NT - 16.02.1985, Blaðsíða 2

Laugardagur 16. febrúar 1985 2 Bldð III
ROLLED INTO
SHEETS AND
LAMINATED TO
HESSIAN BACKINQ

HUNG IN STOVES TO COMPLETE
OXIDATION PROCESS
HESSIAN BACKING
INORGANIC FILLER
r—
JUTE
■ Framleiðsluferli línoleumdúks.
January 1964
■ Vínildúkar í röðum.
NT-mynd: Róbert
r 1 rr 1 ■ i r T 1
nibum
Gólfdúkartil heimilisnota frá
upphafi og f ram til þessa dags
■ Hér birtist úttekt á gólfdúkum til heimilisnota. Það helsta á
markaðnum í þessum efnum eru svokallaðir vínildúkar,
línoleumdúkar, gúmmídúkar og korkflísar. Mikið úrval er af
vínildúkum, alls konar munstur og litir og mismunandi undirlög.
Línoleumdúkar hafa „marmoreraða“ yfirborðsáferð eða eru einlitir.
Gúmmídúkar eru það nýjasta á markaðnum, þeir eru einnig
nefndir takkadúkar og fást í mörgum litum. Korkflísarnar eru ýmist
með vínilhúð, akrylhúð, vaxbornar eða náttúrulegar.
Til þess að fá nánari vitneskju um gólfdúka var haft samband við
Birgi Þórarinsson sölustjóra hjá Teppalandi.
Lagning gólfdúka
I upphafi skal tekiö fram að
lagning gólfdúka er í flestum
tilfellum verk fyrir fagmenn,
ef vel á að fara og ending að
vera góð. Þetta á við um stóra
gólffleti þar sern um margar
samsetningar er að ræða. Hinn
almenni húseigandi á að geta
ráðið við að leggja dúk á minni
herbergi og ganga, en það eru
nokkur atriði sem hann verður
að hafa í huga. Höfuðatriðin
eru hvort gólfið er slétt og
hvort raki er í því.
Fagmaður byrjar á þvi að
mæla rakann í gólfplötunni.
Hann má ekki vera yfir 2,5%.
Gólfdúkur er það lokað efni
að ef raki liggur undir honum
skreppur hann saman og gliðn-
ar á samskeytum.
Þegar menn eru sannfærðir
um að ekki sé raki í gólfinu er
það grunnað með þar til gerð-
um grunni. Síðan er yfirleitt
sparslað í gólfið með sérstöku
sparsli sem er sjálfjafnandi og
mjög fínkornótt. Þannig fæst
gólfið slétt.
Mjög miklu máli skiptir að
nota rétt lím. það er að segja
lím sem passar við þann dúk
sem notaöui r. Einnig skiptir
máli tannastærð spaðans sent
límið er borið á með. Seljend-
ur gólfdúka fá nákvæmar upp-
lýsingar frá framleiðendum um
hvaða efni eigi best við hvern
dúk og því eiga menn að geta
fengið nákvæmar upplýsingar
um öll efni í verslunum.
Helstu verkfæri dúklagn-
ingarmanna eru góður dúka-
hnífur, langir vinklar, rétt-
skeiðar, suðuáhöld, valtari og
fræsari.
Lagning korkflísa getur
einnig verið vandaverk. Mestu
skiptir að byrja rétt. Regla er
að strika beina línu á mitt gólf,
strika réttan vinkil út frá henni
miðri og leggja síðan flísarnar
í allar áttir út frá þessum
strikum.
Ráðleggingarnar hér á und-
an um rakann og sparslið hafa
átt við steypt gólf. Hvað varðar
timburgólf er mesta málið að
fá þau slétt. Oft verður að
leggja sléttar plötur á timbur-
gólf áður en hægt er aó leggja
dúk eða flísar á þau. Hægt er
að fá lím sem henta vel á
sveigjanleg gólf.
Gólfdúkar í gegnum tíðina
Ef skoðuð eru gólf gamalla
húsa má oft finna heilt safn af
gólfdúkum. Efsti dúkurinn er
kannski vínildúkur, sá næsti
línoleumdúkur og þar fyrir
neðan allt upp í 10 lög af
pappadúkum. Þetta lýsirnokk-
uð vel þróuninni í gólfdúkum.
Fyrstu dúkarnir sem koma
hingað til lands hafa verið
þessirpappadúkar. Á pappann
hefur verið prentað mynstur
og litur og lakkað yfir. Þessir
dúkar hafa ekki verið slitsterk-
ir og tískan í litum og múnstri
breytileg þannig að fólk hefur
oft breytt til, nýr dúkur verið
lagður yfir þann gamla.
Næstir koma svo línoleum-
dúkarnir og með þeim varð
bylting í gólfefnaframleiðslu.
Dúkar þessir eru gerðir úr
náttúrulegum efnum jog eru
mjög slitsterkir. Efni þau sem
þessi dúkur er samansettur úr
eru: Júta, eikarbörkur, jurta-
olía, trémulningur, kalk, sam-
límingarefni og litur. Jútajurt-
in er notuð í undirlagið sem
verður nokkurs konar striga-
uppistaða. Hinum efnunum er
blandað saman og hituð upp.
Þau fara síðan í gegnum valsa
ásamt strigaundirlaginu.og út
kemur gólfdúkurinn. Línol-
eumdúkurinn er eina náttúru-
lega gólfdúkaefnið sem fæst í
dag ásamt korkflísunum.
Það var í seinni heimsstyrj-