Suðurland - 07.08.1915, Page 2

liö
SUBURLAND
*
4. gr. Brot gegn 2. gr., varðar
50—500 kr. sektum. Tilraunir
varða sömu sektum.
5. gr. Allar sektir renna í
landssjóð.
6. gr. Öll áhöld, er notuð hafa
veiið við bruggun eða tilbúning
áfengra drykkja rða við tilraun til
þess að gera áfengi, sem er óhæft
til drykkjar, aftur drekkandi, svo
og áfengið, sem búið hefir verið
til eða reynt hefir verið að gera
aftur drekkandi. ásamt ílátum,
skal vern t - tækt og andvirðið
renna í lai
7. gr. M ögum
þessum, skal f • imenn
lögreglumál.
8. gr. Lög þessi öðlast gildi
þegar i stað og falla um leið úr
gildi lög um bann gegn tilbúningi
áfengra drykkja frá 12. jan. 1900.
Nefndarálit um landhelgis-
varnirnar.
Nefndin er öli á því máli, að
ekki beri að lejjta meir en þegar
hefir gert verið á náðir Dana með
landhelgisvarnir, enda mundi reyn-
ast árangurslaust, að fara þess á
leit, er tillagan fer fram á.
Skoðun nefndarinnar er sú, að
vjer verðum að una við þá land-
helgisvörn, sem vjer höfum nú,
þar til vjer getum aukið hana af
eignum ramleik og að síðustu tek-
ið hana með öllu í vorar hendur.
Nefndin leggur því til að tillag
an sje feld.
f Jngsályktunartillögur:
Frá meiri hluta Landbúnaðar-
nefndar.
Neðri deild Alþingis skorar á
stjórnina að leita á næsta vori
álits og uinsagnar allia hrepps-
nefnda landsins um fot ðagæslumálið,
hversu því verði komið í sem best
horf, og urtdirbúa það síðan undir
næsta þing, ef ástæða þykir til,
Frá Lnndbúnaðarnefndinni.
Neðri deild Alþingis ályktar að
skora á stjórnina að leggja fyrir
næsta Alþingi frv. um lakmörkun
á eignar- og afnotarjetti útlendinga
yfir jörðum, jarðarítökum og veiði-
árn á íslandi.
Frá forðagæslunefndinni.
Neðri deild Alþingis ályktar að
skora á landsstjórnina:
1. Að Jeita álits og umsagnar
allra índa ui • forðai
gæslun la um
það:
a, hvort þu i þeim
efnum miða til verulegrar
nytsemi eða ekki.
b, hvort þær telji heppilegra
— ef lög um þessi mál
þykja á annaðborð æskileg
— almenn lög eins eða
svipuð þeim, sem nú eru
i gildi, eða að eins heim
ildarlög í h'kingn við tillög
ur þær, sem fram hafa
komið, bæði frá Torfa sál.
Bjarnasyni og íleirum.
2. Að semja og leggja fyrir næsta
reglulegt Alþingi — ef breyt-
inga er alment óskað — lagai
frumvarp, í sem fylstu satnr,
við þær álitsgjörðir og óskir,
er komið hafa fram.
-------^♦O^..... ■
Friðuii fugla.
Dýrtíðamefndin á alþingi, hefir flutt
frumvarp um bráðabirgðabi-eyting á
lögum nr. 59, Í0. nóv. 1913 (um frið'
un fugla).
Helutu breytingarnar eru, að þessir
fuglar: Lóuþrælar, sendlingar, hrossa'
gaukar, keldusvin, heiðlóur, tjaldar,
stelkar: vepjur, hegrar, æðarkongar,
kríur, bettumáfar, haftyrðlar og snæ-
uglur, sem með lögum 1913 voru frið-
aðir alt árið, skulu eftir framvarp'
inu ekki friðaðir nema frá 1. apríl til
1. ágúst, og svanir 1. apríl til 15«
sept. Ernir, sem með lögunum 1913,
voru friðaðir í 5 ár, eða til 1. janúar
1919, verða eftirleiðis friðaðir a 11
á r i ð, og or það illa farið (sjá síðar).
Rjúpur voru friðaðar (lög 1913) frá
1. jan. 1915 til 1. jan. 1916; eftir frum-
varpinu má veiða þær frá 15. sept. til
15. febr. og styttir það friðunartimann
um þrjá og hálfan manuð.
J?að befir vakað fyrir Dýrtíðarnefnd-
inni, að gefa mönnum kost á að veiða
fugla sjer tii matar, án þess þeir gerðu
síg seka í lagabrotum, og er það vel
hugsað, þvi tilhneigingin til fugladráps
mun enn vera til, eigi síst síðan allar
matvörur urðu svona dýrar. Eigi mun
þó borga sig að veiða til matar nema
fáar tegundir af þeim fuglum, sem hjer
eru taldir, helst eru það rjúpur og
s v a u i r og of til vill heiðlóur og
sjjóar.
Engu siður er kjöt hrossaganksins
Ijúffengt, en þar sem góður skotmaður
hæfir varla meir en fimm hrossagaulta
í tíu skotum, þá borgar það sig tæp-
lega fyrir almenning að iðka það „sport“
Erumvarp nefndarinnar (Dýrtíðarn.)
mætti vera mjög stutt, svo síður yrði
raskað eldri lögum. Mættí nægja að
setja t. d.:
1. gr. Eyrst iim sinn er lcyfilegt, að
veiða rjúpur frá 15. sopt. til 15.
febr,, svanir frá 15. sept, til 1 apr.,
heíðlóur, spóa og hrossa-
g a u k a frá 15. ágúst til 1. apríl.
2. gr. Það er banuað að flytja út
dauða fugia til annara landa, nema
með sjarstöku leyfi stjórnarráðsins. Að
öðru leyti eru lög um friðun fugla og
eggja frá 10. nóv. 1913 óbreytt.
Tilgangur laganna mun vera sá, að
efnalitlir kaupstaðabúar geti útvegað
sjer fugla til matar með sanngjörnu
verði, en honum verður ekki náð nema
útflutningur sje bannaður. Yerði út'
flutniogur leyfður takmarkalaust, má
búast við að verðið verði skrúfað svo
hátt, að fáir cinír geti notið þoss sem
lögin ætlast til, og væri þá breytingin
betur ógerð.
Yauhugsað er að ófriða e r n i, iiema
ef ætlunin er að eyða þeim með öllu
eins og yið gerðum við g e i r f u g 1-
inn fyrir rúmu 71 ári (3. júní 1844).
örninn (Havörn) mun, sem stejjdur,
óvíða vera til í hsirninum, nema á ís-
landi og hjer eru varla fleiri en svo
scm 20—30, ef þeir eru þá svo margir.
Samkvæmt lögum 10. nóv. 1913 voru
ernir friðaðir alt árið næstu 5 ár, cða
frá 1. jan. 1914 til 1. jan. 1919: Að
mínu álití er það of stuttur friðunar-
tími, þar eð svo fátt er orðið af þeim.
Þess ber að gæta, að ernir yerpa ekki
nema 2 eggjnm og sjaldan nema annað
eggið frjóvað, og að ernir hafa ekki
æsduuarmagn fyr en þeir cru fuilra 8
ára gandir, Það er því augljóst, að 5
ár eru <>f stuttur friðunartimi. Hann
þyrfti að vera að ininsiot kosti 10 ár,
og helst 15—20 ár.
Vonandi er að friðunartíminn vcrði
framleng.dur að þcssum 5 árum liðnum-
P. Nielsen.
Laus embætti. Miðfjaiðar-
læknishjerað og prófessorsembætlð
í lagadeild Háskólans, eru auglýst
laus.
Frá ófnðnum.
Khöfn 2. ágúst.
Þjóðverjar hafa rofið herl. Rússa
við Cholm og tekið borgirnar Lublin,
Ivangorod og Novo-Georgiewsk.
Rússar yfirgefa Warschau.
Japanska stjórnin segir af sór.
Frakkar sækja fram í Elsass,
taka vopn og vega menn.
Þjóðoer jar háfa farið yfir Weichsel.
Borgirnar Warschau, Ivangorod,
Rovo-'Georgiewsk og Brest-
Lithouwsk eru hornin á „pólska fei-
hyrningnum“ og allar ágætlega
víggirtar. Hafa þær verið taldar
hafa hina mestu þýðingu i ófriði
milli Rússa og Rjóðverja. Nú hafa
Þjóðveijar tekið þrjú hornin og
komist austur yfir Weichsel, svo
að svæðið umhveifis Warschau
virðist fallið í þeirra hendur.
Lubliu er höfuðborgin í Lublinhj.
í Póllandi. Fögur borg með rúml.
50 þús. íbúum. Par er fjöldi af
kirkjum og klaustrum; þriðjungur
íbúanna eru Gyðingar. Iðnaður
er þar talsverður og verslun, land-
ið umhverfis er frjósamt. Þaðan
liggja megin brautir í þijár áttir.
Ivangorod er kastalaborg við
Weichsel talin rambyggileg
áður fyrr. Par mætast margar
járnbrautir. Borgin er rjett mitt
á milli Lublin og Warschau.
Novo-deorgiewsk (Modlin) er
setuliðsborg við Weichsel þar sem
Bug rennur í hana. Pað er nokkru
norðar og vestar en Warschau.
Víggirðingar voru þar hinar full-'
komnustu, bæði háar og sterkar.
Rússar tóku borgina 1831 af Pól-
verjum. Nú hefit hún mátt gef-
ast upp fyrir þýsku byssunum
stóru.
Tyrkir hafa lögleitt þýsku sem
skyldunámsgrein í alþýðuskólum
sinum.
Serbar segja aö Austurríkis-
menn hafi þrisvar boðið þeim frið.
Pessu neita þýsk blöð harðlega;
segja Það rakalaus ósannindi.
Rvík 6, ágúst.
Warschau er fallin í bendur
Pjóðverjum.
Pjóðverjar hafa tekið Mitau.
Rússar eyða Kúrland og yfirgefa
það. Peir halda undan með gætni
og eyða bygðutn jafnhatðan, Ekki
getið um herfang.
Frökkum veitir betur á vestur-
stöðvunum.
WarsAhan höjuðboig Póllands
og stendur við Wefchsel, par
mætast margar járnbrautir úr öll-
um áttum. Siðustu 30 árin hefir
veríð unnið að því af kappi, að
víggirða borgina. Fyrir ófriðinn
vfiry þar 600—700 þús. íbúar;
þar af þriðjungyr gyðingar. Háskóli
er þar og aðrar mentsto/nanir
fjðlda margar í ýmsum greinum.
RÚssar og Prússar hafa oft haft
borgina á yaldi sínfi áður. IJú
hafa Rússar haldið borgjnnj í rúm
100 ár, fengu hana með Vínar-
friðnum 1815, og nærri alt stór-
hertogadæmið með, „Konungsríkið
Pólland.
Pólverjar hafa unað illa hag
sínum og oft gert uppreisn, en
jafnan verið bældir niður.
Mikið er um verslun og iðnað í
borginni (5—600 verksmiðjur).
Mitau er skamt fyrir sunnan og
vestan Riga. Pað er verslunarborg
með um 36 þús. íbúa (helm. Þjóðv.
fyrir ófriðinn og */4 gyðinga). Par
sátu helstu höfðingjar Kúrlands og
þaðan liggja margar járnbrautir.
Rússar hafa haldið borginni í 120 ár.
Á víð og dreif.
Slátturinn stendur nú sem
hæst. Tún hafa víða sprottið dável
i nærsveitunum og nýting afbragðs-
góð. Útjörð er mjög misjöfn, vot-
lendi vel sprottið og má slá og
hirða tafarlaust, Harðvelli viða
illa sprottið og bítur illa á.
Vatnsskortur er víða orðinn til
stórbaga. Langt síðan farið var
að brynna fjenaði í Flóanum og á
Reykjanesi syðra. Málnytufjenaður
gerir ekki nærri fult gagn á Reykja-
nesi vegna vatnsskorts. Aftur er
sögð óþurkatíð í Skaftafellssýslu
og jafnvel undir Eyjafjöllum, svo
að töður bliknuðu á túnum.
A Vesturlandi or sögð ágæt tíð.
Heyskapur ágætur i Borgarfirði og
Dölum.
Norðanlands hefir tiðin verið
erfið alt til þess að ísinn fór.
Siðan hafa verið þokur og nepju-<
súld. Jörð illa sprottin og ópurkar.
Af Austfjörðum er sögð óþurka-
tíð og aílafátt nema á vjelabáta,
og pó ekki mikið.
Skemdir á kálgörðum urðu
miklar hjer í sýslunni í norðan-
bálviðrinu, um miðjan síðasta
mánuð. Nokkuð var þó farið að
lagast í görðum, og komnar góðar
horfur undir mánaðamótin. Hit-
arnir þessa viku og látlausir þurk-
ar ætla nú alveg að gera út af
við garðana. Farið að fölna
kartöfiugras i sandgörðum. Sumir
hafa vökvað garða sína óðru hvoru;
það ætti að duga ef ekki þrýtur
vatnið.
Ur Vcstmanneyjum er sögð
góð tíð, rignir stöku sinnum. Afli
alt a£ nokkur.
Hátt verð á kartöflum segir
„Vísir“. íslenskar kartöflur nýjar
seldar nýlega á 20 aur. pd.; út-
lendarf?) kartöflur þar áður á 25
aur, pd, petta er í Reykjayík.
Svipað þassu var verðið í fyrra,
nokkra daga, A þessu má nokkuð
marka gildi garðanna, núna í dýr-
tíðinni.
Laxveiði er nú hætt í Ölfusá.
Hefir orðið varla í meðallagi að
t(ölunni, jen la$inn vg,r vænn og
jafnar það npkkuð upp;
»
Seítur sýslumaðup í Arnes'
sýslu er Eiríkur Einarsson ífá
Hæli.