Dagblaðið Vísir - DV - 14.08.1990, Síða 6

6
ÞRIÐJUDAGUR 14. ÁGÚST 1990.
Fréttir
Sandkom dv
Neyðarástand á heimilum sjúkra gamalmenna vegna lokana á spítulum:
Fólk innilokað svef n-
laust vikum saman
- mikiðálagáheimahjúkrunina
„Við finnum mun meira fyrir
þessu vandræðaástandi núna en í
fyrra. Fólk er veikara heima og fleiri
eru útskrifaðir af sjúkrahúsum. í
sumar erum við með marga sjúkl-
inga sem yfirleitt hafa getað farið í
hvíldarinnlögn í fjórar vikur á sex
vikna fresti, til að hvíla aðstandend-
ur og heimihn. Það hafa þeir ekki
getað í sumar vegna lokana á spít-
ulunum. Aðstandendur eru því með
þetta fólk heima alit sumarið og á
endanum getur fariö svo að við
stöndum uppi með tvo sjúklinga í
stað eins,“ sagði hjúkrunarfræðing-
ur hjá heimahjúkrun Heilsuvemdar-
stöðvarinnar í samtali við DV.
í fréttatilkynningu sem félagsráð-
gjafar í öldmnarþjónustu og á
sjúkrahúsum hafa sent frá sér segir
að neyðarástand ríki á heimilum
sjúkra aldraðra vegna lokunar á
deildum sjúkrahúsa. Þar segir meðal
annars: „Góð heilsugæsla á íslandi
er rómuð og þykir það skjóta nokkuð
skökku við þegar veikir aldraðir ein-
staklingar eru sendir heim af sjúkra-
húsum vegna lokunar á deildum
þeirra... Sumir þessara einstakl-
inga þurfa á mikilli umönnun og eft-
irliti að halda alla daga og hefur
heimkoma þeirra valdið neyðar-
ástandi á mörgum heimilum í
Reykjavík í sumar... Sumar lokanir
sjúkrastofnana valda tugum og jafn-
vel hundruðum einstaklinga ómæld-
um erfiðleikum og eru bókstaflega
niðurlægjandi fyrir þá sem hér eiga
í hlut. Þessir aðilar eiga rétt á að vita
til hvers er unnið.“ Að lokum er
spurt: „Hver er raunverulegur
spamaður í heilbrigðisþjónustunni
með lokunum deilda á sjúkrahúsum
í sumar?“
Hafa ekki undan
Mikiö álag er á heimahjúkrunina
meðan lokun sjúkrarúma fyrir aldr-
aða stendur yfir. Við heimahjúkrun
starfa um 60 hjúkrunarfræðingar,
sumir í hálfu starfi. Meðan ástandið
er jafnslæmt og nú hefur verið fjölg-
að á kvöldvakt en engu að síður hef-
ur starfsfólk heimahjúkrunar vart
undan. 150 heimila er vitjað hvern
dag, margra tvisvar og þrisvar á dag.
„Við höfum vart undan þar sem
heimahjúkrunin er ekki í stakk búin
að mæta þessari miklu þörf á hjúkr-
un sem skapast við lokanirnar.
Manni finnst maður eiginlega ekki
vinna markvisst og ekki leysa nein
vandamál þegar ástandið er svona.
Það er oft spurning hvort ódýrara sé
fyrir heilbrigðiskerfið að hafa fólk
heima en inni á spítala," segir hjúkr-
unarfræðingurinn.
í samtalinu kom fram dæmi um
heimili þar sem eiginkona væri
heima með sjúkan eiginmann sinn.
Kæmist hún ekkert út og væri lokuð
inni mestan part sumarsins. Sjúkl-
ingurinn gæti verið erfiður og óró-
legur og því ekki mikið um svefn á
næturnar. „Fólk er því innilokað og
svefnlaust langtímum saman og það
heldur enginn út.“ í slíkum tilfellum
hefðu hvíldarinnlagnir reynst vel en
þegar deildunum væri lokað í marga
mánuði vissi fólk hreinlega ekki
hvert og hvernig það ætti að snúa
sér.
„Þetta er mjög krefjandi starf fyrir
okkur og heimilisfólkið. Fólk veit
ekki hvernig það er fyrr en það próf-
ar það. Við aðstæður sem þessar er
ekki laust við að góð ímynd heilsu-
gæslu á íslandi fái á sig blett. “ -hlh
Guðmundur Bjamason heilbrigðisráðherra:
Reynum að
koma í veg fyrir
lokanir næsta ár
„Við höfum sótt þaö fast í þeirri
fjárlagagerð sem nú stendur fyrir
dyrum að reynt verði að búa svo um
hnútana að ekki þurfi að koma til
lokana sjúkrastofnana á næsta ári.
Það varðar sérstaklega þjónustu við
aldraða og þau svið þar sem biðlistar
eru lengstir, eins og til dæmis í bækl-
unararðgerðir. Það er erfitt að meta
álag á heimili og heimahjúkrun í
peningum en ég er vissulega sam-
mála því að neyðarástand ríkir í
þessum efnum. Stjórnvöld verða að
bregðast við svo við stöndum ekki
frammi fyrir þessu á næsta sumri,“
sagði Guðmundur Bjarnason heil-
brigðisráðherra vegna fréttatilkynn-
ingarinnar um neyðarástand á heim-
ilum sjúkra aldraðra.
„Málið er ekki nýtt og þetta er því
miður það sem við höfum þurft að
búa við á hverju sumri undanfarin
ár. Þetta ástand stafar ekki alltaf af
peningaskorti þó vissulega hafi verið
hert að, sérstaklega í sumar og í
fyrra. Áður hafa menn búið við þetta
ástand þar sem ekki hefur verið
starfslið til að manna þessar deildir
að fullu. Það er ekki líklegt að verði
nein stökkbreyting á því og shkt
ástand gæti því miður orðið viðvar-
andi. Uppbygging á öldrunarþjón-
ustunni er í gangi þó starfinu miði
alltof hægt. Það er síðan spuming
hvort þýði að leysa vandann með því
að byggja meira ef við getum ekki
rekið þær stofnanimar vegna mann-
ekluogsparnaðaraðgerða." -hlh
Þessir strákar úr Kópavoginum biða hér i ofvæni við göngubrú niðri í Foss-
voginum en það sem vakið hefur athygli þeirra er býflugnabú þarna undir
graskantinum við brúna. Vegfarendur á ferð þarna hafa stundum orðið að
taka til fótanna þegar flugnasveimur hefur ráðist að þeim en menn virðast
ekki á eitt sáttir um hvort flugurnar séu hættulegar. DV-mynd JAK
Hin hliðin á slagsmálunum í Breiðholtinu:
Vagnstjórinn kýldi fyrst
- segjaunglingamirsemstóðuíátökunum
„Þaö er búið aö stimpla alla ungl-
inga í Breiðholtinu sem skríl og þessi
saga strætóbílstjórans eykur enn á
fordómana. Sagan, sem hann hefur
sagt af því sem gerðist á laugardags-
kvöldið, er líka röng og við viljum
leiðrétta hana,“ sagði einn ungling-
urinn, sem sakaður er um aðild að
slagsmálunum við bílstjórann, í sam-
tali við DV.
„Sannleikurinn er sá aö hann átti
upptökin að öllum látunum og þetta
heíði aldrei orðið að þessu hitamáh
ef hann hefði ekki byijað með æsing
og neitað okkur um far niður í bæ
þótt við værum öh róleg og áreittum
hann ekki að fyrra bragði.“
Unglingurinn, sem ekki viU láta
nafn síns getið, lýsir aðdraganda
málsins svo að hann ásamt nokkuð
stórum hóp unghnga hafi verið að
koma af Rykkrokktónleikunum og
ætlaö niður i bæ með síðustu ferð
leiðar 12.
„Vagninn var rétt lagður af stað frá
stoppistöðinni þegar við komum að
og báðum um far. Ég sá ekki að
krakkar hlypu fyrir vagninn og
hindruðu hann í að komast áfram
eins og hann hefur sagt. Það getur
þó hafa gerst en þegar við komum
þá opnaði hann hurðina.
Við fórum þrír fyrstir upp í tröpp-
umar á vagninum og spurðum hvort
hann færi ekki niður í bæ. Á eftir
okkur kom stelpa. Vagnstjórinn
sagðist ekki fara nema niður á
Kirkjusand og sagði okkur að koma
okkur út.
Ég spurði hvort viö mættum ekki
sitja í þangað en hann neitaði. Því
næst stóð hann upp, hreytti fúkyrð-
um í strákinn við hliðin á mér og
hrinti honum niður tröppurnar og
ofan á stelpuna sem stóð fyrir aftan
hann svo hún hrasaði út líka. Þegar
hún kom upp í vagninn aftur þá kýldi
vagnstjórinn hana í andlitið þannig
að hún datt út úr vagninum. Því
næst greip hann mig haustaki. Ég er
með áverka á hálsi eftir kröftuglegt
haustak.
Þegar svona var komið varð allt
auðvitaö vitlaust en áöur en hann
byrjaði hafði enginn hreyft sig. Tveir
af félögum mínum réðust á hann til
að losa mig úr hálstakinu og það er
rétt að þá börðu við á honum en að-
eins til aö losa mig. Það er út í hött
að hann hafi verið í lífshættu.
Það var enginn áberandi drykkja á
þessum krökkum. Ég vissi að tveir
sem vora fyrir utan voru drukknir
og einnig félagi minn sem stóð við
hliðina á mér en hann hreyfði sig
ekkert og sagði ekkert. Stelpan, sem
fékk höggiö í andlitið, haföi ekkert
drukkið. Þarna vora engin skrílslæti
og ekkert hefði gerst ef hann hefði
ekki byrjað með ofstopa.
Vagnstjórinn hefur sagt að einn af
árásarmönnunum hafi ekki fengið
vinnu hjá honum og viljað hefna sín.
Þetta er fráleit hugmynd. Það stóð
aö vísu til í vor að þessi unglingur
færi að vinna fyrir hann en ekkert
varð úr og hann fékk aðra vinnu.
Hann átti nákvæmlega ekkert sökótt
við manninn. Við ætluðum bara aö
taka strætó niður í bæ.
Ég trúi ekki öðra en lögreglan taki
okkar sögu til greina enda eru vitni
að því að vagstjórinn byijaöi. Hann
hrinti stráknum út, kýldi stelpuna,
og tók mig hálstaki."
-GK
Guttormur kærir
Guttonnur
Einarsson, seni
or hcmr þekkt-
ursemGurt-
J* "'t •» ormuri
Ö^ÉIlÉ, Ámunnicða
jaftivelBrugg-
. I’iÍTWT M raundur, varð
sár yfir Sandkomi sem birtist
snemma í síðasta mánuði. Þar var
fjallað um hringlanda með starfsötil
Guttorms í stjómarráðinu, magnaða
launabaráttu hans og kostulegar
hugmyndiríatvinnumálum. Gutt-
ormur taldi þessa umfjöllun kasta
rýrö á sigogstörf sín fyrir stjómar-
ráðið. Hann lagði því inn kæru til
ríkissaksóknara og vildi fá Sand-
komsritara dæmdan fyrir brot á 108.
grein hegningarlaga, sem fjallar um
móðganir og skammir við opinbera
starfsmenn. Rikissaksóknari taldi
hins vegar Sandkornið írá fyrra mán-
uði ekki þess eðlis að til rannsóknar
eða raálshöfðunar gæti komið af
hálfu ákæruvaldsins.
Stefán þarf
rökstuðníng
Þettaeríannað
sinnáskömm-
umtimasem
ríkissaksókn
ari neitar
stjórnmála-
mannium
rannsókn.Stel-
án Valgeirsson,
þingflokkur í Norðurlandi eystra,
fékk þannig neitun við beiðni sinni
um rannsókn á sjálfum sér. Stefán
vildi fá úr þvi skorið hvort hann hefði
í störfum sínum í stjórnum ýmissa
Sjóöa brotíö lög eða reglugerðir. Rík-
issaksóknari svaraði þessari beiöni á
þann hátt að tíl þess að þessi rann-
sókn færi fram þyrftí að koma tU
kæra eða að minnsta kosti rökstudd-
ur grunur um refsiverða háttsemi.
Ef Stefán viU fá rannsókn þarf hann
þvi annaðhvort aö kæra sjálfan sig
fyrir refsivert brot eða að koma með
rökstuddan grun um að hann hafi
brotiö af sér. Þangað til verður hann
að velkjast áfram í vafa um hvort
hann hafi brotið lög eða ekki.
Gamlir
smákóngar
Þaðgeturfarið
svoaðalliraf ;
eldriþing-
monnuinSjnlf-
stæðistlokksíns
fariframí
n.vMukosning-
um. Þannig
mun Matthías Bjamason víst ætía að
bj óða sig fram þar sem Þorvaldur
Garðar Kristjánsson vUl ekki draga
sig í hlé. Áður hötðu þeir báðir fallist
á að hætta og rýma fyrír nýjum
mönnum. Mikið fylgi flokksins í
skoðanakönnunum styrkir líka eldri
þingmennina sem með vissu hug-
myndaflugi geta þakkað sér einhvern
hluta af fylgisaukningunni. Það getur
því farið svo að Þorsteiim Pálsson
sifiiuppi meðlítið breyttan þingflokk
eftír kosningar en þessí þingflokkur
hefur verið samansafh smákónga
sem ekki hafa vUjaðbeygja sig undir
ungaformanninn.
Afsökun
til lyfsala
ISandkorni
isneromáíþesS-
um mánuöi var
Ijallaðmn
hversuofarlega
Ivfsalarværuá
skattkónga-
skrámálslandi
og höfö í frammi sú hótfyndni að lík-
ast til þekktist það hvergi i heiminum
nema ef vera skyldi í Kólumbíu, en
sem kunnugt er hafa kókaínbarónar
þar miklar tekjur. Þetta hefúr verið
misskilið og Sandkornsritara er því
ljúft og skylt að biðja þá afsökunar
sem telja að ómaklega hafi verið veg-
iö að viröingu sinni. Það var aUs ekki
ætlunin að einhver ætti að skiija
þetta svo að lyfsalar á íslandi stun-
duðu sambærilega iðju og kókaín-
barónar Kólumbíu. Skýring á mikl-
um tekjum lyisala á íslandi sam-
kvæmt skattskrám Uggur fyrst og
fremst í því að lyfsöluleyfi eru per-
sónubundin og álagðir skattar lyfcal-
anna eru þvi í raun skattar á fyrir-
tæki þeirra.
Umsjón: Gunnar Smári Egilsson