Vísir - 22.02.1968, Síða 8

8
V1SIR . Fimmtudagur 22. febrúar 1968.
VISIR
Útgefandi: Reykjaprent hf.
Framkvæmdastjóri: Dagur Jönasson
Ritstjóri: Jónas Kristjánsson
Aðstoöarritstjóri: Axel Thorsteinsson
Fréttastjóri: Jón Birgir Pétursson
Ritstjórnarfulltrúi: Valdimar H. Jóhannesson
Auglýsingastjóri: Bergþór Úlfarsson
Auglýsingar: Þingholtsstræti 1. Símar 15610 og 15099
Afgreiðsla: Hverfisgötu 55. Sími 11660
Ritstjórn: L.augavegi 178. Sími 11660 (5 línur)
Áskriftargjald kr. 115.00 á mánuöi innanlands
í lausasölu kr. 7.00 eintakiö
Prentsmiðja Vísis — Edda hf.
Innlend skipasmíði efld
Á fáum árum hefur risið upp innlend stálskipasmíði,
sem hefur sýnt og sannað getu sína. Hinar íslenzku
skipasmíðastöðvar hafa smíðað nokkur stálfiskiskip,
sem hafa reynzt hin beztu aflaskip. Á þessu sviði virð-
ist innlendur iðnaður vera samkeppnishæfur við út-
lönd, bæði í verði og gæðum.
Hins vegar hlýtur svona ung iðngrein að eiga við
ýmis vandamál að etja. Það kostar mikið fé að reisa
stálskipasmíðastöð og því er skuldabyrðin þung á
þessum ungu fyrirtækjum. Róm var ekki byggð á
einum degi, og sama er að segja um innlenda stál-
skipasmíði. Fjárskortur háir þessari grein verulega.
Núverandi ríkisstjórn hefur eflt innlenda stálskipa-
smíði með ráðum og dáð. Nú síðast lagði stjórnin
fram á Alþingi frumvarp um heimild fyrir ríkisstjórn-
ina til að ábyrgjast lán til byggingar dráttarbrauta og
skipasmíðastöðva. Er gert ráð fyrir, að lánaðar verði
40 milljónir króná til viðbótar 30 milljónum, sem áð-
ur höfðu verið lánaðar. Með þessum nýju ábyrgðum
er ráð fyrir gert, að Ijúka megi byggingu þeirfa drátt-
arbrauta og skipasmíðastööva, sem nú eru í smíðum
í samræmi við framkvæmdaáætlun á þessu sviði.
Með þessu er verið að gera dráttarbrautunum og
skipasmíðastöðvunum kleift að byggja sig svo vel
upp, að góð hagkvæmni náist í rekstrinum. Ef Alþingi
samþykkir þetta frumvarp ríkisstjórnarinnar, hefur
þjóðin stigið enn eitt skrefið í iðnþróuninni.
Frumvarpið leysir að sjálfsögðu ekki öll vandamál
skipasmíðastöðvanna. Eitt vandamál þeirra er, hve
lítill áhugi er hjá útgerðarmönnum á að afla sér nýrra
skipa. Afkoma bátaútgerðarinnar hefur versnað tölu-
vert undanfarna mánuði og er því eðlilegt, að útgerð-
armenn hafi minni áhuga en áður á að auka við sig.
Þar á ofan bætist, að útgerðarmenn virðast margir
hverjir enn vilja láta smíða skip sín erlendis. Það hlýt-
ur að breytast, nú þegar góð reynsla er fengiri af inn-
lendri skipasmíði.
Annað vandamál skipasmíðastöðvanna er að fjár-
magna smíðina. Erlendar stöðvar hafa aðgang að digr-
um sjóðum og geta boðið viðskiptavinum sínum mjög
há lán, að vísu með gengisáhættu. íslenzkar stöðvar
hafa átt erfitt með að bjóða svipuð kjör. Sjálfar eiga
þær ekkert fé aflögu, vegna hinnar hröðu uppbygg-
ingar þeirra. Og lánsfjármagn er af skornum skammti
hér á landi eins og allir vita. Það hefur þó tekizt að
útvega veruleg lán til innlendra skipasmíða, en æski-
legt væri að auka þau eftir getu.
Þriðja vandamálið eiga stöðvarnar sameiginlegt
með fjölda annarra atvinnugreina á landinu á þessum
erfiðu tímum. Það er verkfallið, sem á að koma 4.
marz. og mun valda þjóðinni stórtjóni, ef til kemur.
Vonandi hverfa þessi vandamál eins og mörg önnur
hafa gert af framfarabraut íslenzkra stálskipasmíða.

Myndin er af landgönguhermönnum á flugvelli i Kalifomíu,
sem bíöa þess aö ganga inn í risa-flugvél, sem á að flytja þá
til Vietnam. Og þeir, segir í texta undir myndinni, eru „ready
and willing“, þ. e. viðbúnir og vilja fara.
Voldugustu þjóö heims, Banda-
ríkin, vantar sem sé varaliö —
ekki mannafla — heldur þjálf-
aö varaliö — og það tekur tfma
að þjálfa lið til hemaöar nú á
dögum.
í frétt frá Washington segir,
aö sá tími sé kominn, að John-
son forseti verði að taka til at-
hugi’nar, hvort boða skuli al-
men t hervæöingu, sem yröi
takmörkuð fyrst í staö, en svo
aukin eftir þörfum. Til bráða-
birgöa yrði ef til vill að fram-
lengja núverandi herþjónustu-
tíma þeirra, sem gengið hafa
í herinn.
Til þess að geta sent 10.500
menn til S.V. alveg nýlega aö
ósk Westmorelands varð að
brjóta þá regiu, sem komin
var á, að enginn sem gegnt hafði
herþjónustu tvö ár f Víetnam,
yröi sendur þangað aftur.
í landgöngusveitum flotans
eru 298.000 menn og það var
orðið erfitt að ná saman nægi-
lega mörgum mönnum til þess
að senda til Víetnam f skiptum
fyrir aðra, sem voru búnir aö
gegna sínu skylduhlutverki þar.
Bandaríkin hðfa upp undir 80.-
000 iandgönguhennenn flotans í
Víetnam.
Það hefir gengiö hættulega
Skortur þjálfaðs varaliðs
áhyggjuefni í USA
Þegar þetta er ritað er að
veröa æ greinilegra, aö veriö er
að gera tilraunir enn á nýjan
leik til þess aö fá aöila í Víet-
namdeilunni til þess að setjast
aö samningaboröi, og má hér
benda á heimsókn U Thants í
Washington til viðræðna
við Johnson, ummæli Kosyg-
in forsætisráðherra Sovét-
ríkjanna fyrir nokkru, að réttur
tími væri fyrir Bandaríkin tii
að hætta loftárásum og setjast
að samningaborði, og ekki sízt
vekur það athygli, aö fulltrúar
Noröur-Víetnams eru títt nefnd
ir í fréttum í sambandi viö við-
ræöur, sem fram hafa farið bak
viö tjöldin, í Dehli, París op
Moskvu, viöræður ambassa-
dors N.V. þar við Torsten Nils-
son utanríkisráðherra Svíþjóðar
í Stokkhólmi og síðast en ekld
sizt ferð ambassadors Svfþjóðar
f Peking tll Hanoi. Þetta vlrðist
benda alveg eindregið til, að
verið sé að gera nýtt, samræmt
átak margra þjóöa til þess aö
fá aðila til að semja, en svo er
hitt annaö mál hver árangurinn
verður.
Hyggilegast er að spá ekki
neinu um það, sem kann aö
vera á næsta leiti, og bíða frek-
ari frétta.
Hins vegar veröur nokkuð
vikið að því, að ef ekki verður
setzt að samningaborði og bar-
izt áfram, verða Bandarikin aö
halda áfram að senda liö til
Víetnam - sennilega miklu
meira en búiö er að heimila
(525.000 — þar af komnir til
S.V. 510.000) — og er sumt
sem um þetta er ritað í banda-
rísk blöð mjög athyglisvert, þvi
að það sýnirf hver vandi blasir
hér við, auk hættunnar á að
styrjöldin breiðist út.
Vandinn er sá, að Bandaríkin
hafa ekki tök á því um sinn áð
senda miklu fleiri hermenn til
Bandaríkjanna, nema flytja þá
frá Vestur-Þýzkalandi til dæmis.
á varaliðið. — Og það er orðið
erfitt að hafa ávallt til vara 6
og % herfylkja úr her og flota
(landgönguhermenn), eins og
miöaö hefir verið við, ef senda
þyrfti óvænt lið til annarra
landa, úti í heimi, en Víetnam.
□ í frétt frá Lagos I Nígeríu
segir, að háskólabærinn Nsukka
sé enn á valdi sambandshers-
ins.
□ Ambassador N.-Víetnam í
xMoskvu, Ngyen Th. Can, kom til
Stokkhólms í gær. Hann mun
ræða við Torsten Nilsson utan-
ríkisráðherra.
□ Hinn brezki framieiðandi
thalidomid hefur fallizt á að
greiða talsverðar skaöabætur til
foreldra 62 bama, sem fæddust
vansköpuð vegna þess að mæð-
umar tóku inn lyfið á með-
göngutímanum. í rétti var fall-
izt á sætt, sem gerð hafði verið
í málinu.
□ Sovétmenn hafa skotið upp
202. Kosmo-gervihnettinum.
□ Bandarfska tímaritiö Look
segir, að smyglað sé inn í Banda
ríkin frá Mexíkó 3.5 upp í -5
’—in af eiturlyfjum vikulega
.□ Landvamaráðherra Suður-
Afríku sagði í gær, að Bretland
fengi ekki framar afnot af flota-
st. Sinni í Simontown né flug-
vöilum i S.-A. nema þegar
j&uður-Afríku hentaði. Sam-
kvæmt upphaflegum samningi
um Simontown fengu Bretar
þar aðstöðuskilyrði, en áttu í
móti að selja S.-Afrfku vopn, en
nú liefir Wilson boðað breytta
stefnu af því er það varðar.
□ Áriö sem leið fæddust
81.788 börn í Danmörku og er
það meiri fækkun en búizt haföi
verið við, en bam9fæðingar voru
88.332 1966. Orsakirnar eru tald-
ar betri getnaðarverjur og auk-
in kynni fólks af þeirn. Land-
Iæknir Dana segir ávallt vera
vm sveiflur að ræöa aö því er
fæðingar varðar, en svona mikil
lækkun geti verið áhyggjuefni.
□ Tsakalokos, griskur hers-
höfðingi á eftirlaunum, ræddi
við Konstantin konung I gær i
gistihúsi.