móti má kvennmaður
koma með eins marga karlmenn
og vera skal, hvort heldur á
nótt eða degi
Það er eins örðugt fyrir þjón-
ana á þessum stöðum að telja
peninga sem borga á, eins og
fyrir ríkann mann að komast í
himnariki. Um hábjartan dag-
ínn fieka þeir gestina án þess að
láta íipast eða þeim bregði hið
minnsta, og ráðlegast er gestin-
um að látast ekki verða var við
svikin, ef hanu vill ekki láta
neita sér eða reka sig út, komi
hann næsta dag til að fa mat
eða drykk.
V