Þjóðviljinn - 30.09.1972, Síða 4

4 StÐA — ÞJóÐVILJINNLaugardagur :!0- scptember 1972.
pjOÐvnnNN
MÁLGAGN sósIalisma,
VERKALÝÐSHREYFINGAfi
OG ÞJÓÐFRELSIS
Útgefandi: Útgáfufélag Þjóðviljana.
Framkvaomdastjóri: Eiður Bergmann.
Ritatjórar: Sigurður Guðmundsson,
Svavar Gestsson (áb.).
Auglýslngastjóri: Heimir Ingimarsson.
Ritstjóm, afgrelðsla, auglýslngar:
Skólav.sL 19. Simi 17500 (5 linur).
Askriftarverð kr. 225.00 i minuðf.
Lausasöluverð kr. 15.00.
Prentun: Blaðaprent h.f.
SIGURÐI GUÐMUNDSSYNI ÞAKKAÐ
Sigurður Guðmundsson hefur verið rit-
stjóri Þjóðviljans frá i nóvember 1943, eða
i tæp 29 ár. Frá og með morgundeginum
lætur Sigurður af störfum sem ritstjóri
Þjóðviljans. Áður en Sigurður tók við rit-
stjórn blaðsins hafði hann verið blaða-
maður um langt skeið, en hann hóf störf
við blaðið þegar i janúar 1937 og hefur þvi
starfað við Þjóðviljann lengur en nokkur
maður. Sigurður hefur raunar ekki
einasta „starfað” við blaðið sem góður
liðsmaður heldur hefur hann veitt blaðinu
mikla oggiftudrjúga forustu. Hann er einn
þeirra brautryðjenda sem hafa skapað
þann Þjóðvilja, sem islenzkur verkalýður
og flokkur hans eiga sem baráttuvopn og
málgagn.
Þjóðviljinn flytur Sigurði Guðmundssyni
innilegustu þakkir fyrir starf hans jafn-
framt árnaðaróskum til hans og f jölskyldu
hans.
SAMEINING - UM HVAÐ?
Á siðustu árum hefur mikið verið
skrafað um sameiningu „lýðræðis-
sinnaðra jafnaðarmanna og samvinnu-
manna” i einum flokki. Og nú hefur enn
verið birt ný sameiginleg yfirlýsing Sam-
taka frjálslyndra og Alþýðuflokksins, þar
sem lýst er yfir vilja til samruna þessara
flokka.
Ekki er nema sjálfsagt að þeir
skoðanahópar, sem telja sig sammála i
meginatriðum gangi fram i einum flokki,
en vegna þess að i yfirlýsingum einstakra
forystumanna um þessi mál gætir oft til-
hneigingar til að einfalda þann fræðilega
möguleika, að allir andstæðingar Sjálf-
stæðisflokksins sameinizt i einn flokk, er
rétt að staldra við og spyrja.
Sameining um hvað?
Alþýðuflokkurinn, hefir á annan áratug,
hagað starfsemi sinni eins og um útibú frá
Sjálfstæðisflokknum væri að ræða, og þótt
ekki sé rétt að efast um góðan vilja ein-
stakra Alþýðuflokksmanna til endur-
hæfingar þá hafa orð og gerðir formanns
flokksins og fleiri helztu forystumanna,
eftir hrunið i siðustu kosningum sýnt það,
að þeir hafa ekkert lært af biturri reynslu.
Spyrjum þvi að málefnum.
Vill Alþýðuflokkurinn hverfa frá við-
reisnarstefnunni, sem miðaði allt við
gróða og meiri gróða til handa afætum
þjóðfélagsins, en lét félagsleg sjónarmið
og hagsmuni verkafólks lönd og leið?
Vill Alþýðuflokkurinn af alhug ganga
gegn núverandi utanrikisstefnu sinni, sem
birzt hefur i auðmjúkri þjónustu við
stjórnvöld Bandarikjanna hersetu íslands
og þátttöku okkar i NATO?
Vill Alþýðuflokkurinn taka þátt i að
brjóta niður þá stefnu, sem formaður hans
var einn helzti talsmaður fyrir á nýliðnum
viðreisnarárum, að þjóðinni væri bezt
borgið, ef erlent einkafjármagn annaðist
hér uppbyggingu atvinnulifs?
Vilja ráðamenn Alþýðuflokksins
gangast fyrir gerbreytingu þjóðfélags-
hátta með sósialiskum úrræðum, og
byggja upp islenzkan jafnaðarmanna-
flokk, sem sé ótvirætt i orði og á borði til
vinstri við hefðbundna stefnu flestra
ráðandi socialdemókrataflokka i Evrópu
frá siðustu árum?
Hafi Alþýðuflokkurinn ekki jákvætt svar
við þessum spurningum, munu umræður
frammámanna um sameiningu ekki
marka stór spor i islenzkri stjórnmála-
sögu, þvi að eitt er vist — og má má hér
enn minna á kosningarnar i Noregi —
kjósendum verður ekki lengur, svo auð-
veldlega visað i dilk, og þá sizt unga
fólkinu.
KVEÐJA
Auðvelt er það ekki að
kveðja Þjóðviljann og
lesendur hans eftir þrjátiu og
fimm ára samfylgd: til-
hugsunin væri likust þvi að
eiga að ganga fram af Kiðu-
björgunum, ef það vægi ekki
þyngra að gaman er aö hafa
lifað svo langan dag með
Þjóðviljanum : ég tel mig vita
blaðið i góðum höndum dug-
mikil ritstjórn og annað
starfslið er þar að verki:
blaðið er i reynd málgagn
sósialisma, verkalýðs-
hreyfingar og þjóðfrelsis, blað
róttæks stjórnmáláflokks i
öflugri sókn, Alþýðubanda-
lagsins.
Svo fámennt var löngum við
blaðið fyrr á árum að sami
maður varð að ganga i hvert
það verk sem vinna þurfti:
þegar lokið var að skrifa
leiðara var næst að þýða
framhaldssögu, sjá um inn-
lendar fréttir eða erlendar,
eiga viðtöl eða standa i stjórn-
máladeilum. Þetta var blaða-
mennska á frumstigi og mörg
eru orðin alþýðublöðin á
lslandi sem þannig voru
unnin. Þarna hefur orðið ger-
breyting á fáum áratugum,
islenzk blöð breytzt svo að efni
og frágangi að óþekkjanlegt
má kalla, og skyldi enginn
halda að það hafi gerzt sjálf-
krafa. Blaðamannastétt hefur
eflzt og menntazt, Blaða-
mannafélag lslands breytzt úr
samkomuklúbbi i öflugt
stéttarfélag: þær breytingar
hafa heldur ekki gerzt af
sjálfu sér. Og áfram verður
haldið á þeirri braut.
Stundum örlar á þeirri hug-
mynd að Þjóðviljinn hafi litið
annað gert en ástunda þrætu-
bókarlist um fánýta hluti.
Ekkert er fjær sanni. Megin-
þættir islenzkra þjóðfélags-
mála, verkalýðsbarátta,
sósialismi hafa ávalt verið
verkefni Þjóðviljans og
stjórnmálasamtakanna sem
áttu hann að boðbera og
vopni. Alþýðsamtökin á
tslandi, og þó einkum hin rót-
tæku verkalýðssamtök,
verkalýðsfélög og stjórnmála-
flokkar, hafa reynzt mikilvirk
i baráttu alþýðunnar við
fátæktarbasl og umkomuleysi
og búið i haginn fyrir stærri
sigra og sókn til alþýðuvalda,
Þjóðviljinn hefur alltaf staðið i
þvi striði: það skal falið fram-
tið og sögu aö meta hvernig til
tókst.
t fáum kveðjuorðum verður
fátt eitt sagt. Þvi skal nú
brotið blað, einungis fluttar
þakkir samstarfsmönnum viö
Þjóðviljann fyrr og siðar, þar
hef ég átt samleið meðnæröll-
um sem við blaðið hafa unnið,
ég þakka samfylgdina og
samstarfið ritstjórum og öðr-
um blaðamönnum, fram-
kvæmdastjórum, prenturum
og prófarkalesurum, verka-
mönnum og starfsfólki á skrif-
stofum og afgreiðslu, þvotta-
konum, kaffikonum og „sendi-
herrum”. Ég þakka þeim ára-
tuga samskipti sem aldrei
gleymast mér.
Siðast en ekki sizt þakka ég
þeim sem komu að tala við
mig eða skrifuðu mér vegna
áhugamála sinna eða vanda
sins eða ég leitaði til. Þeir eru
orönir margir öll þessi ár —
sjómenn og verkamenn i
landi, iðnaðarmenn og skóla-
fólk, bændur og kennarar,
skáld og aðrir listamenn —
þegar að er gáð menn úr flest-
um eða öllum starfsstéttum.
Nokkrir komu einu sinni, aðrir
oft, margir urðu traustir góð-
kunningjar minir og nánir
vinir. En allir miðluðu þeir af
lifsreynslu sinni og fræddu
mig um svo furðumargt sem
ég vissi ekki og Þjóðviljann
vanhagaði um. Þaðan kom
efni i margan Þjóðviljaleiðara
og aðrar greinar.
Megi Þjóðviljinn lifa og
dafna og ætið reynast trúr
ætlunarverki sinu, vinna að
þvi að aldadraumar
islenzkrar alþýðu megi rætast
og hugsjón sósialismans um
fagurt mannlif, göfugra þjóð-
félag.
Sigurður Guðmundsson
Yandlætingin er varasöm
Opið bréf frá Bamaverndarnefnd Reykjavíkur
t dagblaðinu VÍsi, 27. sept s.l.,
er i leiðara veitzt harkalega að
störfum barnaverndarnefndar
Reykjavikur og ekki spöruð
gifuryrðin. Tilefnið er taka barns
úr forsjá móöur þess samkvæmt
áður uppkveðnum úrskurði
Sakadóms Reykjavikur. Þrátt
fyrir yfirlýstan „skort á visinda-
legri innsýn i mannlegt eðli hjá
barnaverndarnefnd” þá kemur
það okkur i nefndinni alls ekki á
óvartaðfjöldamörgumog vonandi
flestum hafi orðið óneitanlega
bilt við, þegar þeir lásu frásagnir
dagblaðanna af þessum atburði.
Vandlæting leiðarahöfundar Visis
er lofsverð. Guð forði okkur frá
þvi nöturlega ástandi að fyllast
ekki heitri vandlætingu gagnvart
atvikum, sem hér um ræðir. En
nú er það svo, að vandlætingin
ein leysir litinnn vanda i mann-
legum samskiptum. Leiðarahöf-
undi, sem gerzt hefur dómari um
visindalega innsýn tiltekins hóps
manna i mannlegt eðli, ætti að
vera það ofur ljóst, að vand-
lætingin ein gerir fremur að auka
á heldur en að leysa vanda
mannlegra samskipta. Leiðara-
höfundar i nafni Visis kveðst ekki
taka afstöðu til málstaðar þess,
sem liggur að baki töku barnsins
úr forsjá móður þess. Þó fullyrðir
blaðamaður Visis, S.G., á baksiðu
sama tölublaðs, að „rökstuðn-
ingur barnaverndarnefndar i
þessu máli liggi ekki fyrir....” Af-
staða til málstaðar, eða eigum
við ekki að taka mark á S.G.? Svo
virðist ekki þvi að S.G. hafði i
tölublaðinu frá deginum áður haft
eftir yfirsakadómaranum i
Reykjavik, að úrskurður Saka-
dóms hefði verið grundvallaður á
ákvörðun barnaverndarnefndar
þ.e. rökstuðningi, nánar tiltekið
úrskurði nefndarinnar kveðnum
upp þann 5. júni 1972, ekki til birt-
ingar i fjölmiðlum skv. lands-
lögum.
Vandlætingin er varasöm, en að
hún orsakaði lesblindu, jú, það er
ekki ósennilegt. Vandlætingin á
mikinn réttá sér, en* hún er vand-
meðfarin. Vandlæting, sem vis-
vitandi stuðlar að lögbrotum er
háskaleg i mannlegum sam-
skiptum. Vandlæting samfara
skynsamlegri ihugun er mikíls
virði og nauðsynlegur þáttur i
starfi þeirra, sem vinna að
barnaverndarmálum. Þá vaknar
spurningin: vandlátur fyrir
hvers hönd? Vandlátur fyrir hönd
foreldra, sem itrekað hafa
brugðizt frumskyldum sinum
gagnvart börnum, eða vandlátur
fyrir hönd barnanna, sem svipt
eru sjálfsögðum mannréttindum.
Svarið við þessari spurningu er
að okkar mati afdráttarlaust. En
þessu svari fylgir mikil ábyrgð.
Það reynir á að vera sjálfum sér
samkvæmur. Afdráttarlaust
svar getur stundum leitt til af-
dráttarlausra aðgerða. Oftast er
það svo, að engra góðra kosta er
völ. Þvilik eru i raun svo oft kjör
mannlegra samskipta. Þau gefa
kannske tilefni til vandlætingar,
en þó miklu fremur til djúprar
hryggðar.
Leiðarahöfundur VIsis lýsir fyrir
alþjóð forsvarsmönnum barna-
verndarnefndar og starfs-
mönnum hennar sem fólki, sem
virðist „hafa tilhneigingu til að
lita holt og bolt á fólk það, sem
þeir hafa samskipti af, sem geð-
sjúklinga og fáráðlinga”. Enn-
fremur að þetta fólk liti á sig sem
„alvitur, æðri máttarvöld”, Enn-
fremur, að þetta fólk liti á sig
„sem pislarvotta, er séu ofsóttir
af geðbiluðum foreldrum og fjöl-
miðlum”. Nú kvartar Visir undan
skorti á rökstuðningi i afsti barna
verndarnefndar. Vafalaust er
leiðarahöfundur Visis reiðubúinn
til þess að leggja fram fyrir dóm-
stólum rökstuðning, byggðan á
„visindalegu innsæi i mannlegt
eðli”, fyrir fullyrðingum sinum,
um forsvarsmenn barnaverndar-
nefndar og starfsmenn hennar.
Til að létta honum undir-
búninginn er rétt að upplýsa, að
hér á i hlut hátt á annar tugur
starfsmanna, félagsróðgjafa,
lögfræðinga, fóstru,, kennara,
hjúkrunarkonu, félagsfræðings,
að viðbættum öðrum fulltrúum i
fjölskyldudeild Félagsmálastofn-
unar Reykjavikurborgar, auk
ráðgefandi sálfræðings og læknis.
Forsvarsmenn barnaverndar-
nefndar eru undirritaðir.
Björn Björnsson. (sign)
Ragnar Júliusson. (sign)
Gerður Steinþórsdóttir. (sign)
Jón Magnússon.(sign)
Margrét Margeirsdóttir. (sign)
Elin Guðjónsdottir (sign)
Hulda Valtýsdóttir. (sign)
Nýr landgrœðslu-
stjóri
Landbúnaðarráðherra hefur
skipað Svein Runólfsson, bú-
fræðikandidat, landgræðslustjóra
frá 1. október 1972 að telja.