Nýi tíminn - 22.09.1955, Page 2

2) — NÝI TÍMINN — Fimmtudagnr 22. september 1955
Fyrsta heimsþing mœðra haldiB isumar
Mæður vilja vernda lífið
sem þær ólu heiminum
1200 fulltrúar frá 66 þjóðlöndum sóttu heimsþing
mæðra sem haldið var í Sviss
Heimsþing mæðra var haldið í Luzem í Sviss dagana
7.—10. júlí s.l. Sóttu það um 1200 fulltrúar frá 66 þjóð-
löndum. Þetta er fyrsta sinni að mæðrasamtökin halda
heimsþing og var það haldið á vegum Alþjóðasambands
lýðræðissinnaðra kvenna. Tveir fulltrúar frá íslandi sátu
þingið
íslenzku fulltrúarnir voru
þær frú Ása Ottesen og frú
Drífa Viðar Thoroddsen. Skýrði
Ása blaðamönnum frá þingi
þessu nýl. Þarna voru fulltrú-
ar frá Afrku- > og Asíulöndum,
S.-Ameríkuríkjurium, Banda-
rikjum Norður-Ameriku, Kan-
ad.a og frá ölluip Bvrópulönd-
um, Konur þær er þarna mættu
VpfUj af öllum stéttum: læknar,
þiugfl>enn, vísindamenn, uppeld-
isfræðingar, verkakonur, bænda-
konur, ritliöfundar o. s. frv. En
þær áttu það allar sameigin-
legt að vera mæður og vilja
tryggja framtíð barna sinna.
Kjörorð þingsins var: Mæður
vilja vernda lífið sem þær hnfa
álið heiriiinum.
Jafnrétti barna, án tillits til
litarháttar
Frú Eugenie Cotton, frönsk
visindakona var kosin forseti
þingsins. I setningárræðu sinni
ræddi hún aðallega um jafn-
rétti barna án tillits til litar-
háttar, sem var sameiginlégt
mál og krafa allra kvenna er
þingið sátu.
Kveðjur og árnaðaróskir
og heilbrigðismál voru aðalum-
ræðuefni þingsins og lýstu full-
trúarnir ástandinu í löndum sín-
um. Frá Danmörku voru 66 full-
trúar og skýrði fulltrúi þeirra
frá auknum hemaðarútgjöl<il>u<m
og jafntoliða- lækkandi framlög-
skóla en vinna í teppaiðnaðin-
um frá því þau eru fjögurra
ára gömul og vinna 12 stundir
á dag. 98% þjóðarinnar er ólæs
og óskrifandi.
11.9 þús. börn fæddust
3.9 þús. dóu
Frá Senegal var m. a. ung
kona sem bar barnið sitt í poka
á bakinu. Hún skýrði frá ótrú-
lega miklum bamadauða í landi
sínu. Á árinu 1954 fæddust þar
11946 börn, þar af 426 and-
vana. 1163 böm dóu innan eins
árs, 2327 dóu á aldrinum 1-16
ára. Alls dóu 3952 börn. Sam-
svarandi tölur í Evrópu eru
taldar: 6 andvana fædd, 32
deyja á fyrsta ári, 66 á aldrín-
um 1-16 ára, eða alls 106.
Herraþjóð og undirgefnir
Þá lýsti hún ennfremur
sívaxandi hluti almennings gæti
ekki keypt nægjanlegt smjör og
feitmeti. Samtök mæðra í Vest-
ur-Þýzkalandi hafa hafið bar-
áttu fyrir auknum framlögum
til skóla og sjúkrahúsa. Hún
kvað vesturþýzkan almerining
mjög fylgjandi Vínarávarpinu,
væm dæmi þess að í sumum
verksmiðjum hefði hver einasti launamismun hvitra manna og
maður skrifað undir Vínaró-; svartra 1 landi sínu- Ófagiærður
svartur maður fær 5600
varpið.
Konrir frá Oradour
og Lidice
Á þinginu talaði 'kona frá
franska þorpinu Oradour; sem
nazistar eyddu. Lýsti toún
hvemig konum og • böriiúm
hefði verið smalað saman þar,
hlaðið upp hrísvöMrisð, *benzíni
hellt yfir þá og húsin — og
allt brennt. Aðeins ein kona
komst lífs af. Ennfremur tal-
aði kona frá Lidice, tékkneska
þorpinu sem þýzku nazistarnir
jöfnuðu við jörðu. Báðar þess-
ar konur tóku það fram að
þær skýrðu ekki frá þessu til
að vekja hatur, heldur til þess
| eins að konum heimsins yrði
j enn Ijósari en áður nauðsyn
Einn fulltrúanna á mæðraþins-! þess að fyrirbyggja að ^jö,.
inu, Kona frá Senegai, bar barn atburðir endurtækju sig í nýrri
! franka I laun á mánuði, fag-
; lærður svartur maður fær
10700 franka, en hvítír menn
fá 42610 franka á mánuði og
auk þess 5666 franka í fjöl-
slcyldubætur, en,^ Ayaríir menn
engar fjölskyldubæfur.
Börriin eru látin fara að
: viníík ]lttóxfnog þáu geta staul-
azt og álgengt kaup þeirra er
500 grönun af brauði á dag.
Kona frá Nagasaki
Kona frá Nagasaki skýrði
frá eigin reynslu sinni er
Nagasaki var brennd með
kjamorkusprengju. Hún var
stödd við hjúkrun í nágrenni
borgarinnar og fór eins og
fleiri inn í brennandi rústirnar
og hlustaði á óp kvenna og
barna. Sjálf missti hún mann
og böm í Nagasaki. Hún var
barnshafandi þegar hún var að
leita í rústunum og vitanlega
var henni sem öðrum þá ókunn-
ar afleiðingar geislaverkunar-
innar. Þetta barn hennar er nú
9 ára — en hefur ekki náð
meiri þroska en tveggja ára
barn.
Landið þar sem mæður
liafa aldrei hætt að gráta
Indónesíukona lýsti vel kjör-
um nýlenduþjóðar. Indónesisk-
ar konur hafa þegar náð veru-
legum áhrifum í landi sínu,
enda þótt þær hafi enn ekki
fengið kjörgengi.
Grísk kona kvað fjölda
kvenna dvelja í fangelsuni,
lands síns, oft væru þær sett-
ar þángað með börm;m •sinumí
áTjgrígitf iísMH aftur-
kKæmtíiSem géí-tir^ymrH.í,' fang-
elsi i Grikklandi, því þar væru
landlægar drepsóttir og -berkl-
ar. Grikkland væri landið þar
sem mæður hefðu aldrei hætt
’ að gráta.
Jórdan: böm borin út
Konumar frá Jórdan höfðu
EUGENIE COTTON
bárust þinginu frá fjölda
heimsþekktra kvenna þ. á. m.
frá ekkjudrottningunni í Belgíu,
Önnu Seghers, Irene Joliot
Curie, Pandit Nehru o. fl. o. fl.
Þr jú aðalmál þingsins
Þrjú vom aðalmálefni þings-
ins: uppeldis- og heilbrigðismál,
menningarmál og félagsmál.
Voru í samræmi við það kosnar
3 aðalnefndir þingsins er fjöll-
uðu um þessi framangreindu
mál. Þingið samþykkti einróma
ávarp til „toinna fjögra stóru“,
sem þá héldu fund í Genf, ávarp
til sameinuðu þjóðanna og loks
opinbera yfirlýsingu þingsins.
Aukinn vígbúnaður þýðir
versnandi lífskjör
Réttindamál bama og kvenna
sitt í poka á bakinu.
um til skóla og heilbrigðismála.
Sömu söguna var að heyra frá
Noregi og lýsti norska ræðu-
konan áhrifum kalda stríðsins:
versnandi láfskjörum fólksins.
Fastanefnd um mál
bama og unglinga
Norsku konumar ræddu um
siðspillandi áhrif hazarbláða, en
sænski fulltrúinn, Andrea And-
reen lýsti þessu þó enn skýrar.
í Svíþjóð koma út 19 hazarblöð
og teikniseríur á móti hverri
einni barnabók sem út er gefin.
Einnig raíddi hún um lélegar og
i spillandi kvikmyndir. Lagði hún
i til að þingið kysi fastanefnd til,
að starfa að málum barna og
unglinga. Skyldi sú nefnd m. a.
fjalla um útgáfustarfsemi á bók-
menntum fyrir börn og ung-
linga.
Fyrir finnsku konurnar talaði
Hella Mellti landshöfðingjafrú,
varaforseti samtalca lýðræðis-
sinnaðra kvenna í Finnlandi.
Ræddi hún afleiðingar stríðsins
og erfiðleika barna er hefðu
misst feður sína í stríðinu.
Flugbrautarlagning
og verðhækkanir
Frá Vestur-Þýzkalandi voru
82 konur. Orð fyrir þeim hafði
frú Wintrol. Býr hún nálægt
Svörtu skógum og lýsti því
hvernig bændur toefðu verið
reknir af löndum sínum og
skógarnir mddir undir nýjar
flugbrautir og herstöðvar eftir
að Parísarsamningarnir vom
gerðir í sumar. Hernaðamtgjöld
hefðu þá verið aukin, en jafn-
hliða hefðu matvæli hækkað í
verði og nú væri svo komið að
styrjöld.
Börnin sem fómst
í’tölsku konumar skýrðu frá
margvíslegum vandamálum
kvemia og barna í sínu landi,
en það sem vakti einkum eftir-
tekt á fulltrúum þeirra var að
konurnar er vom frá ýmsum
bæjum og þorpum, bám fána
með áletmðum nöfnum bama
sem fómst í bæjum þeirra í síð-
asta stríði.
Fjögurra ára börn vinna 12
stundir á dag
Lýsingar kvennanna frá íran
vom sérstaklega athyglisverð-
ar. Þar ganga bömin ekki í
Kariadískar komir og
, , .. » , . , , .. ldrkjan
þa sogu að segja að þar i land, ^ Kanada VQru 15 konur
er réttleysi kvenna og bama Aðalræðu þeirra flutti ,Hazel
algert. Konur hafa har engm ... , TT, ». » ...
„ , . Vigdor. Hun sagði að eftrr
mannrettindi. Konur fæða þar , . . , Tr
,.. , , ,,. kjarnorkutilraunimar á Kyrra-
°ft born sín á veSnsn áta;hafi hefði fallið geislaviricur
snjór og geislavirk aska í
og algengt er. að böra séu bor-
in út. Stríðsótti er nú mjöfg
miMll í Jórdan.
Kona frá Hirosíma
Kona frá Hirosíma flutti
þama ræðu sem var brennandi
áskomn til allra fulltrúá þings-
ins um að skýra frá þjáning-,
um þeim er Japanir hefðu oröið kirkjfln áhka samþykkt og bauð
að þola í Hirósíma og þeim
skelfilega ótta við kjarnorku-,
og vetnisvopn, sem þjáir Jap-
ani.
Þá ræddi hún einnig um út- \
breiðslu glæparita í Japan og tærðist það mjög í vöxt að for-
glæpafaraldur sem fylgt hefði í eldrar neyddust tíl þess að gefa
kjölfar slíkra rita. Hefði það born sin’ * Toronto hefðu l>ann-
nýlega gerzt í fyrsta sinni í ^,3500 börn verið Sefin á
Japan, að 10 ára drengur hefði ári'
verið ákærður fyrir morð. j , Framhald á 11. síðu.
, Kanada. Hefði þetta vakið
| kröftuga hreyfingu gegn kjam-
jorkuvopnum. Þing kanadiskra
I kvenná í maí s. 1. samþykkti
‘: mótmæli gegn notkun kjarn-
jorku- og vetriísvopna. Síðar
gerði saMeinaða kanadíska
söfnuðum’ 'sínum að seiida út
bænarskrár um þetta mál. Hús-
næðis- og framfærsluvándamál
kvað hún mikU í landi sínu.
Vegna efnahagsörðugleika
Séð yfir fundarsdlinn á mœðrapinginu í Luzern.