Fjarðbúgvin - 13.09.1973, Page 6

ALSAMT
AHUGI
FYI
A Muncnenlundinum 1 sept.-døgunum fyri 35 árum sfðan eydnaðist orðloysinginum Hitler at sannfør
Chamberlain - og ein part av heiminum, at frióur fór at valda í okkara tfð .1 fremra rað f.v.:
Chamberlain, Daladier, Hitler og Mussolini.
A fundi við enska forsætisráóharran Chamberl^
Hitler , at kravió viðvíkjandi sudetertýskarunuiu
ropa". A myndaraðnum framsetur Hitler h'etta s>
nýggjar, pnn óbrúkrar keldur,
hann sjálvur hevur funnið
fram. Hesar keldur vísa, at
Hitler'hevur skrivað ósatt um
sin ungdóm. Hann framfdrdi
jú seg sjálvan sum boheme,
arbeiðsleysan og fátækan.
M aser sigur, at hetta er part-
víst lygn. Hitler hevði eina
góða rentuinntøkú eftir for-
eldrini, sum đoyðu, tá iðhann
var seytjan ára gamal. Hann
snýtti myndugleikarnar við at
lúgva systur sfna at veratvey
ar yngri, sohonkundifáa bar-
napengar. f Wien varhanneitt
letivætti, hann timdi ikki at
fyrireika seg til upptøkuna á
listarskúlan, men royndi tó
við at innynda seg hja monn-
um við makt at lumpa seg inn
uttan nakað. Eina stutta tið
hevði hann ein vinmann, ein
jøta at ganga runt og selja
myndir fyri seg, tá ið pen-
ingurin ikki røkk, hóast hann
samanlagt hevði lfka stóra
innløgu sum ein tænastumað--
ur tá.
Tá ið hann skuldi verða
innkallaður til herin, flýddi
hann til Týsklands. Hann segði
við ein vinmann, at tað var
tápulý;t ikki at sníkja seg und-.
an, ta ið ein kundi sleppa til
tað. Hitler hevur sjálvur
skrivað^ í Mein Kampf, at
hann flýdđi, ti tað var ikki
hansara tign at lata seg inn-
kalla til tann keisarliga her-
in, ti hann var eitt "rasu-
babylon."
_ Henda bókin er ógvuliga
týdningarmikil fyri øll við
Hitlerbylgjuni er av einum
professara, nevndur Verner
Maser. Hann nýtir nógvar
I hesi grein vióger medarbeióari blaósins f Keyp-
mannahavn, Johan Joensen, áhugan á okkara døg-
um Tnillum fólk fyri Adolf Hitler - týska føraran-
um, sum fbirti seinna heimsbardaga við øllum tess
óhoyrdu ræðuleikum.
Áhugin fyri Hitler er stórur
um alt Europa 1 dag, og sama
støðan^ er 1 Amerika. 28 ár
aftan á, at týski ríkisførarin
skjeyt seg í bunkaranum í
Berlin,^ streyma bøkur um
•Hitler út á marknaðinfráfor-
løgunum; filmsfeløgini kapp-
ast um at gera Hitlerfilmar,
sjónvarpssendingar eru um
Føraran, fólk keypa nazi-
merkir, hakukrossar, knfvar
og vápn við nazimerki á, týsk-
ir stalhjálmar, sum ikkimega
verða seldir fTýsklandi, key-
pa ferðafólk íøðrum londum.
f Danmark verða eisini slík-
ir lutir framleiddir, eins og f
øðrum londum .
Eingin kann beinleiðis siga,
hvf knappliga nú so stórur
áhugi er fyri Hitler. Men ein
kann hugsa sær, at eingrund-
in er, at annar veraldarbar-
dagi, fangalegurnar, manna-
týningarnar o.s.fr. eru so
langt aftur um bak farnar, at
tann aktuelli og búskaparligi
týdningurin ikki f dag bein-
leiðis kann merkjast. Hetta
ger, at nútfðar ungdómar upp-
fatar Hitler sum ein reintsø-
guligan person - góðan ella
ondan. Ein partur av- hesum
ungdómi stendur um megin-
partin av Europa f sterkum
mótsetningi til tað eldra ætt-
arliðið, og tf mistrýr hesin
ungdómur søgura um Hitler
sum margbrotsmannin. f
staðin hevur onkur lyndi til
at uppfata hann sum hetjuna og
fólkaføraran, sum vildi týsku
tjóðini tað besta.
Teir presturtýskarar, sum
luttaka_ f hitlerdýrkanini, ko-
ma sjálvsagt úr tf yngra ald-
ursbolkinum, men tað eru
siálvsagt fólk frá siálvarihit-
lertíðini við, tí enn eru nógv
frá hesi tfð, sum halda, at
tað var tann stóra tfðin f Týsk-
landi.
Antinazisrua
Eina tfð var ivrigur stjórn-
arpolitikkur f Týskalandi fyri
at undirkúga ein hvønn áhuga
fyri nazismu og hitlertio.
Henda meginregla stendur enn
við, men tann politiska og bú-
skaparliga gongdin f Vestur-
týskalandi hevur ført fólkið
so langt burtur frá tf støðu,
ið pav Hitleri m akt, at skráin
hja stjórnini ikki viðger mót-
støðuna fmó'ti. nýnazismuni av
so heilum hjarta sum fyrr.
Ein partur av teimum bók-
um, sum útkomnar eru um
Hitler, eru reint vitskapli^ar
og tæna tf einum endamali,
meðan hin parturin eru bøk-
ur, sum bert verða givnar út
fyri at útnytta forvitni hjá
fólki peningaliga. Áhugin er-
so storur, at ein bók, sum
var til prentingar, var bíløgd
f 50.000 eintøkum, áðrenn hon
kom út.
Hvussu stórur áhugin er f
DDR - Eysturtýsklandi - fyri
Hitleri, veit eingin', tf eingin
bók verður útgivin um hann
har. Aftan á heimsbardagan
er eingin ifvssøga um Hitler
skrivað f DDR. Ein kundi
hugsað sær, at ein slík var
skrivað út frá marxistiskum
kritikki og við negativari fy-
riseting allastaðni. Kanska er
mangulin uppá Hitlerbókment-
ir f DDR eitt tekin uppá, at
valdsharrarnir halda áhugan
vera til staðar, og tf loyva
teir ikki slílcum bókum at
koma fvri á ongan hátt atstyð-
ja áhugan.
f USA komu f fjør 19 nýggj-
ar bøkur um Hitler, sjónleik-
ir vóru framførdir um hann,
og ein filmur var útsendur
undir navninum "Springtime
for Hitler."
Mein Kampf
f Bretlandi, Italia og Skandi-
navia er áhugin eisini stórur.
Bókin hjá Hitler, Mein Kampf,
er útkomin allastaðni, men
forløgini ft. d. Danmark siga,
at áhugin ikki er nakað vaks-
andi síoan f miðjuni avtrýss-
unum. Tað samsvarar við
kanningar aðrastaðni.
f Danmark er tann nýggjá
Hitlerbylgjan ikki f hæddini
enn. Fyri nøkrum árum sfðani
var eitt sindur av áhuga, sum
vfsti seg við teimum nógvu
motorsúklubandunum við hit-
lerteknum á jakkunum. Kans-
ka eru nakrir av hesum band-
um enn, men áhugin er ikki
vaksin nakað serligt.
Tað er stórt virði f ognar-
lutum hjá Hitler ella monnum
hansara. f USA keypti ein
maður fyri stuttum tanngam-
la mercedesin hjá Hitler fyri
eina knappa m illión, sum er
tað mesta, ið er fingið fyri
ein brúktan bil nakrantfð. Á
einum uppboði f Miinchen
kostaði ein kladda til eina
hitlertalu 2.000 Markar, gott
4.000 kr., og ein undirskriv-
að mynd av Føraranum 2.600
markar.
Ahugaverd bók
Ein av teimum mest áhuga-
verdu bókunum f hesi nýggju