Ísafold - 19.07.1893, Qupperneq 3

187
Alþingi.
vi.
Daglaunamenn. Við verzlanir allar
skal, eptir frumv. frá verzlunarmálanefnd-
inni í neðri deild, öll daglaunavinna botg-
uð í peningum, að viðlögðum 10 100 kr.
sektum; ógildir samningar um borgun með
skuldajöfnuði eða á annan hátt, með vör-
um o. s. frv.
Laxafriðun. Laxafriöunarlögin frá síð-
asta þingi óbreytt bera þeir upp, Sigurður
Gunnarsson og Sighvatur Árnason.
Eyðing sela. S.jerstakt frumvarp um
eyðing sela í laxveiðiám hafa þingmenn
Árnesinga borið upp, gegn skaðabótuin til
þeirra, er þar eiga friðlýstar selalagnir,
eptir óvilhallra manna mati, miðuðum við
hreinan arð af selveiðinni eptir 5 ára með-
altali. Skaðabæturnar greiði þeir, er lax-
veiði stunda í ánum, eptir 5 ára meðaltali
af laxveiði þeirra, samkvæmt niðurjöfnun
sýslunefndar. Sclurinn á að verða rjett-
dræpur eigi einungis í laxánum sjálfum
og ósum þeirra, heldur einnig 1 milu út
frá ósunum.
Vogrek. Guðl. Guðmundsson ber upp
nýmæli um vogrek í stað op. br. 4. maí
1778 og op. br. 2. apríl 1853. Lýsa skal
vogreki fyrir hreppstjóra áður mánuður sje
liðinn frá því er vogrek fannst, en hrepp-
stjóri tilkynni lögreglustjóra. Hreppstjóri
virði vogrek, ef ætla má, að það nemi
Oigi 10 kr.; ella 2 menn, er lögreglustjóri
til nefnir. Landssjóður eignist vogrek, er
nemur 50 kr. eða meira, en landeigandi
minna, Reki brot úr skipi, skipsmuni eða
part af skipsfarmi, skal sá reki undanskil-
inn ákvæðum laganna, er hann stafar af
skiptapa, er orðið hefir h.jer við land.
Chicago-sendiför. Fjárlaganefndin
(meiri-hlutinn?) vill eigi sinna beiðni sira
Odds V. Gíslasonar um styrk til Cliicago-
farar, en aðrir hafa eigi um slíkan styrk sótt,
Afnám hæstarjettar. Fjórir neðri
deildar menn bera upp frv. um afnám
dómsvalds hæstar.jettar í islenzkum málum.
Skal landsyfirrjetturinn í Reyk.javík hafa
æðsta dómsvald i islenzkum málum, og
tala dómenda þar aukin um tvo, er hafi
3500 kr. i árslaun hvor.
Smjörlíkistollur. Sex neðri-deildar-
menn stinga upp á 15 aura smjörlíkistolli
(margarin) og að eigi megi flytja þá vöru
tii landsins nema hún s.je einkennd með
ákveðnu vörumerki, að viðlagðri allt að
500 kr. sekt,
Seyðisfjarðarkaupstaður. Frv. um
að gera Seyðisfjörð að kaupstað og um
bæ.jarstjórn þar er upp borið í neðri deild,
samhl.jóða því á siðasta þingi.
Verzlunarstaðir. Fjóra nýja verzlun-
arstaði er stungið uppáað löggilda: Búð-
ir í Fáskrúðsfirði, Hlaðsbót í Arnarfirði,
Svalbarðseyri við Eyjafjörð og Yogavík
við Faxaflóa.
Tala frumvarpa á þinginu er nú orð-
in 70. Þar af eru 48 þingmannafrum-
vörp, flest borin upp i neðri deild, að eins
10 í efri. Á síðasta þingi urðu þau alls 86;
árið 1887 voru þau 73, og vantar ekki
mikið upp í það nú.
Stjórnarskráin var samþykkt við Í.
umræðu í gær í ncðri deild, oröalaust að
kalla mátti og sama sem í einu hljóði, með
nafnakalii, með því að H. Kr. Friðriksson,
er setið ha.fði fyrir henni við hinar um-
ræðurnar, vildi hvorki gefa atkvæði með
hennt eða móti og var því talinn með
meiri hlutanum samkvæmt þingsköpum.
Fyrir þvi hlutleysi sínu af málinu gerði
hann grein með fám orðum. Annað var
eigi talað í málinu, nema hvað flutnings-
maður”(Sighv. Árn.) bað því gengis með
venjuiegum formála. — Málið kemst sjálf-
sagt á dagskrá í efri deild í þessari viku,
og gangi það jafngreiðiega þar og orða-
laust, verður það búið frá þinginu áður
en þessi mánuður er liðinn.
Lög frá alþingi er eitt frumv. orðið:
um samsteypu Austur-Skaptafellssýslu við
austur-amtið.
Fallin frumvörp. Þessi 3 frumvörp
hafa verið felld á þinginu það sem af er,
öll í neðri deild:
1. Um afnám Maríu- og Pjeturslamba.
2. Um líkskoðun.
3. Um brauðaskipunarbreyting i Eyja-
firði (með 340 kr. uppbót úr landssjóði til
Akureyrarbrauðs).
»Fj.konu«-göfugmennska. Með svo
tvíræðum (eða ótviræðum) orðum, sem
hann heldur sig geta smogið undan
lagaábyrgð fyrir, brigzlar göfugmennið,
sem fyrir »Fj.konunni« ræður, ritstjóra
ísafoldar í gær um, að hann láti múta sjer
til að hæla gufubátnum »Elínu« á hvert
reipi, og til að mæla með sendiför síra
Odds til Chicago. Og þriðju greinina flytur
sama tbl. málgagns þessa, um það, að sami
maður hafi haft stórfje af landssjóði með
því að taka að undanförnu meira fyrir
ritstjórn og prófarkalestur alþingistíðind-
anna en nú hafi maður boðizt til að gera
það fyrir. —
Um gufubátinn »Elínu« er það að segja,
að þættist, útgerðarmaður þurfa að kaupa(!)
eitthvert blað til að afla honum vinsælda,
þá væri sjálfsagt lang-snjallast fyrir liann
að þægjast »Fj.konu«-manninum eitthvað
fyrir að skrifa skaminir um bátinn og
ferðir hans í hverri viku. Það sýndi með-
al annars reynslan í vetur, er tjeð málgagn
færðist í ásmegin til þess að reyna að
spilla fyrir því, að sá útgerðarmaður tæki
að sjer gufubátsferðirnar hjer um flóann.
Enginn virti -gagnið þess, að svara því
einu orði; en í einu hljóði samþykktu þó
allir hlutaðeigendur, er til kastanna kom,
að eiga einmitt við þann mann og engan
annan, og hefir eigi enn heyrzt getið, að
neinn þeirra iðri þess, eða þá hins, að þeir
bundu sig eigi þeim manni, er »Fj.konan«
mælti svo fagurlega fyrir þá.
Sira M. J. þóttist þurfa 3000 kr. til Chieago-
sendifarar. Síra Oddur nefnir ekki nema
1500. Geti nú síra O. lagt af mörkum
svo og svo mikið af þessum 1500 kr. í
mútur, þá hefði hinn átt að geta borgað
sæmilega fyrir sig!
Fyrir mörgum árum tók ritstjóri ísa-
foldar að sjer ritstjórn og prófarkalestur á.
alþingistíðindunum fyrir miklu lægri þókn-
un en áður gerðist. Nú í sumar gerir
annar maður undirboð. Sje það nú að
hafa af landssjóði, að taka 1883, 1885 o. s.
frv. eigi tillit til undirboðs, sem kemur
1893, þá er enn baft af landssjóði í þessu
atriði, ef svo fer, að lægra boð verður
gert í þessa vinnu árið 1903 t. a. m.! Og
hvers er ábyrgðin ? Er hún eigi forset-
anna, er þóknunina ákveða fyrir þennan
starfa, eins og annað, sem unnið er fyrir
þingið ? Þeir munu að vísu hingað til
hafa jafnan sætt lægsta boði, og ímynda
sjer sjálfsagt, að þeir hafi þar með fylli-
lega rækt skyldu sína gagnvart landssjóði.
En sú ímyndun heflr eigi mikið gildi gagn-
vart »Fj.konu«-rjettvisinni. Komi lægra
boð mörgum árum seinna, þá eru þeir
sekir, úr því þeir vissu það ekki fyrir og
tóku eigi tillit til þess!
Þetta felst í áminnztri ádrepu »Fj.kon-
unna,r«, þótt eigi segi hún það berum orð-
um. Enda »borgar það sig« auðvitað ekki,
að tala öðruvísi en vel um forsetana. »Hitt
er heldur vonandi að borgi sig —, hugsar
»Fj.konan«, — eða er þó að minnsta kosti
mikill skapljettir, að tala svo illa um rit-
stjóra ísafoldar, sem föng eru á; bezt væri
að geta gert hann að þjóf, lygara o. s. frv.;
en það er illt að koma sjer við með það
fyrir ólukkans prent(ó)frelsis- og hegning-
arlögunum; það væri gaman að lifa,
ef þau væri eigi til«.
Ófriður á áfangastað. Margt er nú á
þessum timum gjört almeuningi til hægðar-
auka, og má víst telja þar með þær hinar
miklu og góðu vegabætur, sem víða greiða
£yrir ferðamönnum, þó að enn sje víða ábóta-
vant, sem von er til. En nú vantar annað,
þá annað er fengið.
Nú má svo að kalla hvergi með frjálsu æja
hestum sínum. I Laugardælalandi liggja marg-
ir, jafnvel þó að Guðm. læknir haíi bannað
það, enda veit jeg ekki til að hann haíi neitt
amazt við ferðamönnum. En ef maður kemur
út á Torfeyri, sem er þó nefndar áfangastað-
ur, vill önnur verða raunin á, að minnsta kosti
stundum. Jeg lagðist. þar með öðrum fleirum
aðfaranótt 22. júnímánaðar þ. á., því mjer
þótti nógur át'angi kominn ofan úr Hruna-
mannahreppi. Jeg vil gjarnan játa það, að
jeg veit ekki vel, hvað Torfeyri nær fram ept-
ir, en haíi Markúsi bónda á Völlum ekki þótt
við íjelagar leggjast á rjettum stað, svara jeg
þar til því einu, að þar einmitt hefur verið
legið áður. En hvað skeður nú? Þegar við
erum nýbúnir að hepta, kemnr Markús með
stóran staf og 3 hunda og tekur til að reka
hrossin, bæði þreytt og svöng. En þegar við
spyrjum hann að, því hann gjöri þetta, segir
hann, að við liggjum í engjum sínum, sem all-
• r gátu sjeð að voru belber ósannindi. Nú
þegar hann eptir nokkrar ófagrar umræður
var búinn að reka hrossin í harðan hnapp í
hagleysu, bjeldum við að öllu væri lokið, og
við mættum vera í næði; en það beið. Kl. 1
vakna jeg við mikla hundgá;1 þá hefur Markús
látið kvennmann taka af sjer slydduna, og var
hún þá komin með hundana 3 og hrossin mörg,
langt austur fyrir Torfeyri. En hvert- hún hef.
ur ætlað að reka, hefur hún líklega ekki vitað
sjálf; en befðum við ekki vaknað undir eins,
hefðu hrossin líklega haldið austur yíir á, eða
hver veit hvað? Er þetta ekki óhafandi að-
ferð, bæði við menn og skepnur? Eða átti
Markús ekki týrst að hafa tal af okkur, áður
en hann setur hundana á hungruð hrossin?
Að minnsta kosti var það mannúðlegra, ef
annars hjá Markúsi væri nokkra mannúð um
að vera. Jeg bið óvilhalla menn, að dæma á
millum okkar. I annan stað vildi jeg óska, að
íirvöldin vildu til nefna vissa áfangastaði,
ví það er nauðsynlegt.
Hellisholtum, 26. júní 1893.
Jón Jónsson.