Vörður - 30.11.1929, Page 3

VÖRSUR
3
um, að hvergi sje fje rikissjóðs
betur varið en til aukinnar
jarðræktar í landinu. Stjórnin,
sem sjerstaklega taldi sig hafa
það hlutverk að inna að draga
úr óþarfa eyðsiu og auka jarð-
ræktarlramkvæmdir, bætir dag-
lega við nýjum og nýjum störf-
um og bitlingum handa gæð-
ingum sínum og sjerekkiann-
að ráð vænna til þess að stand-
ast þau útgjöld en að rýra til
stórra muna þann styrk, sem
rikið hefir hingað til veitt, til
alnauðsynlegustu framkvæmd-
anna í landinu. Tryggvi Þór-
hallsson ber ábyrgð á þessum
ráðstöfunum í tvöföldum skiln-
ingi, bæði sem formaður Bún-
aðarfjelags lslands og sem at-
vinnumálaráðherra.
Og þú Brútus, sagði Cæsar.
Og þú Tryggvi, mega bændur
segja.
2.
Á árinu 1928 nam jarðrækt-
arstyrkurinn samkvæmt lands-
reikningi liðugurú 250 þús-
undum króna. Samkvæmt hin-
um nýju reglum um greiðslu
slyrksins, lækkar hann um
frekan fimtung. Á árinu 1928
hefði þetta munað að minsta
kosti 50 þúsund krónum. Á
þessu ári hafa jarðræktarfram-
kvæmdir aukist til muna og
að sama skapi upphæð sú,-
sem stjórnin klipur frá þeim,
sem hafa haft áræði lil að
leggja í jarðræktarframkvæmdir.
Tryggvi Bórhallsson hefir sjer-
staklega talið sjer áburðar-
málið til gildis. Flutningsstyrk-
urinn á áburðinum rennur til
sömu mannanna, sem verið
er að lækka jarðræktarstyrk-
inn við. Innflulningurinn á
tilbúnum áburði heíir þetta ár
verið fullar 2000 smálestir og
flutningsgjajd það, sem ríkis-
sjóður hefir greitt af honum,
numið um 60000 kr. Við sam-
anburð á þessu tvennu, styrkn-
um, sem bændur njóta vegna
firði. Vegna staðhátta á Horna-
firði mega bátarnir ekki vera
öllu stærri en það sem nefnt
hefir verið. Annan tima árs-
ins, fram á haust, má halda
bátunum úti frá Seyðisfirði
með útileguferðum á miðin
norðnr við Langanes um mitt
sumarið. En auðvitað eru slík-
ir hátar of litlir til að stunda
síldveiðar, nema þá að mjög
litlu leyti.
En samfara þessum nauðsyn-
legustu umbótum á þeim út-
vegstækjum, sem fyrir eru,
verður að risa upp öflug stað-
bundin iogaraúlgerð á Seyðis-
firði.
Ýmsir virðist lifa í þeirri trú,
að ekki sje hægt að reka tog-
araútgerð af Austurlandi með
góðum árangri. Ástæðan er tal-
in sú, að veiðarnar á Selvogs-
banka sjeu of langsóttar. Betta
er auðvitað hreinasta firra. Þó
ekki sje að öllu sambærilegt,
vegna ólíkra markaðsskilyrða,
vita allir, að aðrar þjóðir telja
sjer hag af að sækja hingað
veiðar, þótt um margfaldar
vegalengdir sje að ræða.
Til samanburðar við togara-
útgerð frá Reykjavík má geta
þess, að ekki mundi tapast
nema 4—6 dagar af allri ver-
HESTAMANNAFJELAGIÐ FÁKUR:
ÞINGVALLAKAPPREIÐAR.
í sambandi við Alþingíshátíðina 1930 efnir fjelagið til kappreiða í svonefndum
Bolabás inn undir Ármannsfelli. 5 verðlaun verða veitt fyrir hvorttveggja skeið
og stökk og eru þau ákveðin þessi:
looo kr., 4oo kr., 2oo kr., 15o kr , Xoo kr.
Sprettfæri skeiðhesta verður 250 metrar, þar af 200 metrar á hreinum
kostum, en hlaupvöllur stökkhesta 400 metrar.
Gera skal aðvart um hesta þá, er keppa eiga, formanni fjelagsins Daníel
Daníelssyni dyraverði í Stjórnarraðinu (sími 306) eigi siöar en fimtudag 5. júni,
en allir verða kappreiðahestarnir að vera komnir til Pingvalla laugardaginn
næstan áður en Álþingishátiðin hefst og verður þar tekið við hestunum til
geymslu fram yfir kappreiðarnar.
Pingvallanefnd Fáks.
notkunar á tilbúnum áburði
og lækkuninni á jarðræktar-
styrknum, mun láta nærri,
að þau fríðindi, sem bændur
fá með flutningsslyrk á áburð-
inum, sjeu aftur frá þeim tekin
með lækkuninni á jarðræktar-
styrknum. Utkoman »núll« hjá
»bændavininum«.
3.
Jónas Forbergsson hefir
skrifað enn þá eitt af hinum
alþektu »opnu brjefum« sín-
um. í þetta sinn ber hann sig
allra aumlegast. Hann skrifar
ólafi Thórs, þess tilefnis að
ritstjóri »Varðar« hafði sagt
um Jónas Þorb., að illa sæti
á honum að brigsla öðr-
um mönnum um ofnautn
áfengis, því sjálfan hefði hann
hent það, sem með eindæm-
um væri, vaðið inn í veislu
þingmanna og drukkið þar
meira en holt var.
Nú vita menn það að Jónas
horbergsson hefir elt Ólaf
Thórs allra manna mest á
röndum og varla gefið svo út
sorpblað sitt, að ekki væri þar
einhverjar svívirðingar um
ólaf. Er þess skemst að minn-
ast, að i næsta blaði á undan
því, sem opna brjefið flytur,
fer hann nieð algerlega órök-
studd illmæli um ólaf út af
framkomu hans á stúdenta-
fundi. En nú er komið annað
hljóð í strokkinn. Nú er helst
á Jónaai að skilja, að Ólafur
Thórs hafi sama vald og for-
seti sameinaðs þings, til þess
að bjóða mönnum til þing-
veislu. Fessi framhleypna boð-
flenna reynir nú að viðra sig
upp við Ólaf á allan hátt og
lítur helst út fyrir að hann
hafi treyst Ólafi einum manna,
til að þagga niður það umtal,
sem varð út af óvenjulegri
hegðun hans við þetta tæki-
færi. Nú er það svo, að Ólafur
hefir aldrei minst á þessa
frægðarför Jónasar við xitstj.
tíðinni við það að sigla með
allan aflann til Seyðisfjarðai'.
En það tap ætti að vinnast
upp að mestu eða öllu leyti
við lægri hafnargjöld og betri
skilyrði til fiskverkunar á Aust-
urlandi en Suðurlandi.
Það er alkunna að oft hafa
togarar hitt á mikinn afla við
Austur-Horn snemma á vertið,
löngur áður en Hvalbaksveiðar
byrja. Togarar, sem hefðu að-
setur sitt á Seyðisfirði mundu
aldrei sigla yfir þessi mið, sem
eru alveg í leiðinni, án þess að
reyna hvort þar væri fiskur.
Er þá mjög Iíklegt að oft tæk-
ist svo til að þarna hittist á
mikinn og nærtækan atla. En
þetta gæti orðið til þess að
jafna þann aðstöðumun, sem
álitinn hefir verið að sje á
Austur- og Suðurlandi.
Þá er annað þýðíngarmikið
atriði í þessu efni, sem vert er
að benda á: Togai'ameðin fyr-
ir Austfjörðum að haustinu til
eru svo að segja óþekt af ís-
lenskum togurum, sem stunda
sallfisksveiðar. Síðastliðið haust
(1929) var framan af mjög
tregt um afla á Halamiðum.
Leiiaði þá eilt skip úr Reykja-
víkurflotanum til Austurlands-
ins og hitti þar í meiri afla, en
»Varðar« og var ekki heldur
kunnugt urn, að hún væri gerð
að umræðuefni hjer í blaðinu,
fyr en eftir að það kom út.
En hinsvegar vakti sagan um-
tal, ekki einungis meðal and-
stæðinga Jónasai', heldur og
engu siður meðal flLokksbræðra
hans. En Jónas Þorbergsson
er að þvi leyti frábrugðinn
öðrum hákörlum, að á hann
vantar skrápinn.
4.
Þegar Iiristján Albertson tók
sjer fyrir hendui', að sýna ís-
lenskum blaðalesendum fram
á óheiðarlega blaðamensku rit-
höfundu Tímans, vörðust þeir
altaf með þvi að Kristján væri
stórorður. Ivristján sagði að
þýið væri þý og lygarinn lyg-
ari. Það var alt og sumt.
Stjórn Stúdentafjel. Reykja-
víkur hefir nýlega Iátið uppi
álit sitt um »heiðar!eik blaða-
mensku« Tímans, út af þeim
ósönnu fregnum, sem blaðið
hefir hvað eftir annað flutt af
fundum fjelagsins. Hvað mundi
Jónas Þorbergsson bafa sjer
til varnar? Hann tekur upp
nokkur æði bragðmikil um-
menn eiga að venjast á Hala-
miðum. Aðeins eitt skip ann-
að fór þangað austur og hefir
sennilega ekki hitt á hin rjettu
mið, því að ferðin gekk ekki'
að óskum. Þetta varð svo til
þess að fleiri skip áræddu
ekki að fara hina löngu leið í
óvissu. En þetta bendir til
þess, að fyrir Austfjörðum sjeu
ágæt fiskimið til að stunda á
saltfisksveiðar að haustinu,
betri en Halamiðin, og aðeins
örfárra stunda sigling til hafna
á Austfjörðum. En sigh'ng á
Halamiðin hjeðan úr Reykja-
vik tekur upp undir sólarhring’.
Veðurfar mun að jafnaði vera
að mun stiltara fyrir Aust-
fjörðum um það leyti árs, að
ógleymdri íshættunni.sem stöð-
ugt vofir yfir á Halamiðum.
Framkvæmd þessa mikla
nauðsynjamáls er auðvitað
komin undir Seyðfirðingum
sjálfum og bönkunum. En ef
slikur rekstur kæmist á væri
þar með fenginn undirstaða
undir rekstur síldarbræðslu-
stöðvar á Se}jðisfirði.
Næsta grein verður um
nauðsynlegar samgöngubætur
Seyðfirðinga og Austurlands.
mæli úr hvassyrtri grein, sem
birtist hjer í blaðinu eftir aðal-
fund stúdeatnfjelagsins, þar sem
Pálnii rektor fjekk töluvert
alvarlega ráðningu fyrir að
láta hafa sig til mjög lúa-
legs athæfis. Litið sannar það
nú um heiðarleik Tímaritsljóx-
ans i blaðamensku, hvað í
Verði stendur. Og það sannar
einusinni ekkert um óheiðar-
leik ritstjóra Varðar, þótt ein-
hverjum kynni að þykja full
hart að orði kveðið, ef ekki
er hallað rjettu máli. Nú vita
allir sem Tímann lesa, að rit-
stjórinn er ákaflega ósannorð-
ur og auk þess ákaflega ill-
orður. Og ofan á þetta bætist,
að hann þarf venjulega að
uppnefna þá sem hann á í
höggi við, hvort sem um er
að ræða einstaka menn, blöð
eða flokka.
5.
Læknasennan er enn á dag-
skrá og alt úllit á, að svo
muni verða enn um sinn.
Dómsmálaráðherrann hefir nú
lokið hinni löngu grein sinni
í Tímanum og hefir varla
sjest sundurlausari þvættingur
eftir þennanviðkunnastaþvælu-
koll íslenskrar blaðamensku. í
upphafi greinar, sem í gær
byrjaði að koma út í Morg-
unblaðinu, gefur Guðmundur
prótessor Hannesson ráðherr-
anum þennan vitnisburð:
»Greinarhöfundur beitirsama
bragði og kolkrabbinn. — Þeg-
ar þetta armlega lindýr er að
forða sjer, spýtir það bleki út
í vatnið og hylur sig í grugg-
ugu blekskýi. Á líkan hátt
reynir liöfundurinn að dylja
illan málstað með því að róta
saman allskonar litt skyldum
málum: embættisveitingum,
kaþólskri kirkju, berklavarnar-
lögunum, pólitískum deilum,
landsspítalanum og öllum
skollanum. Þetta leiðir svo til
þess að enginn skilur neitt
ljóslega, því að fáir munu
leggja trúnað á það, að lækn-
ar sjeu að hefja byltingu i
landinu til þess að »brjóta
ríkisvaldið á bak aftur«. Þeim
hefir aldrei verið um það gefið
að blanda »pólitik« inn í sín
mál og láta hana flestir af-
skiftalausa. Þeim er það vork-
unn, því á þessum æsinga-
tímum er það eini vegurinn
til þess að lifa i sátt og sam-
lyndi við alla hjeraðsbúa«.
6.
Hinn 31. október er tilkynn-
ing i Lögbirtingablaðinu þess
efnis, að hinn 28. s. m. hafi
Hans hátign konunginum þókn-
ast að skipa hjeraðs'ækni í
Flateyjarhéraði Sigvalda Kalda-
lóns, hjeraðslækni i Keflavik
frá 1. desember að telja.
Fimtudaginn 28. nóvember
kemur aftur þessi tilkynning í
Lögbirtingi:
»Samkvæmt þegnlegum til-
lógum dóms- og kirkjumála-
ráðuneytisins þóknaðist Hans
hálign konunginum 28. f. m.
að skipa hjeraðslækni í Flat-
eyjarhjeraði, Sigvalda Kalda-
lóns, hjeraðslækni í Kefla-
vikurhjeraði frá 1. desember
þ. á. að telja«.
Líklega hefir Jónasi ekki
þótt veita af að segja þessa
sögu tvisvar, ef henni ætti að
verða trúað!
7.
Tíminn hefir borið það á
Sigvalda Kaldalóns, að hann
hafi látið kúgast af ofriki
»læknakh’kunnar«, sem blaðið
kallar, til þess að taka aftur
umsóknina um Keflavík. Sig-
valdi Kaldalóns hefir lýst því
yfir, tið hann hafi verið búinn
að kalla aftur umsóknina áður
en hann vissi neitt um samtök
læknanna. Og sjálf umsóknin
er þannig lil komin, að dóms-
málaráðherrann lætur þau boð
út ganga til ættingja Sigvalda,
að hann geti fengið Keflavík,
ef umsókn komi. Er umsóknin
síðan send að Sigvalda forn-
spurðum. Þegar hann frjetlir
um þetta kallar hann strax
umsóknina aftur, og ber það
upp á sömu stundu, að aftur-
köllunin kemur ráðherra í
hendur og hann sendir tillögu
sina til konungs. Núlíturhelst
út fyrir, að ráðherra ætli sjer
að flytja Sigvalda nauðugan til
Keflavíkur af því, að ráðherra
hefir fundið út, að það muni
heilsu Sigvalda fyrir bestu. Þeim
kemurekkivel saman um þetta
atriði lækninum sjálfum og
ráðherranum. Læknirinn segir:
Keflavík er miklu erfiðara bjer-
að en það sem jeg hef og jeg
treysti mjer ekki til að taka
það. Ráðherrann segir: Þú
verður að fara i Keflavík vegna
heilsu þinnar. Hvor skyldi vita
betur?