Þjóðviljinn - 13.09.1969, Page 6

g SlÐA — ÞJÓÐVILJINN — Laugardagur 13. septemiber 1969,
Varð fréttaritari Þjóðviljans
Þegar Mogginn hagræddi sannleik-
anum og Siggi'vifdi ekki fara austur
Fréttamaður Þjóðviljans hitti
nývérið að máli íréttaritara
sama blaðs? Gísla Guðmunds-
son, Súgandafirði og ræddi við
hann nokkra stund. Gísli er
nú staddur hér í borg í stuttu
stumarfríi. Samtalið fer hér á
eftir:
Sæll og blesaður, Gísli. Það
gleður mig og okkur hér á
blaðinu að fá að sjá þig aug-
liti til auglitis, og við þökkum
þér mjög vel fyrir greinargóð
og fróðleg fréttabréf, sem þú
hefur sent blaðinu. Við vitum
að þetm hefur vterið tekið með
ágætum. því bæðí þekkja ýms-
ir lesendur til í Súgandafirði
og eins vitum við að fleiri en
þeir hafa haft ánægju af að
lesa skrif þín.
Fréttaritairi: Já, óg þakka
sömuleiðis góða samvinnu, og
ég er glaður yfir því að ég
skyldi hafa mig af stað hingað
suður. Ég er yfirleitt latur að
ferðast. Ég er sko engdnn
menntamálaráðhetrra. Ég sé
ekki eftir því að hafa farið
þessa ferð og hitt ykkur að
máli hér á Þjóðviljanum. Ég
vona íasitlega. að ég fáí að lifa
mörg ár ennþá og sendia mörg
bréf Ég þakka þeim manni
innilega, sem kom mér buirt
frá hinni óútreiknanlegu sjálf-
stæðisgrautarstefnu Morgun-
blaðsmanna. Auðvitað viður-
kenni ég fúslega, að í þeim
flokki eru margir prýðisgóðir
menn eins og í öðrum flokkum.
En því miður fá þeir engu eða
litlu ráðið. Ég mun framvegis
vinna eindregið með þeim
flokki, sem að mínum dómi að
undianförnu og alltaf vinnuæ
að heill þeirra lægst launuðu
og kúguðu þjóðfélagsbegna.
Fréttaroaður; Já, þetta eru
m'f íalleg loforð. En það hiafa
oft verið gefin Ioforð og þau
svikin, t.d. kosningaloforð. En
mér lízt nú þannig á þig, að
þú sitandir við orð þín. En vel
á minnzt: Varst þú ekki yfir-
lýstur stækur Sjaifsitæðismað-
ur um langan tíma, eða rétt-
ara sagt alltaf, og bvernig stóð
á því, að þú hættir við þá
stefnu samkvæmt því, sem þú
, sagðir í einu fréttabréfi þínu
í vetur?
Fréttaritari
Morgunblaðsins
Fréttaritari: Jú, það er rétt.
Ég gat þess í einu bréfi mínu,
og það er nú nokkuð langt mál
að skýra frá því eða þeim að-
draganda. En fyrsit ég er á
annað borð seztur hér niður í
góðan stól og góðu yfirlæti, þá
er bezt ég segi hér sannleik-
ann. Undanfarin ár hefur
Morgunblaðið haft fréfctaritara
á Súgandafirði, en það hefur
aldirei sézt nein frétt þaðan
í því blaði. Ég var kiaupandi
blaðsins, en las frebar lítið af
því nú seinni árin. Ég hefði
þó átt að sjá það, ef svo hefði
verið. Ég nefni hér ekki nein
nöfn þessara háifcfcviirtu fréttia-
rifcara. Sá hinn seinni, eða síð-
asiti, sem var, hætti í október
í fyrra. Hann tjáði mér, að
það þýddi ekkert að vera að
sendia fréttir. Þær væru ekki
birtar, eða þeim væri breyfct.
Hann spurði, hvort ekki mætti
benda á mig sem eftirmiann
sinn. Jú, ég taldd bað velkom-
ið, og var raunar hreykinn af
því, ef ég fengi swo virðulegf
starf. Það er etkki að orðlengja
það frekar. Ég var hringdiur
upp síðustu diagana í október
1968 og beðinn að tatoa að mér
fréttaþjónustu fyrir blaðið.
Það var einn af ritstjórum
blaðsins. sem talaði. Það var
etoki Sigurður Bjarnason. Og
sá hinn sarni óskaði góðrar
samvinnu og vonaðist eftir sem
mestum fréttum og helzt mynd-
um með til sikýringar og fróð-
leiks. Áður en ég held lengra
áfram vil ég geta þess, að frá
7. september 1968 til 7. nóv.
s.á. sváfu bæði fyrirtækin,
Fiskiðjan Freyja h.f. og ísver
h.f. En síðla dags 7. nóv. vakn-
aði Fiskiðjan sem betur fór
af mjög væirum og hressiandi
blundi. Og síðdegis 8. nóvem-
ber sendi ég, þá nýráðinn
fréttairitari, svohljóðandi frétt:
„Súgandafirðd, 8. nóvember.
Hér á Súgandafirði er nú held-
ur að birta til með atvinnu-
ástand. Það stopp, sem hófst
7. sept. er nú vonandi að leys-
ast. Fiskiðjan Freyja, sem hef-
ur verið í sömu sæng og fsver
síðan 1. júlí 1967, auglýsti í
gær, 7. nóv., að það yrði far-
ið að taka á móti fiski nú um
helgina, og að vinnulaun yrðu
greidd. að fullu nú á mánudag
eða þriðjudag. Sörpuleiðis eru
þeir menn, sem fisk eiga ó-
greiddan síðan i sumar. beðn-
ir að koma til viðtals. Þess er
ennfremur getið í auglýsing-
unni aí marggefnu tilefni sé
þetta gert í fullu samræmi, og
fullri samvinnu við viðskipta-
banka fyrirtækisins, Útvegsi-
bantoa fslands. ísrvers h.f. er

verið og eru enn á ísvers veg-
um. Kemur siennilega allt í
ljós, þegar forstjórinn kemur
í höfn.
Fréttaritari“.
■'Fréttamaður: Þetta finnst
mér ágætt og mjög vel að orði
komizt. En hvemig fór? Kom
fréttin etoki orðrétt?
Sannleikanum
hagrætt
Fréttaritari: Nei, það var
öðru nær. Fréttin kom jú að
vísiu, og var af henni tekið
og henni ha-grætt. Fréttina sím-
aði ég síðdegis á föstudaig 8.
nóvember, og kl. 14,05 daginn
eftir var ég hringdur upp af
Sigurði Bj'OTnasyni, einum rit-
stjóra Morgunblaðsins. Hann
sagðist ekki geta látið birta
þessa frétt eins og hún væri
orðuð. Málið væri srvo við-
tovæmt, og þeir menn, sem
ættu þama hlut að máli, væiru
mjög brjósfumkennanlegir. Þeir
ættu mjög bágf, Við ræddum
þetta fram og til baka og bann
saigðisit vita mikið betur um

eyringa. Suðureyri 6. nóvem-
ber (í sitað 8. nóv. eins og éig
hafði sett) Hér á Súgandafirði
er nú beldur að bdrta til með
atvinnuásitand, því stoppið sem
hófsit 7- sept. s.l. er nú von-
andi að leysasit. Fiskiðjan
Freyja, sem befur baft sam-
vinnu við ísiver h.f. síðan 1.
júlí 1967, auiglýsití. í gær að aft-
ur yrði tekið á mótí fisfci um
helgina. Mun áformiað, að sam-
vinna ísvors og Freyju h.f.
baldi áfram. Atvinnujöfnunar-
sjóður og Atvdnnuleysisitrygg-
ingaisjóður hafa lagit fram fé
tíl þess að vertoamönnum og sjó-
mönnum. verði gneiddar að
verulegu leytí launa- og hrá-
efnisskuldir. M.s. Ólafur Frið-
•bertsson, sem hefur selt afla
sinn í Bolungairvík síðustu tvo
mánuði, landaði hér heima í
daig 2,4 tonnum. M.b. Sif er
nú á landleið úr sínum fyrsita
róðri með um 2 tonn. Aflahorf-
ur eru hér íslkyggilegar, að
minnsta kosti í bili,
Gísli“.
Frétfcamaður: Jg, sivona fór
um sjóferð þá. En hvernig sitóð
á því, að þú gerðisit fréttarit-
ari Þjóðviljians, en ekki ein-
Gísli Guðmundsson, fréttaritaji Þjóðviljans á Suðureyri.
hinna lægst launuðu þjóðfé-
lagsþeigna. Ég er etoki kommún-
isití og vil ekki vera það, eins
og sú sitefna er túlkuð og fram-
kvæmd sums sitaðar í beimin-
um. Ég vil haía ritfrelsi, skoð-
anafrelsi og málfrelsi. Morg-
unblaðið vill sennilega ekki
ritfrelsi. Það má ekki birtia
annað en það, siem þeim Mk-
ar. Það Htur að minnsita kosti
út fyrir, að svo sé. Það verð-
ur að hagræða sannleákianum.
Þessvegna sendi ég því sím-
Frá Suðureyri i Súgaudafirði.
ekitoi gietið, nerna þá manna á
roeðal, enda er forstjóri þess
ennþá fyrir sunnan og hefur
verið þar fast að fjórum vito-
um, ásamt öðrum góðum mönn-
um héðan að heiman, og mörg-
um öðrum, í peningalcit. Heyrzt
hefur, að hann (forstjórinn),
sem lík,a er hreppsnefndarodd-
viti Suðuireyrarhrep'ps, sé að
pakka niður þeim fjórum milj-
ónum króna, sem fengust af
náð guðs og góðra manna hjá
Atvinnujöfnunarsjóði og At-
vinnuieysistryggingasjóði. Enn-
þá vitum við ekki, hvemig því
fé verður ráðstafað. Það skar-
ar víst hver eld að sinni kötou.
M.s. Ólafur Friðbeirtsson, sem
selt hefur afla sinn í Bolung-
arvík síðustu tvo mánuði,
landaði afla sínum hér heima
í dag, 2,4 tonn. M.b. Sif er á
landleið úr fyrsta róðri sínum
með um 2 tonn. Aflahorfur eru
hér ískyggilegar, að minnsta
kosti í bili. Það ríkir ennþá
óvissa með 3 báta, sem hafa
þau mál heldur en við hór
heima í Súgandatfirði. Ég var
honum ektoi algerlega sam-
mála. Hann gat þess, eða rétt-
ana sagt samþykkti, að það
yrði að bagræða sannleitoanum
eða þá að sleppa honum aiveg.
Ég var orðinn rjúkiandi illur,
og óg held bann Hkia, og hefði
ég toomið tólinu á hans dipló-
miatíska andiit og bans sann-
leikselskandi varir, þá befði ég
löngu verið búinn að því, en
vegalengdin var of löng. Og
kl. 14,25 sliitum við samitalinu.
Fréttamaður; Já, þetta er nú
gott og blesisað. Ég get hugsað
mér, að þaima hafi verið bar-
izt gegnum símann, og mér
sýnist þú vera illur enn. En
hvemig varð svo pistillinn, eða
toom hann etoki í blaðinu?
Fréttairitari:, Jú, fréttin kom
í blaðinu 10. nóvember, og
blaðið fékk ég 11. nóvember.
Fréttín, sem ég sendi, var þá
orðin svohijóðandi: „Batnandi
horfur í afcvinnumiálum Suður-
hivers annairs blaðs, t.d. Tím-
ans eða Aiþýðublaðsins?
Vill hafa rit-, og
skoðana- og mál-
frelsi
Fréttaritaxi: Ég tel Alþýðu-
flokkinn lítinn fiokk, sem er
raunverulega búinn að vera,
því hann virðist vera kominn
inn í Sjálfstæðisflotokinn með
húð og bári. Þeir tveir flokk-
ar hafa liíað og lifa enn hvor
á öðmm. Og þegar annair deyr,
þá deyja báðir. Framsóknar-
sitefnan er á bálfgerðu ferða-
lagi. Mér finnst hún ekki vena
nóigu fast mótuð. Hún flögrar
tii bægri og .vinsrtri eirts og
vindurinn blæs. Sósíalistastefn-
an er hreinrætotuð stefna, byggð
á lýðræ'ðdsgmndvelli, sem berst
fyrir réttlæti og jafnréttí og
vinnur ötuHega að málefnum
stoeyti II. nóv. 1968, svohljóð-
andi: „Margunblaðdð, Aðal-
stræti 6, Reykj avík. Siú fréfct,
sem ég sendi í blaðið 8/11
1968 var af Sigurði Bjiamasyni
sundurtæft og breytt. Fréttín,
sem ég sendi, var í samræmi
vdð það úitliit, sem hér var þann
dag, 8/11. Sendið því Siigurð
Bjiarnason aiuistuir fyrir, jám-
tjiald. Þar gertur hann hagrærtrt.
samnleitoanum eða sleppt hon-
um alveg, Að öðmm kosti
sendi ég engar frétrtir og atf-
sala starfinu.
Gísii Guðmundsson“.
Dagar liðu, og engin firétt
banst um það, áð Siiggd væri
farinn ausrtur. Hefur sennilega
etoki átt gott með það, fymr en
þá efitír næsitu kosningiar, þeg-
ar hiainn og flokfcur hans eru
fiallnir. Og af því að ég var nú
einu sinni byrjaður á firéfcta-
ritarastörfum og vildi efcki við
svo. búið hiætta, þá bauð ég
mi'g sem firóttarifama fyrdr Þjóð-
viljann. Ég þarf ektoi að orð-
lengja það frek.ar. Þú hlýtur
að vita framhaldið. Ég vona
bana, að ég eigi eftir að lifia
lengi og þar með senda möirg
og fróðleg bréf. Ég vona Htoa,
að siú sitefna, sem blaðið flyrt-
ur, eigi eftir að blómigasit og
biessast fyrir land vont og
þjóð.
Stiórnarsi-efnan
ekki réttvísandi
Fréttamaðwr: Þertta er nú
orðið nototouð langt spjiall og
firóðlegt. Það værd rétt að ná
í toaftfisopa, venst að hatfa ekki
eitthvað stentoana með. Svo
vildirðu máski segja eifcthvað
að lokum td. um stjómar-
stefnuna og hennar störf?
Fréttaritaxi: Mér aHg.
tið þótt gott toatffi, og óg neita
þvi aldrei. En áfengan dryk.k
ar mér nú meinilla yi/i. Ég veirt
vel, hvað það er að dréktoa' vín.
Ég þektoi lítoa ósítoöp vel hivað
hver og einn líður oft og ein-
att etftir fyUirí. Það geta verið
og eru andlegar og lítoamlegar
tovalir. Fyxdr tæpium sjö ó.r-
um hsetrti éig þeim fjanda. Ég
sé etotoent eftir því. Ég vildi
belzit aligert" bann, algerlega
þurrt land af þeim ósómia, sem
er að leiða þjóðina, bæði unga
og aldna, bæðd hóá og lága í
andlegt, Mtoamlegtt; og efnahaigs-
legt volæði. — Stjórnarsitefn-
una, já, hún er nú aUs ektoi
réttvísandi. Hún mætti held-
uir teljiast mdsvísandi með ótal
'seiguiskekkjum og afdrift. Hún
er nú, og hefur í mörg ár
undanfiardð, varið algjörlega í
molum og hefiur nú farið hdn
síðustu ár með allt lóðbeint til
fjiandahs. 'Ef þessu heldur á-
firam eins og nú horfir, þá
verður algjöirt aifcvinnuleysi hér
nú í hiaiust og vetur og landið
fer á haiusinn eins og sumir
einstakilin'gar. Ög ef sílddn,
bregzt edns og nú er útiit fyr-
ir, og afli sá, er fsIendSngar
fiistoa hér við land, verður fflutt-
ur út óunninn edns og tíðtoiaðist
i fyrratoaust og verður senni-
lega á næstkomiandi baustí, þá
verður sennilega einhversistað-
ar Iiírtdð um atvinnu. Stjórnin á
að Segja af sér og aertrtd fyrir
lönigu að vera búin að því. Hún
virðist siitja í bölvuðu tnásisi
bæði við guð og menn, já, að
minnsta kosti mest allan þorra
landsmanna. Hún veit sem er,
að ef efot verðuir til nýrra
toosninga er hún búin að vera:
hún kolfeHur. fsiendingar eim
orðnir það skynsamir og sjá
vel, hvemig farið hefur verið
nieð þá að undanförnu, með
þvingunariöiggjöfum, síendur-
teknum genigisfellingum og þar
af leiðandi kjiairaskerðingu ög
vömverðáhætofcunum. Mín per-
sónulega skoðun er þessd:
Stjómin þairf að fiana frá völd-
um nú þegar. Aðeins tveir flotok-
air eiiga að vera í landdnu vinstiri
og hægri flokkUr. Vinstri
Eramlhaíd á 9. síðu
í