Þjóðviljinn - 15.05.1945, Síða 8

Norðmenn og íslendingar eiga
að vinna saman
segir Friid blaðaíulitrúi Norðmanna — Það er og ósk íslendinga
S. A. Friid, blaðafulltrúi Norðmarma, ogr frú hans hofðu boð
inni s. 1. sunnudag: fyrir íslenzka bíaðamenn, útvarpsstjóra og
fréttamenn útvarpsins og auk þess frú Gerd Grieg og 17.. maí-
nefnd „NordmannsIaget“.
Friid og frú hans inuim á næstmmi hverfa heim til föður-
lands síns sem nú er aftur orðið frjáM.
ÍSLENÐINGAR OG NORÐ-
MENN HAFA Á STRÍÐSÁR-
UNU.M BUNDIZT NÁNARI
BRÓÐURBÖNDUM EN ÁÐUR
jÞað var innilegur fögnuður
'sem ;ríkti í hugum þéirra Friid
og konu hans þennan dag; fögn
: uður yfir því, að föðuxland
þeirra hefur nú aftur öðlazt
frelsi eftir hin löngu kúgunar-
ár, gleði yfir væntanlegri heim-
ferð eftir útlegðarárin, en þau
voru ein þeirra sem flýðu land
þegar Þjóðverjar hertóku Nor-
eg, til þess að geta erlendis
frá haldið baráttunni áfram
fyrir frelsi lands síns.
S. A. Friid ávarpaði blaða-
mennina og þakkaði fyrir sam-
starfið á liðnum árum og þá
vinsemd, sem íslenzka þjóðin
hefði sýnt Norðmönnum á þess
um erfiðu baráttu- og útlegð-
arárum þeirra.
Hann kvað íslendinga og
Norðmenn hafa tengzt nánari
bróðurböndum á þessum árum
en áður hefði verið. Þjóðimar
hefðu lært að þekkja hvor aðra
betur, og þann misskilning, sem
áður hefði verið til staðar ætti
að mega jafna nú eftir nánan
kynningu. , Það er engin ástæða
fyrir íslendinga og Norðmenn
til að deila“, sagði Friid, „hér
eftir eiga þeir að vinna saman
í menningarlegum efnum og A
sviði viðskipta og f jármála. Við
eigum að vmna saman og verð-
um að vinna saman“, sagði
hann.
17. MAÍ FAGNAÐAR-
HÁTÍÐ
Þá skýrði hann frá hátíða-
höldum Norðmanna hér 17. maí
en frá þeim er sagt á öðrum
stað hér í blaðinu.
Þennan 17. maí halda Norð-
menn hvarvetna um heim há-
tíðlegan sem fagnaðarhátíð end-
urheimts frelsis Noregs.
FÖGNUÐUR OSLOBÚA
Svo einkennilega vildi til, að
um það leyti sem blaðamenn-
irnir komu til Friid blaðafull-
trúa, fögnuðu Oslóbúar eudur-
komu Ólafs krónprins til Nor-
egs og hlýddu menn gegnum
útvarpið á hin sterku gleðióp
þjóðar sem fagnar endurheimtu
frelsi.
Þá hlýddu menn einnig á út-
varpsræðu Trygve Lie ráð-
herra, sem var fulltrúi Norð-
manna á San Franciscoráðstefn.
unni.
„ÍSLAND ER EINS OG
KONA SEM MAÐUR
ELSKAR“
Því næst flutti Friid ræðu
þar sem hann þakkaði sérstak-
lega þá vináttu sem íslending-
ar hefðu sýnt sér, konu sinni og
frú Gerd Grieg á liðnum árum.
Ræddj hann þar um flóttann
frá Noregi og erfiðleika þeirra
hér fyrst í stað, en þau buðu
öll fram þjónustu sína í barátt
unni fyrir frelsun Noregs —
og starfssvið þeirra varð hér.
Fyrst í stað urðu þau að þola
hin hörðu kjör flóttamannsins,
fengu ekki húsnæði, urðu að
búa í bröggum, langt fyrir ut-
an bæinn o. s. frv.
Hann kvað þau hafa farið að
kynna sér íslenzk mál og ís-
lenzkar bókmenntir og fest
tryggð við land og þjóð. ís-
lenzkar fornbókmenntir kvaðst
hann hafa lesið fyrst í þýðing-
um en síðan á íslenzku, sú bók
sem hann dáði mest væri Lax-
dæla.
„ísland, íslenzku fjöllin eru
nokkuð harðneskjuleg fyrst 1
stað, en hvílíka fegurð hafa þau
ekki að geyma. ísland er eins
og kona, sem maður elskar og
sér alltaf nýja og nýja fegurð í
fari hennar með hverjum degin
um sem líður“,-
NORÐMENN FENGU RÚM
í HJÖRTUM ÍSLENDINGA
Valtýr Stefánsson þakkaði
Friid fyrir ummæli hans um
blaðamennina og í garð lands
og þjóðar og tók undir ósk
Utanríkismála-'
W
ráðherra Noregs
sendir utanríkis-
ráðherra Islands
þakkarskeyti
Utanríkisráðherra íslands
hefur borizt þetta þakkar-
skeyti frá utanríkisráðherra
Noregs:
„Eg færi yður dýpstu þakk
ir fyrir vinarkveðjur yðar
til Noregs í tilefni af endur-
heimt frelsisins. Hin mörgu
dæmi um samúð íslendinga
og skilning á frelsisbaráttu
okkar hafa snortið' djúpt
hjörtu norsku þjóðarinnar
og enn styrkt þau bönd,
sem tengt hafa bræðraþjóð-
irnar allt frá söguöld11.
(Fréttatilk. frá ríkisstjórn-
inni).
<__________________________/
hans um nánara samstarf Norð
manna og íslendinga. Fórust
honum m. a. orð á þessa leið:
„Þú minntist á það, að þú hefð
ir ekki fengið húsnæði hér +il
að byrja með, en þó svo væri,
að við gætum ekki veitt þeirn
Norðmönnum húsaskjól, sem
hingað leituðu, þá er það víst,
að Norðmenn fengu rúm í ■
hjarta íslenzku þjóðarinnar. Þú
hefur einnig minnzt á, að hér
sé þröngt til veizluhalda, en
það get ég sagt, að ef þú ætl-
aðir að bjóða öllum vinum ykk-
ar, öllum vinum Noregs á Is-
landi, þá fengir þú hvergi nógu
stórt húsnæði“.
„VÆRI EG EKKI NORÐ
MAÐUR......“
Að ræðu Friids lokinni mælti
frú Gerd Grieg fram ísland ögr
um skorið. Þá þakkaði hún einn
ig vináttu þá, er hún hefði not-
ið og skýrði frá, sem dæmi um
hina auknu vináttu Norðmanna
og íslendinga, orðum manns
síns, skáldsins Nordahl Grieg:
„Væri ég ekkj Norðmaður vildi
ég vera íslendingur11.
Þá fór hún mjög lofsamleg-
um orðum um íslenzka leikara
og kvað þjóðina þurfa að sýna
listamönnum sínum meiri skiln
ing og styðja þá betur. En frú
Gerd hefur, auk þess að kynna
íslendingum norska leiklist
unnið hið bezta starf fyrir ís-
lenzka leiklist á undanförnum
árum.
★
Nokkrar fleiri ræður voru
fluttar og meðal þeirra sem
tóku til máls voru: Jón Magn-
ússon, formaður Blaðamanna-
félags íslands, Haarde, formað-
ur Nordmannslaget, Valdimar
Bjömsgon, sjóliðsforingi og
Thorolf Smith, blaðamaður.
Íslendingar munu ætíð minn-
ast Friid blaðafulltrúa, konu
I
Ory$$ísreglur urn fréfía-
flutníng felldar úr gíldl
Stjórn bandaríska hersins ’hér á landi skýrði frá því í gær að allar
reglur um fréttaflutning vegna öryggis hersins, sem gilt hafi undan-
farið séu úr gildi fallnar.
Áður hefur verið frá því skýrt að skeytaskoðun myndi hætt 16
dögum eftir að friður væri kominn á. Úhindruð notkun talstöðva
á skipum mun einnig tekin upp um sama leyti. Veðurfréttir eru
ekki lengur „bannvara11. »
Er það öllum íslendingum gleðiéfni að hömluim þeim, sem settar
voru á stríðárunum, er nú aftur aflétt.
mr
flOÐVILIINH
FRÁ LANDSSÖFNUNINNI:
Söímmin nemur nú um 450 þúsnndum
Ha,
Yfir 60 þúsundir króna söfnuðust í gær.
í gær söfnuðust yfir 60 þúsund krónur, en mörg fyrirtæki til-
kynntu að þau myndu leggja fjáruppliæðir í söfnunina á næst-
unni. Gdfendur voru þessir:
Geir Thorsteinsson ........................... Kr. 15.000.00
Slippfélagið í Reykjavík ...................... “ 15.000.00
Vélsmiðjan Héðinn h.f........................... “. 10.000.00
Vélsmiðjan Harnar hJ........................... “ 10.000.00
Stiálsmiðjan s.f............................... “ 10.000.00
Jón J. Fannberg ............................... “ 1.000.00
Hjalti Jónsson ................................ “ 1.000.00
Guðm. Guðmundsson, Móum ....................... “ 1.000.00
Þórarinn Stefánsson ..........•>.............. “ 500.00
Svafa Þórliallsdóttir, Laufási ................ “ 200.00
Jónas Kristjánsson læknir .................... “ 200.00
Árni S. Bjarnason ............................. “ 100.00
N. N.......................................... “ 100.00
Ó. B.......................................... “ 50.00
K. M...................’...................... “ 50.00
Ó. Kr......................................... “ 50.00
St. J.......................................... “ 50.00
Auk þess bárust tilkynningar uim fatnaðargjafir.
Söngstjóri Barnakórsins Sólskinsdeildarinnar, Guðjón Bjarnason, 5
ibauð að kórinn skyldi halda hljómleika til ágóða fyrir söfnunina.
Bendir allt á þá leið, að þátttaka verði mjög almenn um land
allt og að mikið fé muni sa'fnast, auk annara gjafa.
Skrifsbofa söfnununnar er í Vonarstræti 4, og símanúmer hennar
eru 1130, 1155, 4203 og 4204.
Noffdmcnn fagna fcngnu freisi
Fjðlbreytt hátlahöld 17. maí
Félag Norðmanna í Reykjavík, Nordmannslaget, gengst
fyrir hátíðahöldum á þjóðhátíðardegi Noregs, 17. maí, eins
og síðastliðin ár. Hefur nefnd unnið að undirbúningnum, og
eru í henni Ingolf Ingebriktsen (formaður), S. A. Friid blaða-
fulltrúi, Farestveit kaupmaður og Hárde verkfræðingur. Skýrði
nefndin frá hátíðahöldunum í boði FriidJhjónanna á suni>u-
daginn.
Kl. 8,20 árdegis verður safn-
azt saman við Fossvogskirkju-
garð, og verða lagðir kransar á
leiði Norðmanna, er fallið hafa
af völdum styrjaldar. Stundvís-
lega kl. 8,30 verður gengin
skrúðganga inn í kirkjugarðinn
með fána og lúðrasveit í farar-
broddi, að gröfunum og lagðir
á þær kransar. Nefndin er
hverjuiji þeim þakklát, sem vill
leggja blóm á leiðin.
Kl. 10. Þakkarguðsþjónusta í
dómkirkjunni. Bjarni Jónssoa
Vígslubiskup flytur bæn. Norsk-
ir fánar verða bomir í kirkju
og standa fánaberar heiðurs-
vörð. Boðsgestir ganga inn um
kórdyr, en aðrir um aðaldyrn-
ar. Forseti Íslands og frú hans
verða viðstödd athöfnina.
Kl. 12,30 koma norsk og
norsk-íslenzk börn á heimili
hans og Gerd Grieg sem hinna
ágætustu fulltrúa norsku þjóð-
arinnar á undanförnum baráttu
árum.
norska sendiherrans, Fjólugiitu
15, og njóta þar góðgerða. Böm-
in hafi með sér norska fána.
Kl. 13,30 leggur skrúðgaaga
af stað frá sendiherrabústr-5n-
um áleiðis til Tjamarbíó og
ganga börnin fremst. Fullorðnir
Norðmenn eru beðnir að mæta
við sendiherrabústað og vera
með í göngunni og íslenzkir
Noregsvinir eru velkomnir.
Kl. 14. Hátíðasamkoma í
Tjarnarbíó. Þar verða hljóm-
leikar, ræður fluttar af noi’ska
sendiherranum hr. Anderssen-
Rysst og blaðafulltrúanum S.
A. Friid. Frú Gerd Grieg les
upp ljóð eftir Norda'hl Grieg.
Kl.v 16—18. Norski sendiherr-
ann tekur á móti gestum.
Kl. 20,30 Kvöldveizla að Hót-
el Borg... Aðgöngumiðar seldir
Norðmönnum hjá L. H. Miill-
er til hádegis í dag, en verða
eftir það seldir öðrum.
Nefndin biður menn sérstak-
lega að athuga að dagskrárlið-
imir byrji stundvíslega, því út-
varpað verður úr dómkirkjunni.
og Tjarnarbíó.
)