Reykjavík - 11.04.1906, Qupperneq 1

TTtbreiddasta b að laudsins.
Upplag: 3000.
Askiifendur í bænum yfir 900.
IRe^kjavth.
dttref.: hujtafjÍlaois bRkfkjavíkb
Teiefónar: Nr. 29 (Laufásv. 5)
80 (þmg:húsið) — 71 (Prentsmið.jan).
VII. árgangur.
Miðvikudaginn 11. Apríl 1906.
i
16.
tölublað.
ALT FÆST í THOMSENS MAGASÍNI. ^
Ofnar Ojjg eldavélar
OS£ el<lílVOlax* selur Kristján Þorgrímsson.
Minnisvaröi
yfir

(^OOOOOOOOOOOOOOOCCOOOOOOOOCOOOOOOOO

1. Bleyta skal grjónin í mjólk eða rjóma,
og láta það standa minst hálfa klukkustund.
Eftir þann tíma er það tilbúið til neyztu,
Sykur má láta á eftir vild.
2. Með sinjöri og salti.
Velgja skat grjónin á pönnu, hella því
nœst brœddu smjöri á þau og hrœra vel
saman, láta það síðan inn í bakaraofninn
dálitla stund; áður en borðað er, má strá
dálitlu af satti á það.
„Pnffed Rice“ kostar 45 aura pakkinn.
„Puffed R i c e“ fæst aö eins í
Verzl. EDINBORG.
öooooooooooooooooooooooooooooooooooooo^
Kristján IX.
Vér íslendingar höfum aldrei
verið miklir ko n unga-dýrken du r,
enda sjaldnast haft miklar ástæð-
ur til þess. Vér höfum verið kon-
unghollir að því leyti, að vér höf-
um aldrei óvirt konunga vora eða
vei’ið neinir landráðamenn, en
eiginlega hlýjan hug eða velvild
höfum* vér sjaldan borið til kon-
unga vorra persónulega. Því hefir
og liarmur við konungslát sjaldan
snert hjörtu manna hér. Til þess
höfum vér of lítil kynni haft af
konungum vorum og of litið gott
til þeirra að segja, þótt vitaskuld
hafi undantekningar átt sér stað
(svo sem með Kristján 8. t. d.).
En við fráfall Kristjáns konungs
9. er öðru máli að gegna. Hann
hafði einn allra vorra konunga
heimsótt oss á ríkisstjórnarárum |
sínum. Og hann kom hingað »með ]
frelsisskrá í föðurhendi« eins og
skáldið kvað svo vel og satt að orði.
Og því var koma lians hingað
ið mesta fagnaðarefni, sem þjóð
vor um margar aldir liafði lifað.
Og Ijúfmenska hans og yfirlætis-
leysi vann honum allra manna
ástsæld, eins og mannkostir hans
hafa áunnið honum allra manna
virðingu.
Því er það líka sannmæli, sem
kveðið var fyrir minni hans fyrir
3 árum:
Pú sveifst til vor á sumardegi björtum,
þú sást oss og þú festir á oss trú;
þú namst hér land í þegna þinna
[hjörtum
og þar skalt lífs og dauður ríkja þú.
Þessi orð hafa fyllilega ræzt, því
að hvert íslenzkt mannsbarn, sem
komið er til vits og ára, geymir minn-
ingu hans í hlýju ástarþeli.
Hann var í fylsta skilning
hverjum íslendingi kær meðan
hann lifði og harmdauði, er hann dó.
Meir en 600 ár vórum vér frels-
inu sviftir, ánauðug og ósjálfráð
þjóð.
Kristján 9. gaf oss frelsið aftur
frelsið til að stjórna oss sjálfir.
Hann gaf oss Stjórnarskrá Islands
1874.
Og hann gerði meira. Hann gaf
oss aftur þær umbætur á henni,
sem vér sjálfir æsktum 1903.
Vér höfum aldrei reist neinum
konungi minnisvarða fyrri, enda
ekki haft ástæður til þess.
En Kristján 9. hefir unnið til
minnisvarða af þjóð vorri.
Að vísu hefir hann sjálfur reist
sér hann með stjórnarskrá vorri—
reist sér hann í hjörtum vorum og
sögu vorri.
En það er ekki nema skylda vor
við sjátfa oss, að reisa honum
sýnilegan minnisvarða, börnum
vorum og eflirkomendum til minn-
ingar um hann, sem um var sann-
mælt:
»Þig beztan konung guð oss gefið hefur,
þú gafstosstvisvar dýrast fre!sishnoss«.
Til þessa hafa menn fundið um
land alt.
Og það er því samkvæmt þeirri
ósk og vilja manna víðsvegar um
land, að vér íslendingar gerum
eitthvað sérstakl, sem mannsbragð
er að, til að heiðra minningu ins
ástsæla konungs, er margir máls-
metandi menn hér í bæ hafa gerst
forgöngumenn að því, að safna
samskotum lil að reisa Kristjáni
konungi 9. minnisvarða hér.
Nöfn áskorenda og áskorun l'rá
þeim mun birt síðar, svo og nöfn
þeirra, sem í forstöðunefndinni eu.
En búast má við, að síðar bæt-
ist við nöfn áskorenda, er máls-
metandi menn úr fjarlægum hér-
uðum skrifa síðar undir áskorun-
ina, og munu þeirra nöfn þá og
síðar birt.
Vonandi skorar forstöðunefndin
á menn í hverjum landsfjórðungi,
eða öllu heldur hverri sýslu, að
að ganga i nefndir til að safna
samskotum hver í sínu umdæmi.
Vonandi er, að úr hverju um-
dæmi komi sem svarar 30 au. fyr-
ir nef hvert. Það yrði t. d. hér
úr Reykjavík 2700 kr. Auðvitað
eru margir — börn, öreigar o. s.
frv. —, er ekkert leggja fram. En
margur verður lika það ríftækari,
að það meðaltal ætti að vinnast
upp.
Vér vonumst til þess, að enginn
maður á íslandi fari að gera
þetta mál að ágreiningsmáli, þótt
menn deili um alt annað. — Það
væri þjóðarskömm.
Fyrir því gerum vér ekki ráð.
En ekki er nema eðlilegt, að ein-
hver minnist þess, að enn er ekki
fullsafnað til minnisvarðans yfir Jón
Sigurðsson, þótt 4—5 þúsundir sé
reyndar inn komnar til þess.
Svo heíir jafnan verið til ætlað,
að því verði lokið svo, að sá varði
verði reistur 1911, á 100 ára af-
mælisdag hans.
Samskotanefnd sú, sem sofið hefir
yfir því starfi nú um hríð, verður
sannarlega vakin til verks aftur í
tæka tíð. Og ef vér göngum nú
rösklega og drengilega að verki að
safna til minnisvarða Kristjáns 9.,
þá verður það um leið siðferðisleg
skuldbinding á alla þjóðina, að hafa
komið upp minnisvarðanum yfir
Jón Sigurðsson svo snemma, að
hann verði afhjúpaður 17. Júní
1911.
Samskotin til minnisvarða kon-
ungs munu því ekki draga úr hin-
um minnisvarðanum, heldur öllu
heldur ýta undir það mál.
Og svo á líka að vera.
Jón Sigurðsson á að fá sinn
minnisvarða 1911.
Þetta á livorugt að spilla fyrir
öðru.
Uppreisn í þjóðræðisliðinu.
Generalinn og séra Einar
afsettir?
í gær hélt stjórnarnefnd »Þjóð-
ræðisflokksins« fund og afréð að
leyfa þingmönnum úr sínum flokki
að þiggja konungsheimboðið.