Tímin - 20.09.1945, Qupperneq 2

Nr. 37. 3. árg.
TIMIN
20. seplember 1945.
i tn i tt lNrJJ7i
Hósdagin 20. september 1945.
Útgevari: Havnar Prambnrðsfelag.
Ábja-gdarmaður:
Einar Joensen
Avgreiðsla: Telefon nr. 143.
Prentsmiðja:
P.f Landsprentsmiðjan. Tlf. 143
Haldaragjald: 2 kr. ársfjórðingin,
í leyssølu: 15 oyru eintakið.
Lýsingarprísur: 12 oyru pr. mm
áforsíðuni, aðrastaðni: lOoyru.
(Avsláttur fyri fastar lýsingar
eftir avtalu).
ViA politishnm
gehkaskorti
Nú ella aldri skrivar Louis
Zachariasen í Tingakrossi, og
hann leggur aflrat: »»Okkara
flokkur, sjálvstýrisflokkurin, vil
á komanđi nýggja løglingi gera
alt fyri at fáa til vega eitt meiri-
lutauppskot til eina framlíðar
føroyska stjórnarskipan.«
Louis Zachariasen hevur einki
við sjdlvstýrisflokkin at gera.
Sjálvstýrisflokkurin er tilmeld-
aður sum floklcur á Løgtingi, og
í honum er Louis Zachariasen
ikki. Hann er lagstur á Tinga-
kross, sum er ogn sjálvstýris-
ílokksins á tingi og hevur noldað
at geva hann frá sær til eigar-
menninar. Hann hevur í hesum
fyrrveranđi sjálvstýrisblaði í
bardagatíðini ikki bert tikið
ábyrgdina fyri tí polilikki sam-
bandssamgongan á tingi hevur
ført, síðan teir góvu amtmannin-
um alt uttanríkis umboó í hendi so
tingið ikki hevur kunna so mikið
sum samráðst við bretska kon-
sulin í Tórshavn uttan við amt-
manninum sum millummanni,
men hann hevur verið ein hin
ítarsta verja fyri samgongupoli-
tikkin.
Hansara seinasta bragd, roynd-
in at avreiða tað føroyska punds-
virðið til Danmarkar, innan vit
fáa val til løgtingió, miseydnað-
ist, men taó var ikki av hans-
ara ávum. Teim bugsandi monn-
um, sum villleiddir av hansara
ranglýsan hava trúð uppá
hann sum sjálvstýrismann higar
til, fall eitt tám frá eygunum,
tá ið hann í Tingakrossi, blað-
num sum hevur ført sjálvstýris-
politikkin fram í lí fyrstu trongu
tíðini, prógvaði, at eingin før-
oysk valuta var til, lann pen-;
ingaskipan, hann saman við sín-
um sambandssamgongumonnum
fekk í lag í 1940, var ætlað sum
donsk og ikki føroysk peninga-
skipan. Tíverri fyri hann høvdu
Bretar eina aóra uppfalan. Hann
fekk ikki handað Dønum tey av
FøroyinguAi vunnu pundini
fyri fyrst. Valið má vísa, um
Føroyingar ynskja sum L. Z. al
ganga f donskum peningaligum
og vinnuligum hafli, ella teir
sópa hann og hansara húskalla-
lagsmenn burtur og tveita teir
út har tei,r hóska best.
Henda falska myndin av
Louis Zachariasen, sum umboð-
andi sjálvslýrisflokkin hevur
verið borin uppi av tí donsku
administratiónini her. Hyggið
bert allar tær nógvu lýsingarnar
t. d. frá valutamiðstøðini í hes-
um blaói, sum ongan flokk um-
boðar á tingi.
L. Z. sigur, at um hann
sleppur inn aftur á ting, vil hann
gera all til at fáa til vega eitt
meiralutauppskot til eina fram-
tíðar stjórnarskipan. Tað vil
vónandi hvør einasti tingmaður
til ta tíðina. Men L. Z. sigur
ikki frá hvønn hann vil ganga
saman við um hetta meiraluta-
uppskotið, sjálvstýrismenn á
tingi ella sambandsmenn. Og
eftir tí politikki, hann hevur ført
higartil, síðan hann sveik sjálv-
stýrishugsanina 9. mei 1940, eru
allar vónir til, al tað verður
sambandsleiðina, hann fer at
halda. Hann má tí saktans siga :
nú ella aldrin. Enn kanska onkur
'trýr hann at vera sjálvstýris-
mann. Kemur hann inn á ting
aftur, munu hansara gerningar
fara at vera eins samhandskar,
sum teir hava verið hesi 6 árini.
Illa fór hann og illa fór Tinga-
krossur, Føroya fyrrverandi
sjálvslýrisblað. Sjálvstýrisflokks-
navnið eigur Louis Zachariasen
ikki, eins lítið og hann ongan
ognarrætt hevur til Tingakross.
Hann gongur við poliliskum
gekkaskorli.
Rikard Long
Frá Reiðarafelagnom
hava vit fingið sendandi:
Valuta-Centralen har under
13. d. M. fra Færø Amt mod-
taget saalydende Skrivelse:
»Amtet har under Dags Dalo
tilskrevet A/S Føroya Banki og
P/f Sjóvinnubankin saaledes:
I Forbindelse med Amlels
Skrivelse af 8. Septemher 1945
vedrørende Kronekursens Æn-
đring fra 22,40 til 19,34 skal
man paa dertil given Anledning
og efter Bemyndigelse fra Be-
geringen meddele følgende:
Uanset at Bestemmelserne i
Kundgørelse Nr. 14 af 8. Sep-
tember 1945 medfører, al Ban-
kerne fra og med 8. September
1945 at regne maa afregne alle
Køb og Salg af Sterling efler
Kursen 19,34 vil Afregning efter
Kurs 22,40 kunne ske, og Amtets
(Statskassens) Overtagelse til
samme Kurs kunne forventes
for
1. alle før 8. September 1945
for Iíunders Begning blokerede
Sterling,
2. alle af Bankens Kunder før
8. September 1945 erhvervede
Sterling, selvom de er indgaaet
til Banken efter8. September 1945
forudsat, a t Bestemmelsen i § 7 i
Iíundgørelse Nr. 48 af 2. Decem-
ber 1940 om Hjemførelse uden
unødigl Ophold er iagttaget, a t
Hjemførelse under alte Omstæn-
digheder er sket senest 15. No-
vember 1945, og at Spørgsmaa-
let om Omvekslingskursen i
Tvivlstilfælde forelægges Amlet
til Afgørelse.
Den foran angivne udvidede
Adgang til Omveksling efler
Kurs 22,40 omfatter ikke de
Slerlingbeløb, som Banken laa
inde med for egen Regning ved
fornævnle Kundgørelses Ikraft-
træden.
Det tilføjes, at Amtet samti-
digt hermed har forelagl Valula-
Centralen Spørgsmaalet om,
hvorvidt de hidtil gældende Reg-
ler om Blokering af Sterling
maatte kunne ændres. I bekræf-
tende Fald vil Banken faa Med-
đelelse herom.«
Hvilket herved meddeles.
E. B.
J. Nicolaisen.
Ediiinga
skrivingarháttur
L. Z. og hansara trúgvu svein-
ar fáa í heilum dánilsi, tí aðrir
menn nýta ov Ijótan skrivingar-
hált eftir teirra tykki. Sjálvir
ansa teir ikki eftir, al L. Z. um-
framt fram um aðrar menn at
vera so óheppin, í heilum at
mótsiga sær sjálvum, er fram
um flestar menn í Føroyum í
óhøviskari skriving. Eitt skaða-
dýr kallar hann í seinasta Krossi
ein Føroying í íslandi, sum ikki
dansar eftir hansara lálupípu.
Og um Víka Rasmus skriv-
aði hann, at hann á fundi í
Fuglafirði »stóð og geylaði mitt
á gólvinum. Maðurin var blivin
sansaleysur.«
Sjálvur fekk L. Z. ilt fyri
hjartað, tá ið sagt varð um
hann, at hann var helst ikki
rættsiklaður.
Lualingarnir hava í hvørjum
Krossi nógv høvuðbríggj um teir
12 tingmenn, sum mótmælti
royndini at avreiða Føroyar
peningaliga til Danmarkar og tí
fóru av tingi, fáa sína fullu ting-
mannaløn ella ikki. L. Z. biður
teir tiga: tingmenn eiga sína løn,
antin teir eru á tingi ella ikki.
Tað hevði væl eisini sæð illa út
hjá honum, um hann fekk sína
løn eftir sum hann er hjá ella
frá. Tfverri fyri L. Z. mugu nú
Lualingar frætta, at eingin av
teim 12 tingmonnunum hvørki
hugsaði um at krevja løn fyri
longri tíð, enn teir vóru á tingi,
ella tóku við einum oyra meira.
Ósemja á
Londonfundinum
Uttanríkisráðharrarnir, sum
eru á funđi í London til at
greiða viðurskiftini aftaná krígg-
ið, tykjast ikki at vera samdir
um nógv.
Eitt mál, ið fer at gera ófrið,
er ognarrætturin til tey fyrrver-
andi italsku hjálondini í Afriku.
Nú sigur Molotow at Russland
vil ógvuliga fegið liava ræðið á
Erilreu við Reyðahavið og Tri-
polis í Norðurafrika, tó so at
tað eilur mandatstýri. Sum vitu-
ligt er, setur Ongland føtur í
spenni móti einari lílíkari ætlan,
og styðjar heldur eina ameri-
kanska ællan til at leggja tey
italsku londini undir eina al-
heimsnevnd, sum skal stýra
teimum við tí endamáli, at tej'
skulu verða sjálvstýrandi um
10 ella 20 ár.
Eisini hevur Mololow sagt
fyri blaðmonnum, at landaøkið
við Triest, sum Italia og Yugo-
slavia nú trætast um, hoyrir
óivað til Yugoslaviu, tí fólkið
har eru Kroatar og Slovenar,
sum jú eru Yugoslavar; hann
heldur at Italia slcal halda seg
har sum italskt fólk bjT. Um
samlívið millum Russland og
Ungarn, Rumeniu og Bulguriu
sigur hann, at tað er av tí besta,
tí hesi lonđ hava demokratiskt
stýri, sum hevur fleirtalið av
fólkinum aftan fyri seg; men
grikkska slýrið dámdi honum
einki, lí helt hann at jú fyrr
Grikkar fingu sær demokratiskt
slýri, jú betur var tað fyri bæði
landió sjálvt og hinar Sameindu.
Ivasamt er um nakað dugandi
úrslit kemur av hesum fundi,
halda kønir menn.
Havnar Musikksknli
hevði seinasta leygarkvøld og
mánakvøld konsert á Bókasavn-
inum. Purcell, Mozart og Weber
vóru tónaskaldini, og verk teirra
sera væl framførd av Erik Peter-
sen, frú Rigmor Rasmussen,
Verland Jolransen og Slig Heine-
sen. Teirra fína og sálarfulla
framførsla av Ijómverkunum hug-
lók áhoyrarnar sum so mangan,
ikki minst Erik Petersens og
Rigmor Rasmussens spæl í
Purchell Sonata í g moll. For-
vitnisligast var tó at hoýra Slig
Heinesens kraftarmiklu og
meistarligu framførslu av Mo-
zarts Adagio úr klarinettkoncert-
ini í A. dur óg Weber Concer-
tina ( f. mol).
Stig Heinesen og tey saman
vió honum spælandi listarfólk
eiga stóra tøkk fyri hetta listar-
ligt dygdargóða kvøldið.
Gularøíui8,
purrur oø sellarí.
Eplir, føroysk og donsk.
Jacob Liitzen,
telf. 14
DYNAMITT
og annað spreingievni.
C. C. JOHANSEN,
Tórshavn — telf. 30.