Dagblað

Tölublað

Dagblað - 28.07.1925, Blaðsíða 1

Dagblað - 28.07.1925, Blaðsíða 1
Priðjudag 28. fúlí 1925. ^aaBíaé I. árgangur. 146. tölublað. T^EGAR maður athugar versl- i I unarskýrslur íslauds, sýn- -*- ist manni það furðulegt, hve mikið er flutt hingað af ýmsum vörum, sem framleiða má í landinu sjálfu og fram- leiddar eru hér. Skal hér nefna sem dæmi niðursoðið fiskmeti og kjötmeti, smjörlíki, kartöflur, hey, fataefni, egg, feitmeti, sút- uð skinn o. s. frv., o. s. frv. Um sumar af iðnaðarvörun- •um má ef til vill segja það, að þær standi ekki á spörði sams- konar útlendum vörum, en það er þó ekki nema hálfur sann- leikur. Hitt er satt, að menn hafa yfirleitt eigi ennþá viður- kent íslenzkan iðnað samkepn- isfæran, og er það aðallega bygt á sleggjudómum og athugunar- leysi. Það eimir enn furðanlega eftir af þeirri tilhneigingu hér, að fordæma hugsunarlaust alt innlent, en telja alt gott og gilt sem frá útlöndum kemur, þrátt fyrir margskonar svik. Því að ekki er alt gull, sem glóir, og eigi eru heldur allar erlend- ar iðnaðaivörur góðar, þótt í fallegum umbúðum sé og dá- samaðar af framleiðendum. Svo «r t. d. um sumt .erlent kjöt- meti, að menn vita lítið hvað þeir láta ofan í sig, er þeir eta það. Hið sama má segja um ódýrt sætumauk, kakaó, te o. fl., o. fl. Þá er það og eigi heldur alt lax, sem sell er niðursoðið undir því nafni. Mætti lengi telja þannig, en hér skal látið staðar numið sökum þess, að efni greinar þessarar er annað, og skal því vikið að því aftur. Árið 1922 var flutt hingað af kjötmeti: Saltað kjöt og reykt 18 smál. Pylsur ..... 8 — Flesk.....3.14 — Niðursoðið kjöt . . 13.8 — eða samtals- um 43 smálestir. Sama ár voru voru fluttar hing- að rúmlega 20 smálestir af nið- ursoðnu fiskmeti; 234.5 smál. af smjörlíki, 14.6 smál. af smjöri og 31.2 smál. af svínafeiti. Verða þetta samtals 280 smál. af feit- meti, en á sama tima sendum vér- til útlanda mestallan mör vorn hráan og fáum fyrir hann lítið verð. — Þetta ár voru og fluttar inn 361.2 smál. af niður- soðinni mjólk, og er það ekkert smáræði. En þó er ef til vill hastarlegast, hve mikið er flutt hingað af eggjum. Sá innflutn- ÍDgur eykst ár frá ári, og var 1922 orðinn 28 smálestir. Is- lendingum er i lófa lagið, að framieiða svo mikið af eggjum sem þeir þurfa, og jafnvel meira. Væri að þvi stórgróði. Það er og hart, að þurfa að flytja hing^ að mikið af smjöri, feitmeti og ostum (93.2 smál. 1922). Töl- urnar hér að framan sýna, að að það er eitthvað talsvert mik- ið bogið við þjóðarbúskap vorn. Af kartöflum voru fluttar hing- að 2332 smálestir árið 1922. Innflutningur á þeim fer stöð- ugt í vöxt, og þó mætti áriega rækta nóg af kartöflum hér handa öllum landslýð. Ef gizk- að er á, að hver tunna hafi að meðáltali kostað 20 krónur, sem ekki er of í lagt, þá hafa ís- lendingar á þessu ári greitt hátt upp í hálfa miljón króna til út- lendra bænda fyrir kartöflur, og fyrir ílutning á þeim hingað. Um verð á hinum öðrum að- fluttum. vörutegundum, sem nefndar hafa verið, verður ekk- ert sagt með vissu, en betur hefði það verið komið hjá ís- lenzkum fyrirtækjum. »ísland fyrir íslendinga« hafa verið hvathingarorð margra mætra manna á siðari árum. Þó hefir mönnum sézt furðan- lega yfir það í viðskiftum. Þar er ísland enn alt of mikið fyrir útlendinga, vegna hugsunarleysis, og hins, að íslendingar kunna ekki að hagnýta sér ísland eins og skyldi. »Að vera sjálfum sér nógur« eru nú einkunnarorð margra þjóða; en þótt íslend- ingar komist aldrei svo langt, geta þeir þó komist miklu lengra í þá áttina en nú er. Hreindýrarækt. Statt athugasemd. »Dagblaðið« hefir í gær hafið máls á ný um hreindýrarækt hér á landi, og á blaðið þakkir skilið fyrir. Er mál þetta óefað mjög miklu meira virði heldur en íslendinga alment órar fyrir. I grein þessari lilfærir Dag- blaðið kafla úr ritgerð hr. Helga P. Briem í síðasta Eimreiðar- hefti. Er þar um misskilning nokkurn að ræða eða gáleysi, er eg leyfi mér að leiðrétta, þar eð það er eigi einskisvert atriði sem um er að ræða. í grein sinni kemst H. P. Br. m. a. þannig að orði: wSkinnið (hrein-skinnið) er mjög létt og hlýtt og því ágætt i svefnpoka og þessháttar. En það er ónýtt í föt, og ganga Lappar þvi klæddir vaðmálicc. Eins og gefur að skilja er þetta misskilningur höfundar, og stafar sennilega af því, að hann hitti fyrir Lappa í vað- málskuflum i norðurbygðum Svíþjóðar — að sumarlagi. Lappar vefa eigi sjálfir vað- mál né aðra dúka. Þeir búa eingöngu að hreindýrum sínum og lifa algerlega á þeim. Hafa þeir frá aldaöðli klæðst hrein- bjálfum eða finn-kuflum (bœska, á norsku pæsk) og gera það enn. Skófatnaður þeirra er einnig úr hreinskinni: Skallar eða »finn- skór« með hárinu á og gab- magak (komager á norsku) úr rökuðu hreinskinni barkalituðu. Eru skór og kuflar saumaðir með hreindýra-sinum. Tjöld Lappa eru einnig alla jafna úr hreinskinni. Þó mun koma fyrir nú á dögum, að Lappar fari að

x

Dagblað

Beinir tenglar

Ef þú vilt tengja á þennan titil, vinsamlegast notaðu þessa tengla:

Tengja á þennan titil: Dagblað
https://timarit.is/publication/605

Tengja á þetta tölublað:

Tengja á þessa síðu:

Tengja á þessa grein:

Vinsamlegast ekki tengja beint á myndir eða PDF skjöl á Tímarit.is þar sem slíkar slóðir geta breyst án fyrirvara. Notið slóðirnar hér fyrir ofan til að tengja á vefinn.