Atuagagdliutit - 13.09.1979, Síða 4

sorssungneK nigdlertOK
nålagauvfTt iligTngnut atångitsut pissortaisa
atautsimTlerneråne Amerikap Sovjet pasig-
dlerå
Aminip Uganda
»aniguisfluimavå«
Idi Amin, Ugandame nålagker-
suissunut KutdlersausimassOK ki-
sermåussivdlunilo nålagkersui-
ssusimassoK soraersitaK ukiunilo
untritilingne måna a tu tune ajor-
tuliartut angnerpårtaisa ilåt, niu-
vertumik filippinerimik aperssor-
neKarnermine onarsimavoK unga-
singitsukut Ugandamut utisav-
dlune »inugtane nunasiaKarniar-
tunit ukiut mardluk matuma su-
jornatigut nunamit anisitaminit
aniguislniardlugit«.
— eraigsisimassumigdlo åmig-
ssugauvdluartumigdlo ingerdla-
nenalerpat tauva kisermåussiv-
dlunga nålagkersuissutut tunuå-
saunga naKisimaneKångitsumig-
dlo Kinersisitsivdlunga, Idi Amin
OKarpoK. nålagkersuinermigdle
sulianartunik alapernaitsunit a-
merdlasånit ugperineKarunångi-
laK. Idi Amin iluagtitsivdlune Ka-
Kugukutdlunit pissauneKamilisa-
galuarune taimåitungornine
nangminen pisungutigssamisut
ataminarsinigssamisutdlo atusa-
vå.
aperssorneKarnermine Amin o-
KalugtuarpoK, ugandamiut i-
nuiait ilait agdlagartanik sume
tamåne siaruarterisimassut, tå-
ssanilo agdlagsimassoK Amin
pemigkumagigtik.
Aminip ajortunik sujunerta-
Karnera aperssorneKarnerup ing-
mikértuane kingugdliussume na-
lunarungnaerpoK, tåssane OKa-
lugtuarmat nålagkersuissut piler-
sitagssane »naKisimaneKångitsu-
mik ingerdlatsinertut ilusenåsa-
ssut, naKisimaneKångitsumigdle
ingerdlatsinerup ajoKutigissarta-
gainik ilanaratik«.
taima aperssorneKarnen pivoK
Libyenime igdlonarfingme Tripo-
lime Filippinernilo Manilame avi-
sit uvdlormut samumersartut ila-
ne tamanut tusagagssiauvdlune.
sapåtip akunerane kingugdlerme
»nigdlertumik sorssungneKarpon
amerikamiut tåssångåinartumik
Sovjet pasigdlilermåssuk Cuba-
me 3000-nik sorssungnigssamut
piarérsimassunik såkutOKarne-
silåinarssuarme
fabrikit
silåinarssuarme tekniklkut suli-
nerup ineriartortineKarneranut
tungassumik suliagssaK sujug-
dleK tåssåusasimavOK fabriki-
vingnik silåinarssuarme sananig-
ssan. s&runame aulisagkeriviu-
sångitdlat, nauk KanoK amerdla-
tigissunik pissanarnigssamut isu-
manatigissutit tagpavunga a-
tungikaluartut. tåssanile pine-
Kartut tåssa fabrikit sunik ator-
tugssanik mingulnerpånik åssi-
gingitsorpagssuarnik suliaring-
nigsinaussut, sérdlo nakorsauti-
nik, igalåminernik åmalo tai-
maingajagtunik avdlanik igalåmi-
nernik agsorssuan pitsaussunik
sbrdlo kagdlerup-ingnera atordlu-
go mikissuaraliornerme atorne-
Karsinaussunik.
taimatut sujuligtuteKarneK ru-
sit silåinarssualiartitagåinit sar-
KumiuneKarpoK, taimailiorner-
mingnutdlo tungavigivåt pemig-
sårdluinardlune misigssuinerit.
Saljut-6-mut tunga titdlugo
tekniklkut nutåmik pilersitat pi-
ngårnerssarivåt tagpavanititan
avKutigssartanartineKarmat sa-
pusiatut itunik silåinarssualiar-
tautinit tagpavanititanut akornu-
teKangitsumik nungneK ajorna-
rungnaerdlune. taimailiornikut
nunarssup Kåumativdlo akornåne
»fabrikime sulissut åssigiårneru-
ssumik taorserneKartalersinauv-
dlutik.
-den.
rardlugo. taimatut såkutunik tå-
ssanititaKarneK USA-p Sovjetiv-
dlo akunermingne isumaKatigi-
ssutåinut akerdliussugssauvoK.
Cubap pasigdlerneKarnerit aki-
vai USA pasigdlerdlugo Navara-
nåtut pissusilersordlune nunat ili-
gingnut atassungitsut 88-it akor-
nåne isumaKatigigkungnaersitsi-
niarnerardlugo, nunat tåuko mi-
nisteré uvdlune måkunane Cuba-
me atautsimitut. Cubame nunat
avdlat pivdlugit ministeriussoK I-
sidoro Malmierca onarpoK ameri-
kamiut »pemusersiorniapajugka-
luarnerat« iluagtingitsårtOK, nu-
natdlo iligingnut atassungitsut
nålagkersuinerme pissortarissait
påsenatigigdlutik kamageKati-
gigdlutigdlo atautsimitut.
Cubap ministerpræsidentia Fi-
del Castro USA-p Sovjetimik pa-
sigdlerneranut atatitdlugo nalu-
naerpoK åma USA amerdlangåt-
sianissunik Cubame såkutbKar-
toK, taimåitumigdlo USA-p suju-
nertai tåssåinåusassut Sovjeti-
mik nunatdlo iligingnut ata-
ssungitsut pissortaisa atautsiml-
nerånik ajoKUsiniarnerit.
Cuba Amerikamit 150 kilome-
terinarnik ungasissuseKarpoK,
tåssalo Floridap sineriåtigut, ta-
månalo påsissutigssauvOK suna
pivdlugo amerikamiut taima na-
lunaeruteKarnerata agssortuner-
mut amerikamiut nutårsiagssa-
Kartitsivine pilersineKarneranut.
kommunistit nunamingnut »su-
niuteKarnigssåt« pivdlugo ameri-
kamiut ånilångatuvdluinarput
taimåitumigdlo kommunistit Ka-
nigdliartulnaleriartut kissåumer-
sikuminardluinardlutik.
Iran ilaussor-
tångorpoK
præsident John F. Kennedyp to-
KuneKartup 1962-mile rusit såkue
ungasigsumut igeriuneKartartut
Cubamit Sovjetimut utertitsing-
magit USA-me uitsatigineKarsi-
maKaoK Cubap såkutåminik Afri-
kamut autdlartitsisimanera, tåu-
ko aulajangissflvdluinartumik su-
niuteKarsimavdlutik, sbrdlo
Angolame Ethiopienimilo. Cuba-
miut såkutue afrikamltut USA-
me issiginenarput Sovjetip talia-
ta tagdlissutåtut. Kupernermile
uvane tamåna emartorérsima-
varput.
nunat iligingnut atassQngitsut
nålagauvfit ilaussortaussut amer-
dlåssusiat agdlisisimavåt. ilau-
ssortat nutåt tåssa Nicaragua,
Surinam, Grenada, Bolivia, Iran
åma Pakisten. Iranip nunanut av-
dlanut ministeriata, Ibrahim Yaz-
dip, nuname nutåmik ilaussor-
tångornera tungaviliutdlugo
USA Kanga pisimassOK pivdlugo
agssuarå.
Amerikap såssupå onardlune
Iranip ministeriuneranut tOKOrér-
sumut Mohammed Mossadeghi-
mut 50-kut ingerdlaneråne upitit-
siniarsimanerardlugo.
•den.
anorerssuaK
aserueKissoK
inuit 640 tOKUtåuput amerdlani-
ssutdlo ånersiterdlutik ikilersiter-
dlutigdlo Caripiap imartåne tåssa
imame Amerikap kujatdliup
avangnardliuvdlo akornånltume
anorerssuarujugssuarnerane.
OKautiginenarpOK nalivtine silar-
ssuarme aitsåt taima såkortutigi-
ssumik anorerssuartOK.
Dominikanerit kungitsuvfenar-
fiåne igdlonarfit pingårnerssåne
inuit 400 onalugfingmut Ki-
marngusimassut ajunårput ipiv-
dlutik kup sinine Karssungmagit.
anorerssuaK sapåtip akunera ki-
pisimångilaK aseruingårsimav-
dlunilo. OKautiginenarpoK nauti-
tat 90 pct-é atorsinaujungnaer-
tut.
TukaK mérKanut
issigingnårtitsisaoK
issigingnårtitsissartut Tukarmiut pingaso-
riardlutik mérKat issigingnårtiniarpait, tåu-
kulo mérKat ukiuånik pissuteKartumik ing-
mikut mérKanut sanåjuput
issigingnårtitsissartut Tukar-
miut mémanut issigingnårtitsi-
nigssait nutåt takuterKårneKåså-
put nunaKarfingme K’eKertar-
ssuatsiaine tatdlimångornerme
21. september.
issigingnårtitseKatigit, issi-
gingnårtitsissartut arfinigdlit
teknikerilo atauseK Kangerdlug-
ssuarmut pisåput 17. september,
tauvalo sapåtip akunerine tatdli-
mane Kalåtdlit-nunåta kujatåne
angalåusåput mérKanut issiging-
nårtitsissutit pingasut nutåt su-
junertamut tåssunga ingmlkut
sananeKarsimassut takuteKåtår-
dlugit.
taimatut angalaortitsinermik
åmigssuissoK aningaussalersui-
ssordlo tåssa mérKat ukiuat piv-
dlugo agdlagfeKarfik ASD-mut a-
tassoK. aningaussartutigssatut
nautsorssåtigineKarput 160.000
kr-t„ kommunitdlo issigingnårtit-
sissartunit orningneKartugssat
saniatigut åma Red Barnetip ani-
ngaussauteKarfia (legat), Grøn-
landsbanken, Bikuben, Greenex i-
nuinaitdlo avdlat aningaussaute-
Karfé aningaussatigut ikiusimå-
put. Tukarmiut pingasunik issi-
gingnårtitsissutigssaKarput. a-
tauseK mémanut mikinerussunut
nautsorssåssauneruvoK, tåssane
atautsikértitsineK, erinarssorneK
inussanigdlo takutitsissuteKar-
neK atorneKardlutik. tauva Kuia-
sårissoKåsaoK, tåunalo mérKanut
Kavsinigdlunit ukiulingnut naut-
sorssussauvoK tauvalo issiging-
nårtitsissut »»Kåde — erKartussi-
ssuaraK«. tåuna sanåjuvoK OKa-
lugtualiap »1001 nats eventyr«
ilånik tungaveKartumik.
tåssane imarineKarpoK ilu-
mungissuseK. inime emartussi-
vingme inersimassut akerdlerig-
put — tamarmik ima OKauseuar-
dlutik ilumérneragkamingnik. ki-
na sagdluva? emartussissuaraK
Kadi pisugtuarpoK, nåpileriarpai-
lo mémat taimatut imaKartumer-
piamik emartussissussårdlutik
pinguartut.
K’eKertarssuatsiaine sujug-
dlermérsumik takutitsineKarér-
pat Tukarmiut Nungme sapåtip
akunera nåvdlugo uvdlut tamaisa
issigingnårtitseKåtåsåput. tai-
mailiorneKåsaordlo mémat a-
tuagkanik atorniartarfiåne, tai-
måitumigdlo taimailiorneKartit-
dlugo matomåsavdlune. mémå-
me atuagkanik atorniartarfiat
tåuna avdlauvdluinartumik issi-
koKalertugssauvoK. igdloKarfing-
me børnehavermiut iluane silatå-
nilo pinersainiarput mérKanik i-
ssigingnårtitsissarfigtut issiko-
Kartiniardlugo.
sapåtip akunera Nungméréru-
nik kujåmut autdlåsåput, issi-
gingnårtitsissutdlo nunaaarfit ig-
dloKarfitdlo sapingisamik amer-
dlasut tikiniåsavait. sule aulaja-
ngivingneKångikaluarpoK, imatu-
ngajagdle ingerdlåsagunardlutik:
Påmiut/Arsuk 2. oktober, Ka-
ngilinguit/NarssaK 4. oktober,
NarssaK/K’aKortoK 8-åne, Nanor-
talik/NarssarssuaK 22-åne, tauva-
lo Danmarkimut utisavdlutik.
Kavsingornerane issigingnår-
titsineKåsassOK åmalo bilitit su-
me aineKarsinaunere (akeKångit-
sut) igdloKarfingne nunaKarfing-
nilo åssigingitsune nalunaerutigi-
neKartåsåput. issigingnårtitag-
ssat atausiåkåt tamarmik ingml-
kut nalunaeKutap akunerata mig-
ssånik sivisussuseKarput.
avangnånukarnigssamutdle a-
j oraluartumik aningaussagssa-
KångilaK, neriutigineKarpordle
igdloKarfit ilåta TV-utileKatigivi-
sa issigingnårtitsinerup ilå imiu-
sinåusagåt., taimailiornikut mér-
Kap Nup avangnårutut TukaK på-
sissaKarfiginiåsangmåssuk.
tamatumane måmat Tukarmiunik issigingnSsåput. Nu er det børnenes tur til at opleve TukaK.
4